Acil ve Yoğun Bakım

284 questions

Question 1Question

55 yaşında, 18 kg18 \text{ kg} ağırlığındaki erkek çocuk, kapalı bir depoda çıkan yangından kurtarılarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; bilinci konfüze, sesinde kabalaşma ve hafif inspiratuar stridor saptanıyor. Ağız ve burun çevresinde isli görünüm, kirpiklerinde ütülenme mevcut. Yanık alanlarının değerlendirilmesinde; baş ve boyun bölgesinin tamamı, gövde ön yüzü ve sağ kolun tamamında büllü, ağrılı ve hiperemik lezyonlar saptanıyor.

Buna göre, bu hasta için en uygun ilk yaklaşım ve ilk 88 saatte verilmesi gereken toplam sıvı miktarı (Parkland + İdame) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Endotrakeal entübasyon; 1943 ml1943 \text{ ml} Ringer Laktat

Answer

En uygun yaklaşım endotrakeal entübasyon yapılması ve ilk 88 saatte toplam 1943 ml1943 \text{ ml} Ringer Laktat verilmesidir.
Hastada saptanan stridor ve ses kısıklığı, üst hava yolunda ciddi ödem ve obstrüksiyon riskini işaret eden 'inhalasyon hasarı' bulgularıdır ve acil endotrakeal entübasyon endikasyonudur. Sıvı tedavisinde ise 55 yaşındaki çocuğun baş yüzdesi %14\%14 olarak hesaplandığında toplam yanık alanı %41\%41 olur. Parkland formülüne göre gereken 2952 ml2952 \text{ ml}'nin yarısı (1476 ml1476 \text{ ml}) ile günlük 1400 ml1400 \text{ ml} olan idame sıvısının 88 saatlik payı (467 ml467 \text{ ml}) toplandığında 1943 ml1943 \text{ ml} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Hava yolu değerlendirmesi
Stridor ve ses kısıklığı mevcut (üst hava yolu ödemi riski)
İnhalasyon hasarı bulguları varlığında hava yolu açıklığını korumak için acil endotrakeal entübasyon gereklidir.
2
Pediatrik vücut yüzey alanı (VYA) hesaplaması
Baş-boyun %14\%14, Ön gövde %18\%18, Sağ kol %9\%9 → Toplam %41\%41
55 yaşındaki bir çocukta baş yüzdesi 18(51)=%1418 - (5-1) = \%14 olarak alınır (erişkindeki %9\%9 yerine).
3
Parkland formülü ile resüsitasyon sıvısı hesabı
4 ml×18 kg×41=2952 ml/gu¨n4 \text{ ml} \times 18 \text{ kg} \times 41 = 2952 \text{ ml/gün}
Yanık resüsitasyonunda Ringer Laktat tercih edilir; ilk 88 saatte bu miktarın yarısı (1476 ml1476 \text{ ml}) verilir.
4
Günlük idame sıvı hesabı (Holiday-Segar)
1000+(8×50)=1400 ml/gu¨n1000 + (8 \times 50) = 1400 \text{ ml/gün}
18 kg18 \text{ kg} ağırlığındaki çocuk için idame sıvı gereksinimi ilk 10 kg10 \text{ kg} için 10001000 ve sonraki her kg için 50 ml50 \text{ ml}'dir.
5
İlk 88 saatlik toplam sıvı hesabı
1476 ml1476 \text{ ml} (Parkland payı) + 467 ml467 \text{ ml} (1400/31400 / 3 idame payı) = 1943 ml1943 \text{ ml}
Pediatrik yanıklarda ilk 88 saatte Parkland'ın yarısı ve idame sıvısının üçte biri verilmelidir.

Key Concept

Pediatrik yanık yönetiminde hava yolu güvenliği (stridor varlığında entübasyon) ve yaşa göre düzeltilmiş vücut yüzey alanı ile idame sıvısını içeren resüsitasyon planı.

Practice More

İnhalasyon hasarı olan hastalarda karboksihemoglobin (COHb) düzeylerinin takibi ve siyanür zehirlenmesi olasılığını değerlendiriniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 2Question

Kış aylarında, kömür sobası ile ısınan bir evde yaşayan 44 aylık bir bebek; huzursuzluk, fışkırır tarzda kusma ve beslenememe şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Annesinin de şiddetli baş ağrısı ve mide bulantısı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede bebek letarjik görünümde, taşipneik ve taşikardik saptanıyor. Hastaya ait laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

ParametreDeğer
pHpH7.247.24
PaO2PaO_29696 mmHg
PaCO2PaCO_22828 mmHg
HCO3HCO_31515 mEq/L
SpO2SpO_2 (Nabız Oksimetresi)%99\%99

Bu hastanın klinik ve laboratuvar bulguları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Süt çocuklarında HbFHbF oranının yüksek olması, karbonmonoksitin fetal hemoglobine olan afinitesinin yüksek olması ve eğriyi daha fazla sola kaydırması nedeniyle klinik tabloyu ağırlaştırır.

Answer

Süt çocuklarında HbFHbF oranının yüksek olması, karbonmonoksitin fetal hemoglobine olan afinitesinin daha fazla olması ve disosiasyon eğrisini daha fazla sola kaydırması nedeniyle klinik tabloyu ağırlaştırmaktadır.
Karbonmonoksit zehirlenmesinde bebeklerin daha ağır etkilenmesinin temel nedeni, bünyelerindeki fetal hemoglobinin (HbFHbF) karbonmonoksite olan afinitesinin erişkin hemoglobinden (HbAHbA) çok daha yüksek olmasıdır. Bu durum, oksijen-hemoglobin disosiasyon eğrisinin daha belirgin bir şekilde sola kaymasına yol açarak doku düzeyinde oksijenin bırakılmasını engeller ve metabolik asidozla sonuçlanan ağır bir hücresel hipoksi yaratır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ipuçlarını değerlendirme
Soba kullanımı, ailede benzer semptomlar ve bebekteki letarji/kusma bulguları Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesini düşündürür.
CO zehirlenmesi özellikle kış aylarında ve kapalı alanlarda toplu etkilenmelerle karakterizedir.
2
Nabız oksimetresi ve kan gazı çelişkisini analiz etme
SpO2SpO_2 (%99) yalancı yüksektir, PaO2PaO_2 (96 mmHg) normaldir ancak metabolik asidoz (HCO3HCO_3: 15) doku hipoksisini kanıtlar.
Nabız oksimetresi COHbCOHb ve O2HbO_2Hb arasındaki spektral farkı ayırt edemez; PaO2PaO_2 ise sadece plazmada çözünmüş oksijeni ölçer, hemoglobine bağlı miktarı göstermez.
3
Pediatrik yaş grubuna özgü fizyolojiyi uygulama
Bebeklerdeki yüksek HbFHbF oranı CO zehirlenmesine duyarlılığı artırır.
HbFHbF'nin hem CO tutma kapasitesi daha yüksektir hem de oksijen-hemoglobin eğrisini sola kaydırarak doku hipoksisini derinleştirir.

Key Concept

Karbonmonoksit zehirlenmesinde HbFHbF etkisi ve laboratuvar tuzakları (falsely normal SpO2SpO_2 ve PaO2PaO_2)
Question 3Question

1818 aylık ve 12 kg12\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, ağır dehidratasyon nedeniyle izlendiği serviste aniden arrest oluyor. Olay yerinde bulunan iki sağlık personeli tarafından pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) algoritmasına göre canlandırma başlatılıyor. Monitörizasyonda asistoli saptanan bu hastada, hava yolu henüz güvenli hale getirilmeden (entübasyon öncesi) uygulanması gereken kompresyon-ventilasyon oranı ve ilk doz intravenöz (IV) epinefrin miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 15:215:2 kompresyon-ventilasyon oranı; 0.12 mg0.12\text{ mg} epinefrin

Answer

İki kurtarıcı ile yapılan pediatrik CPR'da kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2 olmalı ve epinefrin dozu 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} (12 kg×0.01=0.12 mg12\text{ kg} \times 0.01 = 0.12\text{ mg}) olarak uygulanmalıdır.
Pediatrik ileri yaşam desteği kılavuzlarına göre, ergenlik öncesi çocuklarda ve süt çocuklarında (yenidoğan hariç) arrest durumunda eğer iki sağlık personeli (kurtarıcı) varsa uygulanması gereken kompresyon-ventilasyon oranı 15:215:2 olarak belirlenmiştir. Ayrıca asistoli gibi şoklanamaz ritimlerde en kısa sürede uygulanması gereken epinefrin dozu intravenöz veya intraosseöz yol için 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}'dır. 12 kg12\text{ kg} ağırlığındaki bir hasta için bu miktar 0.12 mg0.12\text{ mg}'a tekabül eder.

Step-by-Step Solution

1
Kurtarıcı sayısı ve hasta yaş grubunun belirlenmesi
1818 aylık (pediatrik grup) ve 22 kurtarıcı mevcut.
Kurtarıcı sayısı kompresyon/ventilasyon oranını belirler.
2
Kompresyon/ventilasyon oranının saptanması
Pediatrik grupta iki kurtarıcı için oran 15:215:2'dir.
Girişimsel olmayan hava yolunda yeterli ventilasyonu sağlamak için pediatrik hastada daha sık soluk desteği gereklidir.
3
İlaç dozunun hesaplanması
12 kg×0.01 mg/kg=0.12 mg12\text{ kg} \times 0.01\text{ mg/kg} = 0.12\text{ mg} epinefrin.
PALS kılavuzuna göre IV/IO epinefrin dozu her dozda 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}'dır.

Key Concept

Pediatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) - CPR Oranları ve İlaç Dozları

Hints

1
Kurtarıcı sayısının iki olması, ventilasyon sıklığının artırılması gerektiğini gösterir.

Practice More

Şoklanabilir ritimlerde (VF/Nabızsız VT) uygulanacak enerji düzeylerini (22 J/kg, 44 J/kg...) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

44 yaşında bir çocuk, 33 gündür devam eden şiddetli ishal ve kusma şikayetleri sonrası genel durumunda bozulma nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; uykuya meyil, zayıf periferal nabızlar, kapiller geri dolum zamanında uzama (44 saniye) ve kan basıncında düşüklük (60/4060/40 mmHg) saptanıyor. Bu hasta için en uygun ilk basamak sıvı resüsitasyon tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 2020 ml/kg %0.90.9 sodyum klorür

Answer

En uygun tedavi 2020 ml/kg dozunda %0.90.9 sodyum klorür (izotonik salin) verilmesidir.
Hastada dekompanse şok bulguları (hipotansiyon, perfüzyon bozukluğu) mevcuttur. Pediatrik Advanced Life Support (PALS) protokollerine göre, hipovolemik şokta ilk basamak tedavi 2020 ml/kg dozunda izotonik kristaloidlerin (örneğin %0.90.9 NaCl) hızlı intravenöz bolus şeklinde uygulanmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir.
Hipotansiyon, uzamış kapiller geri dolum ve bilinç değişikliği dekompanse şoku gösterir.
Şokun evresini belirlemek tedavi aciliyetini anlamak için kritiktir.
2
Etiyolojiyi belirle.
Gastroenterit öyküsü hipovolemik şoku düşündürür.
Sıvı kaybına bağlı şokta öncelik intravasküler hacmi yerine koymaktır.
3
Sıvı cinsini ve dozunu seç.
2020 ml/kg izotonik kristaloid.
PALS rehberlerine göre şok resüsitasyonunda altın standart budur.

Key Concept

Pediatrik hipovolemik şokta ilk basamak tedavi, 2020 ml/kg izotonik kristaloid (serum fizyolojik veya Ringer Laktat) bolusudur.
Question 5Question

88 yaşında ve 25 kg25 \text{ kg} ağırlığındaki bir erkek çocuk, kapalı alanda maruz kaldığı ev yangını sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde gövde ön yüzünde ve her iki alt ekstremite ön yüzünde büllöz, tabanı eritemli ve şiddetli ağrılı yanık alanları (%30\%30 toplam vücut yüzey alanı) saptanıyor. Hastanın burun kıllarında yanık olduğu, sesinin kısık olduğu ve isli balgam çıkardığı gözleniyor. Bu hasta için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Vakit kaybetmeden erken endotrakeal entübasyon planlanması ve Parkland formülü ile hesaplanan sıvıya bazal idame sıvısının eklenmesi

Answer

Vakit kaybetmeden erken endotrakeal entübasyon planlanması ve Parkland formülü ile hesaplanan sıvıya bazal idame sıvısının eklenmesi
Doğru yaklaşım, üst hava yolu obstrüksiyonu riski nedeniyle erken endotrakeal entübasyonun yapılması ve sıvı tedavisinde Parkland formülü (4 mL/kg/%4 \text{ mL/kg/\%}) ile hesaplanan hacme pediatrik bazal idame sıvısının eklenmesidir. Hastadaki ses kısıklığı ve isli balgam, hava yolu ödeminin progresif olacağını gösteren kritik klinik işaretlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Hava yolu güvenliğinin değerlendirilmesi
İnhalasyon hasarı bulguları (isli balgam, burun kılı yanığı, ses kısıklığı) saptandı.
Kapalı alan yangınlarında ve bu bulguların varlığında üst hava yolu ödemi hızla gelişerek tam tıkanıklığa yol açabilir; proaktif entübasyon gereklidir.
2
Yanık derecesinin ve alanının belirlenmesi
Büllöz ve ağrılı yanıklar 2. derece (parsiyel kalınlıkta) yanıklardır. Toplam alan %30 olarak verilmiştir.
Sıvı resüsitasyonu ihtiyacı 2. ve 3. derece yanıkların toplam yüzey alanına göre hesaplanır.
3
Resüsitasyon sıvısının hesaplanması
Parkland (4 mL×25 kg×30=3000 mL4 \text{ mL} \times 25 \text{ kg} \times 30 = 3000 \text{ mL}) + İdame (1600 mL/gu¨n1600 \text{ mL/gün}) sıvı planı.
Çocukların glikojen depoları sınırlı ve vücut yüzey alanı/ağırlık oranları yüksek olduğu için Parkland formülüne ek olarak mutlaka idame sıvısı verilmelidir.

Key Concept

Pediatrik yanık hastalarında inhalasyon hasarı belirtileri varlığında erken hava yolu kontrolü ve Parkland formülüne ek olarak idame sıvı verilmesi zorunluluğu.
Question 6Question

Acil servise ani bilinç kaybı ve solunum durması nedeniyle getirilen 55 yaşında ve 20 kg20\text{ kg} ağırlığındaki bir çocukta, monitörizasyonda ventriküler fibrilasyon (VF) saptanıyor. İki sağlık personeli tarafından canlandırma işlemine başlanıyor. İlk defibrilasyon 40 J40\text{ J} (2 J/kg2\text{ J/kg}) olarak uygulanıyor ve ardından 22 dakika kesintisiz KPR yapılıyor. Tekrar edilen ritim kontrolünde VF'nin devam ettiği görülüyor. İkinci defibrilasyon 80 J80\text{ J} (4 J/kg4\text{ J/kg}) olarak uygulanıyor ve canlandırma işlemine devam ediliyor. Bu aşamadan sonra izlenmesi gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 0.2 mg0.2\text{ mg} Adrenalin (0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}) IV/IO uygulanması ve 22 dakika KPR'ye devam edilmesi

Answer

İkinci şok uygulamasından sonra 0.2 mg0.2\text{ mg} (0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}) Adrenalin IV/IO yoluyla verilmeli ve canlandırmaya devam edilmelidir.
PALS algoritmasına göre, VF veya nabızsız VT saptanan çocuklarda ilk müdahale defibrilasyondur (2 J/kg2\text{ J/kg}). Şok sonrası 22 dakika KPR yapılır ve ritim devam ediyorsa ikinci şok (4 J/kg4\text{ J/kg}) uygulanır. Adrenalin, bu ikinci şokun hemen ardından, 22 dakikalık KPR döngüsü sırasında 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} dozunda verilmelidir. 20 kg20\text{ kg}'lık bir çocuk için bu doz 0.2 mg0.2\text{ mg}'dır.

Step-by-Step Solution

1
Ritim analizi ve başlangıç müdahalesinin değerlendirilmesi
Hastanın VF ritminde olduğu ve ilk şokun (2 J/kg2\text{ J/kg}) başarıyla uygulandığı teyit edilir.
Şoklanabilir ritmlerde (VF/nabızsız VT) en kritik ilk adım erken defibrilasyondur.
2
İkinci şok sonrası ilaç zamanlamasının belirlenmesi
İkinci şok (4 J/kg4\text{ J/kg}) sonrası KPR devam ederken Adrenalin 0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg} dozunda uygulanır.
Güncel AHA/PALS kılavuzları, vazopressörlerin (Adrenalin) şoklanabilir ritimlerde ikinci şoktan sonra verilmesini önerir.
3
Doz hesaplamasının doğrulanması
20 kg×0.01 mg/kg=0.2 mg20\text{ kg} \times 0.01\text{ mg/kg} = 0.2\text{ mg} Adrenalin.
Doğru ilaç dozu, pediatrik acil durumlarda sağkalım için kritiktir.

Key Concept

Pediatrik şoklanabilir ritim algoritmasında (VF/pVT) Adrenalin uygulaması ikinci şoktan sonra, antiaritmik uygulaması ise üçüncü şoktan sonra yapılır.
Question 7Question

1010 aylık, 9 kg9\text{ kg} ağırlığında bir bebek, ağır solunum sıkıntısı ve letarji şikayetiyle acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede solunumun yüzeysel olduğu, santral siyanoz saptandığı ve belirgin bradikardisi (nabız: 45/dk45\text{/dk}) olduğu gözleniyor. Balon-maske ile %100\%100 oksijen desteği ve etkin ventilasyon başlanmasına rağmen 3030 saniye sonra yapılan kontrolde nabzın 50/dk50\text{/dk} olduğu ve perfüzyonun düzelmediği (kapiller geri dolum zamanı >3>3 saniye) saptanıyor. Bu aşamada, iki sağlık personeli tarafından uygulanacak olan resüsitasyon basamakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Göğüs basısına başlanmalı ve bası/ventilasyon oranı 15:215:2 olarak uygulanmalıdır.

Answer

Nabız 60/dk60\text{/dk}'nın altında ve perfüzyon bozukluğu devam ettiği için göğüs basısına başlanmalı, iki kurtarıcı olduğu için 15:215:2 oranı kullanılmalıdır.
Doğru olan yaklaşım, nabzı ventilasyona rağmen 60/dk60\text{/dk} altında seyreden ve perfüzyon bozukluğu olan bebekte göğüs basısına başlamak ve iki kurtarıcı olduğu için 15:215:2 oranını uygulamaktır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut nabız ve perfüzyon durumunu değerlendir.
Nabız 50/dk50\text{/dk} (<60/dk<60\text{/dk}) ve perfüzyon bozuk (siyanoz, geç kapiller geri dolum).
Pediatrik bradikardi algoritmasında oksijenasyon desteğine rağmen nabız kriteri karşılanıyorsa CPR gereklidir.
2
Kurtarıcı sayısını belirle.
İki sağlık personeli mevcut.
Kurtarıcı sayısı, kompresyon/ventilasyon oranını (tek kurtarıcı 30:230:2, iki kurtarıcı 15:215:2) belirler.
3
Göğüs basısı tekniğini ve derinliğini seç.
İki başparmak tekniği, 1/31/3 ön-arka çap derinlik.
İnfantlarda iki sağlık personeli varken en efektif teknik başparmak ile kavrama tekniğidir.

Key Concept

Pediatrik bradikardide CPR endikasyonu ve kurtarıcı sayısına göre CPR oranları.

Practice More

Pediatrik ileri hava yolu (entübasyon) sağlandıktan sonra göğüs basısı ve ventilasyon hızlarındaki güncel değişiklikleri (her 232-3 saniyede bir soluk) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question

22 yaşında erkek çocuk, annesinin hamilelikte kullandığı demir içeren vitamin haplarından yaklaşık 1515 adet yuttuktan 44 saat sonra şiddetli karın ağrısı ve kanlı kusma şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; genel durumu orta-kötü, huzursuz, kan basıncı 80/50 mmHg80/50 \text{ mmHg}, nabız 145/dakika145/\text{dakika}, batında yaygın hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum demir düzeyi 550μg/dL550 \mu g/dL olarak bulunuyor ve ayakta direkt batın grafisinde midede çok sayıda radyoopak tablet görünümü izleniyor. Bu hasta için en uygun spesifik tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntravenöz deferoksamin tedavisi başlanması

Answer

Sistemik toksisite bulguları olan ve serum demir düzeyi yüksek saptanan hastada intravenöz deferoksamin tedavisi başlanmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, hastanın hem klinik durumunun (şok tablosu) hem de laboratuvar değerinin (>500μg/dL>500 \mu g/dL) demir zehirlenmesi için acil ve spesifik antidot kullanımı gerektirdiğini vurgular. Deferoksamin demir zehirlenmesinde standart antidottur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Hastada kanlı kusma (hematemez), karın ağrısı ve şok bulguları (hipotansiyon, taşikardi) mevcuttur. Serum demir düzeyi 550μg/dL550 \mu g/dL saptanmıştır.
Demir zehirlenmesinde evre 1 (GİS bulguları) sonrası sistemik toksisite riskini belirlemek için klinik ve lab verileri kritiktir.
2
Antidot endikasyonunun belirlenmesi
Serum demir düzeyinin 500μg/dL500 \mu g/dL üzerinde olması veya belirgin sistemik toksisite (şok, ağır asidoz, letarji) varlığı antidot endikasyonudur.
Yüksek demir düzeyleri serbest radikal hasarına ve mitokondriyal disfonksiyona yol açar.
3
Spesifik tedavinin seçilmesi
Deferoksamin, serbest demiri bağlayarak ferrioksamin oluşturur ve idrarla atılmasını sağlar (vin-rose idrar).
Demir zehirlenmesinde kullanılan tek spesifik şelatör antidottur.

Key Concept

Demir zehirlenmesinde serum demir düzeyi 500μg/dL500 \mu g/dL üzerinde ise veya ciddi klinik bulgular varsa deferoksamin tedavisi endikedir.
Question 9Question

66 yaşında bir kız çocuk, evde ranzadan yaklaşık 22 metre yükseklikten halı kaplı zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmesinde bilinci açık ve pupilleri izokorik olan hastanın, acil servisteki takibinin ikinci saatinde pupillerinin anizokorik hale geldiği ve uykuya meylin arttığı gözleniyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı 145/95145/95 mmHgmmHg, nabız 54/dakika54/dakika ve solunumun düzensiz olduğu saptanıyor. Pediatrik Glasgow Koma Skalası (pGKSpGKS) puanı 88 olarak hesaplanıyor. Bu hastanın yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin yapılması kesinlikle kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Menenjit ekartasyonu amacıyla lomber ponksiyon yapılması

Answer

Artmış kafa içi basıncı (KİBAS) şüphesi olan hastalarda lomber ponksiyon (LP) yapılması kesinlikle kontrendikedir; çünkü bu işlem beyin sapı herniasyonuna ve ölüme yol açabilir.
Hastada saptanan kan basıncı yüksekliği, nabız düşüklüğü ve solunum düzensizliği (Cushing Triadı) ile birlikte görülen anizokori, kafa içi basıncının ciddi şekilde arttığını göstermektedir. Bu klinik tabloda kafa içi basıncı ile spinal basınç arasında büyük bir fark vardır. Lomber ponksiyon yapılarak spinal aralıktan sıvı boşaltılması, beynin foramen magnuma doğru hızla itilmesine (herniasyon) ve beyin sapı basısına bağlı ani ölüme neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik bulgularını (hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum) değerlendiriniz.
Bu bulgular 'Cushing Triadı' olarak bilinir ve artmış kafa içi basıncını (KİBAS) gösterir.
Cushing triadı, beyin herniasyonu öncesi görülen kritik bir uyarıcı tablodur.
2
Nörolojik muayene bulgularını (anizokori, pGKSpGKS düşüşü) analiz ediniz.
Hastada transtentorial herniasyon riski olduğu anlaşılır.
Pupil eşitsizliği ve bilinç bulanıklığı, kafa içi basıncının dekompanse olduğunu kanıtlar.
3
Yapılmaması gereken girişimi belirleyiniz.
Lomber ponksiyon, intraspinal basıncı aniden düşürerek kafa içi içeriklerin aşağı doğru yer değiştirmesine (fıtıklaşma) neden olur.
KİBAS varlığında LP yapmak hayati risk taşıyan bir kontrendikasyondur.

Key Concept

Cushing Triadı ve KİBAS'ta Lomber Ponksiyon Kontrendikasyonu
Question 10Question

1010 yaşında bir kız çocuk, yüksek hızla seyreden bir araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda havayolu açık ancak boyun ve göğüs ön duvarında belirgin cilt altı amfizemi mevcut. Solunum hızı 4242/dk, SpO2SpO_2 geri dönüşsüz maske ile %88\%88 olarak saptanıyor. Fizik muayenede sağ akciğer solunum sesleri alınamıyor ve trakea sola deviye görülüyor. Sağ hemitoraksa acil olarak göğüs tüpü yerleştiriliyor; yaklaşık 150150 ml kan drenajı oluyor ancak drenaj sisteminde masif ve sürekli hava kaçağı saptanıyor. Yapılan kontrol akciğer grafisinde, sağ akciğerin ekspanse olmadığı ve parankimin plevral boşlukta kaudale (aşağıya) doğru çöktüğü izleniyor. Bu aşamada tanıyı kesinleştirmek ve anatomik lokalizasyonu belirlemek için yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bronkoskopi

Answer

Masif hava kaçağı ve 'fallen lung sign' (çökmüş akciğer bulgusu) varlığında trakeobronşiyal yaralanma düşünülmeli ve kesin tanı için bronkoskopi yapılmalıdır.
Çocuklarda göğüs duvarı esnek olduğu için kot kırığı olmaksızın ciddi intratorasik yaralanmalar görülebilir. Göğüs tüpü takılmasına rağmen akciğerin ekspanse olmaması ve masif/sürekli hava kaçağı, trakeobronşiyal ağaç yaralanmasını (genellikle karinanın 22 cm yakınında) gösterir. 'Fallen lung sign' (akciğerin hilustan ayrılarak aşağıya çökmesi), bronşun tam transeksiyonu için karakteristiktir ve kesin tanı altın standart olan bronkoskopi ile konur.

Step-by-Step Solution

1
Birincil bakıda cilt altı amfizemi ve pnömotoraks bulgularını değerlendir.
Trakeal deviasyon ve solunum seslerinin kaybı tansiyon pnömotoraksı düşündürür.
Acil dekompresyon ihtiyacını belirlemek için.
2
Göğüs tüpü takılmasına rağmen devam eden bulguları analiz et.
Tüp takılmasına rağmen akciğerin ekspanse olmaması ve masif hava kaçağı saptanması.
Hava kaçağının parankimal değil, büyük bir havayolu (trakea veya ana bronş) kaynaklı olduğunu anlamak için.
3
Akciğer grafisindeki 'fallen lung' (çökmüş akciğer) bulgusunu tanı.
Akciğerin hilusa doğru değil, yerçekimi ile aşağıya (kaudale) çöktüğünün görülmesi.
Bu bulgu ana bronşun tam kopması (transeksiyonu) için patognomoniktir.
4
Tanıyı kesinleştirmek için invaziv prosedüre karar ver.
Bronkoskopi planlanması.
Yaralanmanın yerini, boyutunu ve cerrahi planı belirlemek için altın standarttır.

Key Concept

Trakeobronşiyal yaralanmalarda 'Fallen Lung Sign' ve bronkoskopinin tanısal değeri.

Alternative Method

Eğer bronkoskopi hemen yapılamıyorsa, hastanın entübe edilerek tüpün yırtık olan bölgenin distalindeki sağlam bronşa ilerletilmesi (selektif entübasyon) geçici bir stabilizasyon sağlayabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 11Question

66 yaşında ve 20 kg20\text{ kg} ağırlığında bir çocuk, dilate kardiyomiyopati nedeniyle izlendiği serviste aniden arrest oluyor. İki sağlık personeli tarafından başlatılan resüsitasyonun 22. dakikasında yapılan ritim kontrolünde nabızsız elektriksel aktivite (NEA) saptanıyor. Hastaya hızla endotrakeal entübasyon uygulanıyor ve intraosseöz (İO) yol açılıyor. AHA 2020 güncel pediatrik ileri yaşam desteği kılavuzuna göre, bu aşamada uygulanması gereken yönetim basamaklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kesintisiz göğüs basısı ile birlikte her 232-3 saniyede bir (2030 soluk/dakika20-30\text{ soluk/dakika}) ventilasyon sağlanmalı ve en kısa sürede 0.2 mg0.2\text{ mg} Epinefrin uygulanmalıdır.

Answer

Doğru yaklaşım kesintisiz göğüs basısı, dakikada 20-30 soluk (her 2-3 saniyede bir) ventilasyon ve en kısa sürede 0.2 mg Epinefrin uygulanmasıdır.
Doğru seçenek olan yönetim, AHA 2020 kılavuzundaki iki kritik güncellemeyi içerir: 1) İleri hava yolu yerleştirilmiş pediatrik arrest vakalarında solunum hızı dakikada 20-30 (her 2-3 saniyede bir) olmalıdır. 2) Şoklanamaz ritimlerde (NEA/Asistoli) Epinefrin, resüsitasyonun başında mümkün olan en kısa sürede verilmelidir. 20 kg20\text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk için standart doz 0.2 mg0.2\text{ mg}'dır (0.01 mg/kg0.01\text{ mg/kg}).

Step-by-Step Solution

1
Ritim analizi ve arrest tipinin belirlenmesi
Nabızsız Elektriksel Aktivite (NEA) saptandı (Şoklanamaz ritim).
Yönetim algoritması ritmin şoklanabilir (VF/pVT) veya şoklanamaz (Asistoli/NEA) olmasına göre değişir.
2
İleri hava yolu yönetimi sonrası ventilasyon hızının ayarlanması
Her 2-3 saniyede bir 1 soluk (20-30 soluk/dakika) hızında kesintisiz ventilasyon başlatılır.
AHA 2020 güncelemesine göre pediatrik arrestte ileri hava yolu varsa solunum hızı 20-30/dk olmalıdır (erişkinden farklıdır).
3
İlaç tedavisinin zamanlaması ve doz hesabı
20 kg x 0.01 mg/kg = 0.2 mg Epinefrin (1:10.000'lik formdan 2 ml) en kısa sürede uygulanır.
NEA/Asistoli durumunda Epinefrin uygulamasındaki her dakikalık gecikme sağkalımı azaltır; bu yüzden şoklanamaz ritimlerde 'en kısa sürede' verilmelidir.

Key Concept

AHA 2020 PALS Kılavuzu: İleri Hava Yolu Sonrası Ventilasyon ve NEA'da Epinefrin Zamanlaması
Question 12Question

55 yaşında bir erkek çocuk, kış aylarında bir tatlı su gölünde yaklaşık 55 dakika su altında kaldıktan sonra çevredekiler tarafından sudan çıkarılıyor. Olay yerinde yapılan başarılı temel yaşam desteği sonrası acil servise getirilen hastanın fizik muayenesinde; şuuru letarjik, solunum sayısı 48/dk48/dk, interkostal çekilmeleri mevcut ve bilateral akciğer bazallerinde yaygın raller duyuluyor. Hastanın SpO2SpO_2 değeri geri dönüşümsüz maske ile %100\%100 oksijen desteği altında %85\%85 olarak saptanıyor. Bu hastanın takibi ve tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Alveolar kollapsı önlemek ve oksijenasyonu düzeltmek için pozitif sonu ekspiratuar basınç (PEEP) desteği uygulanmalıdır.

Answer

Suda boğulmada akciğer hasarını düzeltmek için en uygun yaklaşım PEEP desteği ile mekanik ventilasyondur.
Suda boğulma vakalarında akciğerlerde sürfaktan fonksiyonunun bozulması ve alveollerin sıvı ile dolması sonucunda şant ve atelektaziler gelişir. Bu durum ağır hipoksemiye yol açar. Pozitif sonu ekspiratuar basınç (PEEP) uygulaması, kollabe olan alveollerin açılmasını sağlar, fonksiyonel rezidüel kapasiteyi artırır ve ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğunu düzelterek oksijenasyonu stabilize eder.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın solunum durumunu ve oksijenasyonunu değerlendir.
SpO2SpO_2 değeri %100\%100 oksijen altında bile %85\%85 (ciddi hipoksemi) ve solunum sıkıntısı bulguları mevcut.
Müdahalenin aciliyetini ve tipini belirlemek için.
2
Suda boğulmanın akciğerlerdeki fizyopatolojik etkisini belirle.
Sürfaktan yıkanması veya yıkımı sonucu alveoller kollabe olur (atelektazi) ve pulmoner ödem gelişir.
Tedavi stratejisini bu mekanizmayı geri döndürmeye odaklamak için.
3
Uygun solunum desteğini seç.
Pozitif sonu ekspiratuar basınç (PEEP) uygulaması ile alveoller açık tutulur ve gaz değişimi artırılır.
PEEP, suda boğulmaya bağlı akciğer hasarında oksijenasyonu düzeltmenin temel taşıdır.

Key Concept

Suda boğulmada akciğer hasarı yönetimi (PEEP ve rutin dışı uygulamalar)

Practice More

Suda boğulmada olay yerinde uygulanan kurtarıcı solukların önemi ve hipoterminin resüsitasyon süresine etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 13Question

88 yaşında bir çocuk, ani başlayan yüksek ateş, letarji ve bacaklarında hızla yayılan peteşiyal döküntüler nedeniyle acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede; kan basıncı 72/46mmHg72/46 \, mmHg, kalp hızı 162/dk162/dk, solunum sayısı 34/dk34/dk, ekstremiteleri soğuk ve kapiller geri dolum süresi 55 saniyedir. Hastaya maske ile oksijen başlanıp toplamda 40ml/kg40 \, ml/kg izotonik sodyum klorür bolusu uygulandıktan sonra yapılan kontrol muayenesinde; kan basıncının 74/48mmHg74/48 \, mmHg olduğu, karaciğerin sağ kostal marjın 4cm4 \, cm altında palpe edildiği ve akciğer bazallerinde ince ralleri olduğu saptanıyor. Hastanın invaziv monitorizasyon verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

ParametreÖlçülen DeğerNormal Aralık
Kardiyak İndeks (CICI)2.1L/dk/m22.1 \, L/dk/m^23.36.03.3 - 6.0
Sistemik Vasküler Direnç İndeksi (SVRISVRI)2800dynesn/cm5/m22800 \, dyne \cdot sn/cm^5/m^28001600800 - 1600
Santral Venöz Basınç (CVPCVP)16mmHg16 \, mmHg4104 - 10

Bu klinik tabloya göre, tedaviye eklenmesi gereken en uygun farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Epinefrin

Answer

Epinefrin infüzyonuna başlanması, düşük kardiyak indeks ve yüksek sistemik vasküler direnç ile karakterize 'soğuk şok' tablosundaki bu hasta için en uygun yaklaşımdır.
Hastanın klinik ve hemodinamik bulguları (soğuk ekstremite, düşük kardiyak indeks, yüksek sistemik vasküler direnç) 'soğuk şok' profili ile uyumludur. Sıvı bolusları sonrası gelişen hepatomegali ve akciğer ralleri, hastanın sıvı yüklenmesi sınırına ulaştığını gösterir. Bu durumda hem inotropik hem de vazopresör etkileri olan epinefrin, kardiyak debiyi artırmak ve perfüzyonu düzeltmek için en uygun tercihtir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik fenotipin belirlenmesi
Hastanın soğuk ekstremiteleri, gecikmiş kapiller dolumu ve invaziv verilerindeki düşük CICI ile yüksek SVRISVRI değerleri, tablonun 'Soğuk Şok' olduğunu gösterir.
Tedavi edici ajanın seçimi, şokun hemodinamik profiline (sıcak vs soğuk) göre yapılmalıdır.
2
Sıvı yanıtının ve yüklenme bulgularının değerlendirilmesi
Toplam 40ml/kg40 \, ml/kg sıvıya rağmen hipotansiyonun sürmesi ve hepatomegali/rallerin gelişmesi, 'sıvıya dirençli ve sıvı yüklenmesi olan şok' tanısını koydurur.
Sıvı yüklenmesi bulguları varlığında daha fazla sıvı verilmesi mortaliteyi artırabilir; bu aşamada vazoaktif desteğe geçilmelidir.
3
Uygun vazoaktif ajanın seçilmesi
Soğuk şokta miyokardiyal kontraktiliteyi artırmak ve perfüzyonu düzeltmek için epinefrin başlanır.
PALS kılavuzları, soğuk septik şokta epinefrini, sıcak septik şokta ise norepinefrini ilk seçenek olarak önermektedir.

Key Concept

Pediatrik septik şok yönetiminde, sıvı bolusları sonrası klinik düzelme sağlanamayan ve sıvı yüklenmesi bulguları (hepatomegali, raller) gelişen hastalarda, klinik fenotipe (sıcak/soğuk) uygun vazoaktif ilaç seçimi kritiktir.
Question 14Question

33 yaşında bir erkek çocuk, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Olay yerinde kısa süreli bilinç kaybı olduğu, sonrasında düzeldiği ancak hastaneye nakli sırasında tekrarlayan kusmalarının başladığı ve uykuya meylinin arttığı belirtiliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı 135/90135/90 mmHg, nabız 6262/dakika ve solunum düzensizdir. Nörolojik muayenesinde; ağrılı uyaranla gözlerini açıyor, anlamsız sesler çıkarıyor ve ağrılı uyarana ekstremitesini çekerek yanıt veriyor. Sağ pupili sol pupile göre daha dilate ve ışık refleksi zayıf olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Havayolu güvenliğinin sağlanması, başın 3030^\circ elevasyonu ve acil kontrassız beyin tomografisi çekilmesi

Answer

Havayolu güvenliğinin sağlanması, başın 3030^\circ elevasyonu ve acil kontrassız beyin tomografisi çekilmesi en uygun yaklaşımdır.
Hastanın pGKS skoru 88 olarak hesaplanmıştır (Göz: 2, Sözel: 2, Motor: 4), bu durum ağır kafa travması tanımı gereği acil entübasyon ve havayolu koruması gerektirir. Ayrıca hipertansiyon, bradikardi ve solunum düzensizliği (Cushing Triadı) ile eşlik eden pupil asimetrisi (anizokori), ciddi kafa içi basınç artışı ve unkal herniasyon bulgusudur. Bu tabloda en öncelikli adım havayolunun stabilize edilmesi, KİBAS'ı azaltacak önlemlerin (baş elevasyonu gibi) alınması ve tanıyı netleştirmek için acil beyin BT çekilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Pediatrik Glasgow Koma Skalası (pGKS) hesaplanması
Göz (2) + Sözel (2) + Motor (4) = 88 puan
pGKS 8\leq 8 olması ağır kafa travması göstergesidir ve havayolu korunması (entübasyon) için endikasyondur.
2
Hayati bulguların değerlendirilmesi (Cushing Triadı)
Hipertansiyon (135/90135/90), bradikardi (6262) ve düzensiz solunum saptanması
Bu üçlü bulgu kafa içi basınç artışı (KİBAS) ve olası herniasyonun klinik göstergesidir.
3
KİBAS ve herniasyon yönetimi
Başın orta hatta 3030^\circ kaldırılması ve hiperosmoler tedavi (mannitol/hipertonik salin) düşünülmesi
Venöz dönüşü artırmak ve kafa içi basıncı acilen düşürmek hayati önem taşır.
4
Kesin tanı için görüntüleme
Acil kontrassız beyin tomografisi (BT)
Kafa içi kanamaların ve cerrahi gerektirecek kitle etkisinin hızla saptanması gerekir.

Key Concept

Ağır kafa travmasında pGKS yönetimi ve KİBAS bulguları (Cushing Triadı) varlığında lomber ponksiyon kontrendikasyonu.
Question 15Question

1010 aylık bir erkek bebek, iki gündür süren ateş ve beslenme güçlüğü şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; bilinci letarjik, kalp hızı 185/dakika185/dakika, solunum sayısı 62/dakika62/dakika, kapiller geri dolum süresi 44 saniye ve ekstremiteleri soğuk olarak saptanıyor. Kan basıncı 70/45mmHg70/45 \, mmHg ölçülüyor. Dinlemekle akciğer bazallerinde ince raller duyulan ve karaciğeri kosta altında 4cm4 \, cm palpabl olan bu hastada, sıvı resüsitasyonu için aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

Show answer & explanation

Answer: 510ml/kg5-10 \, ml/kg %0,9 NaCl solüsyonunun 102010-20 dakikada verilmesi

Answer

510ml/kg5-10 \, ml/kg %0,9 NaCl solüsyonunun 102010-20 dakikada verilmesi bu hasta için en uygun yaklaşımdır.
Şoktaki bir çocukta hepatomegali ve akciğerlerde rallerin varlığı, primer bir kardiyak sorunu veya ciddi sıvı yüklenmesi riskini gösterir. PALS kılavuzları, bu tür 'kardiyojenik' bulguların varlığında sıvı boluslarının 510ml/kg5-10 \, ml/kg hacminde ve daha kontrollü bir hızda verilmesini önermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve ek bulguları analiz etmek.
Hastada taşikardi, uzamış kapiller dolum ve hipotansiyon ile dekompanse şok tablosu; raller ve hepatomegali ile de sıvı yüklenmesi/kalp yetmezliği riski saptandı.
Şokun yönetiminde hastanın volüm toleransını belirlemek tedavi stratejisini değiştirir.
2
PALS kılavuzuna göre uygun sıvı hacmini belirlemek.
Hepatomegali ve rallerin varlığında bolus hacminin 510ml/kg5-10 \, ml/kg olması gerektiğine karar verildi.
Bu hastalarda yüksek hacimli hızlı boluslar (20ml/kg20 \, ml/kg) kardiyak yükü artırarak durumu ağırlaştırabilir.

Key Concept

Pediatrik şok yönetiminde, kalp yetmezliği veya sıvı yüklenmesi bulguları varlığında sıvı resüsitasyonu kısıtlanmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 16Question

Kapalı bir alanda çıkan yangın sonrası kurtarılan 55 yaşında ve 18 kg18 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk acil servise ulaştırılıyor. Fizik muayenesinde; baş-boyun bölgesinin tamamında, gövde ön yüzünde ve sağ kolunda büllerle seyreden ağrılı yanık alanları saptanıyor. Nazal pasajda kurum ve isli balgam çıkışı gözlenen hastanın oda havasındaki SpO2SpO_2 değeri %99\%99 olarak ölçülüyor.

Bu hastanın ilk 88 saatlik sıvı resüsitasyonu için Parkland formülü ve idame sıvı gereksinimi (Holliday-Segar) birlikte düşünüldüğünde, verilmesi gereken toplam kristaloid miktarı yaklaşık kaç mlml olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 19071907

Answer

İlk 8 saatte verilmesi gereken toplam sıvı miktarı 1907 ml1907 \text{ ml}'dir.
Doğru yanıt olan 1907 ml1907 \text{ ml}, 5 yaşındaki hastanın anatomik özellikleri dikkate alınarak hesaplanan %40'lık yanık alanı üzerinden Parkland resüsitasyon dozunun ilk yarısı (1440 ml1440 \text{ ml}) ile Holliday-Segar yöntemine göre hesaplanan günlük idame sıvısının sekiz saatlik diliminin (467 ml467 \text{ ml}) toplamıdır. Ayrıca hastadaki inhalasyon hasarı bulguları (isli balgam, kurum) sıvı ihtiyacını artırabilecek bir faktördür.

Step-by-Step Solution

1
Vücut Yüzey Alanı (BSA) Hesaplanması
BSA = %40
5 yaşındaki çocukta baş-boyun oranı %13'tür (1 yaşından sonra her yıl için baştan %1 eksiltilir). Toplam: Baş (%13) + Gövde ön (%18) + Sağ kol (%9) = %40.
2
Parkland Formülü ile Resüsitasyon Sıvısının Hesaplanması
2880 ml/gu¨n2880 \text{ ml/gün}
4 ml×18 kg×40(BSA)=2880 ml4 \text{ ml} \times 18 \text{ kg} \times 40 (BSA) = 2880 \text{ ml}. Bunun yarısı (1440 ml1440 \text{ ml}) ilk 8 saatte verilmelidir.
3
Holliday-Segar Yöntemi ile İdame Sıvısının Hesaplanması
1400 ml/gu¨n1400 \text{ ml/gün}
İlk 10 kg için 1000 ml1000 \text{ ml}, kalan 8 kg için 8×50=400 ml8 \times 50 = 400 \text{ ml}. Toplam 1400 ml1400 \text{ ml}. 8 saatlik idame: 1400/3467 ml1400 / 3 \approx 467 \text{ ml}.
4
Toplam Hacmin Birleştirilmesi
1907 ml1907 \text{ ml}
İlk 8 saat için: Parkland yarısı (1440 ml1440 \text{ ml}) + 8 saatlik idame (467 ml467 \text{ ml}) = 1907 ml1907 \text{ ml}.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda sıvı tedavisi, erişkinden farklı olarak Parkland resüsitasyon hacmine günlük idame sıvısının eklenmesini gerektirir.
Estimated Time:3m 0s
Question 17Question

4 yaşındaki bir kız çocuğu, kış ayında (su sıcaklığı 6C6^\circ\text{C}) tatlı su gölüne düşmüş ve yaklaşık 10 dakika su altında kalmıştır. Sudan çıkarıldığında bilincinin kapalı, solunumunun ve nabzının olmadığı saptanıyor. Olay yerindeki iki kişilik acil sağlık ekibi hemen müdahaleye başlıyor.

Bu hastanın güncel Pediyatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) ve suda boğulma yönetimi kılavuzlarına göre acil müdahalesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boğulmalarda temel fizyopatoloji hipoksi olduğundan resüsitasyona öncelikle solunum desteği (ventilasyon) ile başlanmalı, iki kurtarıcı varlığında 15:2 kompresyon-ventilasyon oranı uygulanmalı ve akciğer hasarı için rutin kortikosteroid veya antibiyotik kullanılmamalıdır.

Answer

Suda boğulma vakalarında hipoksi ön planda olduğu için resüsitasyona ventilasyon ile başlanması, iki kurtarıcı ile 15:2 kompresyon/ventilasyon oranı uygulanması ve profilaktik antibiyotik ile kortikosteroid tedavisinden kaçınılması gerektiğini belirten ifadedir.
Suda boğulmalarda kardiyak arrestin temel nedeni hipoksidir. Bu nedenle klasik C-A-B (Kompresyon-Hava Yolu-Solunum) yaklaşımı yerine, resüsitasyona ventilasyon ile başlanması (A-B-C) hayati önem taşır. Pediyatrik temel yaşam desteğinde iki sağlık çalışanı varsa göğüs basısı ve solunum oranı 15:2 olmalıdır. Ayrıca suda boğulma sonrası gelişen akciğer hasarında (ARDS tablosu) rutin profilaktik antibiyotik ve kortikosteroid kullanımının yeri yoktur; antibiyotikler sadece klinik olarak doğrulanmış enfeksiyon bulguları geliştiğinde başlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vakanın kardiyak arrest mekanizmasını analiz etme.
Suda boğulmalarda kardiyak arrestin primer nedeni ventriküler fibrilasyon değil, derin hipoksidir.
Mekanizmanın hipoksi olması, standart C-A-B (Kompresyon-Hava Yolu-Solunum) algoritması yerine A-B-C (Hava Yolu-Solunum-Kompresyon) algoritmasının tercih edilmesini gerektirir.
2
Pediyatrik resüsitasyon oranlarını belirleme.
İki sağlık çalışanı (kurtarıcı) olay yerinde olduğundan pediyatrik KPR oranı 15:2 olarak uygulanmalıdır.
Güncel AHA ve PALS kılavuzları, bebek ve çocuklarda iki kurtarıcı varlığında dolaşım ve ventilasyon dengesini optimize etmek için 15:2 oranını önermektedir.
3
Post-resüsitasyon medikal tedavi gerekliliklerini değerlendirme.
Tatlı veya tuzlu su boğulmalarında rutin profilaktik antibiyotik ve kortikosteroid kullanımından kaçınılmalıdır.
Kanıta dayalı tıp verileri, suda boğulma sonrası profilaktik antibiyoterapi veya kortikosteroidlerin sürviyi artırmadığını, aksine dirençli enfeksiyon riskini yükselttiğini göstermektedir.

Key Concept

Suda Boğulmalarda Pediyatrik İleri Yaşam Desteği (PALS) Yönetimi
Question 18Question

44 yaşında bir çocuk, ani gelişen solunum ve dolaşım durması nedeniyle acil servise getiriliyor. İki sağlık personeli tarafından canlandırma işlemleri başlatılan ve damar yolu açılan hastaya, canlandırmanın 44. dakikasında başarılı bir şekilde endotrakeal entübasyon uygulanıyor.

Güncel pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) kılavuzlarına göre, ileri hava yolu sağlanan bu hastada uygulanması gereken göğüs basısı ve ventilasyon hızı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dakikada 100120100-120 kesintisiz göğüs basısı ve her 232-3 saniyede bir (2030/dakika20-30/\text{dakika}) ventilasyon

Answer

İleri hava yolu sağlanan pediatrik hastalarda dakikada 100120100-120 kesintisiz göğüs basısı uygulanmalı ve her 232-3 saniyede bir (dakikada 203020-30 soluk) ventilasyon yapılmalıdır.
Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) 2020 güncellemelerine göre, ileri hava yolu (entübasyon veya supraglottik cihaz) yerleştirilmiş olan bebek ve çocuklarda ventilasyon hızı dakikada 203020-30 soluğa (her 232-3 saniyede bir soluk) yükseltilmiştir. Göğüs basısı ise dakikada 100120100-120 hızında kesintisiz olarak devam ettirilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın hava yolu durumunu değerlendir
Hasta endotrakeal entübe edilmiş (ileri hava yolu sağlanmış).
İleri hava yolu varlığı, kompresyon ve ventilasyonun senkronizasyon gerekliliğini ortadan kaldırır.
2
Güncel PALS (2020) bası ve solunum hızlarını hatırla
Göğüs bası hızı 100120/dakika100-120/\text{dakika}, ventilasyon hızı 2030/dakika20-30/\text{dakika} olmalıdır.
Pediatrik hastalarda daha yüksek ventilasyon hızlarının sağkalımı artırdığı gösterilmiştir.
3
Uygulama yöntemini belirle
Kesintisiz bası ve her 232-3 saniyede bir soluk.
İleri hava yolu sonrası bası ve ventilasyon eş zamanlı ve sürekli yapılır.

Key Concept

İleri Hava Yolu Olan Pediatrik CPR'da Ventilasyon Hızı Güncellemesi

Practice More

Respiratuar arrest (nabız var, solunum yok) durumundaki ventilasyon hızları ile CPR sırasındaki hızları karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 19Question

77 yaşında bir erkek çocuk, kış mevsiminde kömür sobası ile ısıtılan bir odada baygın halde bulunarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde bilinci konfüze, taşikardik (118/dk118/dk) ve taşipneik (28/dk28/dk) saptanıyor. Hastanın nabız oksimetresinde oksijen satürasyonu (%99\%99) normal sınırlarda ölçülürken, alınan kan gazında pH:7.28pH: 7.28, pCO2:30 mmHgpCO_2: 30 \ mmHg, pO2:98 mmHgpO_2: 98 \ mmHg ve laktat: 5.2 mmol/L5.2 \ mmol/L (N:<2N: <2) saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karbon monoksit zehirlenmesi

Answer

Karbon monoksit zehirlenmesi
Karbon monoksit zehirlenmesi, kömür sobası veya şofben dumanına maruziyet sonrası gelişen en yaygın ve ölümcül zehirlenmelerden biridir. Karbon monoksit, hemoglobine oksijenden yaklaşık 200200-250250 kat daha fazla ilgiyle bağlanır. Standart iki dalga boylu nabız oksimetreleri, karboksihemoglobini (COHbCOHb) oksihemoglobinden ayıramadığı için %98\%98-100100 gibi yanlış yüksek değerler verir. Hastadaki taşikardi, taşipne ve laktik asidoz doku düzeyindeki ağır hipoksiyi yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Öyküsel ipuçlarının değerlendirilmesi
Kış mevsimi, kömür sobası kullanımı ve kapalı ortamda baygın bulunma Karbon monoksit (CO) maruziyetini düşündürür.
CO zehirlenmeleri sıklıkla kış aylarında ısıtma sistemlerindeki kusurlar nedeniyle görülür.
2
Vamsal bulgular ve laboratuvar verilerinin analizi
Hastada belirgin taşikardi, taşipne ve laktik asidoz (doku hipoksisi göstergesi) mevcuttur.
CO, hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini azaltır ve oksihemoglobin disosiasyon eğrisini sola kaydırarak dokulara oksijen sunumunu engeller.
3
Nabız oksimetresi çelişkisinin yorumlanması
Nabız oksimetresinin %99\%99 ölçmesi, cihazın karboksihemoglobini (COHbCOHb) oksihemoglobinden ayırt edememesinden kaynaklanır.
Standart nabız oksimetreleri oksihemoglobin ve karboksihemoglobini aynı dalga boyunda ışık emdikleri için ayırt edemez ve yanlış yüksek değer verir.

Key Concept

Karbon monoksit zehirlenmesinde nabız oksimetresi yanıltıcı bir şekilde normal sonuçlar verir; tanı ancak kan gazında direkt ölçülen COHb düzeyi ile konur.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question

11 yaşında (10 kg10 \text{ kg}) bir erkek çocuk, mutfakta üzerine kaynar su dökülmesi sonucu acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; baş-boyun bölgesinin tamamı ile her iki üst ekstremitenin tamamında bül oluşumu saptanıyor. Lezyonların oldukça ağrılı olduğu ve basmakla solduğu gözleniyor. Bu çocukta Parkland formülüne göre (idame sıvı gereksinimi hariç) ilk 88 saatte verilmesi gereken Ringer Laktat miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 720 mL720 \text{ mL}

Answer

Hesaplanan toplam yanık alanına (%36) göre Parkland formülü ile belirlenen 2424 saatlik toplam sıvının yarısı olan 720 mL720 \text{ mL}'dir.
Doğru seçenekte belirtilen 720 mL720 \text{ mL} miktarı, 11 yaşındaki bir çocukta baş-boyun (%18) ve kolların (%18) toplamı olan %36 yanık alanına dayanır. Parkland formülü (4×10×36=14404 \times 10 \times 36 = 1440) ile bulunan toplam miktarın yarısının ilk 88 saatte verilmesi kuralı uygulandığında bu sonuca ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Yanık vücut yüzey alanını (TVYA) çocuklara özgü oranlarla hesaplayın.
TVYA = %36
11 yaşındaki çocukta kafa ve boyun alanı %18, her bir kol ise %9 (toplam iki kol %18) olarak kabul edilir. Toplam: 18+18=3618 + 18 = 36.
2
Yanık derinliğini ve Parkland formülü gerekliliğini değerlendirin.
22. derece yanık.
Bül (blister) varlığı, ağrılı olması ve basmakla solması 22. derece (yüzeyel kısmi kalınlıkta) yanığı gösterir; Parkland formülü 2.2. ve 3.3. derece yanıklarda uygulanır.
3
Parkland formülünü kullanarak 2424 saatlik toplam sıvı miktarını hesaplayın.
1440 mL1440 \text{ mL} Ringer Laktat.
Formül: 4 mL×Vu¨cut Ag˘ırlıg˘ı (kg)×Yanık Yu¨zdesi (%)4 \text{ mL} \times \text{Vücut Ağırlığı (kg)} \times \text{Yanık Yüzdesi (\%)}. Hesaplama: 4×10×36=14404 \times 10 \times 36 = 1440.
4
İlk 88 saatte verilmesi gereken miktarı belirleyin.
720 mL720 \text{ mL}.
Parkland protokolüne göre hesaplanan toplam sıvının yarısı ilk 88 saatte, kalan yarısı ise sonraki 1616 saatte verilir.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda vücut yüzey alanı oranları erişkinlerden farklıdır (baş-boyun daha büyük, bacaklar daha küçüktür) ve sıvı resüsitasyonu bu farklar gözetilerek yapılmalıdır.

Hints

1
Bebeklerde kafa ve boyun bölgesi, erişkinlere göre vücut yüzeyinin çok daha büyük bir kısmını kaplar.
2
Parkland formülünde kullanılan katsayı 4 mL4 \text{ mL}'dir ve hesaplanan miktarın yarısı ilk 88 saatte verilir.
3
11 yaşında kafa %18, her bir kol ise %9 yanık alanı olarak kabul edilerek Parkland formülünü uygulayın (4×10×364 \times 10 \times 36).

Practice More

Yanık alanına ek olarak, küçük çocuklarda (<20 kg) idame sıvı gereksiniminin (Holliday-Segar metoduna göre) yanık sıvısına mutlaka eklenmesi gerektiğini unutmayın.

Alternative Method

Lund-Browder tablosu kullanılarak daha spesifik oranlar belirlenebilir, ancak TUS pratiğinde 11 yaş için kafa %18 ve bacaklar %14 (toplam %28) pratik bir yaklaşımdır.
Estimated Time:1m 30s
Page 1 / 15Next
Acil ve Yoğun Bakım Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin