Hücre Adaptasyonları ve Hücre İçi Birikimler

54 yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden şiddetli retrosternal yanma ve asit regürjitasyonu şikayetleri ile başvuruyor. Endoskopik incelemede distal özofagusta somon pembesi renginde mukoza adacıkları izleniyor. Alınan biyopsi örneğinde, normal çok katlı yassı epitelin yerini goblet hücreleri içeren intestinal tip prizmatik epitelin aldığı saptanıyor (Barrett özofagusu). Bu tür bir metaplastik dönüşümde, doku kök hücrelerinin intestinal yönde farklılaşmasını sağlayan ve "homeobox" gen ailesine ait olan temel transkripsiyon faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı öyküsü olan $45$ yaşındaki erkek hastanın karaciğer biyopsisinde, hepatosit sitoplazmasında "Mallory-Denk cisimcikleri" olarak adlandırılan, düzensiz şekilli, eozinofilik kümelenmeler saptanmıştır. Bu birikimlerin temel yapısal bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir erkek hasta, ilerleyici sarılık ve karın şişliği şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan karaciğer biyopsisinin mikroskobik incelemesinde, periportal hepatositlerin sitoplazmasında eozinofilik, yuvarlak globüller izleniyor. Bu globüllerin Periyodik Asit-Schiff ($PAS$) boyası ile boyandığı ve diyastaz sindirimine dirençli olduğu saptanıyor. Bu hastadaki hücresel birikimin temel patofizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında, sigara içme öyküsü olmayan bir erkek hasta, ilerleyici nefes darlığı ve hafif sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum $\alpha-1$ antitripsin düzeyinin belirgin olarak düşük olduğu saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde hepatositlerin sitoplazmasında eozinofilik, yuvarlak globüller gözleniyor.

Bu globüllerin oluşum mekanizması ve histokimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında erkek hasta, sağ üst kadran ağrısı, halsizlik ve göz aklarında sararma şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde karaciğerin kosta yayını $4$ $cm$ geçtiği ve palpasyonla hassas olduğu saptanıyor. Hastanın yaklaşık $20$ yıldır günde $80$ gramın üzerinde alkol tüketme öyküsü mevcut. Yapılan karaciğer biyopsisinde; bazı hepatositlerin sitoplazmasında rastgele dağılmış, yoğun eozinofilik, ipliksi ve halat benzeri inklüzyonlar izleniyor. Bu inklüzyonların çevresinde nötrofil lökositlerin kümeleştiği dikkati çekiyor. Bu hastada saptanan morfolojik inklüzyonların temel yapısal bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında erkek hastada 15 yıldır kontrolsüz sistemik hipertansiyon öyküsü mevcuttur. Hastanın yapılan ekokardiyografik incelemesinde sol ventrikül duvar kalınlığının belirgin şekilde arttığı ve sol ventrikül kitlesinin yükseldiği saptanmıştır. Miyokard hücrelerinin artan iş yüküne yanıt olarak hacimce büyümesiyle karakterize olan bu hücre adaptasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik inflamasyon zemininde gelişen bir lezyonun histopatolojik incelemesinde, plazma hücrelerinin sitoplazmasında sentezlenen immünglobulinlerin endoplazmik retikulumda aşırı birikmesi sonucu oluşan eozinofilik, homojen ve yuvarlak yapılar izlenmiştir. Bu hücre içi protein birikimi aşağıdakilerden hangisidir?

$82$ yaşında bir erkeğin otopsisinde kalbinin makroskobik incelemesinde normalden belirgin derecede küçük ve kahverengi görünümde olduğu izleniyor. Mikroskobik incelemede, atrofik kardiyomiyositlerin nükleus kutuplarında perinükleer yerleşimli, granüler yapıda ve sarı-kahverengi renkte pigment birikimi saptanıyor.

Bu bulgulara yol açan pigmentin temel oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve malnütrisyon nedeniyle takip edilirken kaybedilen bir hastanın otopsisinde, kalbinin normal boyutlarından küçük olduğu ve kesit yüzeyinin koyu kahverengi göründüğü (kahverengi atrofi) izleniyor. Mikroskobik incelemede kardiyomiyositlerin nükleus çevresinde (perinükleer) ince, sarı-kahverengi granüler bir pigment saptanıyor. Bu morfolojik bulguya neden olan pigmentin oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında bir erkek hasta, yaygın kemik ağrısı ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde anemi, hiperkalsemi ve serum protein elektroforezinde monoklonal bir artış ($M$-piki) saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde atipik plazma hücrelerinde belirgin artış gözleniyor. Bu hücrelerin bir kısmında sitoplazmayı dolduran, geniş, homojen, eozinofilik ve yuvarlak inklüzyonlar izleniyor.

Buna göre, bahsedilen plazma hücrelerinde saptanan bu morfolojik değişikliğin temel oluşum mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında, kronik mesane taşı ve tekrarlayan enfeksiyon öyküsü olan bir hastanın sistoskopi eşliğinde alınan mesane biyopsisinde, normal transizyonel (değişici) epitelin yer yer keratinize çok katlı yassı epitele dönüştüğü izlenmiştir. Bu adaptasyon yanıtının (metaplazi) gelişimindeki temel hücre biyolojik süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Nefrotik sendrom tanısı alan bir hastada, idrarla aşırı protein kaybı (proteinüri) saptanmıştır. Hastadan alınan böbrek biyopsisinin mikroskobik incelemesinde, proksimal tübül epiteli sitoplazması içerisinde çok sayıda eozinofilik, hiyalin damlacıklar izlenmektedir. Bu hücre içi birikimin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$75$ yaşında, uzun süredir kalsifik aort darlığı tanısıyla takip edilen bir hastanın kapak replasmanı sonrası çıkarılan doku örneğinin mikroskobik incelemesinde yoğun bazofilik granüler birikimler izlenmektedir. Serum kalsiyum ve fosfor düzeyleri normal saptanan bu hastadaki mineral birikimi süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$30$ yaşında erkek hastanın sağ bacağı, geçirdiği trafik kazası sonrası femur kırığı nedeniyle $6$ hafta boyunca alçıda kalmıştır. Alçı çıkarıldığında sağ bacak kas kitlesinin sol bacağa oranla belirgin düzeyde azalmış olduğu saptanmıştır. Bu tabloya neden olan temel hücresel adaptasyon süreci aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, $20$ yıldır devam eden ve tedavi edilmeyen hipertansiyon öyküsü ile efor dispnesi şikayetiyle başvuruyor. Ekokardiyografisinde sol ventrikül duvar kalınlığı $1.8$ cm (Normal: $<1.1$ cm) ve ejeksiyon fraksiyonu $\%45$ olarak saptanıyor. Bu hastada gelişen kardiyak adaptasyonun moleküler patogenezi göz önüne alındığında, aşağıdaki hücresel veya moleküler değişikliklerden hangisinin görülmesi en az olasıdır?

Kronik sistit ve mesane taşları nedeniyle takip edilen $58$ yaşında bir kadın hastadan alınan mesane biyopsisinde; mesane mukozasını döşeyen normal değişici epitelin ($urotelyum$) yerini, keratinize çok katlı yassı epitelin aldığı gözleniyor. Bu hastadaki morfolojik değişikliğin patogenezinde rol oynayan temel hücre biyolojisi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında sağlıklı bir gebenin rutin kontrollerinde uterusun (rahim) gebelik haftasıyla uyumlu olarak belirgin şekilde büyüdüğü saptanıyor. Bu fizyolojik büyüme sürecinde miyometriumdaki düz kas hücrelerinde gerçekleşen temel hücre adaptasyonu mekanizmaları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Yaygın kemik metastazları olan $52$ yaşındaki bir kadın hastada saptanan belirgin hiperkalsemi ($14.5$ mg/dL) sonrası; mide mukozası, akciğerler ve böbreklerde 'metastatik kalsifikasyon' geliştiği izleniyor. Bu organların metastatik kalsifikasyon gelişimi açısından öncelikli hedef olmalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, yaygın kemik ağrıları ve son zamanlarda gelişen konfüzyon şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi $14.2$ $mg/dL$, parathormon ($PTH$) düzeyi ise baskılanmış olarak saptanıyor. Hastanın akciğer grafisinde parankimal infiltratlar izleniyor. Yapılan akciğer biyopsisinde alveolar septumlar boyunca bazofilik, granüler birikimler saptanıyor. Bu olgudaki patolojik süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kronik alkol kullanımı öyküsü olan $45$ yaşındaki erkek hastada gelişen karın ağrısı ve sarılık şikayetleri sonrası yapılan karaciğer biyopsisinde; hepatositlerin sitoplazmasında düzensiz sınırlı, yoğun eozinofilik, 'ip yumağı' veya 'hizalanmış lifler' görünümünde inklüzyonlar saptanmıştır. Bu morfolojik bulgunun (Mallory-Denk cisimciği) oluşumunda yer alan temel bileşen ve mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?