Tiroid Hastalıkları

58 questions

Question 1Question

3434 yaşında kadın hasta; yaklaşık 33 aydır devam eden çarpıntı, ellerde ince titreme, aşırı terleme ve 66 kg kilo kaybı şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi normal boyutlarda saptanıyor, palpasyonla hassasiyet alınmıyor ve nodül saptanmıyor. Hastanın laboratuvar ve görüntüleme bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSH0.010.01 mIU/LmIU/L0.44.00.4 - 4.0
Serbest T43.43.4 ng/dLng/dL0.81.80.8 - 1.8
Serbest T39.89.8 pg/mLpg/mL2.34.22.3 - 4.2
Tiroid I131I^{131} Tutulumu (2424 saatlik)%0.8\%0.8%1030\%10 - 30
Serum Tiroglobulin580580 ng/mLng/mL3.5403.5 - 40

Hastanın yapılan pelvik ultrasonografisinde sağ over lojunda 6×46 \times 4 cmcm boyutlarında, içerisinde saç ve yağ dokusu ile uyumlu ekojeniteler barındıran kompleks kitle izleniyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Struma ovarii

Answer

Struma ovarii
Düşük radyoaktif iyot tutulumu saptanan tirotoksikoz olgularında ayırıcı tanıda; tiroiditler, iyot yüklenmesi (Jod-Basedow), dışarıdan hormon alımı (factitious) ve ektopik üretim (struma ovarii) yer alır. Hastada serum tiroglobulin düzeyinin yüksek olması, hormonun vücuttaki bir tiroid dokusundan (endojen) kaynaklandığını kanıtlayarak dışarıdan alımı dışlar. Pelvik ultrasonografide saptanan, içerisinde saç ve yağ gibi teratom elemanları barındıran kitle ile tirotoksikoz birlikteliği, germ hücreli bir tümör olan teratomun içinde fonksiyonel tiroid dokusu bulunması durumu olan struma ovarii tanısını kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Tirotoksikozun doğrulanması
Düşük TSH ve yüksek serbest T4/T3 değerleri ile hastada aşikar tirotoksikoz mevcuttur.
Klinik semptomların biyokimyasal temelini belirlemek için ilk adımdır.
2
Radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) değerlendirilmesi
Boyun bölgesindeki %0.8\%0.8 tutulum, tiroid bezinin aşırı hormon sentezlemediğini (Graves veya toksik nodül olmadığını) gösterir.
Düşük tutulumlu tirotoksikoz nedenlerini (tiroidit, iyot yükü, ektopik üretim, yapay alım) ayırt etmek için gereklidir.
3
Serum tiroglobulin düzeyinin analizi
Yüksek tiroglobulin (580580 ng/mLng/mL), vücutta endojen bir tiroid dokusu (tiroidit veya ektopik odak) olduğunu gösterir, dışarıdan hormon alımını dışlar.
Yapay tirotoksikozda tiroglobulin sentezi baskılandığı için bu ayrım kritiktir.
4
Görüntüleme bulgularının klinik ile birleştirilmesi
Pelvik bölgedeki kompleks kitle (teratom bulguları) ve sistemik tirotoksikoz tablosu birleştiğinde tanı konur.
Ektopik tiroid dokusunun kaynağını belirlemek için fizik muayene ve radyoloji verileri kullanılır.

Key Concept

Düşük radyoaktif iyot tutulumu ve yüksek serum tiroglobulin düzeyi ile seyreden tirotoksikozlarda, ektopik tiroid dokusu (Struma Ovarii) mutlaka dışlanmalıdır.
Question 2Question

34 yaşında kadın hasta, yaklaşık 10 gündür devam eden boynun ön kısmında ağrı, çarpıntı, terleme ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Anamnezinden, şikayetleri başlamadan kısa bir süre önce grip benzeri bir üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdiği ve boyun ağrısının yutkunmakla artıp çeneye ve kulağa doğru yayıldığı öğreniliyor. Fizik muayenede vücut sıcaklığı 37.8°C ölçülüyor; tiroid bezi palpasyonda sert, ödemli ve ileri derecede hassas saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde TSH: 0.01 mU/L (N: 0.4-4.0), sT4: 2.4 ng/dL (N: 0.7-1.8) ve Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESH): 90 mm/saat olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanıyı doğrulamada kullanılabilecek tiroid radyoaktif iyot uptake (RAIU) testi ve sintigrafisinde beklenen temel bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid bezinde radyoaktif madde tutulumunun belirgin şekilde azalmış veya baskılanmış olması

Answer

Tiroid bezinde radyoaktif madde tutulumunun belirgin şekilde azalmış veya baskılanmış olması
Vaka; ağrılı tiroid bezi, yüksek sedimantasyon hızı ve geçirilmiş viral enfeksiyon öyküsü ile tipik bir Subakut Granülomatöz Tiroidit (De Quervain) tablosudur. Bu hastalıkta tiroid foliküllerinin inflamasyona bağlı yıkımı sonucu, önceden sentezlenmiş hormonlar kana dökülür (yıkım tirotoksikozu). Tiroid bezi hasarlı olduğu ve TSH baskılandığı için radyoaktif iyodu tutamaz. Bu nedenle sintigrafide/RAIU testinde tutulumun çok düşük olması (<%5) veya hiç izlenmemesi (baskılanmış gland) tanı koydurucudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Ağrılı tiroid, kulağa vuran ağrı, geçirilmiş ÜSYE öyküsü, ateş ve tirotoksikoz bulguları Subakut Granülomatöz (De Quervain) Tiroiditi işaret eder.
Ayırıcı tanı için semptomların ve öykünün doğru yorumlanması gerekir.
2
Laboratuvar bulgularını yorumla
Düşük TSH ve yüksek sT4 (tirotoksikoz) ile birlikte çok yüksek sedimantasyon hızı (>50-100 mm/saat) tanıyı destekler.
Subakut tiroidit, sedimentasyon yüksekliği ile karakterize nadir tiroid hastalıklarından biridir.
3
Patofizyolojiye göre sintigrafi bulgusunu belirle
Hastalık bir 'hiperprodüksiyon' değil 'yıkım' (destrüksiyon) tirotoksikozudur. Bez hasar gördüğü için iyot tutamaz.
Hipertiroidi (Graves) ile Tiroidit (Subakut) ayrımında RAIU testi temel belirleyicidir.

Key Concept

Tirotoksikoz Ayırıcı Tanısı (RAIU kullanımı)

Hints

1
Hastanın boyun ağrısı ve geçirilmiş enfeksiyon öyküsü, hastalığın 'aşırı üretim'den ziyade bir 'yıkım/inflamasyon' süreci olduğunu düşündürmelidir.
2
Bu hastalık 'Ağrılı Tiroidit' olarak da bilinir ve sedimentasyon hızı tanısal olarak çok yüksektir.
3
Graves hastalığında tiroid 'fabrikası' fazla mesai yapar ve çok iyot kullanır; bu hastalıkta ise 'fabrika' yanmıştır ve çalışamaz, bu yüzden iyot almaz.

Practice More

Sessiz (Ağrısız) Tiroidit ile Subakut Tiroidit arasındaki klinik ve laboratuvar farklarını inceleyin.

Alternative Method

Ultrasonografi de tanıda yardımcıdır; hipoekoik alanlar ve prob hassasiyeti (sonografik Murphy) görülebilir, ancak RAIU fonksiyonel ayrım için altın standarttır.
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question

3434 yaşında kadın hasta; yaklaşık bir haftadır devam eden, çeneye ve kulaklarına yayılan şiddetli boyun ağrısı, ateş ve çarpıntı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi diffüz büyüklükte, sert ve palpasyonla aşırı hassas saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: 0.020.02 mIU/L (Normal: 0.44.00.4 - 4.0), serbest T4T4: 3.83.8 ng/dL (Normal: 0.81.80.8 - 1.8), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH): 9292 mm/saat olarak bulunuyor. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Propranolol ve non-steroid anti-inflamatuar ilaç (NSAİİ) tedavisi

Answer

Propranolol ve non-steroid anti-inflamatuar ilaç (NSAİİ) tedavisi
Hastada saptanan şiddetli boyun ağrısı, palpasyonla aşırı hassas tiroid bezi, ateş ve çok yüksek eritrosit sedimentasyon hızı (>50>50 mm/saat) tipik olarak Subakut Granülomatöz (De Quervain) Tiroidit tablosunu yansıtır. Bu tabloda tirotoksikozun nedeni hormon sentez artışı değil, hasarlanan foliküllerden kana hormon sızmasıdır (yıkım tirotoksikozu). Bu nedenle antitiroid ilaçlar (metimazol, PTU) etkisizdir. Tedavi; ağrı ve inflamasyon için NSAİİ (veya dirençli vakalarda prednizolon) ve çarpıntı gibi semptomlar için beta blokerleri (propranolol) içerir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Şiddetli boyun ağrısı, hassas guatr ve ateş varlığı saptandı.
Bu bulgular inflamatuar bir tiroid sürecini (özellikle subakut tiroiditi) düşündürür.
2
Laboratuvar verilerinin analizi
Düşük TSH ve yüksek serbest T4T4 (tirotoksikoz) ile birlikte çok yüksek ESH saptandı.
Yüksek ESH ve ağrılı tirotoksikoz kombinasyonu Subakut Granülomatöz (De Quervain) Tiroidit için tipiktir.
3
Tedavi stratejisinin belirlenmesi
Yıkım tirotoksikozunda antitiroid ilaçların yeri olmadığı, semptomatik tedavinin yeterli olduğu kararına varıldı.
Ağrı için NSAİİ (veya şiddetli vakalarda steroid), çarpıntı için beta bloker kullanılır.

Key Concept

Subakut Tiroiditte Yıkım Tirotoksikozu Yönetimi
Estimated Time:2m 0s
Question 4Question

4242 yaşında kadın hasta, boynunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede tiroid sağ lobda yaklaşık 2 cm2\text{ cm} çapında, hareketli ve ağrısız bir nodül palpe ediliyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralık
TSH0.05 mIU/L0.05\text{ mIU/L}0.44.00.4 - 4.0
Serbest T4T_41.6 ng/dL1.6\text{ ng/dL}0.81.90.8 - 1.9
Serbest T3T_33.8 pg/mL3.8\text{ pg/mL}2.04.42.0 - 4.4

Bu aşamada hastaya yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid sintigrafisi istenmesi

Answer

Subklinik hipertiroidi tablosu ve tiroid nodülü olan hastada en uygun yaklaşım tiroid sintigrafisi istenmesidir.
Tiroid nodülü olan hastalarda yönetim algoritması TSH ölçümü ile başlar. Eğer TSH baskılanmışsa (hipertiroidi veya subklinik hipertiroidi), nodülün otonom çalışıp çalışmadığını (sıcak nodül) belirlemek için tiroid sintigrafisi çekilmelidir. Sıcak nodüller malignite açısından çok düşük risk taşıdığı için bu hastalarda İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB) ilk aşamada endike değildir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla
TSH düşük (0.050.05), sT4 ve sT3 normal sınırlarda; bu tablo subklinik hipertiroidi ile uyumludur.
Nodül yönetiminde ilk adım TSH düzeyini belirlemektir.
2
TSH düzeyine göre algoritmayı uygula
TSH düşük olduğu için nodülün 'sıcak' (otonom çalışan) olma ihtimali yüksektir.
Fonksiyonel nodüllerde malignite riski ihmal edilebilir düzeydedir.
3
En uygun tanısal yöntemi seç
Tiroid sintigrafisi istenerek nodülün radyoaktif iyot tutulumu değerlendirilmelidir.
Eğer nodül sıcaksa biyopsiden kaçınılır; soğuksa ultrason özelliklerine göre biyopsi düşünülür.

Key Concept

Tiroid nodülü saptanan bir hastada TSH düzeyi düşükse, bir sonraki adım ince iğne aspirasyon biyopsisi değil, tiroid sintigrafisidir.

Practice More

Sintigrafide nodülün 'soğuk' çıkması durumunda, ultrasonografi bulgularına (hipoekoik yapı, mikrokalsifikasyon, düzensiz sınır) göre İİAB planlanmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question

32 yaşında kadın hasta; çarpıntı, sinirlilik ve boyunda büyüme şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız 102102/dakika, kan basıncı 130/80130/80 mmHgmmHg ve evre 2 diffüz guatr saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Aralık
TSHTSH5.25.2 mIU/LmIU/L0.44.50.4 - 4.5
Serbest T4T_43.13.1 ng/dLng/dL0.81.90.8 - 1.9
Serbest T3T_38.28.2 pg/mLpg/mL2.04.42.0 - 4.4

Yapılan ileri değerlendirmede tiroid hormon direnci (RTH) ve TSHTSH salgılayan hipofiz adenomu (TSHoma) ön tanıları konuluyor.

Bu iki antiteyi birbirinden ayırt etmek amacıyla kullanılan aşağıdaki bulgulardan hangisi tiroid hormon direnci lehinedir?

Show answer & explanation

Answer: Serum seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin normal saptanması

Answer

Serum seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin normal saptanması tiroid hormon direnci (RTH) lehinedir.
Tiroid hormon direnci (RTH) olan hastalarda karaciğerdeki tiroid hormon reseptörleri (genellikle TR-beta mutasyonu nedeniyle) dirençlidir. Karaciğerden salınan seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG), tiroid hormonlarının etkisiyle artan bir proteindir. RTH'de direnç nedeniyle yüksek serbest hormon düzeylerine rağmen SHBG sentezi artmaz ve normal sınırlarda kalır. TSHoma'da ise dokularda direnç yoktur; dolayısıyla yüksek hormonlar karaciğeri uyararak SHBG düzeyini yükseltir. Bu durum iki tabloyu ayırt etmede en değerli biyokimyasal parametrelerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla
Serbest T3 ve T4 yüksek ancak TSH baskılanmamış (uygunsuz TSH salınımı sendromu).
Primer hipertiroidide TSH'ın baskılanması beklenirdi; bu tablo santral bir patolojiyi veya direnci gösterir.
2
TSHoma ve RTH ayırıcı tanısını yap
TSHoma'da periferik dokularda tiroid hormonu etkisi varken, RTH'de direnç nedeniyle bu etki azalmıştır.
Ayırıcı tanıda SHBG düzeyi, alfa-subünit oranı ve dinamik testler (TRH, T3 supresyon) kullanılır.
3
Periferik duyarlılık belirteçlerini değerlendir
Normal SHBG düzeyi karaciğerde hormon etkisinin artmadığını, dolayısıyla direnci destekler.
TSHoma'da karaciğer duyarlı olduğundan yüksek tiroid hormonları SHBG sentezini artırır.

Key Concept

Uygunsuz TSH Salınımı Sendromunda RTH ve TSHoma Ayırımı

Practice More

RTH hastalarında genellikle aile öyküsü bulunurken, TSHoma'da vaka sporadiktir ve görme alanı defektleri gibi kitle etkileri eşlik edebilir.
Estimated Time:2m 30s
Question 6Question

Rutin sağlık kontrolleri sırasında yapılan boyun muayenesinde tiroid sağ lobunda yaklaşık 1,5 cm çapında, yutkunmakla hareketli, ağrısız bir nodül saptanan 54 yaşındaki kadın hastanın laboratuvar sonuçları inceleniyor. Hastanın TSH düzeyi 0,15 mIU/L (Referans: 0,4-4,0 mIU/L) olarak ölçülürken, serbest T4 ve T3 değerleri normal sınırlarda bulunuyor. Hastanın bilinen ek bir hastalığı veya ilaç kullanım öyküsü yoktur.

Buna göre, bu hastada nodülün değerlendirilmesi açısından en uygun sonraki basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid sintigrafisi çekilmesi

Answer

Tiroid sintigrafisi çekilmesi
Tiroid nodülü saptanan bir hastada ilk bakılması gereken laboratuvar parametresi TSH'dır. Eğer TSH düşükse (baskılanmışsa), nodülün otonom çalışıp çalışmadığını (toksik adenom) ayırt etmek için tiroid sintigrafisi çekilmelidir. Eğer sintigrafide nodül 'sıcak' (hiperaktif) ise, bu nodüllerin kanser riski ihmal edilebilir düzeyde olduğundan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılmasına gerek yoktur. Eğer nodül 'soğuk' (hipoaktif) ise, o zaman ultrasonografik özelliklerine göre İİAB kararı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada tiroid nodülü var ve TSH baskılanmış (düşük), sT3/sT4 normal (Subklinik Hipertiroidi).
Nodül yaklaşımında ilk adım TSH düzeyine bakmaktır.
2
TSH düzeyine göre algoritmada izlenecek yolu belirle.
TSH düşük olduğu için nodülün hiperaktif (sıcak) olup olmadığını anlamak gerekir.
Hiperaktif nodüllerin (toksik adenom) malign olma ihtimali çok düşüktür ve biyopsi gerektirmez.
3
Tanısal testi seç.
Tiroid sintigrafisi.
Sintigrafi, nodülün fonksiyonel durumunu (sıcak/soğuk ayrımı) gösteren tek tetkiktir.

Key Concept

Tiroid Nodülü Yaklaşımı: Düşük TSH
Question 7Question

27 yaşında kadın hasta, Graves hastalığı tanısıyla başlanan metimazol tedavisine (20 mg/gu¨n20\text{ mg/gün}) devam etmektedir. Tedavinin 18. gününde hastada ani gelişen yüksek ateş (39.4C39.4^{\circ}\text{C}) ve yutma güçlüğü şikayetleri ortaya çıkmıştır. Fizik muayenede orofarenks ödemli ve tonsiller hipertrofik, yer yer eksüdalı görülmüştür. Bu klinik tabloda öncelikle yapılması gereken yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Metimazolün hemen kesilmesi ve mutlak nötrofil sayısının ölçülmesi

Answer

İlacın derhal kesilerek mutlak nötrofil sayısının değerlendirilmesi
Tiyonamid (metimazol, propiltiyourasil) tedavisi alan bir hastada ateş ve boğaz ağrısı gelişmesi, yaşamı tehdit eden agranülositozun (<500/mm3< 500/\text{mm}^3) en önemli belirtisidir. Bu durumda vakit kaybetmeden ilaç kesilmeli ve tam kan sayımı ile mutlak nötrofil sayısı kontrol edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik belirtilerin analizi
Hastadaki yüksek ateş ve eksüdatif tonsillit tablosu tiyonamid yan etkisi ile ilişkilendirilir.
Metimazol kullanan bir hastada tedavinin ilk aylarında gelişen bu semptomlar agranülositoz için uyarıcıdır.
2
Acil müdahale ve tanı yöntemi
Metimazol kesilir ve tam kan sayımı ile mutlak nötrofil sayısı (MNS) bakılır.
MNS'nin 500/mm3500/\text{mm}^3'ün altında olması agranülositoz tanısı koydurur ve hastanın hemen hospitalizasyonunu gerektirir.

Key Concept

Tiyonamid kullanımında agranülositoz yönetimi
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

6262 yaşında erkek hasta, son 22 aydır giderek artan çarpıntı, aşırı terleme ve 55 kg zayıflama şikayetleriyle iç hastalıkları polikliğine başvuruyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinde 22 yıldır dirençli atriyal fibrilasyon nedeniyle 200200 mg/gün amiodaron kullanımı mevcut. Fizik muayenesinde nabız 114114/dakika ritmik, kan basıncı 145/85145/85 mmHg ve ellerde ince tremor saptanıyor. Tiroid bezi palpasyonda normal boyutlarda olup hassasiyet saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH:<0.01TSH: <0.01 mIU/L (N: 0.44.00.4-4.0), serbest T4:4.2T_4: 4.2 ng/dL (N: 0.81.90.8-1.9), serbest T3:8.5T_3: 8.5 pg/mL (N: 2.04.42.0-4.4) bulunuyor. Tiroid renkli Doppler ultrasonografisinde tiroid bezinde vaskülaritenin belirgin olarak azaldığı (hipovaskülarite) izleniyor.

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Glukokortikoid tedavisi başlanması

Answer

Hipovasküler Doppler bulgusu ile karakterize Amiodaron ilişkili tirotoksikoz Tip 2 tedavisinde glukokortikoid tedavisi başlanması
Amiodaron ilişkili tirotoksikoz Tip 2, tiroid foliküllerinin doğrudan ilaç toksisitesine bağlı yıkımıyla (tiroidit benzeri) karakterizedir. Renkli Doppler ultrasonografide tiroid bezinde kanlanmanın azalmış olması bu tipin en önemli ayırıcı bulgusudur. Tedavide amaç hormon sentezini durdurmak değil, yıkım sürecini (inflamasyonu) kontrol altına almaktır; bu nedenle glukokortikoid tedavisi en uygun yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Hastada amiodaron kullanımına bağlı hipertiroidi (tirotoksikoz) tablosu mevcut.
TSH düşük, sT3 ve sT4 yüksek olması hipertiroidiyi doğrular.
2
Amiodaron ilişkili tirotoksikoz (AIT) tipinin belirlenmesi
Renkli Doppler USG'de vaskülaritenin azalmış olması Tip 2 AIT (destrüktif tip) lehinedir.
Tip 1 AIT genellikle altta yatan bir Graves veya MNG zemininde iyot yüküyle (Jod-Basedow) gelişir ve hipervaskülerdir; Tip 2 ise ilacın doğrudan toksik etkisiyle oluşan destrüktif bir tiroidittir.
3
Tedavi seçimi
Tip 2 AIT vakalarında glukokortikoidler (prednizolon) ilk seçenektir.
Destrüktif süreç inflamatuar karakterde olduğu için steroidlere hızlı yanıt verir; tiyonamidler ise hormon sentezini hedeflediği için bu tipte etkisizdir.

Key Concept

Amiodaron ilişkili tirotoksikoz tiplerinin ayırıcı tanısında renkli Doppler USG kullanımı ve Tip 2'de steroid tedavisi.
Question 9Question

6868 yaşında erkek hasta, ağır pnömoni ve sepsis tablosu nedeniyle yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatör desteği altında izlenmektedir. Özgeçmişinde bilinen bir tiroid hastalığı veya ilaç kullanım öyküsü bulunmayan hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi palpe edilememektedir. Yapılan laboratuvar incelemelerinde sonuçlar şu şekildedir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSH0.150.15 mIU/LmIU/L0.44.50.4 - 4.5
Serbest T4T_40.780.78 ng/dLng/dL0.81.90.8 - 1.9
Serbest T3T_30.90.9 pg/mLpg/mL2.34.22.3 - 4.2

Bu klinik tabloya göre, hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Altta yatan enfeksiyonun tedavisi ve tiroid testlerinin klinik iyileşme sonrası tekrarı

Answer

Altta yatan enfeksiyonun tedavisi ve tiroid testlerinin klinik iyileşme sonrası tekrarı en uygun yaklaşımdır.
Hastanın klinik tablosu (sepsis, yoğun bakımda yatış) ve laboratuvar bulguları (düşük TSH, düşük sT4, düşük sT3) tipik bir 'Non-tiroidal Hastalık Sendromu' örneğidir. Bu durumda periferde T4T_4'ten T3T_3 dönüşümü azalırken, ters T3T_3 (rT3rT_3) seviyeleri artar. Tedavi altta yatan hastalığa yönelik olmalıdır; dışarıdan tiroid hormonu verilmesinin (levotiroksin veya liotironin) sağkalım üzerinde olumlu bir etkisi gösterilmemiştir, aksine zararlı olabilir. Parametrelerin düzelmesi için hastanın klinik olarak iyileşmesi beklenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bağlamı değerlendir
Hastanın yoğun bakımda, sepsis ve pnömoni gibi ağır bir sistemik hastalık sürecinde olduğu belirlendi.
Sistemik hastalıklar tiroid aksını geçici olarak baskılayabilir (Non-tiroidal hastalık sendromu).
2
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla
TSH, serbest T4T_4 ve serbest T3T_3 değerlerinin tümü referans aralığının altında saptandı.
Ağır vakalarda sadece T3T_3 değil, TSH ve T4T_4 de düşerek santral hipotiroidi tablosunu taklit edebilir.
3
Ayırıcı tanı ve yönetim stratejisi belirle
Durumun 'Ötiroid Hasta Sendromu' (Sick Euthyroid) olduğu saptandı.
Bu tabloda tiroid hormonu replasmanının tedavi edici bir değeri yoktur; odak noktası primer hastalığın tedavisidir.

Key Concept

Non-tiroidal Hastalık Sendromu (Sick Euthyroid Syndrome)

Practice More

İyileşme döneminde (recovery phase) TSH değerinin geçici olarak üst sınırı (101510-15 mIU/LmIU/L) aşabileceğini ve bunun primer hipotiroidi ile karıştırılmaması gerektiğini hatırlayınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

4545 yaşında kadın hasta; son 33 gündür giderek artan aşırı terleme, çarpıntı, huzursuzluk ve 39.2C39.2^{\circ}C ateş şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde tiroid bezinin diffüz büyüklükte ve ağrısız olduğu, oskültasyonda tiroid loju üzerinde üfürüm duyulduğu saptanıyor. Hastanın nabzı 148148/dakika ve düzensiz olup, EKG'de atriyal fibrilasyon izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde sT3 ve sT4 düzeyleri ölçüm sınırının üzerinde, TSH ise <0.001<0.001 mIU/L (N: 0.440.4-4) olarak saptanıyor. Klinik olarak tiroid fırtınası tanısı konulan hastada uygulanacak iyot (Lugol solüsyonu) tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yeni hormon sentezi için substrat oluşturmasını engellemek amacıyla antitiroid ilaçtan en az bir saat sonra verilmelidir.

Answer

İyot tedavisi, yeni hormon sentezi için substrat oluşturmasını engellemek amacıyla antitiroid ilaçtan en az bir saat sonra verilmelidir.
Doğru seçenek olan iyodun antitiroid ilaçtan en az bir saat sonra verilmesi gerektiği ifadesi, thionamidlerin tiroid peroksidaz enzimini inhibe ederek iyodun yeni hormon sentezinde kullanılmasını engellemesi prensibine dayanır. Bu bekleme süresi, iyodun sadece hormon salınımını bloke eden 'Wolff-Chaikoff' etkisini göstermesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz etme
Ateş, taşikardi, atriyal fibrilasyon ve MSS bulguları (ajite/konfüze) varlığında yüksek tiroid hormonları 'Tiroid Fırtınası' tanısını doğrular.
Tedavi protokolünü belirlemek için şiddetli hipertiroidizm ile fırtına ayrımı yapılmalıdır.
2
Tedavi önceliklerini sıralama
Sırasıyla: 1. Sentez blokajı (PTU), 2. Salınım blokajı (İyot), 3. Semptomatik kontrol (Beta bloker), 4. Periferik dönüşüm blokajı (Steroid/PTU).
İyodun sentez makineleri thionamid ile durdurulmadan verilmesi fırtınayı kötüleştirebilir.
3
İyot tedavisi zamanlamasını belirleme
İyot (Lugol veya doymuş potasyum iyodür), thionamid dozundan en az 6060 dakika sonra başlanır.
İyodun thionamidler tarafından bloke edilmemiş bir bezde 'organifikasyon' (Jod-Basedow etkisi) yoluyla yeni hormon yapımına girmesini önlemek.

Key Concept

Tiroid fırtınasında iyot tedavisi zamanlaması ve Wolff-Chaikoff etkisi.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question

42 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden çarpıntı, terleme ve sıcağa tahammülsüzlük şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde diffüz guatr saptanıyor ancak oftalmopati veya pretibial miksödem saptanmıyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

* TSH: 5.25.2 mIU/L (Normal: 0.44.20.4 - 4.2)
* Serbest T4T_4: 3.43.4 ng/dL (Normal: 0.81.70.8 - 1.7)
* Serbest T3T_3: 9.19.1 pg/mL (Normal: 2.04.42.0 - 4.4)
* Sex Hormone Binding Globulin (SHBG): 160160 nmol/L (Normal: 2012020 - 120)
* Alfa-subünit düzeyi: 4.54.5 ng/mL (Normal: <1.0<1.0)

Hastaya yapılan TRH uyarı testinde TSH yanıtının künt (yetersiz) olduğu gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: TSH salgılayan hipofiz adenomu

Answer

TSH salgılayan hipofiz adenomu (TSHoma)
Hastada saptanan serbest T3T_3 ve T4T_4 yüksekliğine rağmen TSH'ın baskılanmaması, 'Uygunsuz TSH Salınımı' durumunu gösterir. Bu tablonun en önemli iki ayırıcı tanısı TSH salgılayan hipofiz adenomu (TSHoma) ve Tiroid Hormon Direnci (RTH) sendromudur. Vakada sunulan alfa-subünit yüksekliği, SHBG yüksekliği (periferik hipertiroidi göstergesi) ve TRH uyarı testine TSH yanıtının alınamaması, otonom bir salgıyı ve periferik etkilenmeyi işaret ettiği için TSHoma tanısını kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerinin (TFT) yorumlanması
Serbest T3T_3 ve T4T_4 yüksek, TSH ise baskılanmamış (yüksek/normal).
Yüksek tiroid hormonlarına rağmen TSH'ın baskılanmaması 'Uygunsuz TSH Salınımı Sendromu' (SITSH) olarak tanımlanır.
2
Ayırıcı tanıda periferik duyarlılık belirteçlerinin değerlendirilmesi
SHBG düzeyi yüksek.
SHBG düzeyinin yüksek olması, periferik dokuların yüksek tiroid hormonlarına yanıt verdiğini (hipertiroidi etkisi) gösterir ve TSHoma lehinedir. Tiroid hormon direncinde (RTH) SHBG genellikle normaldir.
3
Spesifik biyokimyasal ve dinamik testlerin analizi
Alfa-subünit yüksek ve TRH yanıtı künt.
TSH salgılayan adenomlar otonomdur (TRH'a yanıt vermezler) ve sıklıkla serbest alfa-subünit salgılayarak tanıya yardımcı olurlar.

Key Concept

Uygunsuz TSH salınımı (SITSH) sendromunda TSHoma ve Tiroid Hormon Direnci (RTH) ayrımı.

Practice More

TSHoma ve RTH ayırıcı tanısında kullanılan 'Molar Alfa-Subünit / TSH Oranı' kavramını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question

62 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Bilinen bir hastalığı olmayan ve herhangi bir şikayeti bulunmayan hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi normal büyüklükte saptanıyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

TetkikSonuçReferans Aralığı
TSH11.5 mU/L11.5\text{ mU/L}0.44.20.4 - 4.2
Serbest T4T_41.2 ng/dL1.2\text{ ng/dL}0.81.90.8 - 1.9
Anti-TPONegatif-

Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: LL-tiroksin tedavisi başlanması

Answer

LL-tiroksin tedavisi başlanması en uygun yaklaşımdır.
Laboratuvar bulguları (yüksek TSH ve normal serbest T4T_4) subklinik hipotiroidi ile uyumludur. Güncel kılavuzlara göre, TSH düzeyi 10 mU/L10\text{ mU/L} ve üzerinde olan hastalarda, eşlik eden semptom, pozitif antikor veya ek hastalık olmasa dahi aşikar hipotiroidiye ilerleme riski ve kardiyovasküler mortalite artışı nedeniyle LL-tiroksin replasman tedavisi başlanması önerilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) değerlendir.
TSH yüksek (11.5 mU/L11.5\text{ mU/L}), serbest T4T_4 normal (1.2 ng/dL1.2\text{ ng/dL}); bu tablo subklinik hipotiroidi olarak tanımlanır.
Tanıyı netleştirmek için laboratuvar paternini belirlemek gerekir.
2
Tedavi endikasyonlarını gözden geçir.
Hastanın TSH düzeyi >10 mU/L> 10\text{ mU/L}'dir.
Subklinik hipotiroidide TSH'ın 10 mU/L10\text{ mU/L}'den yüksek olması, semptomlardan bağımsız olarak aşikar hipotiroidiye gidiş ve kardiyovasküler risk artışı nedeniyle tedavi gerektirir.
3
Tedavi planını belirle.
LL-tiroksin replasmanına başla.
Hormon düzeylerini normalize ederek olası komplikasyonları önlemek hedeflenir.

Key Concept

Subklinik hipotiroidi yönetiminde TSH eşik değeri

Hints

1
Öncelikle hastanın TSH ve serbest T4T_4 değerlerine bakarak hangi tiroid durumunda (ötiroid, hipertiroid, hipotiroid, subklinik vb.) olduğunu belirleyin.
2
Subklinik hipotiroidide her zaman tedavi gerekmez. Tedavi kararı için TSH'ın hangi kritik eşiği aştığına dikkat edin.
3
TSH değerinin 10 mU/L10\text{ mU/L} üzerinde olması, semptomlardan bağımsız olarak tedaviye başlamak için yeterli bir kriterdir.

Practice More

Gebelik planlayan kadınlarda subklinik hipotiroidi tedavi eşiklerini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 0s
Question 13Question

5252 yaşında erkek hasta; son birkaç aydır belirginleşen halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, ses kısıklığı ve inatçı kabızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde bradikardi, cilt kuruluğu, yüzde ödemli görünüm ve aşil tendon reflekslerinin relaksasyon fazında belirgin gecikme saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH:62TSH: 62 mIU/L (N: 0.44.20.4 - 4.2 mIU/L) ve serbest T4:0.4T4: 0.4 ng/dL (N: 0.81.80.8 - 1.8 ng/dL) olarak bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Primer hipotiroidi

Answer

Hastadaki yüksek TSHTSH ve düşük serbest T4T4 düzeyi ile uyumlu olan 'Primer hipotiroidi' en olası tanıdır.
Hastanın klinik tablosu (halsizlik, kabızlık, cilt kuruluğu, bradikardi, reflekslerde gecikme) hipotiroidizm ile tam uyumludur. Laboratuvar tetkiklerinde tiroid bezinin yetersizliğini dengelemek için artan TSHTSH (6262 mIU/L) ve buna rağmen yetersiz kalan düşük serbest T4T4 (0.40.4 ng/dL) düzeyi, primer (tiroid bezi kaynaklı) aşikar hipotiroidi tanısını kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerinin (TFT) başlangıç değerlendirmesini yapınız.
TSHTSH düzeyinin belirgin şekilde yüksek (6262 mIU/L) olduğu saptandı.
TSHTSH yüksekliği vücudun tiroid hormonu eksikliğine verdiği primer yanıttır.
2
Serbest T4T4 düzeyini değerlendirerek yetmezliğin derecesini belirleyiniz.
Serbest T4T4 düzeyi düşük (0.40.4 ng/dL) olarak bulundu.
TSHTSH yüksekliğine eşlik eden düşük sT4sT4, tablonun subklinik değil aşikar (overt) hipotiroidi olduğunu gösterir.
3
Klinik bulgularla laboratuvar sonuçlarını birleştiriniz.
Bradikardi, kabızlık, ses kısıklığı ve tendon reflekslerinde gecikme ile laboratuvar bulguları tam uyumludur.
Primer hipotiroidide bazal metabolizma hızının yavaşlamasına bağlı tüm bu semptomlar görülür.

Key Concept

Primer hipotiroidi tanısında yüksek TSHTSH ve düşük serbest tiroid hormonu (sT4sT4) kombinasyonu altın standarttır.
Estimated Time:45s
Question 14Question

48 yaşında kadın hasta, Hashimoto tiroiditi nedeniyle 125 μg/gu¨n125\text{ }\mu\text{g/gün} levotiroksin kullanmaktadır. Önceki kontrollerinde ötiroid seyreden hastanın rutin takibinde TSH: 12 mIU/L12\text{ mIU/L} (N: 0.44.50.4\text{--}4.5) ve serbest T4T_4: 0.9 ng/dL0.9\text{ ng/dL} (N: 0.81.80.8\text{--}1.8) saptanıyor. Hasta ilacını aksatmadan düzenli kullandığını, ancak son 3 aydır postmenopozal şikayetleri ve kemik sağlığı için bazı ek takviyeler almaya başladığını belirtiyor.

Bu hastada saptanan laboratuvar değişikliğinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kalsiyum karbonat takviyesine başlanması

Answer

Levotiroksin emilimini engelleyen kalsiyum karbonat takviyesine başlanmasıdır.
Kalsiyum karbonat, levotiroksin ile mide-bağırsak sisteminde fiziksel etkileşime girerek ilacın biyoyararlanımını azaltır. Daha önce stabil olan bir hastada ek bir hastalık veya doz atlama yoksa, yeni başlanan bu tür takviyeler TSH yüksekliğinin birincil şüphelisidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun ve laboratuvarın değerlendirilmesi
Daha önce replasman tedavisiyle stabil olan bir hastada TSH'ın yükseldiği (iyatrojenik hipotiroidi) saptandı.
Hastanın ilaç uyumu tam olduğu için laboratuvar değişikliğinin dışsal bir faktöre (ilaç etkileşimi vb.) bağlı olduğu düşünülmelidir.
2
Hastanın yeni başladığı takviyelerin sorgulanması
Postmenopozal dönemde sık kullanılan kalsiyum takviyeleri tespit edildi.
Kalsiyum ve demir gibi multivalent katyonlar levotiroksin ile şelat oluşturarak emilimini bozar.
3
En olası nedenin belirlenmesi
Kalsiyum karbonat kullanımı TSH yüksekliğinin en muhtemel nedenidir.
Bu etkileşimi önlemek için levotiroksin ile kalsiyum takviyeleri arasında en az 4 saatlik bir fark olması gerekir.

Key Concept

Levotiroksin emilimini etkileyen ilaç ve gıda etkileşimleri.
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

26 yaşında, 10 haftalık gebe hasta, şiddetli bulantı, kusma ve çarpıntı şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen bir tiroid hastalığı öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenede genel durum iyi, bilinç açık, nabız 108/dakika, kan basıncı 110/70 mmHg olarak ölçülüyor. Tiroid bezi palpasyonla evre 0 (ele gelmiyor) olarak değerlendiriliyor, oftalmopati bulgusu veya pretibial miksödem saptanmıyor.

Laboratuvar tetkiklerinde:
TSH: < 0.01 mIU/L (Referans: 0.1-2.5 mIU/L)
sT4: 2.3 ng/dL (Referans: 0.9-1.7 ng/dL)
sT3: 5.1 pg/mL (Referans: 2.0-4.4 pg/mL)
TSH Reseptör Antikoru (TRAb): Negatif

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Semptomatik tedavi, hidrasyon ve klinik izlem

Answer

Semptomatik tedavi, hidrasyon ve klinik izlem
Hastanın klinik tablosu (ilk trimester, hiperemezis gravidarum eşlikçisi) ve laboratuvar bulguları (baskılı TSH, yüksek sT4, ancak NEGATİF TRAb ve guatr/oftalmopati yokluğu) Gestasyonel Geçici Tirotoksikoz (GGT) tanısını koydurur. GGT, yüksek hCG düzeylerinin TSH reseptörlerini uyarması sonucu gelişir. Tedavisi semptomatik ve destekleyicidir (sıvı replasmanı, çarpıntı için beta blokerler). Antitiroid ilaçlar (Propiltiourasil veya Metimazol) endike değildir çünkü patogenezde artmış hormon sentezinden ziyade hCG uyarısı vardır ve tablo gebeliğin ilerlemesiyle (hCG düştükçe) kendiliğinden düzelir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir
10 haftalık gebelik (1. trimester), Hiperemezis Gravidarum (şiddetli bulantı/kusma), tirotoksikoz bulguları, guatr ve oftalmopati yok.
Ayırıcı tanı için klinik ipuçlarını toplamak gerekir.
2
Laboratuvar verilerini yorumla
TSH baskılı, sT4 ve sT3 yüksek. Kritik ayrım noktası olan TRAb negatiftir.
Gebelikte tirotoksikozun en sık iki nedeni Graves hastalığı ve Gestasyonel Geçici Tirotoksikozdur (GGT). TRAb negatifliği GGT'yi destekler.
3
Tanıyı koy ve tedavi stratejisini belirle
Tanı: Gestasyonel Geçici Tirotoksikoz. Tedavi: Destekleyici (hidrasyon, gerekirse beta bloker). Antitiroid ilaçlara gerek yoktur.
hCG'nin TSH reseptörlerini çapraz uyarmasıyla oluşan bu tablo genellikle 14-18. haftalarda kendiliğinden düzelir.

Key Concept

Gebelikte tirotoksikoz ayırıcı tanısında (Graves vs. Gestasyonel Geçici Tirotoksikoz), TRAb negatifliği ve oftalmopati/guatr yokluğu GGT lehinedir; GGT tedavisinde antitiroid ilaçlar kullanılmaz.

Hints

1
Hastanın şikayetleri arasında şiddetli bulantı ve kusma (hiperemezis gravidarum) olması, tiroid hastalığının etyolojisi hakkında önemli bir ipucudur.
2
Graves hastalığı ile gebelik tirotoksikozu arasındaki en önemli laboratuvar farkı otoantikor (TRAb) varlığıdır.
3
Bu tablo, yüksek hCG'ye bağlı geçici bir durumdur ve tiroid bezinin kendi otonomisi değildir; bu nedenle tiroid hormonu üretimini bloke eden ilaçlara gerek yoktur.

Practice More

Hiperemezis gravidarum ile ilişkili elektrolit bozukluklarının yönetimi.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

45 yaşında kadın hasta; halsizlik, cilt kuruluğu, kabızlık ve soğuğa tahammülsüzlük şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız 62/dk62/dk, tiroid bezi palpasyonla hafif diffüz büyümüş ve sert kıvamda saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH düzeyi 12 mIU/L12 \text{ mIU/L} (N: 0.44.00.4-4.0) ve serbest T4T_4 düzeyi 0.6 ng/dL0.6 \text{ ng/dL} (N: 0.81.90.8-1.9) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hashimoto tiroiditi

Answer

Hashimoto tiroiditi
Hastada saptanan halsizlik, bradikardi, kabızlık gibi klinik bulgular hipotiroidi ile tam uyumludur. Laboratuvar tetkiklerinde TSH'ın referans aralığının üzerinde (12 mIU/L12 \text{ mIU/L}), serbest T4T_4'ün ise altında (0.6 ng/dL0.6 \text{ ng/dL}) olması 'primer hipotiroidi' tanısını kesinleştirir. Fizik muayenede saptanan sert ve diffüz guatr, bu tablonun en sık nedeni olan Hashimoto tiroiditini destekleyen spesifik bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomların değerlendirilmesi
Halsizlik, kabızlık, soğuk intoleransı ve bradikardi hipotiroidiyi düşündürür.
Bu bulgular metabolizmanın yavaşladığını gösteren klasik hipotiroidi semptomlarıdır.
2
Tiroid fonksiyon testlerinin (TFT) yorumlanması
Yüksek TSH ve düşük serbest T4 saptanması.
TSH yüksekliğine eşlik eden düşük sT4 seviyesi, primer hipotiroidi tanısı için altın standarttır.
3
Etyolojik tanının konulması
Muayenede sert ve diffüz guatr varlığı Hashimoto tiroiditini işaret eder.
Erişkinlerde primer hipotiroidinin en sık nedeni Hashimoto (otoimmün) tiroiditidir.

Key Concept

Primer hipotiroidi tanısında TFT yorumlama ve Hashimoto tiroiditi kliniği

Hints

1
Hastanın metabolik hızı yavaşlamış mı yoksa hızlanmış mı olduğuna karar verin.
2
TSH hormonu tiroid bezini uyarmaya çalışıyor ancak serbest T4T_4 düşük kalıyorsa sorun nerededir?

Practice More

Aynı hastada anti-TPO antikor düzeylerinin yüksek bulunması tanıyı nasıl etkilerdi?
Estimated Time:45s
Question 17Question

7272 yaşında erkek hasta; yakınları tarafından bilinç bulanıklığı ve uyandırılamama şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde 1010 yıl önce radyoaktif iyot tedavisi aldığı ve levotiroksin kullandığı ancak son 11 yıldır ilaçlarını bıraktığı öğreniliyor. Fizik muayenede; genel durum kötü, stupor tablosunda, vücut ısısı 34.234.2 °C, nabız 4848/dakika, kan basıncı 90/6090/60 mmHg saptanıyor. Cilt kuru ve kaba, periorbital ödem mevcut.

Laboratuvar incelemesinde:

TetkikSonuçReferans Aralık
TSH8282 mU/L0.44.00.4 - 4.0
Serbest T40.20.2 ng/dL0.81.80.8 - 1.8
Sodyum128128 mEq/L135145135 - 145
Glukoz6565 mg/dL7010070 - 100

Bu hastanın acil yönetiminde levotiroksin replasmanına ek olarak yapılması gereken en uygun yaklaşım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntravenöz hidrokortizon uygulanması

Answer

İntravenöz hidrokortizon uygulanması
Miksödem koması tablosundaki hastalarda azalmış adrenal rezerv veya eşlik eden sekonder adrenal yetmezlik riski nedeniyle, tiroid hormonu replasmanı öncesinde veya replasmanla beraber intravenöz hidrokortizon verilmelidir. Tiroid hormonları metabolik hızı artırarak mevcut kortizolün daha hızlı yıkılmasına neden olur ve bu durum adrenal kriz gelişimini tetikleyebilir. Bu nedenle, doğru yaklaşım intravenöz hidrokortizon uygulanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının sentezlenmesi
Hipotermi, bradikardi, hipotansiyon ve stupor tablosuna eşlik eden derin primer hipotiroidi (yüksek TSH, düşük sT4) bulguları ile 'Miksödem Koması' tanısı konur.
Acil müdahale gerektiren hayatı tehdit edici tabloyu tanımlamak için gereklidir.
2
Eşlik eden endokrin yetmezliklerin değerlendirilmesi
Miksödem komasında sekonder adrenal yetmezlik eşlik edebilir veya tiroid replasmanı adrenal rezervi hızla tüketerek krize yol açabilir.
Tiroid hormonlarının metabolizmayı hızlandırıcı etkisi adrenal krizi tetikleyebilir.
3
Tedavi önceliklerinin belirlenmesi
Levotiroksin replasmanından önce veya replasmanla eş zamanlı olarak 100100 mg intravenöz hidrokortizon uygulanır.
Hastanın adrenal kriz nedeniyle kaybedilmesini önlemek temel önceliktir.

Key Concept

Miksödem koması yönetiminde adrenal kriz riskini önlemek için ampirik glukokortikoid desteği şarttır.

Alternative Method

Bazı klinik yaklaşımlarda başlangıçta IV levotiroksine ek olarak düşük doz IV liotironin (T3) eklenmesi düşünülse de, hidrokortizon desteği her zaman değişmez bir önceliktir.
Estimated Time:2m 0s
Question 18Question

48 yaşında kadın hasta, boynunda fark ettiği şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde tiroid sağ lobunda palpe edilen nodül nedeniyle istenen ultrasonografide; sağ lobda 2 cm2\text{ cm} çapında, hipoekoik özellikli solid bir nodül saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkiklerinde serum TSH düzeyi 2.1 mIU/L2.1\text{ mIU/L} (Normal: 0.44.0 mIU/L0.4 - 4.0\text{ mIU/L}) olarak bulunuyor. Bu hastada bir sonraki en uygun yönetim basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İnce iğne aspirasyon biyopsisi

Answer

İnce iğne aspirasyon biyopsisi
Tiroid nodülü saptanan bir hastada ilk yapılması gereken tetkik TSH ölçümüdür. Eğer TSH düzeyi normal veya yüksek ise, nodül boyutu 1 cm1\text{ cm}'den büyükse (veya şüpheli USG bulguları varsa) doğrudan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılmalıdır. Bu vakada nodül 2 cm2\text{ cm} olduğu ve TSH normal saptandığı için en uygun bir sonraki adım biyopsidir.

Step-by-Step Solution

1
Serum TSH düzeyinin değerlendirilmesi
TSH düzeyi 2.1 mIU/L2.1\text{ mIU/L} ile normal sınırlarda saptandı.
Tiroid nodülü saptanan her hastada ilk basamak TSH ölçümüdür; çünkü bu sonuç sonraki adımı belirler.
2
Nodül özelliklerinin ve boyutunun kontrol edilmesi
Nodül 2 cm2\text{ cm} çapında, solid ve hipoekoiktir.
1 cm'den büyük solid nodüller veya ultrasonografik olarak şüpheli özellik taşıyan nodüller biyopsi endikasyonu taşır.
3
Yönetim planının belirlenmesi
TSH normal olduğu için sintigrafiye gerek duyulmadan doğrudan biyopsi planlanır.
TSH normal veya yüksekse nodülün fonksiyonel (sıcak) olma ihtimali düşüktür, bu nedenle malignite ekarte edilmelidir.

Key Concept

Tiroid nodülü yönetiminde normal TSH varlığında biyopsi endikasyonu

Alternative Method

Biyopsi öncesi serum kalsitonin düzeyi ölçümü bazı merkezlerde medüller tiroid kanseri taraması için önerilse de, rutin yönetim algoritmasında İİAB'den önce yer almaz.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

3232 yaşında bir hemşire; son iki aydır devam eden çarpıntı, aşırı terleme ve 55 kg zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız 105105/dk, cilt nemli ve sıcak bulunuyor. Tiroid muayenesi normal sınırlarda olup palpabl nodül veya hassasiyet saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde TSH: 0.010.01 mIU/L (0.44.00.4-4.0), serbest T4: 3.23.2 ng/dL (0.81.90.8-1.9) olarak ölçülüyor. Yapılan 2424 saatlik radyoaktif iyot tutulum (RAIU) testi %\% 1.51.5 (referans: %\% 103010-30) bulunuyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için bakılması gereken laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroglobulin düzeyi

Answer

Tiroglobulin düzeyi
Tiroglobulin düzeyi, eksojen tiroid hormonu kullanımı ile endojen hormon fazlalığını (tiroiditler gibi) ayırt eden en spesifik testtir. Faktisiyöz tirotoksikozda, dışarıdan alınan hormon tiroid bezini ve dolayısıyla tiroglobulin sentezini baskıladığı için serum tiroglobulin seviyesi supresedir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla
TSH baskılı ve sT4 yüksek; bu durum tirotoksikozu doğrular.
Primer hipertiroidi veya tirotoksikoz ayırıcı tanısına girmek için ilk adımdır.
2
Radyoaktif iyot tutulum (RAIU) sonucunu değerlendir
RAIU %\% 1.51.5 ile belirgin düşük (suprese) bulunmuştur.
Düşük RAIU, tiroid bezinin yeni hormon sentezlemediğini, dolaşımdaki hormonun ya tiroid yıkımına bağlı kana sızdığını ya da dışarıdan alındığını gösterir.
3
Klinik ipuçlarını birleştir
Hastanın sağlık çalışanı olması, guatr (tiroid büyümesi) veya ağrı olmaması 'faktisiyöz tirotoksikoz' şüphesini artırır.
Meslek öyküsü ve fizik muayene bulguları tanısal yaklaşımı yönlendirir.
4
Tanıyı kesinleştir
Tiroglobulin düzeyine bakılır; eksojen hormon alımında bu değer düşüktür.
Tiroglobulin sadece tiroid bezi tarafından üretilir. Dışarıdan alınan hormon bezi baskıladığı için tiroglobulin düzeyi supresedir.

Key Concept

Düşük RAIU ile giden tirotoksikoz ayırıcı tanısında tiroglobulin düzeyi; faktisiyöz tirotoksikozda düşük, tiroiditlerde ise yüksektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question

3434 yaşında kadın hasta, halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük ve son 66 aydır devam eden sekonder amenore şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde cildin soluk ve kuru olduğu, nabzın 58/dk58\text{/dk} olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; serbest T4T_4 düzeyi 0.6 ng/dL0.6\text{ ng/dL} (N: 0.81.80.8-1.8), TSH düzeyi 1.5 mIU/L1.5\text{ mIU/L} (N: 0.54.50.5-4.5) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Santral hipotiroidi

Answer

Düşük serbest T4T_4 ve uygunsuz normal TSH düzeyi ile karakterize olan Santral hipotiroidi.
Santral (sekonder veya tersiyer) hipotiroidide, hipofiz veya hipotalamus düzeyindeki bir yetersizlik nedeniyle TSH düzeyi serbest T4T_4 düşüklüğüne rağmen yükseltilemez. Hastadaki düşük serbest T4T_4 ile birlikte TSH'nin referans aralıkta (1.5 mIU/L1.5\text{ mIU/L}) olması 'uygunsuz normal' bir durumdur. Ayrıca eşlik eden sekonder amenore, hipofiz bezindeki daha geniş çaplı bir fonksiyon kaybına (panhipopituitarizm) işaret ederek santral hipotiroidi tanısını destekler.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerinin (TFT) ilk basamak değerlendirmesini yap.
Serbest T4T_4 (0.6 ng/dL0.6\text{ ng/dL}) referans aralığın altındadır, bu da hastanın hipotiroidik olduğunu kanıtlar.
Vücuttaki aktif hormon düzeyini belirlemek tanının ilk adımıdır.
2
TSH düzeyini mevcut serbest T4T_4 düzeyi ile kıyasla.
Düşük serbest T4T_4 varlığında normalde TSH'nin çok yüksek olması gerekirken, 1.5 mIU/L1.5\text{ mIU/L} ile normal aralıkta kalmıştır.
Bu durum hipofizin tiroid bezini uyarma görevini yerine getiremediğini (uygunsuz normal yanıt) gösterir.
3
Eşlik eden klinik bulguları analiz et.
Sekonder amenore varlığı, hipofizden salınan diğer hormon akslarının (gonadotropinler) da etkilenmiş olabileceğini düşündürür.
Hipofiz kaynaklı (sekonder/santral) patolojilerde genellikle birden fazla hormonal aks etkilenir.

Key Concept

Santral hipotiroidide TSH düzeyi düşük veya normal sınırlarda saptanabilir; ancak serbest T4T_4 düzeyi her zaman düşüktür.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 3Next