Kan ve Bağışıklık Fizyolojisi

Eritrositlerin kemik iliğindeki olgunlaşma süreci (eritropoez) ve bu sürecin kontrol mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vasküler endotel yüzeyinde oluşan trombin-trombomodulin kompleksi, bir yandan Protein C'yi aktive ederek antikoagülan bir etki gösterirken; diğer yandan hangi molekülü aktive ederek fibrin pıhtısının plazmin tarafından yıkılmasını zorlaştırır ve böylece fibrinolizi inhibe eder?

Yüksek rakımlı bir bölgeye taşınan sağlıklı bir bireyde, düşük atmosferik oksijen basıncına adaptasyon amacıyla tetiklenen eritropoez süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Demir metabolizmasında, intestinal lümenden enterosit içine alınan demir iyonlarının ($Fe^{2+}$) sistemik dolaşıma katılarak transport proteini olan transferrine bağlanabilmesi için bazolateral membrandan geçişi ve ardından oksidasyonu gereklidir. Enterosit bazolateral membranında ferroportin ile fonksiyonel olarak eşleşen, $Fe^{2+}$ iyonlarını $Fe^{3+}$ formuna okside ederek transferrine yüklenmesini sağlayan bakır bağımlı protein aşağıdakilerden hangisidir?

Sekonder hemostaz sürecinde koagülasyon kaskadının işleyişi, faktörlerin aktivasyon yolları ve gerekli kofaktörlerin fonksiyonel rolleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Plazma proteinlerinin sentez yerleri, fizikokimyasal özellikleri ve mikrosirkülasyon düzeyindeki onkotik fonksiyonları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi fizyolojik olarak doğrudur?

İnflamasyon bölgesine göç eden nötrofillerin fagositoz sürecinde, fagozom ile birleşen granüllerin içeriği mikroorganizmaların öldürülmesinde kritik rol oynar. Bu süreçte görev alan, serbest demir iyonlarını bağlayarak bakteriyel çoğalmayı inhibe eden ve sadece nötrofillerin spesifik (sekonder) granülleri içerisinde yer alan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Eritrositlerin oluşum süreci (eritropoez) ve bu sürecin düzenlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sekonder hemostaz sürecinde pıhtılaşma faktörlerinin aktivasyonu; enzim, kofaktör ve fosfolipid yüzeylerin bir araya geldiği spesifik kompleksler aracılığıyla yürütülür. İntrinsik ve ekstrinsik yolakların başlangıç mekanizmaları, kofaktör gereksinimleri ve Vitamin K bağımlı proteinlerin kaskattaki rolleri düşünüldüğünde, koagülasyonun düzenlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sekonder hemostaz sürecinde pıhtılaşma faktörlerinin ardışık aktivasyonu, spesifik enzim-kofaktör komplekslerinin oluşumuna dayanır. Bu komplekslerin organizasyonu ve aktivasyon basamakları pıhtılaşma hızını ve etkinliğini belirler.

Koagülasyon kaskadındaki bu aktivasyon basamakları ve kofaktör etkileşimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eritrositlerin oluşum süreci ($eritropoez$), doku oksijenlenmesindeki azalmaya yanıt olarak böbreklerden salınan eritropoetin ($EPO$) tarafından kontrol edilir. Bir klinik tabloda hastanın kan değerleri aşağıdaki gibidir:

- Hemoglobin: $19,5$ g/dL
- Hematokrit: $\%60$
- Eritrosit sayısı: $7.1 \times 10^{12}/L$
- Eritropoetin ($EPO$): Saptanamayacak kadar düşük seviyede
- $MCV$: $88$ fL ($Normal$)
- $MCH$: $29$ pg ($Normal$)

Bu hastada, $EPO$ seviyesi baskılanmış olmasına rağmen eritrosit indekslerinin başlangıçta normal sınırlarda kalarak kitlesel üretimin artmasına neden olan, $EPO$ reseptör sinyal yolundaki hangi proteindeki kazanılmış ($acquired$) mutasyon bu durumdan birincil olarak sorumludur?

Plazma proteinlerinin sentez süreçleri, elektroforetik ayrışımları ve vasküler yataktaki fizikokimyasal davranışları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sekonder hemostazın amplifikasyon ve propagasyon fazlarında koagülasyon hızını binlerce kat artıran 'intrinsik tenaz' ($Faktör\ IXa$ - $Faktör\ VIIIa$ - $Ca^{2+}$ - $Fosfolipid$) ve 'protrombinaz' ($Faktör\ Xa$ - $Faktör\ Va$ - $Ca^{2+}$ - $Fosfolipid$) kompleksleri yapısal ve fonksiyonel olarak birbirine benzer özellikler gösterir. Bu iki kompleksin yapısında yer alan kofaktör proteinlerin ($Faktör\ VIII$ ve $Faktör\ V$) fizyolojik özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu iki protein arasında belirgin bir farklılıktır?

$42$ yaşında bir kadın hasta, halsizlik ve yorgunluk şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın yapılan laboratuvar tetkiklerinde elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur:

Periferik yaymasında hipersegmente nötrofiller de saptanan bu hastada, eritrosit hacmindeki artışın temel fizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Diyetle alınan demirin bağırsaklardan emilmesi, plazmada taşınması ve hemoliz gibi durumlarda demir dengesinin korunması süreçleri; bir dizi spesifik taşıyıcı protein, enzim ve düzenleyici hormonun eşgüdümlü çalışmasını gerektirir. Bu süreçlerin fizyolojik mekanizmaları göz önüne alındığında, demir metabolizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sistemik bir inflamasyon sürecinde artan İnterlökin-6 ($IL-6$) düzeylerinin demir metabolizması üzerindeki etkileri ve buna bağlı gelişen laboratuvar bulguları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vücut demir dengesinin düzenlenmesinde ana regülatör olan hepsidin, plazma demir düzeyindeki artışa veya sistemik inflamatuar uyarılara (örneğin $IL-6$) yanıt olarak karaciğerden sentezlenir. Hepsidin, hedef hücrelerin membranında bulunan demir ihracat kanalı olan ferroportine bağlanarak bu kanalın hücre içine alınmasına (internalizasyon) ve lizozomal yıkımına neden olur. Buna göre, kronik inflamasyon durumunda artan hepsidin seviyelerinin demir metabolizması üzerindeki birincil etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Demir metabolizması ile ilgili olarak; plazmada demir iyonlarını ($Fe^{3+}$) bağlayarak dokulara taşıyan ve demir eksikliği anemisi durumunda sentezi artarak "toplam demir bağlama kapasitesinin" yükselmesine neden olan temel protein aşağıdakilerden hangisidir?

Vasküler endotel hasarı sonrasında trombositlerin aktifleşerek pıhtılaşma sürecini hızlandıran bir "prokoagülan yüzey" (procoagulant surface) haline gelmesi ve agregasyonun tamamlanması sürecine dair hücresel mekanizmalar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eritropoetik aktivitenin azaldığı veya sistemik demir depolarının yeterli olduğu durumlarda karaciğerden salınan hepsidin, enterositlerin bazolateral membranındaki ferroportini inhibe ederek demir emilimini kısıtlar. Ancak demir, ferroportin aracılığıyla hücre dışına çıksa dahi plazmada transferrine bağlanabilmek için ferrik ($Fe^{3+}$) forma oksitlenmek zorundadır. Duodenal enterositlerin bazolateral membranında ferroportin ile fonksiyonel olarak eşleşen ve bu oksidasyon basamağını gerçekleştiren multibakırlı oksidaz (ferroksidaz) aşağıdakilerden hangisidir?