Basit Makineler

16 questions

Question 1Question

Şekildeki üç farklı basit makine düzeneğinde özdeş GG ağırlıklı yükler, sürtünmelerin ve makara ağırlıklarının önemsenmediği ortamlarda sırasıyla F1F_1, F2F_2 ve F3F_3 büyüklüğündeki kuvvetlerle dengelenmiştir.

* Sistem I: Eğik düzlem üzerindeki GG ağırlıklı yüke bağlı hareketli makarayı çeken ip, eğik düzleme paralel F1F_1 kuvvetiyle dengelenmiştir. Eğik düzlemin yatayla yaptığı açı 3030^\circ’dir.
* Sistem II: Bir ucu etrafında serbestçe dönebilen ağırlıksız, homojen kaldıracın desteğe uzaklığı dd olan noktasına GG ağırlıklı yük asılmıştır. Kaldıracın desteğe uzaklığı 3d3d olan diğer ucuna bağlı ip, silindir yarıçapı rr olan çıkrık sistemine sarılmıştır. Çıkrık kolunun uzunluğu 2r2r olup, kola dik olarak uygulanan F2F_2 kuvvetiyle sistem dengededir.
* Sistem III: Vida adımı aa olan bir vidaya bağlı kolun uzunluğu R=43aR = \frac{4}{3}a’dır. Kola dik olarak uygulanan F3F_3 kuvvetiyle, vidanın ilerlemesine karşı koyan GG büyüklüğündeki direnç kuvveti dengelenmiştir.

Buna göre; bu sistemlerde yükleri dengede tutan F1F_1, F2F_2 ve F3F_3 kuvvetlerinin büyüklüklerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız. (sin30=0,5\sin 30^\circ = 0,5 ve π=3\pi = 3 alınız.)

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sistemlerdeki denge koşulları incelendiğinde kuvvetlerin büyüklükleri sırasıyla F1=0,25GF_1 = 0,25G, F20,167GF_2 \approx 0,167G ve F3=0,125GF_3 = 0,125G olarak bulunur. Bu değerlerin büyükten küçüğe doğru sıralanışı F1>F2>F3F_1 > F_2 > F_3 şeklindedir.
Sistem I'de eğik düzlem ve hareketli makara analiz edildiğinde F1=0,25GF_1 = 0,25G bulunur. Sistem II'de kaldıraçtan gelen T=G/3T = G/3 gerilmesi çıkrık sisteminde dengelendiğinde F2=G/60,167GF_2 = G/6 \approx 0,167G olur. Sistem III'te ise vida prensibi gereği F3=G/8=0,125GF_3 = G/8 = 0,125G elde edilir. Bu değerler karşılaştırıldığında en büyük kuvvetin Sistem I'de, en küçük kuvvetin ise Sistem III'te olduğu görülür.

Step-by-Step Solution

1
Sistem I için kuvvet dengesini yazarak F1F_1 kuvvetini bulunuz.
F1=0,25GF_1 = 0,25G
Eğik düzlem üzerindeki GG ağırlıklı yükün eğik düzleme paralel aşağı doğru bileşeni Gsin30=0,5GG \sin 30^\circ = 0,5G olur. Bu kuvveti dengeleyen hareketli makaradaki iki ip koludur. Dolayısıyla 2F1=0,5GF1=0,25G2F_1 = 0,5G \Rightarrow F_1 = 0,25G elde edilir.
2
Sistem II'de önce kaldıraçtaki ip gerilmesini (TT), ardından çıkrık dengesinden F2F_2 kuvvetini bulunuz.
F2=G6F_2 = \frac{G}{6}
Kaldıraçta desteğe göre tork alınırsa: T3d=GdT=G3T \cdot 3d = G \cdot d \Rightarrow T = \frac{G}{3} olur. Çıkrıkta ise dönme eksenine göre tork dengesinden: F22r=TrF22r=G3rF2=G6F_2 \cdot 2r = T \cdot r \Rightarrow F_2 \cdot 2r = \frac{G}{3} \cdot r \Rightarrow F_2 = \frac{G}{6} elde edilir.
3
Sistem III'te vida için iş prensibini uygulayarak F3F_3 kuvvetini bulunuz.
F3=0,125GF_3 = 0,125G
Vida adımı aa, kol uzunluğu R=43aR = \frac{4}{3}a ve π=3\pi = 3 değerleri kullanılarak vida denklemi yazılır: F32πR=GaF32343a=GaF38a=GaF3=G8=0,125GF_3 \cdot 2\pi R = G \cdot a \Rightarrow F_3 \cdot 2 \cdot 3 \cdot \frac{4}{3}a = G \cdot a \Rightarrow F_3 \cdot 8a = G \cdot a \Rightarrow F_3 = \frac{G}{8} = 0,125G bulunur.
4
Elde edilen kuvvet değerlerini karşılaştırarak büyükten küçüğe sıralayınız.
F1>F2>F3F_1 > F_2 > F_3
0,25G>0,167G>0,125G0,25G > 0,167G > 0,125G olduğundan kuvvetlerin sıralaması F1>F2>F3F_1 > F_2 > F_3 şeklindedir.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı, tork ve iş prensiplerinin bileşke sistemlere uygulanması
Question 2Question

Sürtünmelerin ve basit makinelerin kendi ağırlıklarının önemsenmediği üç farklı düzenekte, özdeş GG ağırlıklı yükler sırasıyla aşağıdaki gibi dengelenmiştir:

- I. Düzenek: Eğik düzlem üzerindeki yük, düzleme paralel F1F_1 kuvvetiyle dengededir. Eğik düzlemin boyu 5h5h, yüksekliği 3h3h'dir.
- II. Düzenek: Çıkrık düzeneğinde yük, çıkrık silindirine bağlı ipin ucunda olup çıkrık koluna dik uygulanan F2F_2 kuvvetiyle dengededir. Çıkrık kolunun uzunluğu RR, silindir yarıçapı rr ve R=3rR = 3r'dir.
- III. Düzenek: Desteğin arada olduğu, ağırlığı önemsiz kaldıraçta yükün desteğe olan uzaklığı 2d2d, kuvvete olan uzaklığı ise 5d5d'dir. Yük, kaldıraca dik uygulanan F3F_3 kuvvetiyle dengededir.

Buna göre; bu düzeneklerin kuvvet kazançlarını (KIK_I, KIIK_{II}, KIIIK_{III}) en büyükten en küçüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

D��zeneklerin kuvvet kazançları en büyükten en küçüğe doğru sırasıyla II. Düzenek (Ç��krık), III. Düzenek (Kaldıraç) ve I. Düzenek (Eğik Düzlem) şeklindedir.
Çıkrık düzeneğinde kuvvet kazancı 3, kaldıraç düzeneğinde 2,5 ve eğik düzlem düzeneğinde yaklaşık 1,67 olduğundan kuvvet kazançlarının büyükten küçüğe doğru sıralaması II. Düzenek, III. Düzenek ve I. Düzenek şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Eğik düzlem düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
KI=GF1K_I = \frac{G}{F_1} oranı bulunur. Eğik düzlemde denge şartı F1×L=G×hF_1 \times L = G \times h şeklindedir. Buradan F1×5h=G×3hF1=35GF_1 \times 5h = G \times 3h \Rightarrow F_1 = \frac{3}{5}G olur. Kuvvet kazancı ise KI=GF1=53167K_I = \frac{G}{F_1} = \frac{5}{3} \approx 1{}67 olarak elde edilir.
Eğik düzlem üzerindeki yükün ağırlığının düzleme paralel bileşeni ile dengeleyen kuvvet arasındaki ilişkiyi kurmak için.
2
Çıkrık düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
KII=GF2K_{II} = \frac{G}{F_2} oranı bulunur. Çıkrıkta tork dengesi yazılırsa: F2×R=G×rF_2 \times R = G \times r olur. R=3rR = 3r verildiğinden F2×3r=G×rF2=G3F_2 \times 3r = G \times r \Rightarrow F_2 = \frac{G}{3} olur. Kuvvet kazancı ise KII=GF2=3K_{II} = \frac{G}{F_2} = 3 olarak elde edilir.
Çıkrık merkezine göre tork alarak uygulanan kuvvet ile yükün ağırlığı arasındaki oranı bulmak için.
3
Kaldıraç düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
KIII=GF3K_{III} = \frac{G}{F_3} oranı bulunur. Desteğe göre tork dengesi yazılırsa: F3×5d=G×2dF_3 \times 5d = G \times 2d olur. Buradan F3=25G=04GF_3 = \frac{2}{5}G = 0{}4G elde edilir. Kuvvet kazancı ise KIII=GF3=52=25K_{III} = \frac{G}{F_3} = \frac{5}{2} = 2{}5 olarak bulunur.
Kaldıraçta destek noktasına göre tork dengesini kullanarak kuvvet kazancı bağıntısını elde etmek için.
4
Bulunan kuvvet kazancı değerlerini karşılaştırıp büyükten küçüğe sıralayınız.
KII=3K_{II} = 3, KIII=25K_{III} = 2{}5 ve KI167K_I \approx 1{}67 değerleri karşılaştırıldığında sıralama KII>KIII>KIK_{II} > K_{III} > K_I şeklinde gerçekleşir.
Düzeneklerin kuvvet kazançlarını sayısal büyüklüklerine göre sıralamak için.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı (KK), yükün (GG) sisteme uygulanan girişi kuvvetine (FF) oranıdır (K=GFK = \frac{G}{F}). Sürtünmesiz sistemlerde bu oran aynı zamanda yoldan kayıp oranına karşılık gelir.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği ideal basit makine düzenekleri aşağıda açıklanmıştır. Bu düzeneklerin kuvvet kazançlarını (yük / kuvvet oranı) en büyük olandan en küçük olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Düzenek I, Düzenek II, Düzenek III (Kuvvet kazançları sırasıyla 4, 3 ve 2'dir)
Düzeneklerin kuvvet kazançları hesaplandığında eğik düzlem için 4/1=44/1 = 4, kaldıraç için 33, hareketli makara için ise 22 bulunur. Dolayısıyla büyükten küçüğe sıralama Düzenek I, Düzenek II ve Düzenek III şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Eğik düzlem düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 44
Sürtünmesiz bir eğik düzlemde kuvvet kazanc��, düzlemin boyunun yüksekliğine oranına (L/hL/h) eşittir.
2
Kaldıraç düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 33
Kaldıraçlarda tork prensibine göre kuvvet kazancı, kuvvet kolunun yük koluna oranına eşittir.
3
Hareketli makara düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 22
İdeal bir hareketli makarada, makarayı yukarı çeken iki ip olduğu için kuvvet kazancı 22'dir.
4
Hesaplanan kuvvet kazancı değerlerini karşılaştırma
Düzenek I (44) > Düzenek II (33) > Düzenek III (22)
Buna göre kuvvet kazancı en büyük olan Düzenek I, ardından Düzenek II ve en küçük olan Düzenek III'tür.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı hesabı
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question

Sürtünmelerin önemsiz olduğu bir düzenekte; merkezleri çakışık, birlikte dönebilen 3r3r ve rr yarıçaplı silindirlerden oluşan bir çıkrık sistemi kurulmuştur. Yarıçapı 3r3r olan silindire saat yönünde, yarıçapı rr olan silindire ise saat yönünün tersine sarılmış olan aynı ipin uçları, ağırlığı PP olan sürtünmesiz hareketli makaraya bağlanmış ve makaraya 5P5P ağırlıklı bir yük asılmıştır.

Sistemi dengede tutmak için çıkrık miline bağlı R=5rR = 5r uzunluğundaki kola uygulanması gereken en küçük kuvvetin büyüklüğü kaç PP olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 65\frac{6}{5}

Answer

Sistemi dengede tutmak için kola uygulanması gereken en küçük kuvvetin büyüklüğü 6/5 P olmalıdır.
Denge durumunda hareketli makarayı yukarı çeken iki ipteki gerilme kuvveti eşit olup T=3PT = 3P değerine sahiptir. Eş merkezli silindirlerde ipler zıt yönlerde sarıldığı için torkları zıt işaretlidir ve net tork 2Tr=6Pr2Tr = 6Pr olarak bulunur. Bu tork, uzunluğu 5r5r olan kol üzerindeki FF kuvveti ile dengelendiğinde F=6/5PF = 6/5 P elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Hareketli makara üzerindeki kuvvet dengesini yazarak ipteki gerilme kuvvetini bulunuz.
Makarayı yukarı çeken iki ipteki gerilme kuvveti TT olup, aşağı çeken yük 5P5P ve makara ağırlığı PP ile dengelenir: 2T=5P+P    T=3P2T = 5P + P \implies T = 3P.
Sürtünmesiz ve serbestçe dönebilen hareketli makara etrafından geçen tek bir ip olduğundan, makaranın her iki yanındaki ip gerilme kuvvetleri birbirine eşit (TT) olur.
2
Eş merkezli silindirler üzerindeki iplerin oluşturduğu net torku silindirlerin dönme merkezine göre hesaplayınız.
3r3r yarıçaplı silindire sarılı ip saat yönünde tork oluştururken, rr yarıçaplı silindire ters yönde sarılı ip zıt yönde tork oluşturur. Net tork: τnet=T3rTr=2Tr\tau_{net} = T \cdot 3r - T \cdot r = 2Tr. T=3PT = 3P değeri yerine yazıldığında, τnet=2(3P)r=6Pr\tau_{net} = 2 \cdot (3P) \cdot r = 6Pr bulunur.
İpler silindirlere zıt yönlerde sarıldığı için oluşturdukları torklar zıt yönlüdür ve net tork bulunurken birbirinden çıkarılmalıdır.
3
Kuvvet kolunun oluşturduğu torku net torka eşitleyerek gereken kuvveti hesaplayınız.
FR=τnet    F5r=6Pr    F=65P=1,2PF \cdot R = \tau_{net} \implies F \cdot 5r = 6Pr \implies F = \frac{6}{5}P = 1,2P.
Sistemin dengede kalabilmesi için kola uygulanılan kuvvetin oluşturduğu torkun, iplerin oluşturduğu net torku dengelemesi gerekir.

Key Concept

Eş merkezli çıkrık sistemlerinde zıt yönlü sarılmış iplerin tork dengesi ve hareketli makaralarda kuvvet analizi.
Question 5Question

Ağırlığı önemsiz, eşit bölmeli yatay bir çubuk, sol ucundaki destek etrafında serbestçe dönebilmektedir. Çubuğa destekten 11 bölme uzaklıkta GG ağırlıklı bir yük asılmış ve çubuk, destekten 22 bölme uzaklıktaki diğer ucuna uygulanan düşey yukarı yönlü FF kuvvetiyle yatay dengede tutulmaktadır.

Buna göre, desteğin çubuğa uyguladığı tepki kuvvetinin büyüklüğü kaç GG'dir?

Show answer & explanation

Answer: 12\frac{1}{2}

Answer

Desteğin çubuğa uyguladığı tepki kuvvetinin büyüklüğü yarım GG olmalıdır.
Desteğe göre yazılan tork dengesinden uygulanan kuvvet yarım GG olarak elde edilir. Düşey doğrultudaki net kuvvet dengesi yazıldığında, yukarı yönlü olan desteğin tepki kuvveti ile uygulanan kuvvetin toplamı, aşağı yönlü yükün ağırlığına eşit olmalıdır. Buradan desteğin tepki kuvveti de yarım GG olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Desteğin bulunduğu sol uca göre tork dengesi denklemini yazarak uygulanan FF kuvvetini bulmak.
G×1=F×2    F=12GG \times 1 = F \times 2 \implies F = \frac{1}{2}G
Çubuğun dönmeden dengede kalabilmesi için dönme ekseni olarak seçilen destek noktasına göre toplam tork sıfır olmalıdır.
2
Çubuğa etki eden düşey doğrultudaki net kuvveti sıfıra eşitleyerek desteğin tepki kuvvetini (NN) hesaplamak.
N+FG=0    N+12GG=0    N=12GN + F - G = 0 \implies N + \frac{1}{2}G - G = 0 \implies N = \frac{1}{2}G
Çubuğun düşey doğrultuda hareket etmemesi için yukarı yönlü kuvvetlerin toplamı, aşağı yönlü kuvvetlerin toplamına eşit olmalıdır.

Key Concept

Kaldıraçlarda tork ve kuvvet dengesi prensipleri
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

Sürtünmelerin önemsenmediği bir eğik düzlem üzerinde, ağırlığı 20 N20\text{ N} olan hareketli makaraya bağlı 80 N80\text{ N} ağırlığındaki K cismi şekildeki gibi dengelenmiştir. Eğik düzlemin yatay ile yaptığı açı 3030^\circ olup, makarayı çevreleyen ipin uçları eğik düzlem yüzeyine paraleldir.

Buna göre, sistemi bu konumda dengede tutan FF kuvvetinin büyüklüğü kaç N\text{N}'dur?
(sin30=0,5\sin 30^\circ = 0,5)

Show answer & explanation

Answer: 25 \text{ N}

Answer

Sistemi bu konumda dengede tutan FF kuvvetinin büyüklüğü 25 N25\text{ N}'dur.
Sistemi dengede tutan kuvveti bulmak için K cisminin ve hareketli makaranın ağırlıklarının eğik düzleme paralel bileşenleri toplanır. Bu toplam kuvvet, hareketli makarayı taşıyan iki paralel ip kolu tarafından eşit olarak paylaştırılır. Toplam paralel kuvvet (80+20)sin30=50 N(80 + 20) \cdot \sin 30^\circ = 50\text{ N}'dur. İp kollarındaki gerilme kuvveti F=50/2=25 NF = 50 / 2 = 25\text{ N} olur.

Step-by-Step Solution

1
K cisminin ve hareketli makaranın ağırlıklarının eğik düzleme paralel bileşenleri hesaplanır.
K cismi için: Gx=Gsin30=800,5=40 NG_x = G \cdot \sin 30^\circ = 80 \cdot 0,5 = 40\text{ N}.
Hareketli makara için: Pmx=Pmsin30=200,5=10 NP_{mx} = P_m \cdot \sin 30^\circ = 20 \cdot 0,5 = 10\text{ N}.
Eğik düzlem üzerindeki cisimlerin aşağı doğru kayma eğilimini yaratan kuvvet, ağırlıklarının eğik düzlem yüzeyine paralel olan bileşenidir.
2
Eğik düzlem üzerinde aşağı doğru olan toplam paralel kuvvet belirlenir.
Ftoplam=Gx+Pmx=40+10=50 NF_{\text{toplam}} = G_x + P_{mx} = 40 + 10 = 50\text{ N}.
K cismi hareketli makaraya asılı olduğu için her iki ağırlığın eğik düzleme paralel bileşenleri aynı doğrultuda aşağı yönlüdür ve doğrudan toplanır.
3
Hareketli makara prensibi kullanılarak denge şartından FF kuvveti hesaplanır.
2F=Ftoplam    2F=50    F=25 N2F = F_{\text{toplam}} \implies 2F = 50 \implies F = 25\text{ N}.
Hareketli makarayı çevreleyen ipin her iki ucu da eğik düzleme paralel olduğu için aşağı yönlü toplam kuvvet, ipin iki kolu tarafından eşit olarak paylaşılır.

Key Concept

Eğik düzlem ve hareketli makara sistemlerinde kuvvet dengesi
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği aşağıdaki üç farklı basit makine düzeneğinde, özdeş GG ağırlıklı yükler sırasıyla F1F_1, F2F_2 ve F3F_3 büyüklüğündeki kuvvetlerle dengelenmiştir.

I. Eğik düzlem: Eğik düzlem boyu 4L4L, yüksekliği ise LL'dir. Yük, eğik düzlem yüzeyine paralel F1F_1 kuvveti ile dengelenmiştir.
II. Kaldıraç: Desteğin arada olduğu kaldıraçta, desteğin yüke olan uzaklığı dd, F2F_2 kuvvetinin uygulandığı noktaya olan uzaklığı ise 3d3d'dir.
III. Çıkrık: Çıkrık kolunun uzunluğu 5r5r, yükün asılı olduğu silindirin yarıçapı rr'dir. Yük, çıkrık kolunun ucuna dik olarak uygulanan F3F_3 kuvveti ile dengelenmiştir.

Buna göre; bu basit makinelerin sağladığı kuvvet kazançlarını büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Kuvvet kazançlarının büyükten küçüğe doğru doğru sıralaması Çıkrık (III) > Eğik düzlem (I) > Kaldıraç (II) şeklindedir.
Doğru sıralama olan Çıkrık > Eğik düzlem > Kaldıraç sırasında, her bir düzeneğin kuvvet kazancı sırasıyla 5, 4 ve 3 olarak hesaplanır. Dolayısıyla en büyük kuvvet kazancı çıkrıkta, en küçüğü ise kaldıraçtadır.

Step-by-Step Solution

1
Her bir düzenek için denge denklemini yazarak uygulanan kuvvetleri yük (GG) cinsinden belirlemek.
F1=G/4F_1 = G/4, F2=G/3F_2 = G/3 ve F3=G/5F_3 = G/5 olarak elde edilir.
Kuvvet kazancını hesaplayabilmek için öncelikle kuvvetlerin yüke oranını bulmamız gerekir.
2
Her bir düzenek için kuvvet kazancını (K=GFK = \frac{G}{F}) hesaplamak.
K1=4K_1 = 4, K2=3K_2 = 3 ve K3=5K_3 = 5 değerleri bulunur.
Kuvvet kazancı, yükün uygulanan kuvvete oranı olarak tanımlanır.
3
Bulunan kuvvet kazancı değerlerini karşılaştırarak büyükten küçüğe doğru sıralamak.
5>4>35 > 4 > 3 olduğundan sıralama III > I > II şeklindedir.
Elde edilen sayısal kuvvet kazancı değerlerinin büyüklük sıralaması istenmektedir.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün uygulanan kuvvete (veya kuvvet kolunun yük koluna) oranı ile belirlenir ve sürtünmesiz sistemlerde yoldan kayıp oranına eşittir.
Question 8Question

Sürtünmelerin önemsenmediği bir eğik düzlem düzeneğinde, GG ağırlığındaki bir kutu, eğik düzlem yüzeyine paralel ve FF büyüklüğündeki kuvvet yardımıyla sabit hızla yukarı doğru çekilmektedir. Eğik düzlemin yüksekliği hh, eğik düzlem yüzeyinin uzunluğu ise 3h3h olduğuna göre, bu eğik düzlem düzeneğinin kuvvet kazancı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 33

Answer

Kuvvet kazancı 3'tür.
Kuvvet kazancı, yükün uygulanan kuvvete oranı (G/FG/F) olarak tanımlanır. Eğik düzlemde sürtünmeler önemsiz olduğunda ve cisim sabit hızla hareket ettiğinde, net kuvvet sıfırdır. Bu durumda eğik düzleme paralel olan kuvvet (FF), cismin ağırlığının eğik düzleme paralel bileşenine (GsinθG \cdot \sin\theta) eşit olur. Burada sinθ=h3h=13\sin\theta = \frac{h}{3h} = \frac{1}{3} olduğundan, F=G13=G3F = G \cdot \frac{1}{3} = \frac{G}{3} elde edilir. Buradan kuvvet kazancı GF=3\frac{G}{F} = 3 olarak bulunur. Dolayısıyla değeri 33 olan seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Eğik düzlem üzerindeki kuvvet dengesi yazılır.
Sabit hızla hareket eden kutu için net kuvvet sıfırdır. Eğik düzlem yüzeyine paralel yönlerdeki kuvvet dengesinden F=GsinθF = G \cdot \sin\theta elde edilir.
Sabit hızlı harekette ivme sıfırdır, bu yüzden net kuvvet sıfır olmalıdır.
2
Eğim açısının sinüsü geometrik olarak bulunur.
sinθ=h3h=13\sin\theta = \frac{h}{3h} = \frac{1}{3}
E��ik düzlemin yüksekliği karşı kenar, uzunluğu ise hipotenüstür.
3
Kuvvet kazancı hesaplanır.
Kuvvet kazanc�� =GF=GG/3=3= \frac{G}{F} = \frac{G}{G/3} = 3 olarak bulunur.
Kuvvet kazancı, kaldırılan yükün uygulanan kuvvete oranıdır.

Key Concept

Eğik düzlemde kuvvet kazancı, e��ik düzlem boyunun yüksekliğe oranına eşittir (Lh\frac{L}{h}).
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği ideal basit makine düzeneklerinde elde edilen kuvvet kazançları (yükün büyüklüğünün uygulanan kuvvete oranı) karşılaştırılacaktır.

Buna göre, aşağıda tanımlanan basit makine düzeneklerini kuvvet kazancı en küçük olandan en büyük olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Düzeneklerin kuvvet kazançları sırasıyla; eğik düzlem düzeneğinde 2, kaldıraç düzeneğinde 2,5 ve çıkrık düzeneğinde 3'tür. Bu durumda en küçükten en büyüğe doğru sıralama II - III - I (eğik düzlem - kaldıraç - çıkrık) şeklindedir.
Doğru sıralama eğik düzlem, kaldıraç ve çıkrık şeklindedir. Çünkü bu düzeneklerin kuvvet kazançları sırasıyla 2, 2,5 ve 3 olarak hesaplanmaktadır. 2 < 2,5 < 3 olduğu için sıralama bu şekilde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Eğik düzlem düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı = 1sin(30)=2\frac{1}{\sin(30^\circ)} = 2.
Sürtünmesiz eğik düzlemde yükü sabit hızla çekmek için gereken kuvvet F=Gsin(30)F = G \cdot \sin(30^\circ) şeklindedir. Kuvvet kazancı ise GF=1sin(30)\frac{G}{F} = \frac{1}{\sin(30^\circ)} ile bulunur.
2
Kaldıraç düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı = 5d2d=25\frac{5d}{2d} = 2{}5.
Desteğe göre tork alındığında F5d=G2dF \cdot 5d = G \cdot 2d eşitliği yazılır. Buradan kuvvet kazancı GF=52=25\frac{G}{F} = \frac{5}{2} = 2{}5 bulunur.
3
Çıkrık düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı = 3rr=3\frac{3r}{r} = 3.
Çıkrık eksenine göre tork dengesinden FR=GrF \cdot R = G \cdot r yazılır. R=3rR = 3r olduğundan kuvvet kazancı GF=Rr=3\frac{G}{F} = \frac{R}{r} = 3 elde edilir.
4
Elde edilen kuvvet kazancı değerlerini karşılaştırarak küçükten büyüğe sıralayınız.
2 < 2,5 < 3 olduğundan sıralama eğik düzlem, kaldıraç ve çıkrık şeklindedir.
Kuvvet kazancı değerlerinin büyüklük ilişkisi en küçükten en büyüğe doğru sırayı belirler.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olup sistemin geometrik boyutlarına bağlıdır. Kuvvet kolunun yük koluna oranı arttıkça kuvvet kazancı da artar.
Question 10Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği ideal düzeneklerde, iplerin uçları eşit miktarda (hh) çekilmektedir. Buna göre, düzeneklerdeki yüklerin yükselme miktarlarını (x1x_1, x2x_2 ve x3x_3) en büyükten en küçüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Yüklerin yükselme miktarları arasındaki ilişki en büyükten en küçüğe doğru x1>x2>x3x_1 > x_2 > x_3 şeklindedir.
Yüklerin yükselme miktarları sırasıyla x1=hx_1 = h, x2=0,5hx_2 = 0,5h ve x3=h3x_3 = \frac{h}{3} olarak hesaplanır. Bu değerler karşılaştırıldığında en büyük yer değiştirme sabit makarada, en küçük ise çıkrıkta gerçekleşir. Dolayısıyla doğru sıralama bir, iki, üç şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
Sabit makara düzeneğini analiz etmek
Sabit makarada kuvvetin yönü değişir ancak yoldan kazanç ya da kayıp yoktur. Dolayısıyla ipin ucu hh kadar çekildiğinde yük de hh kadar yükselir: x1=hx_1 = h.
Sabit makaralarda hareket iletimi doğrudan gerçekleşir.
2
Hareketli makara düzeneğini analiz etmek
Hareketli makarada kuvvetten 2 kat kazanç varken yoldan 2 kat kayıp vardır. Bu sebeple ipin ucu hh kadar çekildiğinde yük ipin çekilme miktarının yarısı kadar yükselir: x2=h2x_2 = \frac{h}{2}.
İpin hareketinin yarısı makarayı döndürmeye, yarısı ise yükseltmeye harcanır.
3
Çıkrık düzeneğini analiz etmek
Merkezleri çakışık silindirler aynı açıyla dönerler. Büyük silindirin yarıçapı 3r3r, küçük silindirin yarıçapı rr olduğundan, büyük silindirdeki ip hh kadar çekildiğinde sistem θ=h3r\theta = \frac{h}{3r} radyan döner. Bu dönme sonucunda küçük silindire bağlı yük x3=θr=h3x_3 = \theta \cdot r = \frac{h}{3} kadar yükselir.
Eş merkezli silindirlerin çizgisel yer değiştirmeleri yarıçaplarıyla doğru orantılıdır.
4
Elde edilen yükselme miktarlarını karşılaştırmak
x1=hx_1 = h, x2=0,5hx_2 = 0,5h, x30,33hx_3 \approx 0,33h değerleri karşılaştırıldığında sıralama x1>x2>x3x_1 > x_2 > x_3 olarak bulunur.
Büyükten küçüğe sıralama yapılması istendiğinden en yüksek değerden en düşük değere doğru dizilim yapılır.

Key Concept

Basit makinelerde işten ve enerjiden kazanç sağlanamaz; kuvvetten kazanç oranında yoldan kayıp gerçekleşir.
Estimated Time:1m 0s
Question 11Question

Sürtünmelerin önemsenmediği üç farklı basit makine düzeneğinde, özdeş GG ağırlıklı cisimler F1F_1, F2F_2 ve F3F_3 büyüklüğündeki kuvvetlerle dengelenmiştir. Buna göre; F1F_1, F2F_2 ve F3F_3 kuvvetlerinin büyüklüklerini en küçükten en büyüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Denge şartlarından elde edilen kuvvet büyüklükleri karşılaştırıldığında doğru sıralama en küçükten en büyüğe doğru III - I - II şeklindedir.
Denge prensipleri uygulandığında kuvvet büyüklükleri F30,33GF_3 \approx 0,33 G, F1=0,5GF_1 = 0,5 G ve F2=0,75GF_2 = 0,75 G olarak hesaplanır. Bu değerler en küçükten en büyüğe sıralandığında F3<F1<F2F_3 < F_1 < F_2 sıralaması elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Eğik düzlemdeki cismin denge şartını yazarak F1F_1 kuvvetini bulmak.
F1=Gsin(30)=0,5GF_1 = G \sin(30^\circ) = 0,5 G değeri elde edilir.
Eğik düzlemde cismin ağırlığının eğik düzleme paralel bileşeni, dengeleyici kuvvet olan F1F_1'e eşit olmalıdır.
2
Ağırlıklı hareketli makara sisteminde düşey kuvvet dengesini yazarak F2F_2 kuvvetini bulmak.
2F2=G+0,5GF2=0,75G2 F_2 = G + 0,5 G \Rightarrow F_2 = 0,75 G değeri elde edilir.
Hareketli makarada yukarı yönlü ip gerilmelerinin toplamı, makaranın kendi a��ırlığı ile asılı yükün ağırlığının toplamını dengelemelidir.
3
Kaldıraç sisteminde desteğe göre tork dengesini yazarak F3F_3 kuvvetini bulmak.
G1=F33F3=13G0,33GG \cdot 1 = F_3 \cdot 3 \Rightarrow F_3 = \frac{1}{3} G \approx 0,33 G değeri elde edilir.
Çubuğun dönmeden dengede kalabilmesi için desteğin her iki yanındaki kuvvetlerin tork büyüklükleri birbirine eşit olmalıdır.
4
Hesaplanan kuvvet büyüklüklerini karşılaştırıp en küçükten en büyüğe doğru sıralamak.
0,33G<0,5G<0,75G0,33 G < 0,5 G < 0,75 G olduğundan F3<F1<F2F_3 < F_1 < F_2 sıralamasına ulaşılır.
Sayısal büyüklükler doğrudan karşılaştırılarak istenen sıralama belirlenir.

Key Concept

Basit makinelerde denge, tork ve kuvvet kazancı prensipleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 12Question

Eğim açısı 3737^\circ olan sürtünmeli bir eğik düzlemin alt ucunda durmakta olan GG ağırlıklı bir kutu, e��ik düzlem yüzeyine paralel FF büyüklüğündeki sabit bir kuvvetle sabit hızla çekilerek eğik düzlemin tepe noktasına ulaştırılıyor.

Kutu bu süreçte düşey doğrultuda hh kadar yükseldiğine ve bu basit makine düzeneğinin verimi %60\%60 olduğuna göre, kutu ile eğik düzlem yüzeyi arasındaki sürtünme katsayısı (μ\mu) kaçtır?
(sin37=0,6\sin 37^\circ = 0,6; cos37=0,8\cos 37^\circ = 0,8)

Show answer & explanation

Answer: 0,50

Answer

Sürtünme katsayısı μ=0,5\mu = 0,5 olmalıdır.
Sürtünmeli bir eğik düzlemde yapılan yararlı iş, cismin kazandığı potansiyel enerjidir (Wyararlı=GhW_{\text{yararlı}} = G \cdot h). Eğik düzlemin uzunluğu LL ise, düşey yükselme miktarı h=Lsin37=0,6Lh = L \cdot \sin 37^\circ = 0,6L olur. Buradan Wyararlı=0,6GLW_{\text{yararlı}} = 0,6G \cdot L elde edilir. Uygulanan FF kuvvetinin yaptığı toplam iş ise Wtoplam=FLW_{\text{toplam}} = F \cdot L kadardır. Cisim sabit hızla hareket ettiği için üzerine etki eden net kuvvet sıfırdır. Bu durumda uygulanan kuvvet, eğik düzleme paralel yer çekimi bileşeni ile sürtünme kuvvetinin toplamına eşittir: F=Gsin37+fs=0,6G+μNF = G \cdot \sin 37^\circ + f_s = 0,6G + \mu \cdot N. Burada normal kuvvet N=Gcos37=0,8GN = G \cdot \cos 37^\circ = 0,8G olduğundan, F=0,6G+0,8μG=G(0,6+0,8μ)F = 0,6G + 0,8\mu \cdot G = G(0,6 + 0,8\mu) olur. Düzeneğin verimi, yapılan yararlı işin harcanan toplam enerjiye (yapılan toplam işe) oranıdır: Verim=WyararlıWtoplam=0,6GLG(0,6+0,8μ)L=0,60,6+0,8μ\text{Verim} = \frac{W_{\text{yararlı}}}{W_{\text{toplam}}} = \frac{0,6G \cdot L}{G(0,6 + 0,8\mu) \cdot L} = \frac{0,6}{0,6 + 0,8\mu}. Verim %60\%60 (0,60,6) olarak verildiğinden: 0,6=0,60,6+0,8μ    0,6+0,8μ=1    0,8μ=0,4    μ=0,50,6 = \frac{0,6}{0,6 + 0,8\mu} \implies 0,6 + 0,8\mu = 1 \implies 0,8\mu = 0,4 \implies \mu = 0,5 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Yararlı işin hesaplanması
Wyararlı=Gh=0,6GLW_{\text{yararlı}} = G \cdot h = 0,6G \cdot L
Eğik düzlemde yapılan yararlı iş, cismin kazandığı potansiyel enerjidir.
2
Uygulanan kuvvetin bileşenler cinsinden bulunması
F=0,6G+0,8μGF = 0,6G + 0,8\mu G
Sabit hızlı hareket için net kuvvet sıfır olmalı, uygulanan kuvvet yer çekimi paralel bileşeni ile sürtünme kuvvetinin toplamına eşit olmalıdır.
3
Verim formülünün uygulanarak sürtünme katsayısının çözülmesi
μ=0,5\mu = 0,5
Verim oranı %60\%60 (0,60,6) olarak verilmiştir, yararlı işin toplam işe oranından μ\mu çekilir.

Key Concept

Sürtünmeli eğik düzlemde verim ve kuvvet dengesi
Estimated Time:2m 0s
Question 13Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği ideal ortamlarda kurulan üç farklı basit makine düzeneğine ait bilgiler aşağıda verilmiştir:

- Düzenek I: Desteğin arada olduğu, kuvvet kolunun yük koluna oranının 33 olduğu kaldıraç düzeneği.
- Düzenek II: Eğik düzlem boyunun yüksekliğine oranının 2,52,5 olduğu eğik düzlem düzeneği.
- Düzenek III: Kuvvet kolunun silindir yarıçapına oranının 44 olduğu çıkrık düzeneği.

Buna göre, bu düzeneklerin kuvvet kazançlarını en büyükten en küçüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Düzeneklerin kuvvet kazançları en büyükten en küçüğe doğru sırasıyla Düzenek III, Düzenek I ve Düzenek II şeklindedir.
Sürtünmesiz ve ideal basit makine düzeneklerinde kuvvet kazancı, yükün uygulanan kuvvete oranına (P/FP/F) eşittir. Tork ve iş prensipleri uygulandığında; kaldıraçta kuvvet kazancı kuvvet kolu/yük kolu = 33, eğik düzlemde boy/yükseklik = 2,52,5, çıkrıkta ise kuvvet kolu/silindir yarıçapı = 44 olarak bulunur. Sayısal değerler karşılaştırıldığında en büyük kuvvet kazancı Düzenek III'te, en küçük ise Düzenek II'de elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Düzenek I için kaldıraçtaki kuvvet kazancını belirleme.
Kuvvet kazancı = Kuvvet KoluYu¨k Kolu=3\frac{\text{Kuvvet Kolu}}{\text{Yük Kolu}} = 3 olarak hesaplanır.
İdeal kaldıraçlarda tork prensibine göre kuvvet kazancı, kuvvet kolunun yük koluna oranına eşittir.
2
Düzenek II için eğik düzlemdeki kuvvet kazancını belirleme.
Kuvvet kazancı = Eg˘ik Du¨zlem BoyuYu¨kseklik=2,5\frac{\text{Eğik Düzlem Boyu}}{\text{Yükseklik}} = 2,5 olarak hesaplanır.
İdeal eğik düzlemlerde iş prensibi gereği kuvvet kazancı, eğik düzlem boyunun yüksekliğe oranına eşittir.
3
Düzenek III için çıkrıktaki kuvvet kazancını belirleme.
Kuvvet kazancı = Kuvvet KoluSilindir Yarıc¸apı=4\frac{\text{Kuvvet Kolu}}{\text{Silindir Yarıçapı}} = 4 olarak hesaplanır.
İdeal çıkrıklarda tork dengesi yazıldığında kuvvet kazancı, kuvvet kolunun silindir yarıçapına oranına eşit olur.
4
Hesaplanan kuvvet kazançlarını karşılaştırarak en büyükten en küçüğe doğru sıralama.
4>3>2,54 > 3 > 2,5 olduğundan sıralama Düzenek III > Düzenek I > Düzenek II şeklindedir.
Kuvvet kazançlarının büyüklük değerleri doğrudan karşılaştırılarak sıralama yapılır.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı (mekanik avantaj) tanımı ve kaldıraç, eğik düzlem ile çıkrık sistemlerinde kuvvet kazancı hesabı.
Question 14Question

Yarıçapları sırasıyla rr ve 3r3r olan K ve L dişli çarkları, merkezlerinden geçen sabit miller etrafında serbestçe dönebilmektedir. K dişlisi dışarıdan uygulanan bir tork yardımıyla döndürüldüğünde, dişlilerin temas noktasında birbirine uyguladığı kuvvetler oluşur ve L dişlisi de dönmeye başlar.

Buna göre, dişlilerin birbirine temas ettiği noktalarda oluşan etkileşim kuvvetleriyle ilgili;

I. K dişlisinin L dişlisine uyguladığı kuvvetin büyüklüğü, L'nin K'ye uyguladığı kuvvetin büyüklüğüne eşittir.
II. Bu temas kuvvetleri bir etki-tepki çifti olduğundan, kuvvetlerin bileşkesi sıf��rdır ve dişliler üzerinde net tork oluşturmazlar.
III. L dişlisinin yarıçapı K'ninkinden daha büyük olduğu için, L dişlisinin temas noktasında uyguladığı kuvvetin büyüklüğü daha fazladır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yalnız I

Answer

Yalnız I ifadesini içeren seçenek doğrudur. Dişlilerin birbirine uyguladığı temas kuvvetleri etki-tepki kuvvet çifti oluşturur ve büyüklükleri eşittir. Bu kuvvetler farklı cisimler üzerinde etkili olduğundan bileşkeleri alınamaz.
Doğru olan ifadeye göre, K dişlisinin L dişlisine uyguladığı temas kuvvetinin büyüklüğü L dişlisinin K'ye uyguladığı kuvvetin büyüklüğüne eşittir. Bu durum Newton'ın üçüncü yasası (etki-tepki) gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Etki-tepki kuvvet çiftlerinin doğasını belirleyin.
K dişlisinin L dişlisine uyguladığı temas kuvveti ile L dişlisinin K dişlisine uyguladığı temas kuvveti bir etki-tepki çiftidir.
Temas halinde olan iki cismin birbirine uyguladığı kuvvetler Newton'ın üçüncü yasasına göre her zaman etki-tepki çifti oluşturur.
2
Kuvvetlerin büyüklüklerini ve yarıçap ilişkisini karşılaştırın.
Kuvvetlerin büyüklükleri birbirine eşittir, yarıçapların farklı olması kuvvet büyüklüğünü etkilemez.
Etki-tepki kuvvetlerinin büyüklükleri cisimlerin boyutlarından veya yarıçaplarından bağımsız olarak her zaman birbirine eşittir.
3
Kuvvetlerin bileşkesini ve tork etkisini değerlendirin.
Kuvvetler farklı cisimlere etki ettiği için bileşkeleri sıfır değildir ve her bir dişli üzerinde kendi ekseni etrafında tork oluştururlar.
Etki ve tepki kuvvetleri aynı cisme uygulanmadığı için vektörel olarak toplanıp bileşkeleri alınamaz. K üzerindeki kuvvet K'yi, L üzerindeki kuvvet L'yi döndürmeye yönelik tork oluşturur.

Key Concept

Newton'ın Üçüncü Hareket Yasası (Etki-Tepki) ve Dişli Çarklarda Kuvvet Aktarımı
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question

Sürtünmelerin ve basit makinelerin kendi ağırlıklarının önemsenmediği ideal ortamlarda kurulan üç farklı basit makine düzeneği aşağıda verilmiştir:

* I. Düzenek: Desteğin arada olduğu, kuvvet kolunun yük koluna oranının 33 olduğu bir kaldıraç sistemi.
* II. Düzenek: Eğik düzlemin boyunun (LL) yüksekliğine (hh) oranının 44 olduğu bir eğik düzlem sistemi.
* III. Düzenek: Kuvvet uygulanan kolun yarıçapının (RR), yükün bağlı olduğu silindir yarıçapına (rr) oranının 22 olduğu bir çıkrık sistemi.

Buna göre, bu düzenekleri kuvvet kazançları en büyük olandan en küçük olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Düzeneklerin kuvvet kazançlarına göre büyükten küçüğe doğru sıralaması II. Düzenek, I. Düzenek ve III. Düzenek şeklindedir.
İdeal basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranından veya geometrik oranlardan bulunur. II. düzenekteki eğik düzlemin kuvvet kazancı 44, I. düzenekteki kaldıracın kuvvet kazancı 33 ve III. düzenekteki çıkrığın kuvvet kazancı 22 olduğundan büyükten küçüğe doğru doğru sıralama II - I - III şeklindedir.

Step-by-Step Solution

1
I. Düzenek için kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı KK1=Kuvvet KoluYu¨k Kolu=3\text{KK}_1 = \frac{\text{Kuvvet Kolu}}{\text{Yük Kolu}} = 3 olarak bulunur.
Dengede olan bir kaldıraçta tork prensibine göre kuvvet kazancı, kuvvet kolunun yük koluna oranına eşittir.
2
II. Düzenek için kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı KK2=Lh=4\text{KK}_2 = \frac{L}{h} = 4 olarak bulunur.
Sürtünmesiz bir eğik düzlemde iş prensibine veya kuvvet dengesine göre kuvvet kazancı düzlemin boyunun yüksekliğine oranına eşittir.
3
III. Düzenek için kuvvet kazancını hesaplayınız.
Kuvvet kazancı KK3=Rr=2\text{KK}_3 = \frac{R}{r} = 2 olarak bulunur.
Çıkrık sisteminde dönme eksenine göre tork alındığında kuvvet kazancı, kuvvet kolunun silindir yarıçapına oranına eşittir.
4
Hesaplanan kuvvet kazancı değerlerini karşılaştırarak sıralayınız.
KK2(4)>KK1(3)>KK3(2)\text{KK}_2 (4) > \text{KK}_1 (3) > \text{KK}_3 (2) olduğu için sıralama II, I, III şeklindedir.
Kuvvet kazancı en büyük olan sistemden en küçük olan sisteme doğru bir sıralama talep edilmiştir.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranına (P/FP/F) eşittir ve sürtünmesiz ideal sistemlerde tamamen geometrik boyutların oranına bağlıdır.
Question 16Question

Sürtünmelerin ve basit makine ağırlıklarının önemsenmediği ideal ortamlarda bulunan aşağıdaki basit makine düzeneklerini, kuvvet kazançları (kuvvetten kazanç oranları) büyükten küçüğe doğru olacak şekilde sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Düzeneklerin kuvvet kazançlarına göre büyükten küçüğe doğru sıralaması çıkrık (5), eğik düzlem (4) ve kaldıraç (3) şeklindedir.
Sürtünmesiz ideal basit makinelerde kuvvet kazancı formüllerine göre çıkrıkta 55, eğik düzlemde 44 ve kaldıraçta 33 birimlik kuvvet kazancı elde edilir. Bu değerler büyükten küçüğe sıralandığında doğru sıralama çıkrık, eğik düzlem ve kaldıraç şeklinde olur.

Step-by-Step Solution

1
Çıkrık düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 55
Çıkrıkta kuvvet kazancı, kuvvet kolu yarıçapının yük silindirinin yarıçapına oranı ile bulunur: Kc¸ıkrık=Rr=5rr=5K_{\text{çıkrık}} = \frac{R}{r} = \frac{5r}{r} = 5.
2
Eğik düzlem düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 44
Eğik düzlemde kuvvet kazancı, düzlemin boyunun yüksekliğine oranı ile bulunur: Keg˘ik=Lh=4hh=4K_{\text{eğik}} = \frac{L}{h} = \frac{4h}{h} = 4.
3
Kaldıraç düzeneğinin kuvvet kazancını hesaplama
Kuvvet kazancı = 33
Kaldıraçta kuvvet kazancı, kuvvet kolunun yük koluna oranı ile bulunur: Kkaldırac¸=3K_{\text{kaldıraç}} = 3.
4
Hesaplanan değerleri büyükten küçüğe doğru sıralama
Çıkrık (55) > Eğik Düzlem (44) > Kaldıraç (33)
Bulunan kuvvet kazançları karşılaştırıldığında en büyük değer çıkrığa, en küçük değer ise kaldıraca aittir.

Key Concept

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün dengeleyici kuvvete oranı (G/FG/F) veya ideal sistemlerde kuvvet kolunun yük koluna oranı olarak tanımlanır.

Alternative Method

Alternatif olarak, her düzenekte aynı GG ağırlıklı yükü dengelemek için gereken kuvvetler hesaplanabilir. Çıkrıkta F3=G5F_3 = \frac{G}{5}, eğik düzlemde F1=G4F_1 = \frac{G}{4} ve kaldıraçta F2=G3F_2 = \frac{G}{3} bulunur. Kuvvet kazancı K=GFK = \frac{G}{F} olduğundan, en küçük kuvveti gerektiren çıkrık düzeneği en yüksek kuvvet kazancına sahiptir.
Estimated Time:1m 30s
Basit Makineler Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin