Dolaşım Sistemi Fizyolojisi

İskelet kası kan akımı; istirahat halinde nöral faktörlerin, egzersiz sırasında ise lokal metabolik faktörlerin baskın kontrolü altındadır. Buna göre, yoğun egzersiz yapan bir bireyin çalışan kas grubundaki kan akım regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kafa travması nedeniyle acil servise getirilen ve mekanik ventilatör desteğine alınan bir hastada, intrakraniyal basıncın (KİB) akut olarak düşürülmesi amacıyla geçici hiperventilasyon uygulanması planlanmıştır. Bu manevra ile arteriyel $PCO_2$ düzeyinin düşürülmesi hedeflenmektedir. Bu fizyolojik müdahalenin intrakraniyal basıncı düşürmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Guyton hemodinamik analiz modelinde; kan hacmi ve venöz sistem kompliyansı sabit tutulan bir deney modelinde, sistemik arteriyollerde selektif vazodilatasyon oluşturulmuştur.

Bu müdahale sonucunda venöz dönüş eğrisinde ($Venous$ $Return$ $Curve$) meydana gelmesi beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Kan akımının laminer (düzenli) veya türbülan (girdaplı) karakterde olmasını belirleyen fiziksel faktörler Reynolds sayısı ($Re$) ile tanımlanır. Reynolds sayısı formülü ($Re = \frac{v \cdot d \cdot \rho}{\eta}$) dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisindeki azalma bir damarda türbülan akım oluşma riskini artırır?

Vücut sıcaklığının arttığı durumlarda, ısı kaybını artırmak amacıyla deri (cilt) kan akımında belirgin bir artış gözlenir. Bu süreçte özellikle arteriovenöz ($AV$) anastomozlarda gözlenen fizyolojik değişiklik ve buna neden olan temel kontrol mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Sol ventrikülün basınç-hacim ($PV$) halkası üzerinde yapılan bir fizyoloji deneyinde, ön yük (preload) ve kontraktilite sabit tutulurken sistemik arteriyel dirençte ani bir artış (art yük/afterload artışı) oluşturulmuştur. Bu değişikliğin ardından ventrikül dinamiklerinde meydana gelen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şiddetli bir travma sonrası gelişen akut kan kaybı nedeniyle ortalama arteriyel kan basıncı $45$ mmHg düzeyine gerileyen bir hastada, baroreseptörlerin duyarlılığının azaldığı bu kritik basınç seviyesinde devreye giren ve vücudun 'son hendek savunması' (last ditch stand) olarak bilinen en güçlü sempatik deşarj mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Akut bir inflamasyon odağında histamin ve benzeri vazoaktif mediyatörlerin etkisiyle gelişen lokal ödemin temel fizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Guyton’un kardiyak fonksiyon ve venöz dönüş eğrileri modeline göre, bir hastada toplam periferik direncin ($TPR$) izole olarak artması durumunda grafiklerde gerçekleşen değişim ve denge noktası ($equilibrium \ point$) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mikrosirkülasyonda, dokuyu besleyen prekapiller arteriyollerde gerçekleşen belirgin bir vazodilatasyonun (genişleme), Starling güçleri arasındaki dengeyi bozarak ödem oluşumuna zemin hazırlayan temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanede tedavi gören bir hastaya hızlı bir şekilde serum fizyolojik infüzyonu yapıldığında, venöz dönüşün artmasına bağlı olarak kalpteki düşük basınç reseptörleri (atriyal reseptörler) uyarılmaktadır. Bu uyarılma sonucunda gerçekleşen refleks yanıtlar ve hormonal değişimler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Nefrotik sendrom tanısı alan bir hastada, idrarla aşırı miktarda protein kaybedilmesi (proteinüri) sonucu plazma albümin düzeyleri belirgin şekilde düşmüştür. Bu hastada gelişen yaygın vücut ödeminin temel fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İskelet kasında fiziksel egzersiz sırasında, doku perfüzyonunun artmasıyla birlikte kapiller filtrasyon katsayısında ($K_f$) belirgin bir artış gözlenir. Bu artışın temel fizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kardiyak pacemaker hücrelerinde (SA düğüm) ve ileti sisteminin diğer bölümlerinde otonom sinir sistemi tarafından düzenlenen iyonik mekanizmalar, kalp hızını ve uyarının yayılma hızını belirler. Sempatik sinir sisteminin aktive olduğu (norepinefrin etkisi altındaki) bir durumda, kalbin elektrofizyolojik özelliklerinde meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Miyokard kontraktilitesinin akut olarak azaldığı (negatif inotropi) ve bu durumu dengelemek amacıyla gelişen kompansatuar mekanizmalar sonucunda venöz dönüşün (preload) arttığı bir klinik tabloda, sol ventrikül basınç-hacim ($PV$) halkasında meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Karaciğer sinüzoidleri, diğer doku kapillerinden farklı olarak bazal membranın süreksiz (discontinuous) olduğu bir yapı sergiler ve plazma proteinlerine karşı oldukça yüksek bir geçirgenlik gösterir. Bu anatomik farklılığın karaciğerdeki Starling dengesi ve mikrosirkülasyon dinamikleri üzerindeki birincil sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Mikrosirkülasyonda Starling dengesi bozulduğunda dokuları ödem oluşumuna karşı koruyan üç temel güvenlik faktörü (safety factors) bulunur: İnterstisyel sıvı hidrostatik basıncının ($P_{if}$) artışı, lenf akımının artışı ve interstisyel sıvı kolloid ozmotik basıncının ($\pi_{if}$) azalması (protein yıkanması).

Bu güvenlik faktörlerinin dinamikleri ve doku hacmiyle ilişkisi dikkate alındığında, ödem oluşumuna karşı korumanın 'kırılma noktası' ve klinik ödemin hızla gelişmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir insanda arteriyel kan basıncında gözlenen ani bir artışın, baroreseptör refleksi üzerinden kan basıncını tekrar normale düşürmek için oluşturduğu temel otonomik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Arteriyel kan gazı analizinde $P_{a}CO_2$ düzeyi normal sınırlarda ($40 \text{ mmHg}$) seyretmesine rağmen, kontrolsüz diyabetik ketoasidoz veya kronik böbrek yetmezliği gibi durumlara bağlı olarak plazma $H^+$ konsantrasyonu belirgin şekilde artmış (metabolik asidoz) bir hastada, serebral kan akımında ($SKA$) beklenen düzeyde bir artış gözlenmez. Buna karşın, arteriyel $P_{a}CO_2$ düzeyindeki hafif bir artış bile $SKA$'da hızlı ve güçlü bir vazodilatör yanıt oluşturur.

Serebral dolaşımın bu seçici yanıt özelliğinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hızlı bir şekilde $1000$ mL izotonik sıvı infüzyonu yapılan sağlıklı bir denekte, hem sağ atriyal basıncın hem de sistemik arteriyel basınç değerlerinin yükseldiği saptanmıştır. Bu denekte kalp hızında meydana gelecek değişimi ve ilgili mekanizmaları belirleyen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?