Gastroenteroloji

19 yaşında kadın hasta, acil servise son 3 gündür giderek artan sarılık, karın ağrısı ve uykuya meyillilik şikayetleriyle getiriliyor. Öyküsünde alkol veya ilaç kullanım öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenede şuur bulanık, skleralar ikterik saptanıyor; hepatosplenomegali veya asit izlenmiyor. Kayser-Fleischer halkası gözlenmiyor. İstenen tetkik sonuçları aşağıdaki gibidir:

Viral hepatit göstergeleri (HBsAg, Anti-HCV, Anti-HAV IgM) negatif bulunan hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, $5$ gündür devam eden sağ üst kadran ağrısı ve bulantı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen bir ek hastalığı bulunmayan hastanın fizik muayenesinde sağ üst kadranda hassasiyet ve Murphy belirtisi pozitifliği saptanıyor; sarılık saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde; Lökosit: $19.500/mm^3$, Total Bilirubin: $1,1$ mg/dL, AST: $35$ U/L, ALT: $40$ U/L olarak bulunuyor. Abdominal ultrasonografide safra kesesi duvar kalınlığı $6$ mm, kese çevresinde sıvı ve lümende $15$ mm çaplı taş izleniyor. Tokyo Kılavuzu $2018$'e (TG18) göre, bu hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır devam eden günde $4-5$ kez kanlı-mukuslu dışkılama ve sol alt kadran ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan kolonoskopide rektumdan itibaren başlayan ve inen kolona kadar devam eden diffüz mukoza ödemi, vasküler silinme ve temasla kanama izleniyor. Hastanın fizik muayenesinde her iki bacak ön yüzünde ağrılı, eritemli nodüller saptanıyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

68 yaşında erkek hasta, son 4 aydır devam eden iştahsızlık, 8 kg istemsiz kilo kaybı ve sırta yayılan müphem karın ağrısı şikayetleriyle poliklinliğe başvuruyor. Özgeçmişinde alkol kullanımı olmadığı, ancak 3 ay önce tip 2 diyabet tanısı aldığı ve aile öyküsünde diyabet bulunmadığı öğreniliyor. Fizik muayenede ikter saptanmıyor ve karın muayenesi doğal izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde karaciğer fonksiyon testleri, amilaz ve lipaz düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Bu hasta için en olası ön tanı ve planlanması gereken en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, son iki gündür devam eden siyah renkli dışkılama ($melena$) şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde hemodinamik olarak stabil ($KB: 120/80$ $mmHg$, nabız: $78/dk$) saptanan hastanın yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; duodenal bulbus arka duvarda $1$ $cm$ çaplı bir ülser ve ülser tabanında $Forrest$ $IIc$ (düz, pigmente spot) ile uyumlu görünüm saptanıyor. Bu hasta için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta, bir haftadır devam eden halsizlik, bulantı, iştahsızlık ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sklera ve mukozalarda belirgin ikter saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde $AST: 1450$ U/L, $ALT: 1820$ U/L, $Total \ Bilirubin: 7,2$ mg/dL ve $Direkt \ Bilirubin: 5,1$ mg/dL olarak bulunuyor. Yapılan viral hepatit belirteçleri sonucunda $HBsAg$ negatif, $Anti-HBs$ negatif ve $Anti-HBc \ IgM$ pozitif olarak saptanıyor.

Bu hastadaki en olası klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında, bilinen alkolik siroz tanısı olan erkek hasta, masif hematemez şikayeti ile acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $85/55$ mmHg, nabız $120/dk$ ve konjonktivalar soluk saptanıyor. Hastaya hızlı sıvı resüsitasyonu ve hava yolu güvenliği sağlandıktan sonra üst gastrointestinal sistem endoskopisi planlanıyor.

Bu hastada endoskopi öncesi dönemde, portal basıncı düşürerek kanama kontrolünü kolaylaştırmak ve mortaliteyi azaltmak amacıyla başlanması gereken en uygun farmakolojik tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, son birkaç haftadır fark ettiği halsizlik ve ağrısız sarılık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde skleralar ikterik saptanıyor ancak karın hassasiyeti saptanmıyor. Çekilen batın BT'de pankreasta diffüz ödematöz şişlik, karakteristik "sosis pankreas" (sausage-shaped) görünümü ve bezin çevresinde hipodens bir kapsül (halo) izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde total bilirubin yüksekliği ve belirgin hipergamaglobulinemi saptanan bu hasta için en olası tanıyı doğrulamada yardımcı olacak en spesifik laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır artan halsizlik, iştahsızlık ve $10$ kg kilo kaybı şikayetleri ile başvuruyor. Şikayetlerine son $2$ haftadır eklenen, ağrı eşlik etmeyen sarılık ve idrar renginde koyulaşma mevcut. Fizik muayenede skleralar ikterik saptanıyor; batın muayenesinde sağ üst kadranda ağrısız, gergin ve düzgün sınırlı bir kitle palpe ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde $AST$: $65$ U/L, $ALT$: $70$ U/L, $ALP$: $540$ U/L, $GGT$: $320$ U/L, Total Bilirubin: $16$ mg/dL ve Direkt Bilirubin: $13$ mg/dL saptanıyor. Bu klinik tabloya göre en olası ön tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, acil servise masif taze kanlı dışkılama ($hematokezi$) ve halsizlik şikayetiyle getiriliyor. Fizik muayenesinde konfüzyon mevcut olup kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $124/dk$ ve cilt soğuk-nemli olarak saptanıyor. Özgeçmişinde kronik osteoartrit nedeniyle uzun süreli $NSAİİ$ kullanımı öyküsü bulunmaktadır. Nazogastrik tüp aspirasyonunda berrak sıvı geldiği ve kan saptanmadığı görülüyor. Hızlı sıvı resüsitasyonu sonrası kan basıncı $105/70$ $mmHg$ düzeyine yükselen hastada, kanama odağının saptanması amacıyla yapılması gereken en uygun ilk tanısal işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, $6$ yıldır Ülseratif Kolit tanısı ile takip edilmektedir. Son $2$ aydır giderek artan halsizlik ve yaygın vücut kaşıntısı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede skleralarda hafif ikter dışında patolojik bulgu saptanmıyor. Ateşi $36,8^\circ C$ ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde; ALP: $520$ U/L (N: $40-130$), GGT: $145$ U/L (N: $10-71$), AST: $45$ U/L, ALT: $50$ U/L, Total Bilirubin: $2,1$ mg/dL saptanıyor. Viral hepatit serolojisi negatif bulunuyor. Manyetik Rezonans Kolanjiyopankreatografi (MRCP) incelemesinde intrahepatik ve ekstrahepatik safra yollarında çok sayıda kısa segment darlıklar ve aralarında genişlemeler ('tesbih tanesi' görünümü) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır giderek artan halsizlik, eklem ağrıları ve libido kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde ciltte grimsi-bronz renk değişikliği, her iki el $2.$ ve $3.$ metakarpofalangeal (MKF) eklemlerde hassasiyet ve kanca benzeri osteofitler ile uyumlu şişlik, ayrıca palpasyonla $3$ cm hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar bulguları tabloda sunulmuştur.

Hastaya yapılan genetik incelemede $HFE$ geninde $C282Y$ homozigot mutasyonu saptanıyor. Bu hastanın klinik yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

$54$ yaşında kadın hasta, son $2$ gündür devam eden halsizlik ve siyah renkli, yapışkan karakterde dışkılama ($melena$) şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde uzun süreli aspirin kullanımı öyküsü mevcut olan hastanın fizik muayenesinde epigastrik bölgede hafif hassasiyet saptanıyor. Bu hastanın kliniği ve yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında kadın hasta, $5$ yıl önce Çölyak hastalığı tanısı almış ve o tarihten bu yana sıkı bir glutensiz diyet (GD) uygulamaktadır. Son $6$ aydır, diyetine tam uyum sağlamasına rağmen günde $6-8$ kez olan sulu ishal, belirgin halsizlik ve $7$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $9.8$ g/dL, albümin $2.6$ g/dL saptanıyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumda 'scalloping' ve mozaik görünümün devam ettiği izleniyor. İnce bağırsak biyopsisi Marsh 3c (total villöz atrofi) olarak raporlanıyor. Bu hastada Refrakter Çölyak Hastalığı Tip 2 (RÇH-2) tanısını en güçlü destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, iş başvurusu için yapılan rutin sağlık taraması sonuçlarını göstermek üzere polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde çocukluk döneminde sarılık geçirme öyküsü dışında özellik saptanmayan hastanın laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Hepatit Serolojisi:
- $HBsAg$: Negatif
- $Anti-HBs$: Pozitif ($150 mIU/mL$)
- $Anti-HBc IgG$: Pozitif
- $Anti-HBc IgM$: Negatif

Bu serolojik tabloya göre, hastanın durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

$25$ yaşında erkek hasta, son $2$ haftadır devam eden kanlı ishal ve dışkılama sonrası tam boşalamama (tenesmus) hissi ile başvuruyor. Kolonoskopide rektumdan başlayıp sigmoid kolona kadar uzanan, devamlılık gösteren mukoza ödemi ve frajilite saptanıyor. Biyopside inflamasyonun mukoza ve submukoza ile sınırlı olduğu görülüyor. Bu hasta için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Elleri soğukta moraran ve beyazlaşan ($Raynaud$ fenomeni) $42$ yaşındaki kadın hasta, son $1$ yıldır artan yutma güçlüğü ve şiddetli göğüs yanması ($pirozis$) şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede parmak derisinde kalınlaşma ve gerginlik (sklerodaktili) izleniyor. Çekilen özofagus manometrisinde; özofagusun distal $2/3$'lük kısmında peristaltizm kaybı (aperistalsis) ve alt özofagus sfinkter (AÖS) basıncının belirgin düşük ($<6$ mmHg) olduğu saptanıyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır devam eden karın ağrısı, şişkinlik, kronik ishal ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde her iki diz ve dirsek bölgesinde simetrik yerleşimli, eritemli zemin üzerinde yoğun kaşıntılı veziküler lezyonlar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $10.5 \text{ g/dL}$ ve ferritin $8 \text{ ng/mL}$ olarak bulunuyor. Bu hastada klinik tablodan sorumlu temel hastalığın tanısını doğrulamak için yapılması gereken en duyarlı ve özgül serolojik test aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, son $2$ yıldır giderek artan hem katı hem de sıvı gıdalara karşı yutma güçlüğü ($disfaji$) ve göğüs arkasında dolgunluk hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hasta, yemeklerden sonra ağzına sindirilmemiş gıdaların geldiğini ve bazen bu durumun gece öksürüğüne neden olduğunu belirtiyor. Yapılan özofagus manometrisinde yutma sonrası alt özofagus sfinkterinde ($AÖS$) tam olmayan gevşeme ve özofagus gövdesinde eş zamanlı, düşük amplitüdlü kontraksiyonlar ($aperistaltizm$) izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, $6$ yıldır ülseratif kolit tanısıyla takip edilmektedir. Son $3$ gündür kanlı ishalinde belirgin artış (günde $15$ kez), $39^{\circ}C$ ateş ve şiddetli karın ağrısı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde genel durumu düşkün, batın distandü ve yaygın rebound hassasiyeti saptanıyor. Nabız $120/dak$ ve lökosit sayısı $21.000/mm^3$ ölçülüyor. Ayakta direkt batın grafisinde transvers kolon çapı $8.5$ cm olarak bulunuyor. Toksik megakolon tanısı konulan bu hastanın yönetimi ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?