Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

45 yaşında bir erkek hasta, ani başlayan şiddetli sağ yan ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan radyolojik görüntülemelerde sağ üreter orta kesiminde tam tıkanıklığa yol açan bir taş saptanıyor. Bu hastanın etkilenen böbreğindeki Glomerüler Filtrasyon Hızında ($GFR$) meydana gelen azalmanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Karaciğer yetmezliği veya ağır beslenme yetersizliği gibi plazma protein sentezinin azaldığı klinik durumlarda, plazma kolloid osmotik basıncında bir düşüş meydana gelir. Diğer tüm fizyolojik parametrelerin sabit kaldığı varsayıldığında, bu durumun glomerüler filtrasyon hızı ($GFR$) üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek fonksiyonları değerlendirilen bir hastada, inülin klerensi ile ölçülen filtrasyon hızı ($GFR$) $120 \text{ mL/dk}$ olarak saptanmıştır. Hastanın plazma glukoz konsantrasyonu $500 \text{ mg/dL}$ olup, bu madde için tübüler transport maksimum ($T_m$) değeri $300 \text{ mg/dk}$'dır. İdrar akış hızı ($V$) $2 \text{ mL/dk}$ olan bu hastada, idrardaki glukoz konsantrasyonu ($U_{\text{glukoz}}$) ve glukozun renal klerensi ($C_{\text{glukoz}}$) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bireyde para-aminohippürik asit ($PAH$) sekresyonu dinamiklerini incelemek amacıyla yapılan ölçümlerde glomerüler filtrasyon hızı ($GFR$) $100 \text{ mL/dk}$ olarak saptanmıştır. Sürekli infüzyon yöntemiyle plazma $PAH$ konsantrasyonu ($P_{PAH}$) $10 \text{ mg/dL}$ düzeyinde sabitlendiğinde, $PAH$’ın idrarla atılım hızının ($U_{PAH} \times V$) $50 \text{ mg/dk}$ olduğu görülmüştür. Bu konsantrasyonda $PAH$ sekresyonu için transport maksimum ($T_m$) değerine ulaşıldığı bilindiğine göre, plazma $PAH$ konsantrasyonu $30 \text{ mg/dL}$ düzeyine çıkarıldığında $PAH$’ın idrarla atılım hızı kaç $\text{mg/dk}$ olur?

Böbrekte medüller interstisyel hiperozmotik gradiyentin korunması ve "washout" (yıkama) olayının engellenmesi, idrarın konsantre edilebilmesi için elzemdir. Bu süreçte vasa rectaların fonksiyonel özellikleri ve kan akım dinamikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi medüller ozmotik gradiyentin sürdürülmesine katkı sağlayan temel mekanizmalardan biridir?

Böbrekler, vücut homeostazını sağlamak amacıyla filtrasyon ve geri emilim gibi temel fonksiyonlarının yanı sıra çeşitli hormonların sentezi ve aktivasyonunda da kritik rol oynarlar. Böbreğin endokrin fonksiyonları, sentez yerleri ve temel uyaranları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrekte idrarın konsantre edilebilmesi için medüller interstisyel hiperozmolaritenin oluşturulması kritik bir süreçtir. Bu süreçte "zıt akım çoğaltıcı" (countercurrent multiplier) sisteminin temelini oluşturan ve tübüler sıvı ile interstisyum arasında yaklaşık $200\ mOsm/L$'lik bir ozmotik fark yaratan "tekil etki" (single effect), hangi nefron segmentinde gerçekleşen aktif transport süreciyle sağlanır?

Bir laboratuvar çalışmasında, sağlıklı bir gönüllünün inülin klirensi $125\text{ mL/dk}$ olarak ölçülmüştür. Aynı gönüllüde eş zamanlı olarak ölçülen $X$ maddesinin renal klirensi $50\text{ mL/dk}$ olduğuna göre, bu madde için böbreklerde gerçekleşen net işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek proksimal tübülünde gerçekleşen transport süreçleri sonucunda, tübül sıvısı ozmolaritesi plazmaya göre izoozmotik kalmasına rağmen bazı iyonların konsantrasyonu tübül boyunca değişiklik gösterir. Erken proksimal tübülden geç proksimal tübüle doğru ilerlenirken lümen içi klor ($Cl^-$) konsantrasyonunun artmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Böbreğin endokrin fonksiyonları kapsamında sentezlenen veya son aktivasyon basamağı gerçekleştirilen hormonlar ile bu süreçlerin gerçekleştiği birincil anatomik bölgeler eşleştirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrekte idrarın konsantre edilebilmesi için medüller interstisyel hiperozmolaritenin sürdürülmesi elzemdir. Medüller interstisyel gradiyentin korunmasında 'zıt akım değişim' (countercurrent exchange) mekanizması olarak görev yapan vasa rectaların kan akım hızında belirgin bir artış meydana gelirse, aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Henle kulbunun kalın çıkan kolunda (TAL) bulunan $Na^+-K^+-2Cl^-$ (NKCC2) ko-transportörünün genetik olarak fonksiyon görmediği Tip 1 Bartter Sendromu tablosunda görülen renal fizyolojik değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi amacıyla bir hastaya inülin infüzyonu yapılarak klirens ölçümü uygulanmıştır. Kararlı durum (steady-state) sağlandıktan sonra elde edilen veriler şu şekildedir:

- Plazma inülin konsantrasyonu: $1 \text{ mg/mL}$
- İdrar inülin konsantrasyonu: $125 \text{ mg/mL}$
- İdrar akış hızı (V): $1 \text{ mL/dak}$

Bu verilere göre, hastanın glomerüler filtrasyon hızı (GFH) kaç $\text{mL/dak}$'dır?

İzoozmotik koşullar korunarak toplam kan hacminin $\%5$ oranında azaltıldığı deneysel bir modelde, homeostatik dengenin korunması sürecinde gözlenmesi beklenen temel hormonal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrolsüz diyabeti olan bir hastada plazma glukoz konsantrasyonu $400\text{ mg/dL}$ ve glomerüler filtrasyon hızı (GFR) $125\text{ mL/dk}$ olarak saptanmıştır. Bu hastanın böbrekleri için glukoz transport maksimum ($T_m$) değeri $375\text{ mg/dk}$ olduğuna göre, bu hastada glukozun idrarla atılım hızı (ekskresyonu) kaç $\text{mg/dk}$'dır?

Böbrek fizyolojisi laboratuvarında gerçekleştirilen deneysel bir çalışmada, sağlıklı bir gönüllüye inulin ve "Madde $X$" eş zamanlı olarak infüze edilmektedir. Yapılan biyokimyasal analizlerde Madde $X$'in plazmada %25 oranında albümine bağlı olarak taşındığı saptanmıştır. Kararlı durum plazma konsantrasyonları ve idrar analiz sonuçları şu şekildedir:

Bu verilere göre, Madde $X$'in böbreklerdeki net tübüler işlemi ve miktarı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Şiddetli bir ağrı şikayeti nedeniyle yüksek doz non-steroid anti-inflamatuvar ilaç (NSAİİ) kullanan bir hastada, böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi sırasında glomerüler filtrasyon hızının ($GFR$) düştüğü saptanmıştır. Prostaglandin sentezinin inhibisyonuna bağlı olarak gelişen bu klinik tabloda, $GFR$ düşüşüne neden olan temel renal hemodinamik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında bir erkek hasta, üç gündür devam eden şiddetli sulu ishal ve kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde mukozaları kuru, göz küreleri çökmüş, cilt turgoru azalmış ve kan basıncı $90/60$ mmHg (hipotansiyon) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma sodyumu $130$ mEq/L ve plazma ozmolaritesi $270$ mOsm/kg $H_2O$ (normal: $285-295$) olarak ölçülüyor. Bu hastanın hormonal durumu ve sıvı dengesi regülasyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Henle kulbunun kalın çıkan kolunda (TAL) yer alan apikal membranda, NKCC2 taşıyıcısı ile hücre içine alınan sodyum, potasyum ve klor iyonları bulunmaktadır. Bu segmentte kalsiyum ($Ca^{2+}$) ve magnezyumun ($Mg^{2+}$) önemli bir kısmı, enerji harcanmadan parasellüler (hücreler arası) yolla lümenden interstisyuma doğru geri emilir. Bu pasif katyon emilimini mümkün kılan lümen-pozitif transepitelyal potansiyel farkının (+10 ile +25 mV) oluşmasındaki temel iyonik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırma kapsamında, böbreklerden serbestçe filtre edilen ve tübüler transport mekanizmalarıyla taşınan "X" maddesinin renal fizyolojisi incelenmektedir. İnülin klerensi $100 \text{ mL/dk}$ ($GFR$) olan sağlıklı bir gönüllüde, plazma X konsantrasyonu $20 \text{ mg/dL}$ iken, idrar akım hızı $2.5 \text{ mL/dk}$ ve idrar X konsantrasyonu $400 \text{ mg/dL}$ olarak ölçülmüştür. Bu bireyde plazma X konsantrasyonu $50 \text{ mg/dL}$ seviyesine çıkarılırsa, X maddesi için hesaplanan yeni renal klerens değeri kaç $\text{ mL/dk}$ olur? (Not: X maddesi için tübüler transportun başlangıç ölçümünde doygunluğa ulaştığı ve filtrasyon fraksiyonunun değişmediği varsayılmaktadır).