Onkoloji

45 yaşında, bilateral renal kistleri ve serebellar hemanjioblastomu saptanan bir hastada, bir $E3$ ubiquitin ligaz kompleksinin bileşeni olarak görev yapan bir gende germline mutasyon şüphesi vardır. Sağlıklı bir bireyde, bu gen tarafından kodlanan proteinin temel fizyolojik görevi aşağıdakilerden hangisidir?

26 yaşında erkek hasta, yaklaşık bir aydır devam eden künt vasıflı karın ağrısı ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan batın bilgisayarlı tomografisinde (BT) retroperitoneal alanda paraaortik yerleşimli, 12 cm çapında konglomerat lenfadenopati paketi ve akciğer alt loblarda multipl metastatik nodüller izleniyor. Yapılan tru-cut biyopside "az diferansiye karsinom" tanısı alıyor. Hastanın serum AFP, beta-hCG ve LDH seviyeleri normal sınırlarda saptanırken; fizik muayene ve skrotal ultrasonografide primer bir odak saptanmıyor. Bu hastanın dahil olduğu "bilinmeyen primerli tümörler" (BPT) alt grubunda, küratif cisplatin temelli kemoterapiye yanıt verecek hastaları belirlemede en spesifik sitogenetik inceleme aşağıdakilerden hangisidir?

Karsinogenez sürecinde ekzojen karsinojenlerin DNA üzerinde bıraktığı "mutasyonel imzalar", maruziyetin tipini ve tümörün moleküler etiyolojisini anlamada kritik öneme sahiptir. Aflatoksin B1 (AFB1) maruziyetinin yoğun olduğu bölgelerde saptanan hepatoselüler karsinom ($HSK$) vakalarında, tümör baskılayıcı bir gen olan $TP53$ üzerinde oldukça spesifik bir mutasyon paterni gözlenmektedir. Buna göre, AFB1 maruziyeti ile ilişkili $HSK$ gelişiminde, $TP53$ geninde saptanan en karakteristik moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Multiple Myelom tanısı ile takip edilen 68 yaşındaki erkek hasta, şiddetli halsizlik, bulantı ve bilinç bulanıklığı şikayetleri ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede dehidratasyon bulguları saptanıyor. Hastanın laboratuvar değerleri aşağıdaki gibidir:

Hastaya yoğun intravenöz hidrasyon ve kalsitonin tedavisi başlanıyor. İdrar çıkışı saati 40 ml olarak izleniyor.

Bu hastada hiperkalseminin etkin ve kalıcı tedavisi için, mevcut böbrek fonksiyonları göz önüne alındığında en uygun yaklaşım hangisidir?

$66$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Öyküsünden $20$ yaşından beri düzenli olarak rahim ağzı kanseri taraması yaptırdığı, son $10$ yıl içinde yapılan ardışık üç Pap smear testinin de negatif sonuçlandığı ve bilinen bir immün yetmezliği veya yüksek riskli durumu bulunmadığı öğreniliyor. Bugüne kadar herhangi bir servikal intraepitelyal neoplazi ($CIN2+$) tanısı almayan bu hastada, güncel onkoloji tarama kılavuzları dikkate alındığında en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında erkek hasta, sol boyun alt bölgesinde yaklaşık $1$ aydır var olan, ağrısız ve sert bir kitle fark etmesi üzerine polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sol supraklaviküler bölgede $3$ cm çapında, fikse lenfadenopati saptanıyor. Bu kitleden yapılan eksizyonel biyopsi sonucu adenokarsinom metastazı olarak raporlanıyor. Anamnez, fizik muayene ve temel laboratuvar incelemelerinde (tam kan sayımı, biyokimya, idrar tetkiki) primer odağa yönelik bir ipucu saptanmayan bu hastada, primer odağı tespiti için yapılması gereken ilk ileri görüntüleme tetkiki aşağıdakilerden hangisidir?

Viral karsinogenez mekanizmalarında, Epstein-Barr Virüsü (EBV) genomik instabiliteyi tetikleyerek malign transformasyona zemin hazırlayabilir. Özellikle endemik bölgelerde görülen Burkitt lenfoma vakalarında, EBV enfeksiyonu ile ilişkili olarak 8. ve 14. kromozomlar arasında gerçekleşen resiprokal translokasyon [t(8;14)], aşağıdaki proto-onkojenlerden hangisinin aşırı ekspresyonuna neden olarak kontrolsüz hücre proliferasyonunu tetikler?

Karsinogenez sürecinde rol oynayan tümör baskılayıcı genler; hücre proliferasyonu, farklılaşması ve ölümünü doğrudan denetleyen "gatekeeper" (kapı bekçisi) genler ile genomik bütünlüğü koruyarak mutasyon birikimini dolaylı yoldan engelleyen "caretaker" (bakıcı) genler olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıda verilen gen ve karsinogenezdeki temel moleküler fonksiyonu eşleştirmelerinden hangisi, "caretaker" özelliğine sahip bir geni temsil etmektedir?

$56$ yaşında erkek hasta, sağ boyun bölgesinde son $3$ aydır giderek büyüyen ağrısız kitle şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ üst servikal bölgede (Level II) $4$ cm'lik sert ve çevre dokulara fikse lenfadenopati palpe ediliyor. Kapsamlı bir kulak burun boğaz (KBB) muayenesi ve boyun bilgisayarlı tomografisinde (BT) primer odak saptanmıyor. Lenf nodu biyopsisi "yassı hücreli karsinom metastazı" olarak raporlanıyor ve immünohistokimyasal (İHK) incelemede p16 boyanması kuvvetli pozitif saptanıyor.

Bu hastada primer odağın saptanması amacıyla izlenmesi gereken tanısal algoritmanın bir sonraki en kritik adımı aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında, $40$ paket/yıl sigara öyküsü olan erkek hasta, sağ boyun üst bölgesinde (Level II) yaklaşık $3$ aydır mevcut olan, ağrısız, sert ve fikse kitle şikayetiyle başvuruyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde skuamöz hücreli karsinom (yassı hücreli karsinom) metastazı saptanıyor. Tam bir kulak burun boğaz (KBB) muayenesi, nazofarenks, larenks ve oral kavite incelemeleri ile toraks ve boyun BT'si normal sonuçlanıyor. Bu hastada primer odağı saptamaya yönelik bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerinden hangisidir?

$56$ yaşında, $35$ paket-yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son üç aydır el ve ayak bileklerinde giderek artan ağrı, şişlik ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde el parmaklarında belirgin çomak parmak izlenirken; el bileği, tibia ve fibula distal uçlarının palpasyonunda kemik üzerinde şiddetli hassasiyet saptanıyor. Ekstremite radyografilerinde uzun kemiklerin distal diyafizlerinde simetrik "periostal yeni kemik oluşumu" (periostit) izleniyor. Akciğer tomografisinde periferik yerleşimli, $3$ cm çapında kitle saptanan bu hastada en olası klinik tablo ve akciğer kanseri tipi eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, sağ boyun bölgesinde yaklaşık $2$ aydır bulunan ve giderek büyüyen ağrısız bir kitle şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ üst servikal zincirde (Level II) $3\text{ cm}$ çapında, sert ve fikse lenfadenopati saptanıyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu "yassı hücreli karsinom (skuamöz hücreli karsinom) metastazı" olarak raporlanıyor. Sistemik taramalarda ve toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) primer odak saptanamıyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada primer odağın saptanmasına yönelik en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında erkek hasta, mediastinal kitle ve yaygın lenfadenopati şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda hastaya T-hücreli Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısı konuluyor. Kemoterapi planlanan hastanın bazal laboratuvar değerleri şu şekildedir: Ürik asit: $9.8$ mg/dL, Potasyum: $5.2$ mEq/L, Fosfor: $6.1$ mg/dL, Kalsiyum: $7.4$ mg/dL, Kreatinin: $1.1$ mg/dL. Hasta klinik olarak asemptomatiktir.

Bu hastada Tümör Lizis Sendromu (TLS) profilaksisi ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$22$ yaşında erkek hastaya Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısıyla; $L-asparajinaz$, vinkristin, daunorubisin ve prednizolon içeren indüksiyon kemoterapisi başlanıyor. Tedavinin $10.$ gününde hastada ani başlayan şiddetli baş ağrısı ve sol taraflı hemiparezi gelişiyor. Çekilen kraniyal MR venografide sağ transvers sinüste tromboz saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde PT ve aPTT değerleri normal sınırlarda, fibrinojen düzeyi $80 mg/dL$ (Düşük) olarak bulunuyor. Bu klinik tablonun gelişmesinden en olası sorumlu olan kemoterapötik ajan ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kimyasal karsinogenez üzerine yapılan deneysel bir çalışmada; deney hayvanlarının cildine tek doz 'A ajanı' uygulandığında tümör gelişmediği, ancak bu uygulamanın hemen ardından haftalarca 'B ajanı' uygulandığında çok sayıda cilt tümörü geliştiği gözlenmiştir. Sadece B ajanı uygulanan grupta veya uygulama sırası değiştirilip önce B sonra A ajanı uygulanan grupta ise tümör gelişimi saptanmamıştır.

Buna göre, bu deneyde 'B ajanı' olarak tanımlanan maddenin karsinogenezdeki rolü ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$54$ yaşında kadın hasta, sağ koltuk altında eline gelen sertlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede sağ aksiller bölgede $3$ cm çapında, sert ve fikse lenfadenopati saptanıyor. Lenf nodundan yapılan biyopsi sonucu adenokarsinom metastazı ile uyumlu geliyor. Hastanın yapılan bilateral mamografi ve meme ultrasonografisinde primer odak saptanamıyor.

Bu klinik tabloda en olası primer odak ve bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$45$ yaşında, bilinen herhangi bir sağlık sorunu veya ailede kanser öyküsü bulunmayan bir kadın hasta, rutin sağlık kontrolleri kapsamında kanser taraması yaptırmak amacıyla polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesi tamamen normal olan bu hastada, güncel tarama kılavuzlarına göre tarama amacıyla yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser epidemiyolojisi ve kimyasal karsinogenez süreçleri göz önüne alındığında, aşağıdaki kimyasal karsinojen ve en güçlü ilişkili olduğu malignite eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, son $1$ aydır artan bel ağrısı, nefes darlığı ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan torakoabdominal bilgisayarlı tomografide retroperitonda $12 \times 8$ $cm$ boyutlarında, orta hat yerleşimli kitle; mediastende multipl lenfadenopatiler ve akciğerlerde yaygın parankimal nodüller saptanıyor. Kitle biyopsisi 'az diferansiye karsinom' olarak raporlanıyor. Serum tümör belirteçlerinde $\alpha$-fetoprotein ($AFP$): $42$ $ng/mL$, $\beta-hCG$: $120$ $mIU/mL$ ve $LDH$: $720$ $U/L$ saptanıyor. Hastanın fizik muayenesinde testisler normal kıvam ve boyutta olup, skrotal ultrasonografide patoloji saptanmıyor. Buna göre, bu hasta için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser immünoterapisinde kullanılan ve sitotoksik T-lenfosit ilişkili antijen-4 ($CTLA-4$) molekülünü bloke ederek T-hücre aktivasyonunu artıran monoklonal antikor aşağıdakilerden hangisidir?