Mikoloji

Mantarların biyokimyasal yapı taşları, termal dimorfizm özellikleri ve laboratuvar tanı yöntemleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$62$ yaşında Kronik Lenfositik Lösemi ($KLL$) tanısıyla fludarabin tedavisi alan erkek hasta; son $10$ gündür giderek artan kuru öksürük, ateş ve nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede takipneik saptanan hastanın akciğer grafisinde bilateral interstisyel infiltrasyonlar izleniyor. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin Gomori Metenamin Gümüş ($GMS$) boyamasında "çökmüş pinpon topu" görünümünde kist yapıları saptanıyor. Bu mikroorganizmanın özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası derin nötropenik dönemde olan bir hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ateş ve ekstremitelerde multipl nekrotik deri lezyonları (ektima gangrenozum benzeri) gelişmiştir. Alınan kan kültürlerinde küf mantarı üremesi saptanmıştır. Yapılan mikroskobik incelemede bölmeli hiflerin yanında çok hücreli, kavisli ve "muz" şeklinde makrokonidyumlar izlenmiştir.

Bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla indüksiyon kemoterapisi alan ve mutlak nötrofil sayısı $100/mm^3$'ün altında olan $45$ yaşındaki bir erkek hastada, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine rağmen devam eden ateş yüksekliği saptanıyor. Hastanın gövdesinde ve ekstremitelerinde ortası nekrotik, "ektiyma gangrenozum" benzeri yaygın deri lezyonları gelişiyor. Kan kültürlerinden yapılan ekimde mısır unlu agarda (Dalmau yöntemi) uzun yalancı hifler boyunca tek tek veya küçük gruplar halinde dizilmiş blastokonidiyalar gözleniyor. Biyokimyasal incelemede sükrozu fermente ettiği ve CHROMAgar besiyerinde metalik mavi koloniler oluşturduğu saptanan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kriptokokal menenjit tanısıyla amfoterisin B ve flusitozin ($5-fluorositozin$) kombinasyon tedavisi başlanan bir hastada; flusitozin mantar hücresine girdikten sonra sitozin deaminaz enzimiyle $5-fluorourasil$’e ($5-FU$) dönüştürülür. Bu metabolik yolda $5-FU$’dan köken alan aşağıdaki moleküllerden hangisi, 'timidilat sentetaz' enzimini geri dönüşümsüz inhibe ederek DNA sentezini doğrudan baskılayan asıl aktif bileşiktir?

Kistik fibrozis veya astım gibi kronik hava yolu hastalığı olan bireylerde, *Aspergillus* antijenlerine karşı gelişen; yüksek serum $IgE$ düzeyi, eozinofili ve akciğer infiltrasyonları ile karakterize olan, patogenezinde hem Tip I hem de Tip III hipersensitivite reaksiyonlarının birlikte rol oynadığı klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Hemokromatozis tanısıyla izlenen ve demir şelasyon tedavisi amacıyla deferoksamin kullanan bir hastada, hızla gelişen rinoserebral enfeksiyon saptanmıştır. Alınan doku biyopsisinin doğrudan mikroskobik incelemesinde geniş çaplı, bölmesiz (senositik), şerit benzeri ve yaklaşık $90^\circ$ açıyla dallanan hif yapıları gözlenmiştir. Bu enfeksiyon etkeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Rinoserebral tutulum şüphesi olan diyabetik bir hastadan alınan örneklerde, etkenin *Mucorales* ordusuna ait bir küf mantarı (örn. *Rhizopus*, *Mucor*) olduğunu belirlemek amacıyla çeşitli laboratuvar testleri planlanmıştır.

Bu hastadan elde edilen aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, etkenin bir *Mucorales* üyesi olma olasılığını en çok zayıflatır?

$55$ yaşında, böbrek nakli nedeniyle immünsüpresif tedavi gören erkek hasta, sol el sırtında $3$ aydır yavaş büyüyen, ağrısız bir şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede el sırtında yaklaşık $3$ cm çapında, yumuşak kıvamlı, flüktüasyon veren kistik bir kitle saptanıyor. Kitle eksize edildikten sonra yapılan histopatolojik incelemede; kist duvarının fibröz dokudan oluştuğu, lümende ise süpüratif debris ve koyu renkli (melanin içeren), septalı, dallanan hif yapıları ile düzensiz maya benzeri formlar izleniyor. Dokuda sklerotik (Medlar) cisimcik saptanmıyor.

Bu hastadaki klinik tablo ve olası etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Abdominal cerrahi sonrası septik tablo gelişen ve flukonazol proflaksisi altında olan bir hastanın kan kültüründen maya mantarı izole edilmiştir. Bu izolatın mısır unlu Tween 80 besiyerinde yapılan mikroskobik incelemesinde psödohif (yalancı hif) yapısının oluşmadığı, sadece küçük çaplı tomurcuklanan maya hücrelerinin (blastokonidiler) bulunduğu görülmüştür. Germ tüp testi negatif saptanan bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Texas’ın kurak bölgelerinde (El Paso) yürütülen bir arkeolojik kazı çalışmasında görev alan 40 yaşındaki erkek hasta; ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvurmuştur. Fizik muayenesinde alt ekstremite ön yüzlerinde (pretibial bölge) ağrılı, eritematöz nodüler lezyonlar saptanmıştır. Alınan klinik örneklerin $25^\circ \text{C}$’deki kültüründe fıçı şeklinde, hiflerin segmentlere ayrılmasıyla oluşan spor yapıları gözlenmiştir. Bu hastadan alınan biyopsi örneğinde, etkenin $37^\circ \text{C}$’deki (insan dokusunda) karakteristik morfolojik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve yoğun kemoterapi sonrası mutlak nötrofil sayısı $150/mm^3$ olan bir hastada; yüksek ateş, plöretik göğüs ağrısı ve hemoptizi gelişiyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde nodüler lezyonlar çevresinde "halo belirtisi" saptanıyor ve serum galaktomannan düzeyi pozitif bulunuyor. Bu hastada invaziv akciğer enfeksiyonuna yol açan en olası etkenin mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatmakta olan ve santral venöz kateter aracılığıyla total parenteral nutrisyon ($TPN$) desteği alan prematüre bir bebekte, vankomisin ve meropenem tedavisine yanıt vermeyen ateş saptanıyor. Kan kültüründe üreyen maya hücrelerinin germ tüp testi negatif olarak sonuçlanıyor. $CHROMAgar$ besiyerinde beyaz-krem renkli koloniler gözlenirken, mısır unu-Tween $80$ agardaki morfolojik incelemede dallanmış yalancı hifler (psödohif) üzerinde karakteristik "sedir ağacı" (sagebrush) benzeri görünüm oluşturan blastokonidyum kümeleri izleniyor. Bu hastadan izole edilen ve ekinokandin grubu antifungallere (örneğin kaspofungin) karşı intrensek olarak azalmış duyarlılık (yüksek $MİK$ değerleri) gösterebilen en olası etken aşağıdakilerinden hangisidir?

$62$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) alevlenmeleri nedeniyle uzun süredir yüksek doz sistemik kortikosteroid tedavisi alan bir erkek hastada; ateş, kuru öksürük ve giderek artan nefes darlığı gelişiyor. Çekilen akciğer tomografisinde bilateral yaygın "buzlu cam" manzarası saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin Gomori Metenamin Gümüş ($GMS$) boyamasında çökmüş ping-pong topu görünümünde kist yapıları izleniyor. Bu hasta için en olası etken olan mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Diyabetik ketoasidoz tablosuyla acil servise başvuran ve sonrasında hızla gelişen yüz ağrısı, periorbital ödem ve damakta siyah nekrotik bir eskar (kabuk) saptanan hastadan alınan biyopsi örneği incelenmektedir. Mikroskobik incelemede gözlenen aşağıdaki morfolojik özelliklerden hangisi, etkenin bir *Aspergillus* türü olmasından ziyade *Mucorales* takımına ait bir küf mantarı olduğunu destekler?

İleri evre küçük hücreli akciğer kanseri tanısıyla kemoterapi alan $65$ yaşındaki bir hastada, son iki haftadır giderek artan baş ağrısı, bulantı ve kafa karışıklığı gelişmiştir. Fizik muayenede ense sertliği saptanmıştır. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde lenfosit hakimiyetinde pleositoz ($120/\text{mm}^3$) ve glukoz düzeyinde belirgin düşüş ($25\text{ mg/dL}$) saptanmıştır. $BOS$ örneğinin Sabouraud dekstroz agarda yapılan kültüründe krem rengi, parlak ve mukoit koloniler üremiştir. İzolatın üreaz pozitif olduğu, ancak mısır unu agarda yalancı hif (psödohif) oluşturmadığı görülmüştür.

Bu etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası derin nötropenide olan $52$ yaşındaki bir hastada; ateş, öksürük ve hemoptizi şikayetleri gelişmiştir. Toraks BT incelemesinde multipl pulmoner nodüller saptanmıştır. Yapılan akciğer biyopsisinde doku içinde $15-20 \mu m$ çapında, bölmesiz (aseptat) ve geniş açılı dallanma gösteren hif yapıları görülmüştür. Etkenin kültürdeki mikroskobik incelemesinde; sporangiyoforların ucunda küresel bir vezikül ve bu vezikülün tüm yüzeyini çevreleyen, her biri tek bir spor içeren çok sayıda küçük, küresel sporangiyol yapısı saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası etken hangisidir?

Santral venöz kateteri bulunan $55$ yaşındaki bir hastada gelişen ateş sonrası alınan kan kültürlerinde maya mantarı üremiştir. Etkenin mısır unu agardaki (Cornmeal agar) incelemesinde bol miktarda psödohif ve blastokonidiyumlar saptanmıştır. Bu izolatın biyokimyasal değerlendirmesinde üreaz testinin pozitif olduğu görülmüştür. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, karaciğer nakli sonrası yoğun immünsüpresif tedavi alan bir hastada ani gelişen ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleri üzerine çekilen toraks BT'de sol akciğer alt lobda "ters halo işareti" (reverse halo sign) saptanıyor. Hastadan alınan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde geniş çaplı, şerit (ribbon) benzeri, septasız hifler ve bu hiflerden yaklaşık $90^\circ$ açı ile çıkan dallanmalar görülüyor. Bu enfeksiyon etkeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sistemik mantar enfeksiyonlarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan, mantar hücre membranındaki ergosterole doğrudan bağlanarak membran bütünlüğünü bozan ve sulu porlar (kanallar) oluşturarak potasyum ($K^+$) ve magnezyum ($Mg^{2+}$) gibi iyonların dışarı sızmasına neden olan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?