Endokrinoloji

34 yaşında kadın hasta, yaklaşık 10 gündür devam eden boynun ön kısmında ağrı, çarpıntı, terleme ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Anamnezinden, şikayetleri başlamadan kısa bir süre önce grip benzeri bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiği ve boyun ağrısının yutkunmakla artıp çeneye ve kulağa doğru yayıldığı öğreniliyor. Fizik muayenede vücut sıcaklığı 37.8°C ölçülüyor; tiroid bezi palpasyonda sert, ödemli ve ileri derecede hassas saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde TSH: 0.01 mU/L (N: 0.4-4.0), sT4: 2.4 ng/dL (N: 0.7-1.8) ve Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESH): 90 mm/saat olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanıyı doğrulamada kullanılabilecek tiroid radyoaktif iyot uptake (RAIU) testi ve sintigrafisinde beklenen temel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, son iki yıldır tekrarlayan üreter taşları ve medikal tedaviye dirençli dispeptik yakınmalarla polikliniğe başvuruyor. Öyküsünden babasının da genç yaşta boyun bölgesinden ameliyat olduğu ve 'mide kanaması' geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede belirgin bir patoloji saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyumu $11.8$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), fosfor $2.1$ mg/dL (N: $2.5-4.5$) ve açlık serum gastrin düzeyi $1200$ pg/mL (N: $<100$) olarak bulunuyor.

Bu hastada düşünülmesi gereken sendrom ve eşlik eden gastrin salgılayan tümörün en olası anatomik yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında kadın hasta, son 3 yılda iki kez nefrolitiazis (böbrek taşı) nedeniyle tedavi görmüştür. Yapılan fizik muayenesinde özellik saptanmayan hastanın laboratuvar incelemelerinde şu bulgular saptanmıştır:

- Albumin ile düzeltilmiş serum kalsiyumu: $9.8 mg/dL$ ($8.5-10.2$)
- Serum fosforu: $2.4 mg/dL$ ($2.5-4.5$)
- İntakt PTH: $92 pg/mL$ ($15-65$)
- $25$-hidroksi vitamin D: $34 ng/mL$ ($>30$)
- Serum kreatinini: $0.8 mg/dL$ ($0.6-1.1$)
- 24 saatlik idrar kalsiyumu: $320 mg/gün$ ($<250$)

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, işe giriş muayenesi sırasında saptanan kan şekeri yüksekliği nedeniyle başvuruyor. Hastanın herhangi bir polidipsi veya poliüri şikayeti bulunmuyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi ($VKİ$) $21$ $kg/m^2$, kan basıncı $110/70$ $mmHg$ saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde açlık plazma glukozu ($APG$) $114$ $mg/dL$, $HbA1c$ $\%6,1$ bulunuyor. Hastanın eski kayıtları incelendiğinde son $5$ yıldır yapılan tetkiklerinde $APG$ değerlerinin $105-115$ $mg/dL$ aralığında stabil seyrettiği görülüyor. Benzer şekilde babası ve dedesinde de genç yaşlardan itibaren başlayan ve herhangi bir ilaç tedavisi gerektirmeyen hafif kan şekeri yükseklikleri olduğu öğreniliyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bilinen Addison hastalığı olan bir kadın hasta; şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma ve uykuya meyil şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Öyküsünden son $3$ gündür devam eden idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle genel durumunun bozulduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde hiperpigmente cilt görünümü, kan basıncı $70/40$ $mmHg$, nabız $124/dakika$ ve ateş $38,5$ $^{\circ}C$ saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde sodyum $130$ $mEq/L$, potasyum $5,8$ $mEq/L$ ve kan şekeri $65$ $mg/dL$ ölçülüyor.

Bu hastada en uygun ve öncelikli tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta; yaklaşık bir haftadır devam eden, çeneye ve kulaklarına yayılan şiddetli boyun ağrısı, ateş ve çarpıntı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi diffüz büyüklükte, sert ve palpasyonla aşırı hassas saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: $0.02$ mIU/L (Normal: $0.4 - 4.0$), serbest $T4$: $3.8$ ng/dL (Normal: $0.8 - 1.8$), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH): $92$ mm/saat olarak bulunuyor. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, son bir yıldır giderek artan kıllanma, sivilcelenme ve tedaviye dirençli kan basıncı yüksekliği şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $165/100$ mmHg saptanırken, Cushing sendromuna özgü tipik bulgulara rastlanmıyor. Laboratuvar incelemesinde; serum $K^+: 2.9$ mEq/L, Plazma Renin Aktivitesi (PRA): $<0.1$ ng/mL/saat (belirlenemeyecek kadar düşük) ve Plazma Aldosteron Konsantrasyonu (PAC): $2$ ng/dL (düşük) olarak saptanıyor. Bu hastada tanıya yönelik yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Metabolik sendrom tanısı için yaygın olarak kullanılan NCEP ATP III (National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III) kriterleri temel alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sendromun tanısal bileşenlerinden biri olarak kabul edilir?

$17$ yaşında, kız çocuğu olarak büyütülen bir hasta, primer amenore ve son bir yıldır fark edilen seste kalınlaşma, yüz ve vücut kıllanmasında artış şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde akne, seste kabalaşma ve $3$ cm ölçülen klitoromegali saptanıyor. Bilateral inguinal kanallarda palpabl kitleleri mevcut olan hastanın pelvik ultrasonografisinde uterus ve overler izlenmiyor. Laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, her iki bacakta yaygın ödem ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pretibial $4(+)$ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; serum albümin $2.4$ $g/dL$, $24$ saatlik idrarda protein $4.2$ $g$, total kolesterol $380$ $mg/dL$ ve $LDL-kolesterol$ $260$ $mg/dL$ olarak bulunuyor.

Bu hastada saptanan hiperlipidemi tablosunun patogenezinde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında erkek hasta, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle 5 yıldır haftada 3 gün hemodiyaliz programındadır. Hastanın son 6 aydır sekonder hiperparatiroidi tedavisi amacıyla yüksek doz kalsitriol ve kalsiyum asetat kullandığı bilinmektedir. Son zamanlarda yaygın kemik ağrısı ve kalça bölgesinde düşük enerjili bir fraktür ile başvuran hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada gelişen en olası metabolik kemik hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır üç farklı antihipertansif ilaç kullanmasına rağmen kontrol altına alınamayan kan basıncı yüksekliği ve eşlik eden halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın klinik ve laboratuvar verileri aşağıda özetlenmiştir:

Bu hastada primer hiperaldosteronizm tarama sürecini yönetmek için en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır giderek artan halsizlik, libido kaybı ve baş ağrısı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde sakal ve bıyık tıraşı olma sıklığının azaldığı, bilateral testislerin yumuşak kıvamda ve $8$ $\text{mL}$ hacminde olduğu saptanıyor.

Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, boynunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede tiroid sağ lobda yaklaşık $2\text{ cm}$ çapında, hareketli ve ağrısız bir nodül palpe ediliyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu aşamada hastaya yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta; son $6$ aydır giderek artan halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı ve özellikle avuç içleri ile diş etlerinde belirginleşen hiperpigmentasyon şikayetleri ile başvuruyor. Özgeçmişinde son $2$ yıldır düzenli oral kontraseptif (OKS) kullanımı dışında bir özellik saptanmıyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $90/60$ $mmHg$, nabız $98/dakika$ ölçülüyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastanın bir sonraki yönetiminde en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, son $8$ aydır adet görememe şikayeti ile polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinden daha önce adetlerinin düzenli olduğu, ancak son bir yıldır adet miktarının azaldığı ve beraberinde gece terlemeleri ile sıcak basmalarının başladığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde sekonder seksüel gelişim Tanner evre $5$ ile uyumlu bulunurken, pelvik muayenede vajinal mukoza soluk ve atrofik izleniyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında erkek hasta, iş yeri hekimi tarafından istenen rutin tarama tetkiklerinde açlık plazma glukozu $134 mg/dL$ olarak saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın yapılan sorgulamasında polidipsi, poliüri veya açıklanamayan kilo kaybı gibi şikayetlerinin olmadığı öğreniliyor. Fizik muayenesi ve diğer rutin laboratuvar bulguları normal sınırlarda olan bu hastada kesin tanı koymak için izlenmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında erkek hasta, evliliğinin 3. yılında çocuk sahibi olamama nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden adolesan dönemde bilateral ağrılı skrotal şişlik ile seyreden kabakulak enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede bilateral testis volümleri $5 \text{ mL}$ (Normal: $> 15 \text{ mL}$) olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki durum için en olası tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık taramasında saptanan kan şekeri yüksekliği ($148 \text{ mg/dL}$) nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinde çocukluk çağından beri takip edilen bilateral renal kistleri, atipik genital yapı nedeniyle geçirilmiş cerrahi öyküsü ve $21$ yaşında gelişen bir gut atağı mevcuttur. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $120/80 \text{ mmHg}$ ve vücut kitle indeksi (VKİ) $23 \text{ kg/m}^2$ olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum magnezyum düzeyi $1.2 \text{ mg/dL}$ (N: $1.7-2.2 \text{ mg/dL}$) ve hafif proteinüri saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, primer hiperparatiroidizm ve hipofizer prolaktinoma tanılarıyla takip edilmektedir. Son zamanlarda şiddetli epigastrik ağrı ve günde $4$-$5$ kez olan sulu dışkılama şikayetleri başlayan hastanın yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde midede hipertrofik pililer ve duodenal bulbusta multipl ülserler saptanıyor. Bazal serum gastrin düzeyi $480$ pg/mL (Normal: $< 100$ pg/mL) ölçülen bu hastada tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun ileri tetkik aşağıdakilerden hangisidir?