Uluslararası Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü

Uluslararası hukukun gelişim sürecinde $1907$ tarihli Lahey Sözleşmesi ile kurumsallaşan 'soruşturma' (tahkik) komisyonlarının uyuşmazlıkların barışçıl çözümündeki rolü incelendiğinde; hazırlanan raporun hukuki mahiyeti ve taraflar üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözüme kavuşturulmasında başvurulan yöntemlerden biri olan tahkim (hakemlik) usulünü; arabuluculuk, uzlaştırma ve dostça girişim gibi yöntemlerden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 'İhtiyari Kayıt' olarak bilinen $36/2.$ maddesi kapsamında zorunlu yargı yetkisini kabul eden A Devleti, beyanına şu kısıtlamayı koymuştur: 'Divan'ın zorunlu yargı yetkisini davanın açılmasından önceki $12$ aydan daha kısa bir süre önce kabul etmiş olan devletlerin taraf olduğu uyuşmazlıklar Divan'ın yetkisi dışındadır.' B Devleti ise $1$ Ocak $2024$ tarihinde hiçbir kısıtlama içermeyen bir beyanla zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir. $1$ Haziran $2024$ tarihinde A Devleti, B Devleti aleyhine bir dava açmış; B Devleti ise A'nın beyanındaki kısıtlamaya dayanarak Divan'ın yetkisiz olduğunu ileri sürmüştür.

Bu hukuki uyuşmazlıkta Divan'ın yargı yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin $35$. maddesinde düzenlenen ve uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan "soruşturma" (tahkik) usulü çerçevesinde hazırlanan komisyon raporunun hukuki niteliği ve kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birleşmiş Milletler ($BM$) üyesi olmayan bir devletin, taraf olduğu bir uyuşmazlığı $BM$ organlarının önüne getirebilme usulü ve şartlarıyla ilgili olarak $BM$ Antlaşması uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Birleşmiş Milletler ($BM$) Antlaşması'nın uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümüne ilişkin $VI$. Bölümü çerçevesinde, Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığın taraflarına yönelik sunduğu çözüm yolu veya usul önerilerinin hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası antlaşmalarda uyuşmazlıkların yargısal çözüm yollarına (örneğin Uluslararası Adalet Divanı'na) taşınmasından önce bir ön şart olarak öngörülen "müzakere (görüşme) yolunun tüketilmesi" kuralıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation); yapısal olarak soruşturma (tahkik) ile arabuluculuk yöntemlerinin temel özelliklerini bünyesinde birleştiren, ancak her iki yöntemden de belirli unsurlarla ayrılan kendine özgü bir usuldür.

Uzlaştırma yönteminin bu hibrit (karma) niteliği ve uygulama süreci dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yönteme ilişkin doğru bir hukuki tespittir?

Uluslararası bir uyuşmazlığın barışçıl çözümü sürecinde üçüncü bir tarafın; uyuşmazlığın esasına (merits) ilişkin araştırmalar yapması, tarafların tezlerini uzlaştıracak somut bir 'çözüm planı' hazırlaması ve bu planı resmî olmayan bir müzakere zemini olarak taraflara sunması söz konusudur. Bu faaliyetin hukuki niteliği ve 'dostça girişim' (good offices) yönteminden farkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yolları arasında yer alan; temel işlevi uyuşmazlığa konu olan maddi vakıaların (facts) tarafsız bir komisyon tarafından incelenerek açıklığa kavuşturulması olan ve hazırlanan raporu kural olarak taraflar için bağlayıcı nitelik taşımayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler'in (BM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bir uyuşmazlığın esasına girerek yargı yetkisini kullanabilmesi için kural olarak aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunludur?

Uluslararası bir uyuşmazlığın tarafları olan iki devletin doğrudan görüşme yapamadığı bir durumda; üçüncü bir tarafın (devlet, uluslararası örgüt veya şahıs) tarafları müzakere masasına oturtmak için uygun bir ortam sağlaması, ancak uyuşmazlığın esasına yönelik herhangi bir çözüm önerisi sunmaması ve görüşmelere bizzat katılmaması ile karakterize edilen barışçıl çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan "soruşturma" (tahkik) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birleşmiş Milletler (BM) sistemi içerisinde hukuki bir mesele hakkında Uluslararası Adalet Divanı'ndan (UAD) "danışma görüşü" (advisory opinion) talep edilmesi süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü kapsamında düzenlenen "davaya müdahale" (intervention) kurumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biri olan 'soruşturma' (tahkik) usulüne ilişkin 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi'nde öngörülen düzenlemeler dikkate alındığında; bu yönteme başvurulabilmesi için uyuşmazlığın niteliği bakımından aranan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler ($BM$) Antlaşması'nın uyuşmazlıkların barışçıl çözümüne ilişkin $33$. maddesine göre, devamı uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını tehlikeye düşürebilecek nitelikteki bir uyuşmazlığın tarafları, "her şeyden önce" (first of all) aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmelidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) nezdinde görülen bir davada, Divan'da uyuşmazlığın tarafı olan devletlerden birinin uyrukluğuna sahip bir yargıç bulunmaması durumunda; Divan Statüsü'nün $31.$ maddesi uyarınca ilgili devlete, sadece o davanın görülmesi süreciyle sınırlı kalmak üzere bir yargıç seçme hakkı tanınmıştır. Divan'ın temsil niteliğini ve tarafların güvenini pekiştirmeyi amaçlayan bu kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) uyuşmazlıkların çözümündeki yargı yetkisi ve Statü'nün $41.$ maddesi kapsamında düzenlenen 'geçici önlemler' ($provisional$ $measures$) usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta, bir uyuşmazlığın tarafları arasındaki gerginliğin veya diplomatik ilişkilerin kesilmesinin doğrudan müzakereyi imkânsız kıldığı durumlarda; tarafların rızasıyla devreye giren bir üçüncü tarafın (devlet veya uluslararası örgüt), tarafları sadece bir araya getirerek görüşme zemini hazırlaması ve taraflar arasında iletişim kanallarını açmasıyla sınırlı kalan, ancak uyuşmazlığın esasına dair herhangi bir somut çözüm önerisi veya planı sunmadığı barışçıl çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?