Olağanüstü Kanun Yolları (Yargılamanın Yenilenmesi ve Kanun Yararına Temyiz)

15 questions

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında düzenlenen olağanüstü kanun yolları (yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyiz) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kanun yararına temyiz istemi Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlık tarafından yapılabilirken; bu yol sonucunda verilen bozma kararı, kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını davanın tarafları yönünden ortadan kaldırmaz.

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulması, kural olarak vergi mahkemesi kararının ve dava konusu vergilendirme işleminin yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Mahkemenin kararını etkilemiş olan bir belgenin sahteliğinin hükümden sonra bir mahkeme kararıyla belirlenmesi durumu, kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilmesi için gerekli olan temel bozma nedenlerinden biridir.

Kanun yararına temyiz yoluna, miktar itibarıyla istinaf veya temyiz yolu kapalı olan kesin kararlar için davanın tarafları tarafından doğrudan Danıştay'a başvurularak gidilir.

Yargılamanın yenilenmesi istemi, kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten itibaren her halükarda

60

günlük süre içerisinde asıl kararı veren mahkemeye yapılmak zorundadır.

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz istemi Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlık tarafından yapılabilirken; bu yol sonucunda verilen bozma kararı, kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını davanın tarafları yönünden ortadan kaldırmaz.

Answer

Kanun yararına temyiz yetkisinin Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlığa ait olduğu ve bozma kararının taraflar üzerindeki kesinleşmiş sonucu değiştirmeyeceği ifadesi doğrudur.

Doğru ifade, kanun yararına temyiz mekanizmasının sadece kamu makamlarınca (Danıştay Başsavcısı veya ilgili Bakanlık) başlatılabileceğini ve bu sonucun davanın taraflarının kesinleşmiş haklarını zedelemeyeceğini vurgulayan ifadedir. Bu, İYUK'un 51. maddesinin açık hükmüdür.

Step-by-Step Solution

Olağanüstü kanun yollarının (Kanun Yararına Temyiz ve Yargılamanın Yenilenmesi) tanımı ve kapsamı incelenir.

İki yolun da kesinleşmiş kararlar için olduğu ancak amaçlarının farklı olduğu görülür.

Yargılamanın yenilenmesi maddi bir hatayı düzeltmeyi, kanun yararına temyiz ise hukuk birliğini sağlamayı amaçlar.

İYUK Madde 51 uyarınca Kanun Yararına Temyiz mekanizması analiz edilir.

Başvuru yetkisinin Danıştay Başsavcısı veya Bakanlıkta olduğu ve kararın taraflara etkili olmadığı saptanır.

Bu yolun amacı somut olayı çözmek değil, hukukun yanlış uygulanmasını genel düzeyde düzeltmektir.

Seçeneklerdeki diğer iddialar (yürütmenin durması, başvuru süreleri ve nedenleri) İYUK Madde 53 ve 55 ile karşılaştırılır.

Yargılamanın yenilenmesinin yürütmeyi kendiliğinden durdurmadığı ve sürelerin nedene bağlı olduğu belirlenir.

Kanun koyucu olağanüstü yollarda hukuki güvenlik ilkesi gereği yürütmeyi kendiliğinden durdurma tanımaz.

Key Concept

İdari yargıda olağanüstü kanun yollarının (İYUK m. 51 ve 53) başvuru usulü ve taraflar üzerindeki hukuki etkisi.

Question 2Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş olan ve yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden kararlara karşı, bu kararların bozulması istemiyle "kanun yararına temyiz" yoluna başvurma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Danıştay Başsavcısı

Davanın tarafları (Mükellef veya İdare)

Vergi Mahkemesi Başkanı

İlgili Vergi Dairesi Müdürü

Anayasa Mahkemesi Başkanı

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısı

Answer

Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi Danıştay Başsavcısı'na aittir.

İdari yargılama hukukunda, kanun yararına temyiz yetkisi İYUK Madde

51

uyarınca doğrudan Danıştay Başsavcısı'na verilmiştir. İlgili bakanlıklar lüzum görebilir ancak başvuruyu yapacak olan merci Başsavcılıktır.

Step-by-Step Solution

Kanun yolunun niteliğini belirle

Kanun yararına temyiz, kesinleşmiş ancak hukuka aykırı kararlar için öngörülen olağanüstü bir yoldur.

Olağan kanun yolları (istinaf/temyiz) ile olağanüstü yolların ayrımı yetkili merciyi belirlemek için kritiktir.

Yasal dayanağı kontrol et

İYUK Madde

51

uyarınca bu yetki Danıştay Başsavcısı'na verilmiştir.

Hukuk düzeninde kamu yararını korumak amacıyla bu yetki taraflara değil, en üst savcılık makamına bırakılmıştır.

Key Concept

Kanun Yararına Temyiz Yetkisi

Hints

Bu başvuru yolu tarafların şahsi menfaatinden ziyade kamu yararını ve hukuk birliğini korumayı hedefler.

Practice More

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen kararın davanın tarafları üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 3Question →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan ve yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade eden kararlara karşı 'kanun yararına temyiz' yoluna başvurma yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Danıştay Başsavcısı

Hazine ve Maliye Bakanı

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı

Kararı veren Vergi Mahkemesi Başkanı

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı

Show answer & explanation

Answer: Danıştay Başsavcısı

Answer

Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi Danıştay Başsavcısına aittir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesine göre; idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, Danıştay Başsavcısı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlık türünü ve ilgili kanun yolunu belirle.

Vergi uyuşmazlıklarında kesinleşmiş hukuka aykırı kararlar için 'Kanun Yararına Temyiz' olağanüstü kanun yoluna bakılmalıdır.

Soru kökünde belirtilen durum İYUK Madde 51'de düzenlenen kanun yoluna işaret etmektedir.

Yetkili makamı tespit et.

Danıştay Başsavcısı.

İYUK Madde 51'e göre ilgili bakanlıkların lüzum göstermesi veya kendiliğinden hareketle bu yetki sadece Danıştay Başsavcısı tarafından kullanılır.

Key Concept

Kanun Yararına Temyiz Yetkisi

Hints

İdari yargıdaki en üst düzey savcılık makamını düşünün.

Practice More

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen kararın davanın tarafları üzerindeki hukuki etkisini inceleyiniz.

Estimated Time:45s

Question 4Question →

Yargılamanın yenilenmesi süresi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı dışındaki tüm sebepler için

60

gündür.

Kanun yararına temyiz yoluna sadece davanın tarafları olan mükellef ve vergi dairesi başvurabilir.

Kanun yararına temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları açısından hukuki sonuç doğurur.

Yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması, vergi davasına konu olan işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş olan kararlar aleyhine kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilir.

Show answer & explanation

Answer: Yargılamanın yenilenmesi süresi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı dışındaki tüm sebepler için $60$ gündür.

Answer

Yargılamanın yenilenmesi süresi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı dışındaki tüm sebepler için

60

gündür ifadesi doğrudur.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

53

. maddesinin

3

. fıkrasına göre; yargılamanın yenilenmesi süresi, AİHM kararları sebebiyle yapılan başvurular için

10

yıl, bunun dışındaki tüm sebepler (yeni belge bulunması, sahtelik, hile, taraf sıfatı yokluğu vb.) için

60

gündür. Bu süre, sebebin öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Step-by-Step Solution

Yargılamanın yenilenmesi sürelerini kontrol et.

İYUK m.

53/3

uyarınca AİHM kararına dayalı yenileme

10

yıl, diğerleri (belgede sahtelik, hile vb.)

60

gündür.

Yargılama hukukunda süreler hak düşürücü niteliktedir.

Kanun yararına temyiz yolunun niteliğini analiz et.

Başvuru yetkisi Danıştay Başsavcısı'ndadır ve sonuç tarafların hukuki durumunu değiştirmez.

Bu yol davanın esasına değil, hukukun birliğinin sağlanmasına yöneliktir.

Yürütmenin durdurulması etkisini değerlendir.

Olağanüstü kanun yollarında yürütme kendiliğinden durmaz.

İdari işlemin icrailiği ilkesi gereği durdurma kararı için ayrıca hüküm verilmelidir.

Key Concept

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda Olağanüstü Kanun Yolları Ayrımı

Hints

Yargılamanın yenilenmesinde genel başvuru süresi ile istisnai durumları (AİHM) ayırt etmeye çalışın.

Kanun yararına temyizin amacının tarafları korumak mı yoksa hukukun doğru uygulanmasını sağlamak mı olduğunu düşünün.

Practice More

İYUK 51. ve 53. maddelerini yan yana koyarak başvuru mercileri, süreler ve sonuçlar açısından bir karşılaştırma tablosu yapın.

Estimated Time:1m 30s

Question 5Question →

İdari yargılama hukukunda, bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan kararlara karşı başvurulan "kanun yararına temyiz" yolunun sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Danıştay tarafından verilen bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını davanın tarafları bakımından ortadan kaldırmaz.

Bu yola başvurulması, kesinleşmiş olan vergi mahkemesi kararının icrasını kendiliğinden ve derhal durdurur.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi sadece davanın tarafı olan mükellef veya vergi sorumlusuna aittir.

Danıştay'ın bozma kararı sonrasında ilgili vergi mahkemesi dosyayı yeniden açarak davanın esası hakkında yeni bir karar verir.

Bu yola başvurabilmek için mahkeme kararının tebliğ tarihinden itibaren

30

günlük hak düşürücü süreye uyulması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Danıştay tarafından verilen bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını davanın tarafları bakımından ortadan kaldırmaz.

Answer

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları için hukuki bir sonuç doğurmaz ve önceki kararın etkilerini ortadan kaldırmaz.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK)

51

. maddesine göre, kanun yararına temyiz sonucunda Danıştay tarafından verilen bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan mahkeme kararının hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz. Bu yol, yalnızca yürürlükteki hukuka aykırı görülen ancak olağan kanun yollarından geçmeden kesinleşen kararların hukuki denetimini sağlayarak hukuk birliğini korumayı hedefler.

Step-by-Step Solution

Kanun yararına temyizin amacını belirlemek

Bu yolun amacı tarafların menfaatini korumak değil, hukuk birliğini ve kanunun doğru uygulanmasını sağlamaktır.

Yolun niteliğini anlamak çözüm için temel adımdır.

İYUK Madde

51

hükmünü analiz etmek

Maddede bozma kararının hukuki sonuçlarının taraflar üzerinde etkili olmayacağı açıkça belirtilmiştir.

Yasal dayanağı teyit etmek.

Key Concept

Kanun Yararına Temyizin Hukuki Niteliği

Practice More

Yargılamanın yenilenmesi (İYUK Madde 53) ile kanun yararına temyiz arasındaki farkları, özellikle başvuru süreleri ve yetkili merciler açısından karşılaştırınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 6Question →

Vergi mahkemesi tarafından verilen ve miktar itibarıyla istinaf yolu kapalı olduğu için kesinleşen bir kararın, yürürlükteki hukuka aykırı olduğu sonradan fark edilmiş; aynı zamanda davanın taraflarından biri, hükmün verilmesinden sonra lehine sonuç doğuracak ve davanın gidişatını değiştirecek yeni bir belgeye ulaşmıştır. Bu uyuşmazlığın çözümü amacıyla başvurulabilecek 'Kanun Yararına Temyiz' ve 'Yargılamanın Yenilenmesi' yolları ile ilgili 2577 sayılı İYUK hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulması Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlık tarafından gerçekleştirilirken; yargılamanın yenilenmesi istemi, yeni belgeye dayalı olarak davanın taraflarınca kararı veren mahkemeye yöneltilir.

Her iki olağanüstü kanun yoluna başvurulması, mahkeme tarafından verilen kesinleşmiş kararın icrasını kendiliğinden ve teminat aranmaksızın durdurur.

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları arasındaki uyuşmazlığı sona erdirerek mahkeme kararının hukuki sonuçlarını tamamen ortadan kaldırır.

Yeni belgenin elde edilmesine dayalı yargılamanın yenilenmesi istemi, belgenin elde edildiği tarihten itibaren 30 günlük genel dava açma süresi içinde yapılmalıdır.

İstinaf yolu kapalı olan kararlara karşı sadece kanun yararına temyiz yoluna gidilebilir; bu kararlar kesinleştiği için hiçbir koşulda yargılamanın yenilenmesi yoluna konu edilemezler.

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz yoluna başvurulması Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlık tarafından gerçekleştirilirken; yargılamanın yenilenmesi istemi, yeni belgeye dayalı olarak davanın taraflarınca kararı veren mahkemeye yöneltilir.

Answer

Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıktadır, yargılamanın yenilenmesi ise taraflarca başlatılan ve yeni belge bulgusu gibi sınırlı nedenlere dayanan bir yoldur.

Doğru seçenek, her iki kanun yolunun usul ve yetki kurallarını hatasız bir şekilde ayırır. İYUK madde 51 uyarınca kanun yararına temyiz yetkisi Danıştay Başsavcısı ve ilgili bakanlıklara verilmiştir. İYUK madde 53 ise yargılamanın yenilenmesini tarafların mahkemeden isteyebileceği bir yol olarak düzenlemiş ve yeni belge bulunmasını (m. 53/1-b) geçerli bir sebep olarak kabul etmiştir.

Step-by-Step Solution

Kanun Yararına Temyiz yetkisini belirle

İYUK m. 51 uyarınca yetki Danıştay Başsavcısı veya ilgili Bakanlıktadır.

Bu yol kamu yararını ve hukukun birliğini korumayı hedefler, bireysel menfaat öncelikli değildir.

Yargılamanın Yenilenmesi nedenini ve başvurusunu incele

İYUK m. 53/1-b uyarınca 'yeni belge bulunması' bir yenileme nedenidir ve taraflarca talep edilir.

Yargılamanın yenilenmesi, maddi gerçeğe aykırı bir hükmün ortadan kaldırılması için taraflara tanınmış bir haktır.

Sonuçların etkisini karşılaştır

Kanun yararına bozma tarafları etkilemezken, yargılamanın yenilenmesi kabul edilirse eski hüküm iptal edilebilir.

İki yolun temel ayrımı, kararın davanın tarafları üzerindeki nihai etkisidir.

Key Concept

İdari Yargıda Olağanüstü Kanun Yollarının Karşılaştırılması

Practice More

İYUK 53. maddedeki diğer yargılamanın yenilenmesi nedenlerini (sahtecilik, çelişkili kararlar vb.) inceleyiniz.

Estimated Time:3m 0s

Question 7Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca düzenlenen olağanüstü kanun yolları olan "Yargılamanın Yenilenmesi" ve "Kanun Yararına Temyiz" müesseselerinin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulması, yargılamanın yenilenmesi talebinin aksine, dava konusu vergi ve cezaların tahsilatını kendiliğinden durdurur.

Her iki olağanüstü kanun yolu için de mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren

60

günlük bir hak düşürücü süre öngörülmüştür.

Yargılamanın yenilenmesi talebi taraflarca yapılabilirken; kanun yararına temyiz sadece Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlık tarafından talep edilebilir.

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı tarafların daha önce kesinleşmiş haklarını etkilemezken; yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen karar uyuşmazlığın esasını taraflar bakımından yeniden belirleyebilir.

Mahkemenin karar verirken dayandığı belgenin sahteliğinin sonradan hükmen sabit olması, hem yargılamanın yenilenmesi hem de kanun yararına temyiz için ortak bir başvuru nedenidir.

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı tarafların daha önce kesinleşmiş haklarını etkilemezken; yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen karar uyuşmazlığın esasını taraflar bakımından yeniden belirleyebilir.

Answer

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararının tarafların kesinleşmiş haklarını etkilememesi, buna karşın yargılamanın yenilenmesinin uyuşmazlığın esasını taraflar bakımından yeniden belirleyebilmesi doğru ifadedir.

Doğru ifade, kanun yararına temyizin amacının tarafların davasını düzeltmek değil, yürürlükteki hukukun yanlış uygulanmasını genel bir bozma ile gidermek olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle bu bozma, tarafların daha önce kazandığı haklara zarar vermez. Yargılamanın yenilenmesi ise davanın taraflarını doğrudan ilgilendiren ağır hataları (sahte belge, yeni delil vb.) gidermeyi amaçladığı için uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilir.

Step-by-Step Solution

İYUK

51

. madde (Kanun Yararına Temyiz) incelenir.

Bu yolun amacının hukukun ülke genelinde birliğini sağlamak olduğu ve verilecek bozma kararının tarafların daha önce elde ettiği hakları etkilemeyeceği (hukuki sonuç doğurmayacağı) saptanır.

Kanun yararına temyizin sadece hukuki içtihat birliği amacı taşıdığını anlamak için gereklidir.

İYUK

53

. madde (Yargılamanın Yenilenmesi) incelenir.

Bu yolun ağır maddi hatalar veya sonradan ortaya çıkan ciddi kanıtlar nedeniyle uyuşmazlığı yeniden açtığı ve taraflar lehine veya aleyhine yeni bir hüküm kurulmasına imkân tanıdığı saptanır.

Yargılamanın yenilenmesinin uyuşmazlığın esasına dair somut bir sonuç doğurduğunu belirlemek için gereklidir.

Her iki yolun sonuçları karşılaştırılır.

Kanun yararına temyiz bozmasının tarafların haklarına dokunmadığı, yargılamanın yenilenmesinin ise dokunduğu arasındaki temel fark belirlenir.

Soru kökünde istenen doğru karşılaştırmaya ulaşmak için bu analiz şarttır.

Key Concept

Olağanüstü Kanun Yollarının Hukuki Sonuçları

Practice More

İYUK

53

. maddedeki yargılamanın yenilenmesi sebeplerini (özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla ilgili olanı) inceleyerek diğer sebeplerle karşılaştırın.

Estimated Time:2m 0s

Question 8Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında düzenlenen 'olağanüstü kanun yolları' (yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyiz) ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıklara ait olup bu yolla verilen bozma kararları, uyuşmazlığın tarafları bakımından kesinleşmiş olan hükmün hukuki sonuçlarını etkilemez.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından bir hakkın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunma süresi AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren

60

gündür.

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulması, kural olarak kesinleşmiş mahkeme kararının infazını ve dava konusu idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Uyuşmazlığın tarafları, miktar itibarıyla istinaf yolu kapalı olduğu için kesinleşen vergi mahkemesi kararlarına karşı bizzat Danıştaya başvurarak kanun yararına temyiz yolunu işletebilirler.

Yargılamanın yenilenmesi istemi, uyuşmazlığın esası hakkında daha önce karar vermiş olan mahkemece incelenmeksizin doğrudan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca karara bağlanır.

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıklara ait olup bu yolla verilen bozma kararları, uyuşmazlığın tarafları bakımından kesinleşmiş olan hükmün hukuki sonuçlarını etkilemez.

Answer

Doğru ifade, kanun yararına temyiz müessesesinin hem başvuru usulünü hem de hukuki sonucunu tam olarak tanımlamaktadır.

2577

sayılı İYUK'un

51

. maddesine göre; Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıklar, kesinleşmiş ancak hukuka aykırı kararlara karşı bu yola başvurabilir ve verilen bozma kararı tarafların mevcut durumunu etkilemeden sadece hukuki bir içtihat oluşturur.

Step-by-Step Solution

Kanun yararına temyiz (İYUK md. 51) yetkisini belirleme

Bu yola sadece Danıştay Başsavcısı veya ilgili Bakanlık başvurabilir.

Uygulamanın birliğini sağlamak amaçlanır, kişisel dava hakkı değildir.

Bozma kararının etkisini analiz etme

Verilen bozma kararı, tarafların daha önce elde ettikleri hukuki durumu değiştirmez.

Kesinleşmiş hükmün otoritesini taraflar lehine sarsmamak ancak hukuki hatayı tespit etmek için bu kural getirilmiştir.

Yargılamanın yenilenmesi (İYUK md. 53) sürelerini kontrol etme

AİHM kararı sonrası süre

1

yıl, diğer genel sebepler için

60

gündür.

İYUK'un açık hükmü gereği süreler sebebe göre farklılaşır.

Key Concept

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda Olağanüstü Kanun Yollarının Ayrımı

Practice More

İYUK 53. maddede sayılan 10 temel yenileme sebebini ve her bir sebebin süresinin hangi andan itibaren başladığını (örneğin sahtecilikte kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı tarihi gibi) tekrar ediniz.

Estimated Time:2m 0s

Question 9Question →

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca düzenlenen "kanun yararına temyiz" müessesesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Temyiz istemi üzerine verilen bozma kararı, taraflar hakkında daha önce uygulanmış olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulması, mahkeme kararının yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Bu yola sadece davanın tarafları, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurabilir.

Bu yola başvurabilmek için uyuşmazlık miktarının her yıl belirlenen istinaf sınırının üzerinde olması şarttır.

Bozma kararı sonrasında dava dosyası, kararı veren mahkemeye yeniden yargılama yapılmak üzere gönderilir.

Show answer & explanation

Answer: Temyiz istemi üzerine verilen bozma kararı, taraflar hakkında daha önce uygulanmış olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Answer

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları hakkında daha önce uygulanmış olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

2577 sayılı İYUK'un 51. maddesinin 3. fıkrasına göre, kanun yararına temyiz istemi üzerine Danıştayca verilen bozma kararları, daha önce taraflar hakkında uygulanmış olan kararın hukuki sonuçlarını etkilemez. Bu yolun temel amacı taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmek değil, yanlış uygulanan bir hukuk kuralının gelecekteki davalar için düzeltilmesini sağlamaktır.

Step-by-Step Solution

Kanun yararına temyiz yolunun niteliğini belirlemek.

İdari yargıda kesinleşmiş ancak hukuka aykırı görülen kararların, hukuk birliğini sağlamak amacıyla incelenmesidir.

İYUK 51. madde kapsamındaki temel tanımı anlamak için gereklidir.

Bozma kararının taraflar üzerindeki etkisini incelemek.

Karar bozulsa dahi, uyuşmazlığın tarafları arasındaki mevcut durum değişmez.

Kanun yararına temyizin taraflar arasındaki 'kesin hüküm' etkisini bozmadığı ilkesini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Kanun Yararına Temyizin Taraflara Etkisizliği

Estimated Time:45s

Question 10Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca düzenlenen olağanüstü kanun yolları (yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına temyiz) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurma süresi, özel hükümler saklı kalmak kaydıyla sebebin öğrenildiği tarihten itibaren

30

gündür.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulabilmesi için kararın mutlaka istinaf veya temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş olması gerekir.

Kanun yararına temyiz başvurusu sonucunda verilen bozma kararı, tarafların uyuşmazlık konusu olan hak ve yükümlülüklerini etkilemez.

Yargılamanın yenilenmesi istemi, uyuşmazlığı karara bağlayan mahkemeden değil, doğrudan Danıştay'dan talep edilmelidir.

Vergi mahkemesi kararlarına karşı kanun yararına temyiz yoluna başvurma yetkisi sadece davanın taraflarına aittir.

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz başvurusu sonucunda verilen bozma kararı, tarafların uyuşmazlık konusu olan hak ve yükümlülüklerini etkilemez.

Answer

Kanun yararına temyiz başvurusu sonucunda verilen bozma kararının tarafların uyuşmazlık konusu olan hak ve yükümlülüklerini etkilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.

İdari yargılama hukukunda kanun yararına temyiz, kesinleşmiş ancak hukuka aykırı olduğu görülen kararların düzeltilmesi için başvurulan bir yoldur. İYUK'un

51

. maddesi uyarınca, bu başvuru sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları yönünden hüküm ve sonuç doğurmaz; sadece hukuki yanlışlığı tespit ederek gelecekteki kararlar için bir standart oluşturur.

Step-by-Step Solution

Key Concept

Olağanüstü Kanun Yollarının Hukuki Sonuçları

Practice More

Yargılamanın yenilenmesi sebeplerini (İYUK m. 53) listeleyerek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının bu süreçteki etkisini inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

İdari yargı mercileri tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların yürürlükteki hukuka aykırı olması durumunda, hukuki sonuçları taraflar bakımından değiştirmemek kaydıyla Danıştay Başsavcısı tarafından başvurulan olağanüstü kanun yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Kanun yararına temyiz

Yargılamanın yenilenmesi

İstinaf

Temyiz

Karar düzeltme

Show answer & explanation

Answer: Kanun yararına temyiz

Answer

Kanun yararına temyiz yolu, Danıştay Başsavcısı'nın hukuka aykırı kesinleşmiş kararlara karşı tarafların durumunu etkilemeden başvurduğu bir yoldur.

Kanun yararına temyiz, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 51. maddesinde düzenlenmiştir. Bu yolun en temel özellikleri kararın kesinleşmiş olması, başvurunun Danıştay Başsavcısı tarafından yapılması ve verilecek kararın davanın tarafları bakımından hukuki bir sonuç doğurmamasıdır.

Step-by-Step Solution

Kararın durumunu analiz etme

Kararın kesinleşmiş olduğu ancak hukuka aykırı olduğu tespit edildi.

Olağanüstü kanun yolları ancak kesinleşmiş kararlar için söz konusudur.

Başvuru yetkisini belirleme

Başvurunun Danıştay Başsavcısı tarafından yapıldığı belirlendi.

İYUK 51. madde bu yetkiyi sadece Başsavcıya (veya ilgili bakanlığın istemi üzerine Başsavcıya) tanır.

Hukuki sonucu değerlendirme

Başvurunun tarafların haklarını etkilemediği teyit edildi.

Kanun yararına temyiz, sadece hukukun doğru uygulanmasını sağlamayı amaçlar, davanın tarafları arasındaki hükmü bozmaz.

Key Concept

Kanun Yararına Temyiz Yetkisi ve Niteliği

Estimated Time:45s

Question 12Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, kesinleşmiş bir mahkeme kararına karşı 'yargılamanın yenilenmesi' yoluna başvurulmuş olması, kural olarak bu kararın yürütülmesini nasıl etkiler?

Kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.

Kararın yürütülmesini durdurmaz.

Kararın sadece vergi aslına ilişkin kısmının yürütülmesini durdurur.

Kararın kesinleşmesini engellediği için yürütmeyi de durdurur.

Kararın infazını sadece davacının teminat göstermesi halinde durdurur.

Show answer & explanation

Answer: Kararın yürütülmesini durdurmaz.

Answer

Yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olması, kural olarak kesinleşmiş kararın yürütülmesini durdurmaz.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

55

. maddesine göre, yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmuş olması, mahkeme tarafından ayrıca bir yürütmeyi durdurma kararı verilmedikçe, kesinleşmiş olan kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz.

Step-by-Step Solution

Kanun yolunun niteliğini belirleyin.

Yargılamanın yenilenmesi bir 'olağanüstü' kanun yoludur.

Kesinleşmiş ve infaz edilebilir hale gelmiş kararlara karşı başvurulan bir yoldur.

Başvurunun kararın icrasına etkisini İYUK hükümlerine göre değerlendirin.

İYUK Madde 55 uyarınca, yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması kararın yürütülmesini durdurmaz.

Yasal düzenleme, kesinleşmiş kararların istikrarını korumak amacıyla başvurunun kendiliğinden durdurucu etkisini reddetmiştir.

Key Concept

Olağanüstü kanun yollarının infaza etkisi

Question 13Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan ve yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç içeren vergi mahkemesi kararlarına karşı işletilen "kanun yararına temyiz" yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlgili bakanlıkların gösterdiği lüzum üzerine veya Danıştay Başsavcısı tarafından re'sen başvurulan bu yolun sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları üzerinde hukuki bir sonuç doğurmaz.

Kararın yürürlükteki hukuka aykırı olması sebebiyle davanın tarafları, kararın tebliğini izleyen günden itibaren

60

gün içinde doğrudan Danıştay'a yargılamanın yenilenmesi talebiyle başvurabilir.

Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına temyiz başvurusu yapılması, uyuşmazlık konusu vergi ve cezaların tahsilat işlemlerini kendiliğinden ve derhal durdurur.

Bu yola başvurma yetkisi münhasıran mükellefe ait olup, idarenin veya Danıştay Başsavcılığı'nın tarafların talebi olmaksızın harekete geçme yetkisi bulunmamaktadır.

Kanun yararına bozma kararı verilmesi durumunda Danıştay, uyuşmazlığı esas yönünden inceleyerek yeni bir hüküm tesis eder ve bu hükmü uygulanmak üzere ilgili Vergi Mahkemesine gönderir.

Show answer & explanation

Answer: İlgili bakanlıkların gösterdiği lüzum üzerine veya Danıştay Başsavcısı tarafından re'sen başvurulan bu yolun sonucunda verilen bozma kararı, davanın tarafları üzerinde hukuki bir sonuç doğurmaz.

Answer

İlgili bakanlıkların gösterdiği lüzum üzerine veya Danıştay Başsavcısı tarafından re'sen başvurulan bu yolun sonucunda verilen bozma kararı, taraflar üzerinde hukuki bir sonuç doğurmaz.

Doğru seçenek, kanun yararına temyiz yolunun hem yetkili makamlarını (Danıştay Başsavcısı ve ilgili bakanlıklar) hem de en temel özelliğini (taraflar üzerinde hukuki sonuç doğurmaması) doğru bir şekilde ifade etmektedir. İYUK

51

. maddeye göre, bozma kararı Resmi Gazete'de yayımlanır ancak davanın taraflarının kazanılmış haklarını etkilemez.

Step-by-Step Solution

Uyuşmazlığın niteliğini belirleme

Karar kesinleşmiş ve olağan kanun yolları (istinaf/temyiz) tüketilmiştir.

Olağanüstü kanun yollarına başvurabilmek için kararın kesinleşmiş olması ön şarttır.

Kanun Yararına Temyiz şartlarını değerlendirme (İYUK md. 51)

Yürürlükteki hukuka aykırılık mevcuttur ve yetkili makamlar (Başsavcı/Bakanlık) başvurabilir.

Hukukun doğru uygulanmasını sağlamak devletin gözetimindedir.

Kararın hukuki etkisini analiz etme

Bozma kararı verilse dahi bu durum davanın tarafları lehine veya aleyhine bir sonuç doğurmaz.

Hukuki güvenlik ilkesi gereği, kesinleşmiş hükmün taraflar arasındaki etkisi bu yolla bozulamaz.

Key Concept

Kanun Yararına Temyiz (İYUK md. 51)

Question 14Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) kapsamında düzenlenen olağanüstü kanun yolları ile ilgili olarak; vergi mahkemesi veya bölge idare mahkemesi tarafından verilen, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan ve yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade eden kararlara karşı işletilen "Kanun Yararına Temyiz" müessesesi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Danıştay Başsavcısı tarafından başvurulur; Danıştay'ca verilen bozma kararı, davanın tarafları yönünden hükmün hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Uyuşmazlığın tarafları, kararın tebliğinden itibaren

60

gün içinde Danıştay Başsavcılığına başvurarak bu yolun işletilmesini talep edebilirler ve bozma kararı ile vergi borcu kendiliğinden terkin edilir.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulmuş olması, kesinleşmiş mahkeme kararının yürütülmesini kendiliğinden durdurur ve idarenin tahsilat işlemlerini yargılama sonuna kadar askıya alır.

Mahkeme kararının dayandığı bir belgenin sahteliğinin hükmen anlaşılması durumunda, Danıştay Başsavcısı kamu düzenini korumak adına bu yola re'sen başvurmakla yükümlüdür.

Sadece miktar itibarıyla istinaf veya temyiz yolu kapalı olan kararlar için Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na doğrudan başvuru yoluyla gerçekleştirilen bir denetim sürecidir.

Show answer & explanation

Answer: İlgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Danıştay Başsavcısı tarafından başvurulur; Danıştay'ca verilen bozma kararı, davanın tarafları yönünden hükmün hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Answer

İlgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Danıştay Başsavcısı tarafından başvurulan bu yolda, verilen bozma kararı taraflar yönünden hükmün sonuçlarını değiştirmez.

Doğru olan seçenek, Kanun Yararına Temyiz'in (İYUK Madde

51

) temel özelliklerini eksiksiz yansıtmaktadır. Bu yola başvurma yetkisi münhasıran Danıştay Başsavcısı'na veya ilgili bakanlığa verilmiştir. En kritik özelliği ise, Danıştay tarafından verilecek bozma kararının, daha önce davanın tarafları lehine veya aleyhine kesinleşmiş olan hükmün maddi sonuçlarını (vergi aslı, ceza vb.) değiştirmemesidir.

Step-by-Step Solution

Kanun yolunun niteliğini belirle.

İncelenen kurum İYUK Madde

51

uyarınca 'Kanun Yararına Temyiz'dir.

Soruda belirtilen 'üst mahkeme incelemesinden geçmeden kesinleşme' ve 'hukuka aykırılık' kriterleri bu yolu işaret eder.

Başvuru yetkisini kontrol et.

Yetki Danıştay Başsavcısı veya ilgili bakanlıktadır.

Vatandaşların veya davanın taraflarının bu yolu bizzat işletme yetkisi kanunen yoktur.

Hukuki sonucu analiz et.

Bozma kararı taraflara sirayet etmez.

Bu yolun amacı taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmek değil, hukukun genel uygulanmasındaki hataları gidermek ve içtihat birliğini sağlamaktır.

Key Concept

Kanun Yararına Temyiz Yetkisi ve Hukuki Etkisi

Practice More

Yargılamanın yenilenmesi nedenlerini İYUK Madde

53

çerçevesinde tekrar ederek, hangi hallerin davanın taraflarına başvuru hakkı verdiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 15Question →

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş olan ve yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade eden kararlara karşı başvurulan 'kanun yararına temyiz' yolunun hukuki sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Verilen bozma kararı, uyuşmazlığın tarafları açısından kesinleşmiş olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Kanun yararına temyiz yoluna başvurulması, kesinleşmiş mahkeme kararının icrasını kendiliğinden durdurur.

Bu yola başvurma yetkisi sadece davanın taraflarına ait olup, başvuru kararın tebliğinden itibaren

60

günlük süreye tabidir.

Kanun yararına temyiz istemi, uyuşmazlığın çözümünde görevli olan ilk derece Vergi Mahkemesi tarafından karara bağlanır.

Bu yola, davanın taraflarından birinin kararı etkileyecek nitelikte yeni ve önemli bir belge elde etmesi durumunda başvurulur.

Show answer & explanation

Answer: Verilen bozma kararı, uyuşmazlığın tarafları açısından kesinleşmiş olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Answer

Kanun yararına temyiz sonucunda verilen bozma kararı, uyuşmazlığın tarafları açısından kesinleşmiş olan kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

51

. maddesine göre, kanun yararına temyiz incelemesi sonucunda Danıştay tarafından verilen bozma kararı, uyuşmazlığın tarafları açısından kesinleşmiş olan mahkeme kararının doğurduğu hukuki sonuçları ortadan kaldırmaz. Bu yolun temel amacı, hukukun yanlış uygulandığı kararların hukuk aleminde 'bozularak' emsal teşkil etmesini önlemektir, taraflar arasındaki somut uyuşmazlığı yeniden canlandırmak değildir.

Step-by-Step Solution

Kanun yolunun niteliğini belirle.

Kanun yararına temyiz, kesinleşmiş kararlar için öngörülen olağanüstü bir kanun yoludur.

Uyuşmazlığın tarafları için değil, hukukun birliği ve doğru uygulanması amacıyla ihdas edilmiştir.

İYUK Madde

51

hükmünü analiz et.

Bozma kararının uyuşmazlığın tarafları üzerindeki etkisi 'yok' hükmündedir.

Kanun metni açıkça 'Bu kararların uyuşmazlığın taraflarına bir etkisi olmaz' ifadesini içermektedir.

Key Concept

Kanun Yararına Temyizin Hukuki Sonuçları

Olağanüstü Kanun Yolları (Yargılamanın Yenilenmesi ve Kanun Yararına Temyiz)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes