Uluslararası Hukukun Kaynakları
430 questions
Uluslararası hukukta hakkaniyetin () bir uyuşmazlığın çözümünde hukuku tamamlayıcı veya yorumlayıcı bir araç olarak kullanılması ile Uluslararası Adalet Divanı () Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen "hakkaniyet ve nisfet" ( ) uyarınca karar verme yetkisi arasındaki temel hukuki fark aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta öğretinin (doktrin) niteliği tartışılırken, bu kaynağın "yeni bir kural yaratma" yetkisinden ziyade "var olan bir kuralın kapsamını aydınlatma" işlevi üzerinde durulmaktadır. Buna göre, öğretinin uluslararası hukuk kaynakları arasındaki yeri ve hukuki gücüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
devletinin Dışişleri Bakanı, yaptığı resmi bir açıklamada komşu bir devletin kara suları sınırlarını tanıdıklarını ve bu konuda gelecekte herhangi bir hak iddia etmeyeceklerini beyan etmiştir. Söz konusu beyan herhangi bir ikili antlaşma kapsamında yapılmamıştır.
Bu durumla ilgili uluslararası hukuk kuralları ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) içtihatları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’ne göre, bir devlet bir antlaşmayı onaylama (ratifikasyon) şartına bağlı olarak imzalamışsa ancak henüz onay işlemini gerçekleştirmemişse, bu süreçte aşağıdakilerden hangisi ile yükümlüdür?
Uluslararası hukuk sisteminde kurucu bir antlaşmaya dayalı olarak organları aracılığıyla hukuki işlemler tesis eden uluslararası örgütlerin kararlarının hukuki mahiyeti ve bu kararların kaynaklar hiyerarşisindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün . maddesinde düzenlenen kaynaklar hiyerarşisi ve uygulama usulleri dikkate alındığında; "hukukun genel ilkeleri" ile "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) kavramlarının hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemlerinin (unilateral acts) hukukî niteliği ve bağlayıcılığı ile ilgili Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatları ve genel hukuk ilkeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde, uluslararası antlaşmalara konulan 'çekinceler' (rezervasyonlar) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemlerinin (unilateral acts) bağlayıcılığı ve geri alınabilirliği ile ilgili olarak, Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 tarihli 'Devletlerin Hukuki Yükümlülük Yaratan Tek Taraflı Beyanlarına Uygulanacak Yol Gösterici İlkeler' belgesi ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatları çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çok taraflı bir antlaşmanın yürürlüğü sırasında taraflardan birinin antlaşma hükümlerini esaslı bir şekilde (material breach) ihlal ettiği tespit edilmiştir. Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin maddesi uyarınca; bu ihlalden özel olarak etkilenen (specially affected) bir tarafın, diğer tarafların oybirliği ile rızasını aramaksızın başvurabileceği hukuki imkân aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarında; tarafları, konusu ve dayandığı hukuki sebepleri aynı olan bir uyuşmazlığın, yetkili bir yargı organı tarafından karara bağlanıp kesinleşmesinden sonra aynı taraflar arasında yeniden dava konusu yapılamayacağını ifade eden temel hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta çeşitli ülkelerin en yetkin hukukçularının görüşlerinden ve bilimsel çalışmalarından oluşan 'öğreti' (doktrin) kaynağının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı () Statüsü'nün 38. maddesinin 2. fıkrasına göre; Divan'ın bir uyuşmazlığı yürürlükteki pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak sadece "hakkaniyet ve nisfet" ( ) ilkesine dayanarak çözebilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta teâmül kuralları genellikle genel nitelikte olup tüm devletleri bağlasa da, belirli bir coğrafi bölgedeki devletler arasında veya sadece iki devlet arasında geçerli olan "bölgesel" veya "yerel" teâmül kurallarının varlığı da kabul edilmektedir. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatları uyarınca, bölgesel bir teâmül kuralının varlığını ileri süren bir devletin ispat yükümlülüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta kural olarak asli kaynaklar (antlaşmalar, teamül ve hukukun genel ilkeleri) arasında hiyerarşik bir sıralama bulunmamakla birlikte, emredici kuralların ( ) varlığı bu durumun en temel istisnasını teşkil eder. Buna göre, emredici kuralların uluslararası hukuktaki hiyerarşik konumu ve diğer normlarla ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir uluslararası örgütün organı tarafından tesis edilen hukuki işlemin, örgütün kurucu belgesiyle çizilen yetki sınırlarının dışına çıkması (ultra vires) durumunda bu işlemin hukuki geçerliliği uluslararası hukuk doktrininde tartışılan bir konudur. Uluslararası hukukta kararların iptali için merkezi ve zorunlu bir yargısal denetim mekanizmasının bulunmayışı, bu tür işlemlerin akıbetine dair belirli ilkelerin oluşmasına yol açmıştır.
Buna göre, uluslararası örgütlerin "yetki aşımı" (ultra vires) teşkil eden kararlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta bir uluslararası örgütün kendi iç işleyişine yönelik olarak aldığı (bütçenin kabulü, personel atamaları veya usul kurallarının belirlenmesi gibi) kararların hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukuk düzeninde, emredici bir kural ( ) ile bu kuralın içeriğine aykırı hükümler barındıran bir uluslararası antlaşma arasındaki hiyerarşik ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin birbirlerine yönelik gerçekleştirdiği bazı uygulamalar (örneğin yabancı devlet başkanlarını törenle karşılamak veya diplomatik temsilcilere vergi muafiyeti tanınmadığı dönemlerdeki bazı jestler) uzun süredir devam eden birer gelenek olmasına rağmen, bu kurallara uyulmaması doğrudan bir hukuka aykırılık teşkil etmez. Bir uygulamanın uluslararası teâmül (yapılageliş) kuralı sayılabilmesi için 'maddi unsur' (devlet uygulaması) ile birlikte devletlerin bu uygulamayı 'hukuki bir yükümlülük' bilinciyle yerine getirmesi gerekir.
Buna göre, bir devlet uygulamasını basit bir nezaket veya alışkanlık kuralından ayırarak asli bir hukuk kaynağı olan 'teâmül kuralı' haline getiren bu manevi unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukukta bir devletin; başka bir uluslararası hukuk süjesinin gerçekleştirdiği bir işlemi, bir iddiayı veya ortaya çıkan yeni bir durumu hukukî olarak geçerli kabul etmediğini ve bu durumun kendisine karşı hukukî sonuç doğurmasına rıza göstermediğini resmen bildirmesi aşağıdaki tek taraflı işlem türlerinden hangisidir?