Hematoloji

24 yaşında erkek hasta, son bir aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve bacaklarında kendiliğinden oluşan kırmızı döküntüler şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor ve her iki alt ekstremitede yaygın peteşiler izleniyor. Yapılan sistemik muayenede hepatosplenomegali veya lenfadenopati saptanmıyor.

Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

Bu hastada ön tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken altın standart tanı yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış sekiz yaşında erkek hasta, son üç aydır artan halsizlik, kilo kaybı ve karında dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede bilateral servikal ve aksiller lenfadenopatiler ile kosta yayını 6 cm geçen splenomegali saptanıyor. Tam kan sayımında lökosit 42.000/mm³, hemoglobin 10.2 g/dL ve trombosit 115.000/mm³ bulunuyor. Periferik yaymada dar sitoplazmalı, hafif düzensiz çekirdekli lenfoid hücreler izleniyor. Akış sitometrisi incelemesinde bu hücrelerin CD19(+), CD20(+), CD5(+), CD23(-) ve FMC7(+) olduğu belirleniyor.

Bu hastada en olası tanıya neden olan patogenezde aşağıdaki kromozomal translokasyonlardan hangisinin rol oynaması beklenir?

52 yaşındaki erkek hasta, karnın sol üst tarafında dolgunluk hissi ve giderek artan halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede traube alanının kapalı olduğu ve dalağın kosta yayını 8 cm geçtiği (masif splenomegali) saptanırken, periferik lenfadenopati ele gelmiyor. Tam kan sayımında hemoglobin 8.2 g/dL, lökosit 2.100/mm³ (nötrofil 900/mm³) ve trombosit 55.000/mm³ olarak ölçülüyor. Kemik iliği aspirasyonu 'dry tap' (kuru aspirasyon) ile sonuçlanıyor. Bu hastanın kesin tanısı için en karakteristik immünofenotipik profil aşağıdakilerden hangisidir?

71 yaşında erkek hasta, son $3$ aydır artan halsizlik, çabuk yorulma ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde $3-4$ cm çapında, ağrısız, mobil lenfadenopatiler ve dalak kosta kenarını $4$ cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Periferik yaymada çok sayıda ezilme (smudge/Gumprecht) hücreleri izleniyor. Akım sitometrisinde $CD5(+)$, $CD19(+)$, $CD23(+)$ ve yüzeyel immünoglobulinlerin zayıf pozitif olduğu saptanıyor. Sitogenetik incelemede $del(17p)$ (TP53 kaybı) pozitif bulunuyor.

Buna göre, bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$78$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır giderek artan halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk saptanıyor, organomegali veya lenfadenopati izlenmiyor. Tam kan sayımında; hemoglobin $10.1$ g/dL, MCV $102$ fL, lökosit $2.100/\mu L$ (mutlak nötrofil sayısı $900/\mu L$), trombosit $55.000/\mu L$ olarak saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde $\%6$ oranında miyeloblast görülüyor. Kemik iliği aspirasyonunda ise miyeloid seride belirgin displazi ve $\%9$ oranında miyeloblast saptanıyor. Sitogenetik incelemede normal karyotip $(46, XY)$ izleniyor. Bu hasta için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflamasına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

60 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrollerinde saptanan trombositoz ($950.000/mm^3$) nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde dalak kot kavsini $2 cm$ geçiyor. Yapılan kemik iliği biyopsisinde; artmış hücresel içerik (hipersellülarite), granülositik proliferasyon ve retikülin liflerinde hafif artış ($Grade 1$) saptanıyor. Dünya Sağlık Örgütü ($DSÖ$) 2022 kriterlerine göre, bu hastada Esansiyel Trombositemi ($ET$) yerine Prefibrotik Primer Miyelofibrozis ($Pre-PMF$) tanısını destekleyen en karakteristik morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır devam eden şiddetli kaşıntı ve alkol aldıktan sonra boyun bölgesindeki şişliklerde ağrı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol servikal ve sağ supraklaviküler bölgelerde ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Çekilen toraks ve batın BT'de mediastende $11$ cm çaplı kitle ve çölyak bölgede $2$ cm çaplı lenf nodu izleniyor. Yapılan lenf nodu biyopsisinde laküner tipte Reed-Sternberg hücreleri, $CD15$ (+), $CD30$ (+) ve $CD20$ (-) saptanarak nodüler sklerozan klasik Hodgkin lenfoma tanısı konuluyor. Hastada ateş, gece terlemesi veya kilo kaybı öyküsü bulunmadığına göre, bu hasta için en olası Ann Arbor evresi aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır giderek artan halsizlik, eforla gelen nefes darlığı ve diş etlerinde fırçalama sırasında olan kanamalar nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, gövdede dağınık peteşiler saptanıyor; organomegali veya lenfadenopati saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde şu sonuçlar elde ediliyor:

- $Hb: 7.2 \text{ g/dL}$
- $MCV: 104 \text{ fL}$
- $WBC: 1.200/\mu L$ (%12 Parçalı nötrofil, %82 Lenfosit, %6 Monosit)
- $Plt: 11.000/\mu L$
- Retikülosit: $14.000/\mu L$ (Mutlak değer)

Kemik iliği aspirasyon ve biyopsisinde; hücresellik %15, yağ dokusunda artış saptanıyor. Displazi izlenmiyor, sitogenetik inceleme normal ($46,XY$) olarak raporlanıyor. Hastanın HLA tam uyumlu bir erkek kardeşi olduğu bilindiğine göre, bu hasta için en uygun ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta, $10$ yıldır Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Son $3$ aydır belirginleşen halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, el eklemlerinde kronik deformiteler mevcut ancak aktif artrit bulgusu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; $Hb: 8.4$ g/dL, $MCV: 71$ fL, $RDW: \%18.5$, serum demiri: $18$ µg/dL, toplam demir bağlama kapasitesi ($TDBK$): $210$ µg/dL, ferritin: $115$ ng/mL ve $CRP: 58$ mg/L olarak bulunuyor. Tanısal ayırıcı tanı amacıyla istenen "Soluble Transferrin Reseptör ($sTfR$)" düzeyi normal referans aralığının üstünde saptanıyor.

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, son günlerde artan halsizlik ve karın sağ üst kadranda ağrı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde skleralar ikterik, traube alanı kapalı ve dalak kot altı $3$ cm palpabl saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $10.8$ g/dL, MCV $84$ fL, MCHC $37.5$ g/dL, retikülosit $\%7$ ve indirekt bilirubin $3.2$ mg/dL bulunuyor. Periferik yaymasında çekirdeksiz, küçük, merkezi solukluğu kaybolmuş hiperkromik eritrositler izleniyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için kullanılabilecek en duyarlı (sensitif) laboratuvar yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Sitogenetik incelemesi 'normal karyotip' olarak raporlanan bir Akut Miyeloid Lösemi (AML) hastasında, risk sınıflandırması için moleküler analiz yapılmaktadır. Aşağıdaki moleküler mutasyon profillerinden hangisinin saptanması, bu hastada en kötü prognoz ile ilişkilidir?

$33$ yaşında erkek hasta, son $1$ aydır alkol aldıktan sonra boyun bölgesinde belirginleşen ağrı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sol servikal bölgede $2\text{ cm}$ ve sol aksiller bölgede $3\text{ cm}$ çapında ağrısız, hareketli, lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Hastanın sistemik sorgulamasında ateş, gece terlemesi veya son $6$ ayda $\%10$'dan fazla kilo kaybı öyküsü saptanmıyor. Yapılan eksizyonel lenf nodu biyopsisinde Reed-Sternberg hücreleri izleniyor; immünohistokimyasal incelemede bu hücrelerin CD15 ve CD30 pozitif olduğu saptanıyor. Bu hasta Ann Arbor evreleme sistemine göre aşağıdakilerden hangisi ile evrelendirilir?

$61$ yaşında erkek hasta, son bir yıldır boynunda fark ettiği şişlikler ve check-up sırasında saptanan lökositoz ($BK: 42.000/\mu L$) nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal $1-2$ cm'lik lenfadenopatiler ve splenomegali (dalak kot kenarını $3$ cm geçiyor) saptanıyor; hepatomegali izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin $13.8 g/dL$, trombosit $215.000/\mu L$ ölçülüyor. Periferik yaymada matür görünümlü lenfositler ve belirgin "ezilmiş" lenfositler (Grumprecht hücreleri) izleniyor. Akım sitometrisinde; lenfositlerin $CD5$, $CD19$, $CD23$ pozitif olduğu; $CD20$ ve yüzeyel immünoglobulin ($sIg$) ekspresyonunun zayıf olduğu belirleniyor. Bu hastanın tanısı, evrelemesi ve prognozu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$58$ yaşında kadın hasta, $5$ yıl önce meme kanseri tanısıyla cerrahi, antrasiklin bazlı kemoterapi ve radyoterapi almıştır. Son $3$ aydır giderek artan halsizlik, solukluk ve kolay morarma şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde solukluk dışında özellik saptanmıyor; hepatosplenomegali veya lenfadenopati izlenmiyor. Laboratuvar incelemelerinde saptanan değerler aşağıdadır:

Periferik yaymada nötrofillerde hiposegmentasyon (pseudo-Pelger-Huët anomalisi) ve belirgin hipogranülasyon izleniyor. Kemik iliği aspirasyonunda miyeloid seride %$8$ oranında blast saptanırken, eritroid ve megakaryositer serilerde belirgin displastik değişiklikler not ediliyor. Auer cisimciği saptanmıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflamasına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

55 yaşında erkek hasta, son aylarda belirginleşen baş ağrısı, yüzünde dolgunluk hissi ve sıcak banyo sonrası artan yaygın kaşıntı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletora ve hafif splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $17.8 \text{ g/dL}$, hematokrit $\%54$ ve $JAK2 \text{ V617F}$ mutasyonu pozitif bulunuyor. Kemik iliği biyopsisinde yaşa göre artmış hücrelilikle birlikte eritroid, granülositik ve megakaryositik serilerde belirgin artış (panmiyellozis) izleniyor. Bu hastada Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 kriterlerine göre Polisitemia Vera tanısını kesinleştirmek için kullanılan "minör kriter" aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve tırnaklarında kolay kırılma şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde aşağıdaki sonuçlar saptanıyor:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta, son 3 aydır belirginleşen halsizlik, gece terlemesi ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller zincirde yaklaşık $2.5\text{-}3 \text{ cm}$ çaplı, ağrısız ve hareketli lenfadenopatiler (LAP) saptanıyor. Batın muayenesinde dalak kot kenarını $4 \text{ cm}$ geçiyor. Laboratuvar incelemelerinde lökosit sayısı $72.000 \text{/mm}^3$ (%90 lenfosit) olarak bulunuyor.

Diğer laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Periferik yaymada olgun görünümlü küçük lenfositler ve çok sayıda Gumprecht (ezilmiş hücre) lekeleri izleniyor. Akım sitometrisinde $CD5(+)$, $CD19(+)$, $CD23(+)$ ve $CD20(\text{zayıf}+)$ saptanıyor. FISH incelemesinde $17p$ delesyonu [del(17p)] tespit ediliyor.

Bu hastanın klinik tablosu ve sitogenetik özellikleri dikkate alındığında, en olası Rai evresi ve en uygun ilk seçenek tedavi yaklaşımı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$58$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır artan halsizlik, çabuk yorulma ve efor dispnesi şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden $4$ yıl önce evre II meme karsinomu tanısı aldığı; mastektomi sonrası antrasiklin, siklofosfamid ve taksan içeren kemoterapi ile radyoterapi aldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor, organomegali veya lenfadenopati saptanmıyor. Laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

Kemik iliği aspirasyonunda hipersellülerite, eritroid ve granülositik seride belirgin displastik değişiklikler ile birlikte $\%7$ oranında miyeloblast saptanıyor. Sitogenetik incelemede $7$. kromozom monozomisi ($-7$) izleniyor.

Bu hasta için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 sınıflamasına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında erkek hasta, son 4 aydır artan halsizlik, gece terlemesi ve yaklaşık $7 kg$ kilo kaybı şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral servikal ve aksiller bölgelerde çapları $2-3 cm$ arasında değişen hareketli, ağrısız lenfadenopatiler saptanıyor. Karaciğer kot altında $2 cm$, dalak kot altında $5 cm$ palpabl bulunuyor (masif splenomegali).

Laboratuvar bulguları:
- Lökosit: $88.000/mm^3$ (%90 olgun görünümlü lenfositler, periferik yaymada ezilmiş hücreler/Grumprecht lekeleri mevcut)
- Hemoglobin: $10.4 g/dL$
- Trombosit: $172.000/mm^3$
- Direkt Coombs testi: Negatif
- Akım sitometrisi: $CD19(+)$, $CD5(+)$, $CD23(+)$, $CD20$ (zayıf pozitif), $sIg$ (zayıf pozitif)
- Sitogenetik (FISH): $17p$ delesyonu $[del(17p)]$ ve $ZAP-70$ pozitifliği saptanıyor.

Bu hasta için en uygun klinik evreleme ve ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla takip edilen $38$ yaşında kadın hasta, son bir haftadır artan halsizlik ve göz aklarında sararma şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk, skleralar subikterik saptanıyor ve palpasyonla derin inspiryumda ele gelen $2$ cm splenomegali tespit ediliyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $8,2$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $90$ fL, retikülosit $\%8$ ($320.000/\mu$ L) ve laktat dehidrogenaz (LDH) $950$ U/L olarak bulunuyor. Periferik yaymada polikromazi ve yaygın sferositler izleniyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak için öncelikle yapılması gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?