Genel Pediatri

371 questions

Question 341Question

Rutin çocuk sağlığı izlemi sırasında 55 yaşındaki bir erkek hastanın fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

ParametreÖlçüm DeğeriPersentil
Vücut Ağırlığı1919 kg50.50. persentil
Boy105105 cm1025.10-25. persentil
Baş Çevresi5151 cm50.50. persentil
Kemik Yaşı55 yaş-

Annesinin boyu 160160 cm, babasının boyu 176176 cm olan bu çocuğun hedef boyu (mid-parental height) kaç cm'dir?

Show answer & explanation

Answer: 174.5174.5

Answer

Çocuğun hedef boyu 174.5174.5 cm olarak hesaplanır.
Doğru cevap olan 174.5174.5 değeri, erkek çocuklar için standart olan hedef boy formülünün uygulanmasıyla elde edilir. Annenin (160160 cm) ve babanın (176176 cm) boylarının toplamına erkek çocuklar için eklenmesi gereken 1313 cm ilave edildikten sonra toplamın ikiye bölünmesiyle genetik boy potansiyeli hatasız bir şekilde hesaplanmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın cinsiyetini belirleyin.
Hasta erkektir.
Hedef boy formülü cinsiyete göre farklılık gösterir (erkekler için +13+13 cm, kızlar için 13-13 cm).
2
Erkek çocuklar için uygun hedef boy formülünü uygulayın.
HedefBoy=AnneBoyu+BabaBoyu+132Hedef Boy = \frac{Anne Boyu + Baba Boyu + 13}{2}
Genetik potansiyeli belirlemek için anne ve baba boyunun ortalamasına erkekler için biyolojik fark eklenir.
3
Verilen değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı tamamlayın.
160+176+132=3492=174.5 cm\frac{160 + 176 + 13}{2} = \frac{349}{2} = 174.5 \text{ cm}
Doğru matematiksel işlem sonucunda nihai hedef boya ulaşılır.

Key Concept

Hedef boy (mid-parental height) hesaplaması, çocuğun genetik boy potansiyelini öngörmek için kullanılan temel bir antropometrik araçtır.

Hints

1
Hedef boy hesaplanırken anne ve baba boyunun ortalaması temel alınır.
2
Cinsiyet erkek olduğu için, anne ve baba boyu toplamına bir düzeltme faktörü eklemeniz gerekir.
3
Kızlarda 1313 cm çıkarılırken, erkeklerde anne ve baba boyu toplamına 1313 cm eklenir ve ardından ikiye bölünür.

Practice More

Hedef boy hesaplandıktan sonra çocuğun mevcut boy persentilinin bu hedefle uyumlu olup olmadığını kontrol etmek klinik değerlendirmeyi tamamlar.

Alternative Method

Önce anne ve baba boyunun ortalamasını alıp (168168 cm), ardından erkek olduğu için bu ortalamaya 6.56.5 cm (13/213/2) ekleyerek de 174.5174.5 sonucuna ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 342Question

Nefrotik sendrom tanısıyla izlenen ve son 66 haftadır yüksek doz (22 mg/kg/gün) oral kortikosteroid tedavisi alan 1515 aylık bir erkek çocuk, aşı planlaması amacıyla değerlendirilmektedir. Hastanın 11 yaş döneminde uygulanması gereken KKK (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak), KPA (Konjuge Pnömokok Aşısı) ve Suçiçeği aşılarının henüz yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu hastanın aşılanması ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: KPA aşısı hemen yapılmalı, KKK ve Suçiçeği aşıları kortikosteroid tedavisi kesildikten en az 11 ay sonraya ertelenmelidir.

Answer

İnaktif olan KPA aşısının hemen uygulanması, canlı olan KKK ve Suçiçeği aşılarının ise kortikosteroid tedavisi kesildikten en az 1 ay sonraya ertelenmesi gerekmektedir.
Yüksek doz kortikosteroid (1414 günden uzun süre, 2\geq 2 mg/kg/gün veya 20\geq 20 mg/gün) tedavisi alan hastalar hücresel immünite bakımından şiddetli derecede immünsuprese kabul edilir. Bu dönemde KKK, Suçiçeği, Oral Polio (OPA) gibi canlı viral aşıların yapılması, aşı suşuna bağlı dissemine enfeksiyonlara yol açabileceğinden kesinlikle kontrendikedir. Bu aşıların güvenle yapılabilmesi için steroid tedavisi kesildikten sonra en az 11 ay beklenmelidir. Öte yandan, KPA gibi inaktif aşılar immünsuprese hastalarda kontrendike değildir; bağışıklık yanıtı kısmen düşük olabilse de enfeksiyon riskini azaltmak için zamanında uygulanmalıdır (özellikle nefrotik sendrom hastalarında pnömokoklara bağlı peritonit ve sepsis riski çok yüksek olduğu için KPA aşılaması kritiktir).

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immünolojik durumunun belirlenmesi
Hasta 14 günden uzun süredir ≥2 mg/kg/gün dozunda kortikosteroid aldığı için immünsuprese (bağışıklığı baskılanmış) kabul edilir.
Canlı aşıların uygulanabilirliğini saptamak için bağışıklık sisteminin durumu değerlendirilmelidir.
2
Gerekli olan aşıların canlı/inaktif özelliklerine göre sınıflandırılması
KPA inaktif bir aşıdır; KKK ve Suçiçeği ise canlı viral aşılardır.
İmmünsuprese dönemde aşı güvenliliği aşının tipine bağlıdır.
3
Aşıların zamanlamasının planlanması
İnaktif KPA aşısı hemen uygulanır. Canlı aşılar (KKK, Suçiçeği) ise kortikosteroid tedavisi tamamen kesildikten en az 1 ay sonraya bırakılır.
Canlı aşıların dissemine enfeksiyon yapmaması için hücresel bağışıklığın toparlanması beklenmelidir.

Key Concept

İmmünsuprese (yüksek doz steroid alan) hastalarda canlı ve inaktif aşı uygulamaları ile bekleme süreleri
Question 343Question

Rutin sağlık kontrolü için getirilen 13,5 yaşındaki erkek adölesanın fizik muayenesinde; testis hacminin orşidometre ile 10 mL olduğu, skrotum cildinin koyulaştığı ve inceldiği, penis boyunda uzamanın başladığı görülmektedir. Pubis bölgesinde orta hat boyunca koyu renkli, kıvrımlı kıllanma (Tanner Evre 3) mevcuttur ancak uyluk iç yüzüne yayılım yoktur. Aksiller kıllanma izlenmemiştir.

Bu adölesanın pubertal gelişimi ve beklenen fizyolojik süreçler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Büyüme hızı henüz doruk noktasına (PHV) ulaşmamıştır, ivmelenme dönemindedir

Answer

Büyüme hızı henüz doruk noktasına (PHV) ulaşmamıştır, ivmelenme dönemindedir
Erkek ergenlerde pubertal büyüme atağı (PHV), kızlara göre daha geç ortaya çıkar. Kızlarda PHV genellikle meme gelişimi Evre 2-3 (menarştan önce) iken görülürken, erkeklerde testis hacmi 10-12 mL'ye ulaştığında (Genital Evre 3-4) gerçekleşir. Vakadaki hasta Tanner Evre 3 bulgularına sahiptir (10 mL testis, Evre 3 pubik kıl). Bu nedenle hasta henüz büyüme hızının en yüksek olduğu noktaya (PHV) ulaşmamıştır, ancak büyüme hızı artmaktadır (ivmelenme dönemi). PHV genellikle bundan yaklaşık 6-12 ay sonra, Evre 4'e geçişte zirve yapacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın Tanner evresini belirle
Testis hacmi 10 mL ve pubik kıllanma özellikleri Tanner Evre 3 ile uyumludur.
Testis hacmi >4 mL puberte başlangıcıdır; 10 mL orta puberteyi (Evre 3) işaret eder.
2
Erkeklerde büyüme hızı doruğunun (PHV) zamanlamasını hatırla
Erkeklerde PHV geç bir olaydır ve genellikle Genital Evre 3'ün sonu veya Evre 4'te gerçekleşir.
Kızların aksine (Meme Evre 2-3'te PHV görülür), erkeklerde büyüme atağı pubertenin ileri dönemlerinde pik yapar.
3
Seçenekleri bu bilgiyle karşılaştır
Hasta henüz Evre 3'ün başlarında/ortasında olduğu için PHV'ye (zirve noktasına) henüz ulaşmamıştır, hızlanma evresindedir.
Doğru seçenek, büyüme hızının henüz pik yapmadığını ve artışta olduğunu belirtmektedir.

Key Concept

Erkek ve kız ergenlerde büyüme hızı doruğunun (Peak Height Velocity - PHV) Tanner evrelerine göre zamanlaması farklıdır; kızlarda erken (Evre 2-3), erkeklerde geç (Evre 3-4) gerçekleşir.

Hints

1
Erkek ve kız ergenlerin büyüme ataklarının zamanlaması birbirinden farklıdır; kızlar 'önce uzar sonra adet görür', erkekler ise 'önce gelişir sonra uzar'.
2
Bu hasta Tanner Evre 3'tedir. Erkeklerde büyüme hızı doruğu (PHV) erken evrelerde mi yoksa geç evrelerde (Evre 4 civarı) mi görülür?
3
Erkeklerde büyüme atağı, testisler belirli bir hacme (10-12 mL) ulaştıktan sonra, yani pubertenin ortasından sonra zirve yapar.

Practice More

Kız çocuklarında büyüme hızı doruğu (PHV) ile menarş arasındaki ilişkiyi sorgulayan bir soru çözülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 344Question

1212 aylık bir çocuk, rutin çocukluk çağı aşılarının uygulanması amacıyla aile sağlığı merkezine getiriliyor. Hastanın öyküsünden, 22 ay önce ağır anemi nedeniyle eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapıldığı öğreniliyor.

Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşı takvimine göre, bu çocukta aşağıdaki aşılardan hangilerinin uygulanması ertelenmelidir?

Show answer & explanation

Answer: KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) ve Suçiçeği

Answer

KKK ve Suçiçeği aşıları, 22 ay önce alınan eritrosit süspansiyonu nedeniyle ertelenmelidir.
Doğru seçenek olan KKK ve Suçiçeği aşıları, parenteral yolla uygulanan canlı virüs aşılarıdır. Bu aşılar, eritrosit süspansiyonu gibi antikor içeren kan ürünlerinin verilmesinden sonra belirli bir süre (genellikle 66 ay) ertelenmelidir; aksi takdirde pasif antikorlar aşı virüsünü nötralize ederek aşının etkinliğini azaltır.

Step-by-Step Solution

1
12. ay aşıları belirlenir.
KKK, Suçiçeği ve KPA (pekiştirme dozu).
Sağlık Bakanlığı rutin takvimi bu üç aşıyı 12. ayda öngörür.
2
Kan ürünü etkileşimi değerlendirilir.
Canlı aşılar (KKK, Suçiçeği) etkilenir, inaktive aşılar (KPA) etkilenmez.
Kan ürünlerindeki antikorlar canlı aşı virüsünün çoğalmasını engelleyerek bağışıklık yanıtını bozabilir.
3
Bekleme süresi hesaplanır.
Eritrosit süspansiyonu için 66 ay.
Redbook ve ulusal rehberlere göre eritrosit süspansiyonu (1010 mL/kg) sonrası canlı aşılar için 66 ay ara verilmelidir.

Key Concept

Kan ürünleri ile canlı aşılar (özellikle KKK ve Suçiçeği) arasındaki etkileşim süresi ve inaktive aşıların bu durumdan etkilenmemesi.

Practice More

Farklı kan ürünleri (IVIG, tam kan) sonrası bekleme sürelerini ve OPA/BCG gibi etkilenmeyen canlı aşıları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 345Question

Dört yaşında, vertikal geçişli HIVHIV (HumanImmunodeficiencyVirusHuman Immunodeficiency Virus) enfeksiyonu tanısıyla izlenen bir çocuk rutin kontrollerine getiriliyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde CD4+CD4^+ T lenfosit oranı %12\%12 (ciddi immünsüpresyon) olarak saptanıyor. Sağlık Bakanlığı aşı takvimi ve özel durumlarda aşılama ilkeleri düşünüldüğünde, bu çocukta aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) aşısı

Answer

Ciddi immünsüpresyonu (%15\%15'in altında CD4+CD4^+ oranı) olan HIV pozitif çocuklarda canlı bir aşı olan kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşısının uygulanması kontrendikedir.
Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) aşısı canlı zayıflatılmış bir aşıdır. HIV ile enfekte çocuklarda bu aşının uygulanabilmesi için çocuğun ağır immün baskılanma altında olmaması gerekir. Uluslararası rehberler ve Sağlık Bakanlığı protokollerine göre, ciddi immünsüpresyon sınırı %15\%15 CD4+CD4^+ oranıdır. Hastanın değeri %12\%12 olduğu için aşı kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immün durumunun analiz edilmesi
Hastanın CD4+CD4^+ oranı %12\%12 olarak verilmiştir, bu durum ciddi immünsüpresyon (Evre 3) olarak tanımlanır.
HIV pozitif çocuklarda aşılama kararı verilirken immün baskılanmanın derecesi en belirleyici faktördür.
2
Aşı türlerinin (canlı vs. inaktif) sınıflandırılması
KKKKKK canlı viral aşıdır; KPAKPA, Hepatit A, influenza ve DaBT-I˙PAİPA-HibHib ise inaktif/konjuge/toksoid yapılardadır.
Canlı aşılar immün yetmezliği olan konakçıda kontrolsüz replikasyon riski taşıdıkları için risklidir.
3
Kontrendikasyon kuralının uygulanması
HIV pozitif çocuklarda canlı viral aşılar (KKK ve suçiçeği) ancak CD4+CD4^+ oranı %15\geq \%15 ise uygulanabilir. %12\%12 olan bu hastada uygulama yapılamaz.
Ciddi immün yetmezlik durumunda canlı aşıların yan etki riski faydasının önüne geçer.

Key Concept

HIV pozitif çocuklarda canlı aşı (KKK/Varisella) uygulanabilmesi için CD4+CD4^+ T lenfosit oranının en az %15\%15 olması gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Question 346Question

Doğum odasında sağlıklı bir şekilde dünyaya gelen bir yenidoğanda, "Yenidoğanın Hemorajik Hastalığı"nı (vitamin K eksikliği kanaması) önlemek amacıyla rutin olarak yapılması gereken K vitamini uygulaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Doğumdan sonraki ilk saatlerde 1 mg1\text{ mg} K1K_1 vitamini intramüsküler (IM) olarak uygulanmalıdır.

Answer

Doğumdan sonraki ilk saatlerde 1 mg K1 vitamininin intramüsküler yolla uygulanması en doğru yaklaşımdır.
Yenidoğanların hemorajik hastalığını önlemek için en etkili ve standart yöntem, doğumdan hemen sonra (ilk saatlerde) 1 mg1\text{ mg} K1K_1 vitamininin IM olarak uygulanmasıdır. Bu uygulama hem erken hem de geç dönem K vitamini eksikliği kanamalarına karşı yüksek koruyuculuk sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Yenidoğanda K vitamini ihtiyacının nedenini belirle.
Yenidoğanların K vitamini depoları düşüktür ve bağırsak florası henüz sentez yapacak düzeyde değildir.
Kanamayı önlemek için dışarıdan destek zorunludur.
2
Standart uygulama dozunu ve yolunu seç.
Standart doz 1 mg1\text{ mg} ve güvenilir yol intramüsküler (IM) enjeksiyondur.
IM yol, oral yola göre daha uzun süreli koruma sağlar.
3
Uygulama zamanlamasını doğrula.
Doğumdan sonraki ilk saatler (genellikle ilk 66 saat).
Erken dönem kanamalarını engellemek için uygulama geciktirilmemelidir.

Key Concept

Yenidoğanda Vitamin K Profilaksisi
Estimated Time:45s
Question 347Question

2222 aylık bir erkek çocuk, belirgin tartı kaybı ve kronik ishal şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan fizik muayenede deri altı yağ dokusunun ileri derecede azaldığı, ödemin olmadığı ve "yaşlı yüz" görünümü (Marasmus) saptanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ağır protein enerji malnütrisyonu yönetim protokolüne göre, bu hastanın hastaneye yatışının ilk günlerinde uygulanan stabilizasyon fazındaki elektrolit yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam vücut potasyum ve magnezyum eksikliği nedeniyle tedaviye potasyum (343-4 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) ve magnezyum (0,40,60,4-0,6 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) desteği eklenmelidir.

Answer

Toplam vücut potasyum ve magnezyum eksikliği nedeniyle tedaviye potasyum (343-4 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) ve magnezyum (0,40,60,4-0,6 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) desteği eklenmesi doğrudur.
Ağır malnütrisyonlu çocuklarda sodyum-potasyum pompası yetersiz çalışır. Bu durum hücre içinde sodyum birikmesine, hücre dışına ise potasyum kaçışına neden olur. Sonuç olarak plazma sodyumu düşük görünse bile toplam vücut sodyumu yüksektir. Aksine, potasyum ve magnezyum depoları ciddi şekilde boşalmıştır. Bu yüzden tedavinin ilk aşamasında sodyum kısıtlanırken (<2<2 mmol/kg/gunmmol/kg/gun), potasyum (343-4 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) ve magnezyum (0,40,60,4-0,6 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) desteği mutlaka verilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu ve fazını belirle.
Ağır protein enerji malnütrisyonu (Marasmus) ve başlangıç (stabilizasyon) fazı.
Yönetim stratejisi fazlara (stabilizasyon vs rehabilitasyon) göre değişir.
2
Hücresel adaptasyon (redüktif adaptasyon) mekanizmasını hatırla.
Hücre içi Na+Na^+ artmış, total vücut K+K^+ ve Mg2+Mg^{2+} azalmıştır.
Na-K-ATPaz pompası yavaşladığı için iyon dengesi bozulur.
3
WHO 10-adım protokolündeki elektrolit adımını uygula.
Düşük sodyum (<2<2 mmol/kg/gunmmol/kg/gun), yüksek potasyum (343-4 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) ve magnezyum (0,40,60,4-0,6 mmol/kg/gunmmol/kg/gun) desteği.
Kalp yükünü azaltmak ve hücresel metabolizmayı düzeltmek için bu denge şarttır.

Key Concept

Ağır malnütrisyonda "Redüktif Adaptasyon" sonucu total vücut potasyum ve magnezyumunun düşük, hücre içi sodyumun ise yüksek olması.

Practice More

Stabilizasyon fazından rehabilitasyon fazına geçiş kriterlerini (iştahın dönmesi, ödemin kaybolması) incelemek faydalı olacaktır.

Alternative Method

Wellcome Sınıflandırması kullanılarak hastanın ağırlığına ve ödem varlığına göre (Marasmus: <%60 ağırlık, ödem yok) tanı teyit edilebilir; ancak tedavi protokolü WHO 10-adımına göre standarttır.
Estimated Time:1m 30s
Question 348Question

Primer immün yetmezlik tanısı ile izlenen bir çocuk hastada, aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) aşısı

Answer

Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) aşısı
Kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKKKKK) aşısı canlı zayıflatılmış (attenüe) bir viral aşıdır. Primer immün yetmezliği olan çocuklarda bağışıklık sistemi bu zayıflatılmış virüsleri bile kontrol altında tutamaz. Bu durum, virüsün vücutta yayılmasına ve aşıya bağlı ciddi enfeksiyon tablolarına (dissemine kızamık vb.) neden olabilir. Bu nedenle ağır immün yetmezlik durumlarında canlı aşıların uygulanması kesinlikle kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve aşı kısıtlamalarını değerlendir.
Hasta primer immün yetmezlik tanısına sahiptir; bu durum canlı aşıların kullanımı için bir kontrendikasyondur.
Bağışıklık sistemi baskılanmış veya yetersiz olan bireylerde canlı aşı virüsleri patojen hale gelerek yaygın enfeksiyona yol açabilir.
2
Seçeneklerdeki aşıların içeriklerini (canlı vs. inaktif) sınıflandır.
I˙PAİPA, KPAKPA, Hepatit B ve HibHib inaktif (ölü) aşılardır; KKKKKK ise canlı zayıflatılmış bir aşıdır.
Aşıların kontrendikasyonları, içerdikleri antijenin biyolojik yapısına (canlı/ölü) göre belirlenir.
3
Mevcut klinik tabloya göre uygulanmaması gereken aşıyı seç.
Canlı olan KKKKKK aşısı kontrendikedir.
Primer immün yetmezliklerde (bazı istisnai durumlar hariç) canlı viral ve bakteriyel aşılar yapılamaz.

Key Concept

Ciddi immün yetmezliği olan çocuklarda canlı zayıflatılmış aşıların (KKK, Suçiçeği, OPA, BCG, Rotavirüs vb.) uygulanmasının kontrendike olduğu kuralıdır.
Estimated Time:45s
Question 349Question

Büyüme izlemi amacıyla getirilen 77 yaşındaki bir kız çocuğun yapılan antropometrik değerlendirmesinde aşağıdaki veriler saptanıyor:

ParametreDeğer
Güncel Boy112cm112 cm (<3.<3. persentil)
Güncel Vücut Ağırlığı20kg20 kg (25.25. persentil)
Bir yıl önceki boyu106,5cm106,5 cm
Kemik Yaşı55 yaş
Anne Boyu150cm150 cm
Baba Boyu170cm170 cm

Bu verilere göre, çocuğun hedef boyu (target height) ve en olası tanısı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 153,5cm153,5 cm - Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi

Answer

Hedef boy 153,5cm153,5 cm ve en olası tanı yapısal büyüme ve puberte gecikmesidir.
Verilen olguda kız çocuk için hedef boy [(150+17013)/2]=153,5cm[(150+170-13)/2] = 153,5 cm olarak hesaplanır. Çocuğun yıllık büyüme hızı 5,5cm5,5 cm olup normal sınırlardadır (>5cm/yıl>5 cm/yıl). Boy kısalığına (<3.<3. persentil) eşlik eden normal büyüme hızı ve belirgin kemik yaşı geriliği (22 yıl), yapısal büyüme ve puberte gecikmesinin temel özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Hedef boyu (target height) hesapla.
153,5cm153,5 cm
Kız çocukları için formül: [(AnneBoyu+BabaBoyu13)/2]=[(150+17013)/2]=153,5cm[(Anne Boyu + Baba Boyu - 13) / 2] = [(150 + 170 - 13) / 2] = 153,5 cm.
2
Yıllık büyüme hızını değerlendir.
5,5cm/yıl5,5 cm/yıl
Güncel boy (112cm112 cm) - Geçen yılki boy (106,5cm106,5 cm) = 5,5cm5,5 cm. 77 yaşındaki bir çocuk için yıllık 5cm5 cm üzerindeki artış normal kabul edilir.
3
Kemik yaşını kronolojik yaşla karşılaştır.
Kemik yaşı geriliği (55 yaş < 77 yaş)
Kemik yaşının kronolojik yaştan geri olması, büyüme potansiyelinin devam ettiğini ve yapısal gecikmeyi işaret eder.
4
Verileri birleştirerek tanıyı koy.
Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi (CDGP)
Boyun kısa olmasına rağmen büyüme hızının normal olması ve kemik yaşının geri olması CDGP için tipik bir tablodur.

Key Concept

Boy kısalığı olan bir çocukta normal büyüme hızı ve gecikmiş kemik yaşı, yapısal büyüme ve puberte gecikmesini (CDGP) düşündürür.
Question 350Question

On bir aylık sağlıklı bir süt çocuğu, rutin büyüme ve gelişme izlemi için polikliniğe getiriliyor. Annesi; bebeğinin iştahının çok iyi olduğunu, günde yaklaşık 800 mL800\text{ mL} taze inek sütü içtiğini, yumurtayı sarısı ve beyazıyla birlikte tükettiğini ve aile sofrasındaki (tuz içeren) yemeklerden yediğini belirtiyor. Fizik muayenesinde büyüme parametreleri normal olan bu bebeğin beslenme düzeniyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Günlük inek sütü tüketiminin 500 mL500\text{ mL}'nin üzerinde olması, demir eksikliği anemisi riskini önemli ölçüde artırır.

Answer

Günlük inek sütü tüketiminin 500 mL500\text{ mL}'nin üzerinde olması demir eksikliği anemisi riskini artırır.
On iki aydan küçük bebeklerde inek sütünün ana içecek olarak kullanılması önerilmez. Günde 500 mL500\text{ mL}'den fazla tüketilmesi; sütün demir oranının düşük olması, kalsiyum ve kazeinin demir emilimini bozması ve barsak mukozasında yarattığı duyarlılıkla gizli kanamalara yol açması nedeniyle demir eksikliği anemisine zemin hazırlar.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki bebeğin yaşını ve inek sütü tüketim miktarını analiz edin.
Bebek 11 aylıktır ve günde 800 mL800\text{ mL} inek sütü içmektedir.
Tamamlayıcı beslenme döneminde inek sütünün ana içecek olarak kullanımı ve miktarı kritik bir değerlendirme kriteridir.
2
İnek sütünün demir metabolizması üzerindeki etkilerini hatırlayın.
İnek sütü; düşük demir içeriği, düşük biyoyararlanım, kalsiyumun demir emilimini engellemesi ve gizli gastrointestinal kanama riskine neden olur.
Yüksek miktarda inek sütü tüketimi, süt çocukluğu döneminde demir eksikliği anemisinin en önemli diyetetik nedenidir.
3
Diğer beslenme hatalarını (tuz kullanımı, yumurta beyazı zamanlaması, kıvam) değerlendirin.
Tuz kullanımı böbrek yükünü artırır, yumurta beyazı alerji riskidir ve 11. ayda püre yerine pütürlü gıda verilmelidir.
Vakadaki hatalı uygulamaların sonuçları ile seçeneklerdeki gerekçelerin uyumunu kontrol etmek doğru seçeneğe ulaştırır.

Key Concept

İnek sütünün fazla tüketimi ve demir eksikliği anemisi ilişkisi

Practice More

Demir eksikliği anemisi saptanan bir süt çocuğunda laboratuvar bulguları (MCV, RDW, Mentzer indeksi) ile talasemi taşıyıcılığı ayrımını gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 351Question

44 yaşında bir kız çocuk, boyunun yaşıtlarından kısa olması nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Anamnezinde miadında, 3200 g3200\text{ g} ağırlığında ve 50 cm50\text{ cm} boyunda doğduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde boyu 92 cm92\text{ cm} (<3<3 persentil), ağırlığı 14 kg14\text{ kg} (102510-25 persentil) ve baş çevresi 49 cm49\text{ cm} (5050 persentil) olarak ölçülüyor. Bir yıl önceki kayıtlarında boyunun 86 cm86\text{ cm} olduğu görülüyor. Annesinin boyu 150 cm150\text{ cm}, babasının boyu 163 cm163\text{ cm} olan hastanın kemik yaşı 44 yaş ile uyumlu bulunuyor. Bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ailesel (genetik) boy kısalığı

Answer

Ailesel (genetik) boy kısalığı
Hastanın yıllık büyüme hızı 6 cm/yıl6\text{ cm/yıl} olup yaş grubuna göre normaldir. Kemik yaşının takvim yaşıyla uyumlu olması, büyüme hızı normal olan 'Ailesel Boy Kısalığı' tanısını destekler. Hedef boyun (150 cm150\text{ cm}) düşük olması da bu tanıyı pekiştiren bir diğer bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Yıllık büyüme hızının hesaplanması
92 cm86 cm=6 cm/yıl92\text{ cm} - 86\text{ cm} = 6\text{ cm/yıl}
464-6 yaş arası çocuklar için yıllık 57 cm5-7\text{ cm} büyüme hızı normal kabul edilir.
2
Hedef boyun (Mid-parental height) hesaplanması
Hedef Boy = (AnneBoyu+BabaBoyu13)/2=(150+16313)/2=150 cm(Anne Boyu + Baba Boyu - 13) / 2 = (150 + 163 - 13) / 2 = 150\text{ cm}
Çocuğun genetik potansiyelini belirlemek için ebeveyn boyları üzerinden hedef boy hesaplanır.
3
Kemik yaşı ve büyüme hızı verilerinin sentezlenmesi
Kemik yaşı (44 yaş) = Takvim yaşı (44 yaş)
Normal büyüme hızı ve normal kemik yaşı, patolojik olmayan boy kısalığı tiplerinden ailesel boy kısalığına işaret eder.

Key Concept

Patolojik olmayan boy kısalığı ayırıcı tanısında büyüme hızı ve kemik yaşı en kritik parametrelerdir.
Estimated Time:1m 30s
Question 352Question

Türkiye Ulusal Yenidoğan Tarama Programı (NTPNTP) protokolüne göre, postnatal 3636. saatinde olan asemptomatik bir term bebekte kritik konjenital kalp hastalığı (KKKHKKKH) taraması amacıyla yapılan nabız oksimetre ölçüm sonuçları aşağıda verilmiştir:

- 11. Ölçüm: Sağ el SpO2SpO_2: %93\%93, Sağ ayak SpO2SpO_2: %90\%90
- 22. Ölçüm (11 saat sonra): Sağ el SpO2SpO_2: %95\%95, Sağ ayak SpO2SpO_2: %91\%91
- 33. Ölçüm (11 saat sonra): Sağ el SpO2SpO_2: %94\%94, Sağ ayak SpO2SpO_2: %92\%92

Bu verilere göre, bu bebek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bebek, ekokardiyografik değerlendirme amacıyla çocuk kardiyolojisine yönlendirilmelidir.

Answer

Bebek, ekokardiyografik değerlendirme amacıyla çocuk kardiyolojisine yönlendirilmelidir.
Ulusal KKKH tarama protokolüne göre, taramanın başarılı (geçti) sayılması için sağ el ve ayak ölçümlerinin her ikisinin de %95\geq \%95 olması ve farkın %3\leq \%3 olması şarttır. Herhangi bir ölçümün <%90<\%90 olması doğrudan başarısızlık (sevk) kriteridir. Ölçümlerin %90\%90-%94\%94 aralığında kalması veya farkın >%3>\%3 olması durumunda işlem 1 saat arayla toplamda en fazla 3 kez yapılır. Vakadaki bebek 3. ölçüm sonunda her iki ekstremitede de %95\%95 eşiğine ulaşamadığı için taramadan 'kalmış' kabul edilir ve ekokardiyografi için sevk edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
İlk ölçümün değerlendirilmesi
Sağ el %93\%93, ayak %90\%90 ve fark %3\%3.
Herhangi bir değerin %90\%90-%94\%94 aralığında olması veya farkın >%3>\%3 olması durumunda ölçüm tekrarlanmalıdır.
2
İkinci ölçümün değerlendirilmesi
Sağ el %95\%95, ayak %91\%91 ve fark %4\%4.
Ayak değerinin %91\%91 (%90\%90-%94\%94 aralığı) olması ve farkın >%3>\%3 olması nedeniyle bir kez daha tekrar gereklidir.
3
Üçüncü ölçümün değerlendirilmesi
Sağ el %94\%94, ayak %92\%92 ve fark %2\%2.
Her iki değer de %90\%90-%94\%94 aralığında kaldığı için bu ölçüm de başarısız kabul edilir.
4
Protokol sonucunun uygulanması
Üçüncü ölçüm sonunda hala geçme kriterleri sağlanamadı.
Protokol gereği 3 ölçüm sonunda geçemeyen her bebek çocuk kardiyolojisine (ekokardiyografi) sevk edilir.

Key Concept

Kritik Konjenital Kalp Hastalığı (KKKH) Nabız Oksimetre Taraması Algoritması
Estimated Time:2m 0s
Question 353Question

Yenidoğan döneminde hastalıkların klinik belirtiler ortaya çıkmadan saptanmasını amaçlayan ulusal tarama protokollerinde, test sonuçlarının doğruluğunu etkileyebilecek biyolojik ve çevresel faktörler kritik öneme sahiptir. Türkiye'de yürütülen tarama programları ve bu testlerde hatalı sonuçlara yol açabilecek durumlar eşleştirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Show answer & explanation

Answer: Biyotinidaz eksikliği taraması için hazırlanan Guthrie kağıtlarının laboratuvara gönderilme sürecinde yüksek sıcaklık ve neme maruz kalması, enzim aktivitesini yapay olarak koruyarak 'yalancı negatif' sonuçlara yol açar.

Answer

Biyotinidaz eksikliği taramasında yüksek sıcaklık ve nemin 'yalancı negatif' sonuçlara yol açtığı ifadesi yanlıştır; aksine bu durum 'yalancı pozitif' sonuçlara neden olur.
Biyotinidaz enzimi ısıya karşı oldukça hassastır. Guthrie kağıtlarının laboratuvara taşınması sırasında 3030 derecenin üzerindeki sıcaklıklara veya yüksek neme maruz kalması, kağıt üzerindeki enzimin aktivitesini kaybetmesine yol açar. Tarama testinde enzim aktivitesinin düşük saptanması hastalık şüphesi (pozitif test) olarak kabul edildiği için, bu durum 'yalancı negatifliğe' değil, aksine 'yalancı pozitifliğe' neden olur. Bu nedenle doğru olmayan ifade budur.

Step-by-Step Solution

1
Tarama markerlarının biyokimyasal özelliklerini analiz et.
Biyotinidaz bir plazma enzimidir ve aktivitesi ölçülür; fenilalanin bir aminoasittir; IRTIRT bir pankreatik enzim öncülüdür.
Her markerın çevresel faktörlere duyarlılığı farklıdır.
2
Dış etkenlerin enzim aktivitesi üzerindeki etkisini değerlendir.
Isı ve nem protein yapısındaki enzimleri (biyotinidaz gibi) denatüre eder. Enzim aktivitesinin yapay olarak düşmesi, hastalık varmış gibi bir izlenim yaratır.
Tarama programlarında aktivite düşüklüğü pozitiflik (hastalık şüphesi) anlamına gelir.
3
Klinik confounder (karıştırıcı) faktörleri gözden geçir.
Mekonyum ileusu kistik fibroziste IRTIRT salınımını paradoksal olarak azaltabilir; prematürelik 17OHP17-OHP düzeylerini yükseltebilir.
Bebek bazlı faktörlerin test duyarlılığı üzerindeki etkisi bilinmelidir.
4
Yeni tarama testlerinin (SMA) metodolojik sınırlarını belirle.
PCR sadece delesyon bakar, nokta mutasyonlarını kaçırır.
Moleküler testlerin kapsamı yalancı negatiflik oranını belirler.

Key Concept

Yenidoğan Tarama Programlarında Yalancı Negatiflik ve Pozitiflik Nedenleri

Practice More

Biyotinidaz eksikliği taramasında taze donmuş plazma veya tam kan transfüzyonunun etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 354Question

15 yaşında erkek çocuk, sporcu lisansı muayenesi için başvuruyor. Görüşme sırasında doktoruna, arkadaşlarıyla kask takmadan yaptığı tehlikeli bisiklet sürüşlerini anlatırken "Ben çok yetenekliyim, bana bir şey olmaz" ifadesini kullanıyor. Fizik muayenesinde genital gelişimi Tanner evre 4 ile uyumlu, testis hacmi bilateral 1515 ml ve boy uzama hızının son bir yılda doruk noktasına ulaştığı saptanıyor. Bu hastanın klinik ve gelişimsel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İçinde bulunduğu orta ergenlik döneminde "kişisel efsane" (personal fable) inancı nedeniyle riskli davranışlara eğilim artmıştır.

Answer

Hastanın içinde bulunduğu orta ergenlik döneminde 'kişisel efsane' (personal fable) düşüncesi ile riskli davranışlara eğilim artmıştır.
Doğru seçenek olan 'kişisel efsane' (personal fable) kavramı, özellikle 14-17 yaş arası orta ergenlik dönemindeki gençlerde görülen, kendilerinin eşsiz olduğu ve başkalarının başına gelen kötü olayların (kaza, hastalık vb.) kendi başlarına gelmeyeceği yönündeki sarsılmaz inancı tanımlar. Bu durum riskli davranışların bu dönemde artmasının temel nedenlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını ve davranışlarını analiz et.
15 yaşındaki hasta orta ergenlik dönemindedir. 'Bana bir şey olmaz' ifadesi, bu dönemin tipik bilişsel özelliği olan 'kişisel efsane'yi (personal fable) yansıtır.
Psikososyal gelişim evrelerini belirlemek için yaş ve davranış uyumu kontrol edilmelidir.
2
Fiziksel bulguları Tanner evrelemesi ve cinsiyet ile karşılaştır.
Erkek çocuklarda genital evre 4, boy uzama hızının doruk noktasına ulaştığı (PHV) ve testis hacminin yaklaşık 101510-15 ml olduğu evredir.
Cinsiyete özgü pubertal sekansın doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki gelişimsel ve fiziksel bilgileri doğrula.
Kişisel efsane inancı orta ergenlik için doğrudur. Diğer seçeneklerdeki PHV zamanlaması, testis hacmi ve spermarş sırası erkek puberte sekansına uymaz.
Doğru tanıyı klinik bilgilerle eşleştirmek için eliminasyon yapılır.

Key Concept

Ergenlikte psikososyal evreler ve erkek puberte sekansı
Estimated Time:1m 15s
Question 355Question

HIVHIV pozitif bir anneden doğan ve şu an 22 aylık olan bir bebek, rutin çocukluk çağı aşıları için getirilmiştir. Bebeğin HIVHIV enfeksiyonu açısından yapılan tetkik sonuçları henüz netleşmemiş ve enfeksiyon dışlanamamıştır. Buna göre, bu bebekte BCGBCG (Verem) aşısı uygulaması ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bebekte HIVHIV enfeksiyonu dışlanana kadar aşılama ertelenmelidir.

Answer

Bebekte HIV enfeksiyonu dışlanana kadar aşılama ertelenmelidir.
Doğru yaklaşım, bebekte HIVHIV enfeksiyonu dışlanana kadar aşının ertelenmesidir. BCGBCG canlı bir bakteri aşısıdır ve HIVHIV ile enfekte çocuklarda dissemine (yaygın) BCGBCG enfeksiyonu gibi ağır komplikasyonlara yol açma riski çok yüksektir. Bu nedenle, bebeğin HIVHIV PCRPCR testleri ile enfekte olmadığı kanıtlanana kadar beklemek en güvenli yoldur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve risk faktörünü belirle.
Bebek HIVHIV pozitif anneden doğmuş ve enfeksiyon durumu henüz netleşmemiştir.
Canlı aşıların uygulanabilirliği hastanın immün yetmezlik durumuna bağlıdır.
2
BCGBCG aşısının özelliğini değerlendir.
BCGBCG canlı bir bakteri aşısıdır.
Canlı aşılar ağır immün yetmezliği olan bireylerde yaygın enfeksiyona yol açabilir.
3
Özel durum protokolünü uygula.
HIVHIV enfeksiyonu dışlanana kadar canlı aşılar (özellikle BCGBCG) ertelenmelidir.
T.C. Sağlık Bakanlığı ve uluslararası rehberler, HIVHIV maruziyeti olan bebeklerde tanı netleşmeden BCGBCG yapılmamasını önerir.

Key Concept

HIV pozitif anneden doğan bebeklerde, bebeğin enfeksiyon durumu netleşene kadar BCG gibi canlı aşıların uygulanmaması gerekir.

Alternative Method

Mantıksal eleme yöntemi: Seçenekler arasında 'kalıcı kontrendikasyon' ve 'hemen uygulama' gibi uç noktalar yerine, tanı netleşene kadar 'erteleme' stratejisinin tıbbi ihtiyatlılık ilkesine daha uygun olduğu görülebilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 356Question

Beş yaşındaki bir çocuk, steroid duyarlı nefrotik sendrom nedeniyle 22 mg/kg/gün dozunda prednizolon tedavisi almaktadır. Tedavinin 2020. gününde olan ve suçiçeğine karşı duyarlı (seronegatif ve aşısız) olduğu bilinen bu çocuğun, dün suçiçeği döküntüleri başlayan kardeşiyle yakın teması olduğu öğrenilmiştir.

Bu çocuk için temas sonrası profilakside en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Temas sonrası mümkün olan en kısa sürede (ilk 10 gün içinde) suçiçeği zoster immünglobulini (VariZIG) uygulanmalıdır.

Answer

İmmünsüpresif dozda steroid alan ve suçiçeğine duyarlı olan çocuklarda, temas sonrası ilk 10 gün içinde suçiçeği zoster immünglobulini (VariZIG) uygulanmalıdır.
Doğru seçenek, temas sonrası ilk 10 gün içinde suçiçeği zoster immünglobulini (VariZIG) uygulanması gerektiğini belirtmektedir. İmmünsüpresif dozda steroid kullanımı (2 \geq 2 mg/kg/gün veya toplam 20 \geq 20 mg/gün, 14 \geq 14 gün süreyle) canlı aşılar için kesin kontrendikasyondur. Bu durumdaki hastalarda suçiçeği maruziyeti ciddi hayati risk taşıdığından, aşı yerine pasif bağışıklama sağlayan VariZIG tercih edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın immün durumunun değerlendirilmesi
Hasta 22 mg/kg/gün (yüksek doz) prednizolon almaktadır ve bu doz 1414 günü geçtiği için hasta 'immünsüpresif' kabul edilir.
Canlı aşıların uygulanabilirliğini ve profilaksi tipini belirlemek için steroid dozu ve süresi kritiktir.
2
Suçiçeği duyarlılığının ve temasın doğrulanması
Hasta seronegatif/aşısızdır ve kardeşiyle (yakın temas) temas etmiştir.
Yalnızca duyarlı (bağışık olmayan) kişilere profilaksi gerekir.
3
Profilaksi yönteminin seçilmesi
Canlı suçiçeği aşısı kontrendikedir, bu nedenle pasif immünizasyon (VariZIG) tercih edilmelidir.
Ağır ve dissemine suçiçeği riskini azaltmak için pasif antikor sağlanmalıdır.
4
Uygulama zamanlamasının belirlenmesi
VariZIG temas sonrası ilk 10 gün içinde uygulanmalıdır.
Profilaktik etkinliğin sağlanması için güncel kılavuzlar 10 günlük bir pencere tanımlamaktadır.

Key Concept

İmmünsüpresif dozda steroid kullanan çocuklarda canlı aşılar kontrendikedir ve suçiçeği maruziyeti durumunda pasif immünizasyon (VariZIG) gereklidir.
Question 357Question

Yedi aylık sağlıklı bir süt çocuğunun annesi, çalışma hayatının yoğunluğu nedeniyle bebeğinin sebze çorbalarını haftalık olarak hazırlayıp buzdolabında sakladığını ve her öğünde ısıtarak verdiğini belirtmektedir. Bu haftaki çorba içeriğinde bol miktarda ıspanak ve havuç kullandığını ifade eden annenin bu uygulaması sonrasında bebekte aniden gelişen siyanoz tablosunda, uygulanan oksijen tedavisine rağmen düzelme izlenmemiştir. Bu bebekteki klinik tablonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ispanaktaki nitratın bekletilme sırasında nitrite dönüşerek methemoglobinemiye yol açması

Answer

Ispanaktaki nitratın bekletilme sırasında nitrite dönüşerek methemoglobinemiye yol açması
Ispanak, pancar ve havuç gibi sebzeler yüksek miktarda doğal nitrat içerir. Bu sebzeler pişirildikten sonra oda sıcaklığında bekletilirse veya uzun süre buzdolabında saklanıp tekrar ısıtılırsa, bakteriyel enzimler nitratı nitrite dönüştürür. Süt çocuklarında (özellikle ilk 12 ay) NADH-methemoglobin redüktaz enzim aktivitesi düşük olduğu için nitrite maruziyet hızla methemoglobinemiye yol açar. Methemoglobinemia, oksijene yanıt vermeyen santral siyanoz ile karakterizedir.

Step-by-Step Solution

1
Besin içeriğinin ve saklama koşullarının değerlendirilmesi
Ispanak ve havuç nitrat yönünden zengin sebzelerdir; haftalık hazırlama ve bekletme nitrit oluşumuna zemin hazırlar.
Tamamlayıcı beslenmede yüksek nitratlı sebzelerin taze tüketilmesi kritiktir.
2
Nitritin hemoglobin üzerindeki etkisinin analizi
Oluşan nitritler, hemoglobindeki ferro demiri (Fe2+Fe^{2+}) ferrik demire (Fe3+Fe^{3+}) oksitler.
Ferrik demir içeren methemoglobin oksijeni dokulara bırakamaz.
3
Klinik bulguların yorumlanması
Oksijen tedavisine yanıt vermeyen siyanoz, methemoglobineminin klasik bir bulgusudur.
Methemoglobinemi doku hipoksisi yapar ancak kandaki PaO2PaO_2 normal kalabilir, bu yüzden oksijen tedavisi siyanozu düzeltmez.

Key Concept

Tamamlayıcı beslenmede besinlerin saklanması ve nitrat-nitrit döngüsü
Question 358Question

11 yaşında bir kız çocuk, rutin sağlık kontrolü amacıyla pediatri polikliniğine getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; her iki memede areola çapında genişleme ve meme dokusunda hafif bir kabarma (telarş) saptanırken, pubik bölgede tüylenme gözlenmiyor. Henüz menarş öyküsü olmayan bu çocuğun pubertal gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Boy uzama hızının en yüksek düzeye (peak height velocity) ulaşması genellikle bu gelişim evresi ile Tanner evre 3 arasında gerçekleşir.

Answer

Boy uzama hızının en yüksek düzeye ulaştığı dönemin (PHV), kızlarda Tanner evre 2-3 arasında gerçekleştiği ifadesi doğrudur.
Kız çocuklarında pubertenin başlangıcı (Tanner 2) ile birlikte boy uzama hızı artmaya başlar ve en yüksek hıza (peak height velocity) Tanner evre 2 ve 3 arasında ulaşılır. Bu durum, büyüme fışkırmasının Tanner evre 4'te gerçekleştiği erkek çocuklarından temel bir farktır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın Tanner evresini belirle.
Meme dokusunda hafif kabarma ve areola genişlemesi (Tanner 2), pubik tüylenme yok (P1).
Sorudaki klinik bulgular hastanın pubertenin başlangıcında (Tanner 2) olduğunu gösterir.
2
Kızlarda büyüme fışkırması (PHV) zamanlamasını değerlendir.
PHV, kızlarda Tanner 2 ile 3 arasında gerçekleşir.
Cinsiyetler arası pubertal gelişim farklarını ayırt etmek için bu bilgi kritiktir.
3
Diğer pubertal kilometre taşlarını (menarş, pubarş) ve fiziksel bulguları kontrol et.
Menarş daha geç (Tanner 4), ikincil kabartı daha geç (Tanner 4) görülür.
Hatalı seçenekleri elemek için sekans bilgisini kullanmak gerekir.

Key Concept

Kızlarda pubertal gelişim sırası ve büyüme fışkırmasının (PHV) zamanlaması.

Practice More

Erkek çocuklarında pubertenin ilk bulgusu ve büyüme fışkırmasının Tanner evreleri ile ilişkisini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 359Question

55 yaş (6262 aylık) sağlıklı bir çocuk, daha önce hiçbir aşısının yapılmadığı belirtilerek polikliniğe getiriliyor. Ailesi, çocuğun okula başlamadan önce tüm eksik aşılarının tamamlanmasını talep ediyor.

T.C. Sağlık Bakanlığı güncel "Yakalama Aşılama Şeması"na göre, bu çocuk için en uygun aşılama yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: BCGBCG aşısı TCTTCT (Tüberkülin Cilt Testi) sonucu değerlendirilerek yapılmalı; ancak HibHib ve KPA13KPA-13 aşıları yaş sınırı nedeniyle uygulanmamalıdır.

Answer

BCGBCG aşısının TCTTCT kontrolü ile yapılması, HibHib ve KPA13KPA-13 aşılarının ise yaş sınırı (5959 ay) nedeniyle yapılmaması en uygun yaklaşımdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı yakalama şemasına göre, BCGBCG aşısı 6.6. yaş gününe (72.72. ay) kadar uygulanabilir. Ancak bebek 33 aylıktan büyük olduğu için mutlaka TCTTCT yapılmalı ve sonuca göre aşı kararı verilmelidir. Öte yandan, HibHib (Hemofilus influenza tip b) ve KPA13KPA-13 (Konjuge Pnömokok) aşıları sağlıklı çocuklarda sadece 59.59. ayın sonuna kadar uygulanır; 6060 ay ve üzerindeki çocuklara (özel risk grubu değilse) yapılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Çocuğun kronolojik yaşını ve aşılanma durumunu analiz et.
Çocuk 6262 aylıktır (55 yaşını geçmiş) ve hiçbir aşısı yoktur.
Yakalama şemasında her aşı için farklı bir üst sınır belirlenmiştir.
2
HibHib ve KPA13KPA-13 aşıları için üst yaş sınırını kontrol et.
Her iki aşı için de üst sınır 59.59. ayın sonudur.
6060 ay ve üzerindeki sağlıklı çocuklarda bu aşıların rutin uygulanması önerilmez.
3
BCGBCG aşısı için yaş sınırını ve uygulama koşulunu belirle.
Üst sınır 66 yaş (72.72. ay) olup, 3.3. aydan büyük olduğu için TCTTCT yapılmalıdır.
Türkiye'de BCGBCG uygulaması okul çağı öncesine kadar yakalama şemasında yer alır.
4
Karma aşı tipi ve diğer aşıları belirle.
DaBTI˙PADaBT-İPA (84.84. aya kadar), KKKKKK, Hepatit B, Hepatit A ve Suçiçeği aşıları başlanmalıdır.
Bu aşıların yaş sınırları 6262 ayı kapsamaktadır.

Key Concept

Yakalama aşılamasında aşıya özgü üst yaş sınırları ve BCGBCG için TCTTCT zorunluluğu.
Estimated Time:2m 0s
Question 360Question

Orak hücreli anemi tanısıyla izlenen 22 yaşındaki bir çocukta, kapsüllü bakteri enfeksiyonlarından korunma amacıyla yapılacak aşılama planı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: MenACWYDMenACWY-D (Menactra) aşısı tercih edilecekse, pnömokok antikor yanıtında interferansı önlemek için bu aşının PCV13PCV13 serisi tamamlandıktan en az 44 hafta sonra uygulanması önerilir.

Answer

MenACWY-D (Menactra) aşısının, pnömokok yanıtındaki interferansı önlemek amacıyla PCV13 serisinden en az 4 hafta sonra uygulanması önerilen yaklaşımdır.
Orak hücreli anemi hastaları fonksiyonel asplenik kabul edilir. ACIP ve Türkiye aşı rehberlerine göre, MenACWY-D (Menactra) aşısı ile PCV13 aynı gün uygulandığında pnömokok serotiplerine karşı oluşan immün yanıtın azaldığı saptanmıştır. Bu nedenle, asplenik çocuklarda MenACWY-D yapılacaksa, PCV13 serisi (primer dozlar ve pekiştirme) tamamlandıktan en az 4 hafta sonra yapılması önerilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu ve risklerini tanımla.
Orak hücreli anemi, fonksiyonel aspleniye yol açar. Bu durum kapsüllü bakterilere (S. pneumoniae, N. meningitidis, Hib) karşı duyarlılığı artırır.
Asplenik hastalarda spesifik antikor üretimi ve fagositoz yeteneği azaldığı için invaziv enfeksiyon riski yüksektir.
2
Aşılar arası immünolojik etkileşimi (interferans) değerlendir.
MenACWY-D (Menactra) aşısındaki difteri toksoidi taşıyıcısı, PCV13 ile aynı anda verildiğinde pnömokok antikor yanıtını azaltır.
Taşıyıcı proteinlerin benzerliği nedeniyle oluşan immün interferansı önlemek için aspleniklerde bu iki aşının ayrılması (minimum 4 hafta) önerilir.
3
Marka bazlı istisnaları ve alternatifleri gözden geçir.
MenACWY-CRM (Menveo) veya MenACWY-TT (Nimenrix) aşılarında bu interferans gösterilmemiştir; bu markalar PCV13 ile aynı gün yapılabilir.
Rehberler Menactra markasına özel bir kısıtlama getirirken diğer konjuge meningokok aşıları için eş zamanlı uygulamaya izin verir.

Key Concept

Asplenik hastalarda MenACWY-D (Menactra) ve PCV13 arasındaki immünolojik interferans yönetimi.

Practice More

MenACWY-CRM (Menveo) ve MenACWY-TT (Nimenrix) aşılarının PCV13 ile etkileşim farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 18 / 19Next
Genel Pediatri — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 18 | Examkin