All practice questions

6755 questions

Question 41Question

Eser ve yazar adlarının, açıklayıcı bilgilerin ve alıntıların yer aldığı aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama kurallarına uyulmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tanzimat Dönemi'nin önemli tiyatro yapıtlarından olan Şair Evlenmesi (1860)'nde, görücü usulü evliliğin yol açtığı toplumsal aksaklıklar mizahi bir dille ele alınmıştır.

Answer

Tanzimat Dönemi'nin önemli tiyatro yapıtlarından olan Şair Evlenmesi (1860)'nde, görücü usulü evliliğin yol açtığı toplumsal aksaklıklar mizahi bir dille ele alınmıştır. cümlesinde yay ayraç kullanımı hatalıdır; ek ayraçtan önce gelmeli ve 'Şair Evlenmesi'nde (1860)' şeklinde yazılmalıdır.
Noktalama kurallarına göre özel veya cins isimlere getirilen ekler yay ayraçtan önce yazılmalıdır. Şair Evlenmesi yapıtına ek getirilirken yapılan 'Şair Evlenmesi (1860)'nde' şeklindeki kullanım hatalıdır. Doğru yazım 'Şair Evlenmesi'nde (1860)' biçiminde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan yay ayraç, köşeli ayraç ve tırnak işaretlerinin kullanıldığı noktaları belirlemek.
Tüm cümlelerde bu üç noktalama işaretinin farklı işlevlerde kullanıldığı (alıntı, eser adı, iç içe açıklama, tarih vb.) tespit edilir.
Sorunun odaklandığı noktalama kurallarını her bir cümle özelinde sınamak gerekir.
2
Yay ayraca ek getirilme kuralını incelemek.
TDK kurallarına göre, özel veya cins isimlere getirilen ekler ayraçtan önce yazılmalıdır. Şair Evlenmesi yapıtına getirilen bulunma durumu eki (-de), yay ayraçtan sonra yazılmıştır.
Yay ayraç içine alınan ek bilgilerin ana cümlenin akışını ve kelime-ek ilişkisini bozmaması gerekir.
3
Hatalı kullanımı tespit edip diğer çeldiricilerin doğruluğunu teyit etmek.
Diğer seçeneklerdeki iç içe ayraç hiyerarşisi (köşeli ayraç dışta, yay ayraç içte), tırnak içindeki alıntıların noktalaması ve tırnaktan sonra eklerin kesme işareti olmadan getirilmesi kurallarının doğru uygulandığı görülür.
Çözümün kesinliğinden emin olmak amacıyla tüm seçeneklerin elenmesi sağlanır.

Key Concept

Yay Ayraç, Köşeli Ayraç ve Tırnak İşaretinin Kullanım Kuralları ve Eklerin Getirilişi
Estimated Time:2m 0s
Question 42Question

Orta Asya'da yaşamlarını sürdüren ilk Türk toplulukları, tarih boyunca anayurtlarından dünyanın farklı bölgelerine doğru kitlesel göçler gerçekleştirmişlerdir. Bu göçlerin temelinde coğrafi, ekonomik, sosyal ve siyasi birçok gelişme etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilk Türk topluluklarının Orta Asya'dan göç etme nedenlerinden biri olarak gösterilemez?

Show answer & explanation

Answer: Tarımsal üretim alanlarını genişletme ve yerleşik yaşama geçme düşüncesi

Answer

Tarımsal üretim alanlarını genişletme ve yerleşik yaşama geçme düşüncesi
Tarımsal üretim alanlarını genişletme ve yerleşik yaşama geçme düşüncesi, ilk Türk topluluklarının Orta Asya'dan göç etme nedenlerinden biri olamaz. İlk Türkler, geçimlerini hayvancılıkla sağlayan konargöçer topluluklardır. Göç etmelerindeki temel amaç, tarım yapmak ya da yerleşik düzene geçmek değil, aksine hayvancılık faaliyetlerini sürdürebilecekleri yeni otlaklar bulmak ve bağımsız yaşam biçimlerini korumaktır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki 'gösterilemez' ifadesine dikkat edilerek Orta Asya Türk göçlerinin temel nedenleri gözden geçirilir.
Göçlerin iklim değişikliği, kuraklık, salgın hayvan hastalıkları gibi coğrafi/ekonomik nedenler ile dış baskılar ve bağımsızlık arzusu gibi siyasi nedenlerden kaynaklandığı tespit edilir.
Sorunun neyi sorguladığını doğru saptamak ve seçenekleri bu doğrultuda sınıflandırmak için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen ifadeler göç nedenleriyle karşılaştırılır.
Hayvan hastalıkları, komşu devletlerin baskıları, bağımsızlık arzusu ve kuraklığın göçlerin doğrudan nedenleri arasında yer aldığı görülür.
Doğru olmayan seçeneği belirlemek için tüm seçeneklerin elenmesi gerekir.
3
İlk Türk topluluklarının sosyal ve ekonomik yapısı (konargöçerlik) üzerinden göçlerin nihai amacı değerlendirilir.
Türklerin göç etme amacının yerleşik hayata geçmek veya tarım alanlarını genişletmek olmadığı, tam aksine mevcut konargöçer yaşam tarzlarını ve bağımsızlıklarını sürdürmek olduğu sonucuna ulaşılır.
Doğru cevabın neden doğru olduğunu bilimsel ve mantıksal olarak temellendirmek için bu adım uygulanır.

Key Concept

Orta Asya Türk Göçlerinin Nedenleri ve Konargöçer Yaşam Tarzının Özellikleri
Question 43Question

Aşağıda verilen tarihsel gelişmeleri, olay ve olgu kavramlarının özelliklerini dikkate alarak uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Malazgirt Savaşı'nın kazanılması
Anadolu'nun Türkleşmesi
Fransız İhtilali'nin gerçekleşmesi
Milliyetçilik fikrinin yayılması

Matches

Show answer & explanation

Answer

Malazgirt Savaşı'nın kazanılması ile somut askeri olay; Anadolu'nun Türkleşmesi ile soyut kültürel olgu; Fransız İhtilali'nin gerçekleşmesi ile somut siyasi-toplumsal olay; Milliyetçilik fikrinin yayılması ile soyut siyasi olgu eşleşmelidir.
Tarihsel olaylar belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen, başlangıcı ve bitişi net olan somut durumlardır. Tarihsel olgu ise olayların bir sonucu olarak ortaya çıkan, uzun sürede gerçekleşen, soyut ve genel nitelikteki değişimlerdir. Bu doğrultuda Malazgirt Savaşı ve Fransız İhtilali 'olay'; Anadolu'nun Türkleşmesi ve Milliyetçiliğin yayılması ise 'olgu' olarak doğru tanımlarla eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel olay ve olgu kavramlarının tanımlarını analiz etme
Olayın yer ve zaman bildiren, kısa süreli ve somut; olgunun ise zamana yayılan, soyut ve genel bir süreç olduğu tespit edilir.
Gelişmeleri doğru kategorize etmek için temel kavramsal ayrımı netleştirmek gerekir.
2
Malazgirt Savaşı ve Fransız İhtilali gelişmelerini inceleme
Malazgirt Savaşı (1071) ve Fransız İhtilali (1789) belirli bir tarihte ve coğrafyada gerçekleştikleri için olay sınıfına dahil edilir.
Başlangıç ve bitiş sınırları net olan somut gelişmeler tarihsel olaydır.
3
Anadolu'nun Türkleşmesi ve Milliyetçilik fikrinin yayılması süreçlerini inceleme
Anadolu'nun Türkleşmesi ve milliyetçiliğin yayılması gibi uzun süreli, soyut ve genel nitelikteki gelişmeler olgu sınıfına dahil edilir.
Belirli bir başlangıç ve bitiş anı olmayan, geniş zamana yayılan tarihsel süreçler tarihsel olgudur.

Key Concept

Tarihsel olay (kendine has, somut, kısa süreli gelişme) ve tarihsel olgu (genel, soyut, uzun süreli süreç) ayrımı.
Question 44Question

(I) Tarih yazımı, geçmişte yaşanan olayların sadece tarafsız bir şekilde kronolojik sıraya dizilmesinden ibaret değildir; o, aynı zamanda toplumsal belleğin inşa edilme sürecidir. (II) Tarihçi, geçmişe ait belgeleri incelerken kendi döneminin değer yargılarından ve kültürel eğilimlerinden tamamen bağımsız hareket edemez. (III) Bu durum, tarihsel anlatıların her çağda yeni baştan kurgulanmasına ve farklı yorumlanmasına yol açar. (IV) Son yıllarda arşiv belgelerinin dijital ortama aktarılması, tarih araştırmacılarının bilgiye ve belgelere ulaşmasını oldukça kolaylaştırmıştır. (V) Dolayısıyla tarihsel bilgi, donmuş ve değişmez bir gerçeklik sunmaktan ziyade sürekli yenilenen dinamik bir yapı olarak karşımıza çıkar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan dördüncü cümledir (IV).
Parçanın genelinde tarih yazımının teorik yapısı, tarihçinin kaçınılmaz öznelliği ve tarihsel bilginin sürekli yeniden kurgulanan yapısı üzerinde durulmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, arşiv belgelerinin dijital ortama aktarılmasının araştırmacılara sağladığı kolaylık gibi teknik ve yöntemsel bir ayrıntıdan bahsedilmiştir. Bu cümle, konunun akışını kesintiye uğratarak parçanın genel bütünlüğünü bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirleyin.
Paragrafta tarih yazımının öznel doğası, tarihçinin kendi döneminden etkilenmesi ve tarihsel bilginin sürekli yeniden kurgulanan dinamik yapısı ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce metnin hangi konu etrafında şekillendiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları inceleyin.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin birbirini kuramsal düzeyde tamamladığı; ancak dördüncü cümlenin arşiv belgelerinin dijitalleşmesi gibi teknik bir konudan bahsettiği görülür.
Düşüncenin akışını bozan cümle, konunun farklı bir yönüne geçen veya ana konudan sapan cümledir.
3
Bağlantı ögelerini kontrol ederek anlam bütünlüğünü teyit edin.
Üçüncü cümledeki 'Bu durum' ifadesi ikinci cümleye bağlanırken, beşinci cümledeki 'Dolayısıyla' ifadesi üçüncü cümledeki kurgusallığı sonuca bağlamaktadır. Dördüncü cümle bu zincirin dışında kalmaktadır.
Bağlayıcı ögeler, düşünce akışının yönünü ve cümleler arası tutarlılığı belirlemede en güvenilir ipuçlarıdır.

Key Concept

Paragrafta Akışı Bozan Cümle
Estimated Time:2m 0s
Question 45Question

Aşağıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra 'Sanatsal yaratıcılığın özünü oluşturan bu dönüştürme gücü, sıradan bir olayı bile ölümsüz bir anlatıya dönüştürebilir.' cümlesi getirilmelidir? Cevabınızı Romen rakamıyla (örneğin; III) yazınız.

Fill in the blanks below

(I) Yazar, içinde yaşadığı çağın tanıklığını yaparken farkında olmadan toplumun ruhsal haritasını da çıkarır. (II) Ancak bu tanıklık, kuru bir aktarımdan ibaret kalırsa kalıcılığı yakalayamaz. (III) İşte bu noktada estetik kaygı devreye girer ve sanatçı, gerçeği kendi düş gücüyle yeniden yoğurur. (IV) Bize sunulan yapıt, artık sadece bir dönemin belgesi değil; her dönemde yeniden keşfedilebilecek bir sanat eseridir. (V) Okur da bu eseri her okuduğunda kendi dünyasından yeni anlamlar üretir.

Cevap:
Show answer & explanation

Answer

Verilen cümle üçüncü cümleden sonra getirilmelidir.
Üçüncü cümlede sanatçının gerçeği düş gücüyle 'yeniden yoğurmasından' bahsedilmiştir. Yerleştirilmek istenen cümle ise 'bu dönüştürme gücü' ifadesiyle başladığı için doğrudan bu yoğurma eylemine gönderme yapmaktadır. Bu nedenle cümle, üçüncü cümleden sonra getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin anlamsal ve yapısal ilişkilerini incelemek.
İlk üç cümlede yazarın tanıklığı, bunun kuru bir aktarımdan ibaret kalmaması gerektiği ve estetik kaygıyla gerçeğin düş gücüyle yeniden yoğrulduğu anlatılmaktadır.
Parçanın genel konusunu ve düşünce akışını belirlemek için.
2
Yerleştirilecek cümledeki anahtar kelimeleri ve bağlantı ögelerini analiz etmek.
Yerleştirilecek cümledeki 'bu dönüştürme gücü' ifadesi, kendisinden önceki cümlede geçen bir dönüştürme veya yoğurma eylemine işaret etmektedir.
Cümlenin kendisinden önceki cümleyle olan bağını kurabilmek için.
3
'Bu dönüştürme gücü' ifadesini karşılayan cümleyi bulmak ve cümlenin sonrasındaki akışı kontrol etmek.
Üçüncü cümledeki 'gerçeği kendi düş gücüyle yeniden yoğurur' ifadesi, aranan dönüştürme eylemidir. Cümlenin yerleştirilmesinden sonraki dördüncü cümlede geçen 'Bize sunulan yapıt...' ifadesi de bu dönüştürme sürecinin sonucunu bağlamaktadır.
Anlam akışını bozmayacak en uygun yeri kesinleştirmek için.

Key Concept

Paragrafta anlam akışını sağlayan anahtar kelimeler ve gönderme ögelerinin tespiti.
Estimated Time:2m 0s
Question 46Question

Edebî ve tarihî metinlerde; yazar ve eser adları ile açıklayıcı bilgilerin aktarılmasında tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın işlevlerine uygun kullanılması büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili herhangi bir noktalama yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyat tarihçisi, Tanzimat Dönemi'nin bu önemli ismini [Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914)] eserlerindeki Batılılaşma teması üzerinden değerlendirir.

Answer

Edebiyat tarihçisi, Tanzimat Dönemi'nin bu önemli ismini [Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914)] eserlerindeki Batılılaşma teması üzerinden değerlendirir.
Tanzimat Dönemi'nin bu önemli ismini [Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914)] ifadesinde, açıklayıcı bilginin (Recaizade Mahmut Ekrem) yay ayraç içinde gösterilmesi ve bu yay ayracın dıştaki köşeli ayraçla çevrelenmesi Türk Dil Kurumunun köşeli ayraç kuralına (ayraç içinde ayraç kullanılması gerektiğinde dışta köşeli ayraç kullanılır) tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanım alanlarını belirlemek.
Cümlelerde bu işaretlerin sırasıyla doğrudan/dolaylı aktarımda, ek getirmede, ayraç hiyerarşisinde ve eser adlarına gelen eklerde kullanıldığı tespit edilmiştir.
Hatalı kullanımları tespit edip doğru seçeneğe ulaşmak.
2
Ayraçların iç içe kullanıldığı ve eklerin yerleşimini içeren cümleleri kontrol etmek.
Yazarın adı ve tarihlerinin yer aldığı cümlede köşeli ayraç içte, yay ayraç dışta kullanılarak hata yapılmıştır. Şair ismine getirilen ek ise ayraçtan önce yazılması gerekirken ayraçtan sonra yazılmıştır.
Ayraç içi ayraç hiyerarşisi ve ayraçlı sözcüklere ek getirilmesi kurallarını denetlemek.
3
Tırnak işaretinin kullanıldığı alıntı ve eser adı içeren cümleleri kontrol etmek.
Dolaylı aktarım içeren cümlenin tırnak içine alınması ve tırnaklı eser adına gelen ekin kesmeyle ayrılması hatalı bulunmuştur.
Doğrudan anlatım tırnak kuralları ile tırnaktan sonra ek getirilmesi kurallarını denetlemek.
4
Geriye kalan seçeneğin doğruluğunu onaylamak.
Tanzimat Dönemi yazarının açıklandığı ifadede dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç kullanımı tamamen doğrudur ve başka bir noktalama hatası yoktur.
Doğru yanıtı kesinleştirmek.

Key Concept

Tırnak İşareti, Yay Ayraç ve Köşeli Ayracın TDK Kurallarına Göre Kullanımı
Estimated Time:2m 0s
Question 47Question

aa, bb ve cc birer gerçel sayı olmak üzere,

a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0
abc=0a \cdot b \cdot c = 0
b+c>0b + c > 0

eşitsizlik ve eşitliği veriliyor.

Buna göre; aa, bb ve cc sayılarının işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: , +, is¸aretsiz-, \ +, \ \text{işaretsiz}

Answer

Sırasıyla negatif, pozitif ve işaretsiz (nötr)
Verilen a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0 eşitsizliğinde, bir gerçel sayının çift kuvveti olan b2b^2 ifadesi daima pozitif veya sıfırdır. Çarpımın sonucu sıfırdan küçük olduğu için bb sıfır olamaz, dolayısıyla b2>0b^2 > 0 olur. Bu durumda çarpımın negatif olabilmesi için a3<0a^3 < 0 olmalıdır, buradan da aa sayısının işareti negatif (-) bulunur. abc=0a \cdot b \cdot c = 0 eşitliğinde aa ve bb sıfırdan farklı olduğu için c=0c = 0 olmalıdır. Sıfır sayısı nötr (işaretsiz) bir sayıdır. Son olarak b+c>0b + c > 0 eşitsizliğinde c=0c = 0 yazıldığında b>0b > 0 elde edilir, yani bb sayısının işareti pozitif (++) olur. Dolayısıyla sırasıyla işaretler , +, is¸aretsiz-, \ +, \ \text{işaretsiz} şeklinde belirlenir.

Step-by-Step Solution

1
aa sayısının işaretini belirleme
a<0a < 0 (negatif)
b2b^2 ifadesi her zaman pozitif olduğundan (b0b \neq 0), a3b2<0a^3 \cdot b^2 < 0 eşitsizliğinin sağlanması için a3<0a^3 < 0 yani a<0a < 0 olmalıdır.
2
cc sayısının değerini ve işaretini belirleme
c=0c = 0 (işaretsiz / nötr)
abc=0a \cdot b \cdot c = 0 eşitliğinde a0a \neq 0 ve b0b \neq 0 olduğundan c=0c = 0 olmalıdır. Sıfır sayısı işaretsizdir.
3
bb sayısının işaretini belirleme
b>0b > 0 (pozitif)
b+c>0b + c > 0 eşitsizliğinde c=0c = 0 yerine yazıldığında b>0b > 0 elde edilir.

Key Concept

Sıfır sayısı nötr (işaretsiz) bir sayıdır ve çift kuvvetler gerçel sayılarda daima pozitif veya sıfırdır.
Question 48Question

Zaman bankacılığı; paranın mübadele aracı olmaktan çıkarılarak yerine zamanın konduğu, bireylerin birbirlerine sundukları hizmetlerin süre bazında değerlendirildiği alternatif bir sosyal yardımlaşma modelidir. Bu sistemde bir üyenin gerçekleştirdiği bir saatlik çocuk bakımı karşılığında kazandığı kredi, bir başka üyeden alınacak bir saatlik yabancı dil dersiyle eşitlenmektedir. Temelinde finansal kazançtan ziyade toplumsal bağları güçlendirmek, geleneksel ekonominin dışına itilmiş bireyleri üretime dahil etmek ve her emeğin eşit değerde olduğu bilincini yerleştirmek yatar. Bu yönüyle zaman bankacılığı, modern bireyin yalnızlığına karşı yerel ve kolektif bir dayanışma ağı örerek toplumsal güveni yeniden inşa etmeyi hedefler.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Zaman bankacılığı sisteminin işleyişi ve bu modelin hayata geçirilme amaçları

Answer

Zaman bankacılığı sisteminin işleyişi ve bu modelin hayata geçirilme amaçları
Doğru cevap zaman bankacılığı sisteminin işleyişini ve hayata geçirilme amaçlarını ele alan seçenektir. Paragrafta bu sistemin tanımı, işleyiş mantığı ve toplumsal düzeyde neleri hedeflediği nesnel bir dille aktarılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ilk iki cümlesini incelemek
Zaman bankacılığının tanımına ve hizmetlerin süre bazında eşitlenmesine dayanan çalışma prensibine (işleyişine) ulaşılmıştır.
Metnin başlangıçta neyi tanımlayıp hangi olguyu ele aldığını belirlemek.
2
Paragrafın son iki cümlesini incelemek
Sistemin finansal kârdan ziyade toplumsal bağı güçlendirmek, emeğe eşit değer vermek ve toplumsal güveni inşa etmek gibi amaçlara yönelik olduğu görülmüştür.
Yazarın bu konuyu ele alarak asıl ulaştırmak istediği toplumsal hedefleri ve gerekçeleri tespit etmek.
3
Elde edilen unsurları sentezleyerek konuyu belirlemek
Metnin bütününde zaman bankacılığının işleyişi ve bu modelin hayata geçirilme amaçlarının anlatıldığı sonucuna varılmıştır.
Giriş ve gelişme cümlelerindeki bilgileri birleştirerek en kapsamlı konu ifadesini bulmak.

Key Concept

Paragrafın konusu, yazarın üzerinde durduğu, parçada hakkında açıklama yaptığı veya bilgi verdiği temel olgu ya da durumdur. Konu belirlenirken metnin bütünü göz önünde bulundurulmalı, çok dar veya çok genel yargılardan kaçınılmalıdır.
Question 49Question

Aşağıda tarih biliminin bazı temel metodolojik özellikleri ve ilkeleri ile bu ilkelerin tarih yazımındaki yansımalarını gösteren tarihsel durumlar verilmiştir. Bu ilke ve özellikleri, ilgili oldukları tarihsel durumlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Tarih biliminin konusu doğrudan insan faaliyetleri olup, doğa olayları ancak insanı etkilediği ölçüde bu konuya dahil edilir.
Tarih biliminde deney ve gözlem yapılamadığından, geçmişe ait izlerin ve belgelerin analizi yöntemin temelini oluşturur.
Tarihsel olaylar değerlendirilirken kendi döneminin değer yargıları göz önünde bulundurulmalı, günümüzün bakış açısıyla yorumlanmamalıdır.
Tarihsel bilgi mutlak ve değişmez değildir; yeni belgelerin keşfiyle var olan bilgilerin yönü değişebilir veya zenginleşebilir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirmeler şu şekilde olmalıdır: Tarihin konusu doğrudan insan faaliyetleri ilkesi Hunların batıya göç etmesiyle; deney ve gözlem yapılamaması ilkesi arşiv belgelerinin analiz edilmesiyle; olayların kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmesi ilkesi Sultan Alparslan'ın tutumunun XI. yüzyıl töresine göre açıklanmasıyla; tarihsel bilginin değişebilir olması ilkesi ise Osmanlı kuruluş tarihinin yeni araştırmalarla güncellenmesiyle eşleşir.
Tarih biliminin temel ilkeleri ile tarihi olayların eşleştirilmesi doğru yapılmıştır. Tarihin konusunu insan faaliyetleri oluşturduğundan iklim değişikliğinin Kavimler Göçü'ne yol açması konusuyla; deney ve gözlem yapılamaması yöntemsel olarak arşiv incelemelerine dayanılmasıyla; olayların kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmesi ilkesi esir imparatora yapılan muamelenin XI. yüzyıl töresine göre incelenmesiyle; tarihsel bilginin yeni belgelerle değişebilirliği ise Osmanlı kuruluş tarihinin yeni araştırmalarla güncellenmesiyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tarih biliminin konusu ile ilgili ilkeyi belirlemek ve uygun senaryoyu bulmak.
Tarih doğrudan insan faaliyetlerini inceler; doğa olayları ise insan faaliyetlerine etkisi oranında tarihin konusu olur. Bu durum, kuraklığın göçe (insan faaliyetine) yol açtığı Hun göçü örneğiyle eşleşir.
Tarih biliminin sınırlarını ve konusunun kapsamını doğru tespit etmek amacıyla bu adım gerçekleştirilir.
2
Tarih biliminin yöntemi ile ilgili ilkeyi incelemek ve deney/gözlem yapılamaması durumunu analiz etmek.
Tarihte doğrudan deney yapılamaz, geçmişteki bir olay laboratuvarda tekrarlanamaz. Bu yüzden tarihçiler kaynaklara ve belgelere dayanarak çıkarım yapar. Bu durum, İstanbul'un fethini yapay bir kuşatmayla test etmek yerine arşiv ve defterleri inceleyen tarihçi örneğiyle eşleşir.
Tarih biliminin metodolojik farkını ve kaynak incelemesine dayalı yapısını ayırt etmek için bu adım gereklidir.
3
Tarihsel nesnellik ve dönemin şartlarına göre değerlendirme ilkesini analiz etmek.
Geçmişteki bir olay, günümüz değerleriyle değil, olayın gerçekleştiği çağın zihniyetiyle ele alınmalıdır (anakronizmden kaçınılmalıdır). Bu durum, Romen Diyojen'e gösterilen muamelenin XI. yüzyılın töre ve hukukuna göre yorumlanması örneğiyle eşleşir.
Tarih araştırmalarında objektifliği sağlamak ve anakronizm hatasından kaçınmak için bu analiz yapılır.
4
Tarihsel bilginin mutlak olmayıp yeni belgelerle değişebileceği ilkesini incelemek.
Tarihsel bilgi yeni kanıtlarla güncellenebilir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihinin yeni kaynaklar doğrultusunda 1299 yerine 1302 olarak önerilmesi ve kabul görmesi örneğiyle eşleşir.
Tarihsel bilgilerin dinamik yapısını kavramak ve yeni bulguların önemini anlamak için bu adım tamamlanır.

Key Concept

Tarih Biliminin Özellikleri ve Tarihsel Araştırma Yöntemleri
Estimated Time:2m 30s
Question 50Question

751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı'nda Orta Asya'nın egemenliği için Çinlilerle savaşan Abbasilere, bölgedeki Türk boylarından olan Karluklar destek vermişlerdir. Savaşın Abbasiler ve Türklerin galibiyetiyle sonuçlanmasının ardından Türkler ile Müslümanlar arasındaki ilişkiler olumlu yönde gelişmiş ve Türkler arasında İslamiyet yayılmaya başlamıştır. Bu bilgilere dayanarak, Talas Savaşı'nın Türk tarihi açısından ortaya çıkardığı en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte dinî ve kültürel bir dönüşüm sürecinin başlaması

Answer

Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte dinî ve kültürel bir dönüşüm sürecinin başlaması
Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte dinî ve kültürel bir dönüşüm sürecinin başlamasını belirten seçenek doğrudur. Çünkü Karlukların Abbasi ordusuna yardım etmesiyle kazanılan Talas Savaşı (751), Türk-Arap ilişkilerini geliştirmiş ve Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i benimsemesine zemin hazırlayarak dinî, sosyal ve kültürel alanda köklü bir değişim başlatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki bilgileri analiz etme
Talas Savaşı'nda Karlukların Abbasilere yardım ettiği ve savaştan sonra Türkler arasında İslamiyet'in yayıldığı tespit edilir.
Soru kökünün bizden istediği Türk tarihi açısından en önemli sonucu bulabilmek için paragraftaki temel değişimi kavramak gerekir.
2
Seçenekleri değerlendirme
İslamiyet'in kabulünün Türk toplumunda inançsal ve kültürel bir dönüşüme yol açtığı belirlenir. Diğer seçeneklerin ise tarihsel olarak yanlış olduğu veya olgu-olay karışıklığı içerdiği fark edilir.
Tarihsel gelişmelerin uzun vadeli sosyal, kültürel ve dinî etkilerini doğru saptamak amacıyla seçenekler elenir.

Key Concept

Talas Savaşı ve Türklerin İslamiyet'i kabulünün tarihsel ve kültürel sonuçları
Estimated Time:1m 30s
Question 51Question

aa, bb ve cc tam sayılar olmak üzere,

a(b+c)a \cdot (b + c)

ifadesinin bir tek sayı,

b(a+c)b \cdot (a + c)

ifadesinin ise bir çift sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Show answer & explanation

Answer: a+b+ca + b + c

Answer

Tam sayıların toplamı olan a+b+ca + b + c ifadesi daima bir çift sayıdır.
Bulunan aa (tek), bb (çift) ve cc (tek) tam sayıları için a+b+ca + b + c toplamı, iki tek sayının toplamından çift sayı ve bu çift sayı ile bb çift sayısının toplamından yine çift sayı elde edileceği için daima çift sayıdır.

Step-by-Step Solution

1
a(b+c)a \cdot (b + c) ifadesinin tek sayı olmasından yola çıkarak çarpanların durumunu analiz etmek.
aa tek sayı ve b+cb + c tek sayı olmalıdır.
İki tam sayının çarpımının tek sayı olması için her iki çarpanın da tek sayı olması gerekir.
2
b+cb + c ifadesinin tek sayı olmasından yararlanarak bb ve cc tam sayılarının teklik-çiftlik ilişkisini kurmak.
bb ve cc tam sayılarından biri tek, diğeri çifttir.
İki tam sayının toplamının tek sayı olması ancak bu sayıların farklı teklik-çiftlik karakterine sahip olmasıyla mümkündür.
3
b(a+c)b \cdot (a + c) ifadesinin çift sayı olduğu bilgisini kullanarak bb ve cc'nin değerlerini kesinleştirmek.
bb çift sayı, cc ise tek sayı olmalıdır.
Eğer bb tek sayı olsaydı cc çift sayı olurdu. Bu durumda a+ca + c ifadesi (tek + çift) tek sayı olurdu ve b(a+c)b \cdot (a + c) çarpımı tek sayı çıkardı. Çarpımın çift sayı olduğu verildiğinden bb kesinlikle çift sayı, cc ise tek sayı olmalıdır. Bu durumda a+ca + c (tek + tek) çift sayı olur ve çarpım çift sayı şartını sağlar.
4
Elde edilen aa (tek), bb (çift) ve cc (tek) karakterlerini seçeneklerde yerine yazarak her zaman çift sayı olan seçeneği tespit etmek.
a+b+ca + b + c toplamı tek + çift + tek = çift sayı sonucunu verir.
Tam sayıların toplamı daima bir tam sayı olduğundan ve teklik-çiftlik özellikleri toplama işleminde korunduğundan bu ifade daima çift sayıdır.

Key Concept

Tek ve Çift Sayılar
Question 52Question

xx ve yy iki basamaklı birbirinden farklı en küçük iki tam sayıdır.

Buna göre, x+yx + y toplamı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: -197

Answer

İki basamaklı birbirinden farklı en küçük iki tam sayının toplamı -197'dir.
İki basamaklı en küçük iki farklı tam sayı 99-99 ve 98-98'dir. Bu sayıların toplamı 197-197 yapar.

Step-by-Step Solution

1
İki basamaklı en küçük tam sayıyı belirleme
99-99
Tam sayılar kümesi negatif sayıları da kapsadığından, iki basamaklı en küçük tam sayı sıfırdan en uzak olan 99-99 sayısıdır.
2
Birbirinden farklı ikinci en küçük tam sayıyı belirleme
98-98
Sayıların farklı olması koşulundan dolayı, 99-99 dışındaki en k��çük iki basamaklı tam sayı 98-98'dir.
3
Sayıların toplamını hesaplama
197-197
Soruda istenen toplam için belirlenen iki sayı toplanır: 99+(98)=197-99 + (-98) = -197 elde edilir.

Key Concept

Tam sayılar kümesinin negatif elemanları barındırması ve negatif tam sayılarda sıralama kuralları.
Estimated Time:45s
Question 53Question
aa, bb ve cc birer tam sayı olmak üzere,
3ab=2c+13a - b = 2c + 1
eşitliği veriliyor.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi her zaman bir çift sayıdır?

Show answer & explanation

Answer: aba \cdot b

Answer

İki sayının çarpımı olan ifade her zaman bir çift sayıdır.
Verilen denklemde eşitliğin sağ tarafı tek sayı olduğundan sol tarafı da tek sayı olmak zorundadır. Bu durum aa ve bb tam sayılarından birinin tek, diğerinin çift olduğunu gösterir. Çarpanlarından en az biri çift olan çarpım işlemi her zaman çift sayı üreteceğinden, bu iki sayının çarpımı her zaman bir çift sayıdır.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin sağ tarafının teklik-çiftlik durumunu belirleme
2c+12c + 1 ifadesinin sonucu, cc bir tam sayı olduğu için her zaman tektir.
Herhangi bir tam sayının 22 katı çift olup, bir fazlası her zaman tek sayı sonucunu verir.
2
Eşitliğin sol tarafındaki terimlerin teklik-çiftlik ilişkisini bulma
3ab3a - b ifadesi de tek sayı olmalıdır. Bu durumda 3a3a ile bb sayılarının teklik-çiftlik durumları farklıdır. 3a3a ifadesinin paritesi aa ile aynı olduğundan, aa ve bb sayılarından biri tek iken diğeri çift olmalıdır.
Farkları tek olan iki tam sayıdan biri çift, diğeri tek olmak zorundadır.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin her zaman çift olup olmadığını test etme
aa ve bb sayılarından en az biri çift olduğu için, bu iki sayının çarpımı olan aba \cdot b ifadesi her zaman bir çift sayıdır.
Çarpma işleminde çarpanlardan en az birinin çift olması, çarpım sonucunu çift sayı yapar.

Key Concept

Tam sayılarda tek ve çift sayıların özellikleri ile temel aritmetik işlemler.
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question

Metin:

Sanatın yüzyıllar boyunca süren mükemmellik arayışı, sanayileşmeyle birlikte seri üretimin kusursuz geometrisine çarpmış ve yön değiştirmiştir. Hatasız üretilen her nesne, insan elinin ve zihninin barındırdığı o biricik dalgalanmaları yok ettiği ölçüde ruhsuzlaşmaktadır. Bugün el yapımı bir seramik vazo üzerindeki küçük bir asimetri ya da tamamlanmamış bir ahşap oyma, izleyiciye bir kusur gibi görünmekten ziyade, o esere hayat veren yaratıcı sürecin ve harcanan emeğin somut birer kanıtı olarak sunulur. Zira pürüzsüz ve hatasız olan, insanı dışlayan bir makine düzenini temsil ederken; kusurlar, sanatçının eserle girdiği dinamik çatışmanın ve varoluşsal mücadelenin izleridir. Sanat alıcısı da artık nihai ve kusursuz bir üründen ziyade, bu insanileştirici kusurlar üzerinden sanatçının d��nyasına dahil olmayı arzulamaktadır. Kusursuzluğun standartlaştığı modern dünyada sanat, insan olmanın getirdiği kırılganlığı ve hatayı yansıtan bir sığınak işlevi gör��r. Bu bağlamda, sanat yapıtındaki kasıtlı ya da kendiliğinden oluşan pürüzler, eseri değersizleştiren teknik yetersizlikler değil; aksine onu biricik ve insani kılan en temel estetik değer alanlarıdır.

Bu metinde yer alan düşünceler dikkate alındığında, 'Sanatta el emeğinin ve insan elinin izini taşıyan hata ve pürüzler, modern çağın kusursuz makine üretimine karşı yapıta biriciklik ve estetik değer kazandıran temel ögelerdir.' yargısı metnin ana düşüncesidir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen yargı metnin ana düşüncesidir, dolayısıyla doğru (true) olarak değerlendirilmelidir.
Sanat eserindeki pürüzlerin ve insani hataların makine kusursuzluğuna karşı biriciklik kazandırdığı ve eserin estetik değerini oluşturduğu ana fikri metinle tamamen örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin genelinde neyin anlatıldığını ve yazarın asıl iletmek istediği mesajı belirleyin.
Metinde modern üretimdeki kusursuzluğun soğukluğu ile sanat eserlerindeki insani kusurların/pürüzlerin getirdiği biriciklik ve değer karşılaştırılmaktadır.
Ana düşünceye ulaşmak için konunun ve yazarın bakış açısının doğru tespit edilmesi gerekir.
2
Metindeki anahtar kelimeleri ve sonuç cümlesini analiz edin.
Son cümlede geçen 'sanat yapıtındaki pürüzler, eseri değersizleştiren teknik yetersizlikler değil; aksine onu biricik ve insani kılan en temel estetik değer alanlarıdır' ifadesi yazarın asıl savunmak istediği görüştür.
Genellikle metnin son kısımlarında ana düşünceyi özetleyen veya doğrudan veren yargılar yer alır.
3
Önerilen yargı ile metinden çıkarılan ana düşünceyi karşılaştırın.
Önerilen yargı, metindeki ana düşünceyi eksiksiz ve doğru bir biçimde özetlemektedir.
Yargının doğru (true) mu yoksa yanlış (false) mu olduğunu belirlemek amacıyla karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Paragrafta yazarın okuyucuya iletmek istediği asıl mesaj olan ana düşünceyi (ana fikri) tespit etme.
Question 55Question

Tarihçi İbnü'l-Esîr, Talas Savaşı ve sonrasındaki tarihsel süreci değerlendirirken şu ifadelere yer verir: "Bu savaş, sadece iki büyük gücün sınır çatışması değil, Türk boylarının batıya doğru olan göç yollarının ve kültürel aidiyetlerinin yönünü tayin eden bir kırılma noktasıdır. Karlukların Abbasi ordusunun yanında yer alması, bölgedeki Çin baskısını kırarken İslamiyet'in Maveraünnehir ötesine yayılmasının da önünü açmıştır."

Buna göre, Talas Savaşı'nın sonuçlarının Türk ve İslam tarihi üzerindeki etkilerine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bölgesel ittifakların, askeri bir zaferin ötesine geçerek inanç ve kültür coğrafyalarının sınırlarını yeniden çizen sosyo-politik süreçleri tetiklediği

Answer

Bölgesel ittifakların, askeri bir zaferin ötesine geçerek inanç ve kültür coğrafyalarının sınırlarını yeniden çizen sosyo-politik süreçleri tetiklediği
Karlukların Abbasi ordusuna destek vererek Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişini durdurması, askeri ittifakın kültürel ve dini bir yakınlaşmaya dönüşmesini sağlamıştır. Bu durum, coğrafi ve siyasi dengeleri değiştirirken Türk boylarının İslam dinini kabul etme sürecini başlatmış ve yeni bir medeniyet havzasının oluşmasına zemin hazırlamıştır. Dolayısıyla bölgesel ittifakların, askeri zaferin ötesinde geniş çaplı sosyo-politik ve kültürel sonuçlar doğurduğu yargısı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki İbnü'l-Esîr'in aktardığı ifadeleri ve Karluk-Abbasi ittifakının önemini analiz etmek.
Karlukların desteğiyle Çin baskısının kırıldığı ve İslamiyet'in Maveraünnehir ötesinde yayılma imkanı bulduğu tespit edilir.
Soruda verilen tarihsel anlatının ana fikrini saptamak ve askeri gelişmenin kültürel sonuçlarını görmek için bu analiz gereklidir.
2
Talas Savaşı'nın Türk ve İslam tarihi üzerindeki uzun vadeli sosyo-politik ve kültürel etkilerini değerlendirmek.
Savaşın salt bir askeri çatışma olmaktan öte, inanç sınırlarını ve kültürel aidiyetleri (Türklerin İslam medeniyetine girişi) dönüştüren bir süreç başlattığı sonucuna ulaşılır.
Tarihsel olayların (Talas Savaşı) tarihsel olgulara (Türklerin İslamiyet'i kabul süreci) nasıl zemin hazırladığını anlamak için bu değerlendirme yapılır.
3
Seçenekleri inceleyerek elde edilen çıkarımla birebir örtüşen doğru yargıyı belirlemek.
Bölgesel ittifakların askeri zaferin ötesinde kültürel ve inançsal dönüşümleri tetiklediğini belirten seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Çıkarımların seçeneklerdeki akademik ifadelerle eşleştirilerek doğru yanıta ulaşılması hedeflenir.

Key Concept

Talas Savaşı'nın Türk-İslam tarihi üzerindeki sosyo-kültürel ve siyasi etkileri
Question 56Question

Bir sanatçının anlatısı (I), geçmişin derinliklerinden (II) beslense de yüzü her zaman geleceğe (III) dönüktür. Toplumsal değişimleri (IV) eserlerinde bir ayna gibi yansıtan yazar, insanı (V) kendi gerçeğiyle yüzleştirir.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. sözcük, iyelik eki almış bir isimdir.

Answer

V. sözcük olan 'insanı' kelimesi iyelik eki almamıştır, belirtme durum eki (ı) almıştır.
Beşinci sözcük olan 'insanı' kelimesi, cümle içinde belirtili nesne olarak kullanılmıştır ve aldığı ı eki iyelik eki değil, belirtme durum ekidir. Dolayısıyla bu sözcüğün iyelik eki aldığını belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin yapılarını ve aldıkları ekleri incelemek.
anlatısı (anlat-ı-sı: türemiş isim ve iyelik eki), derinliklerinden (derin-lik-ler-i-den: isim, iyelik ve ayrılma eki), geleceğe (gel-ecek-e: isim ve yönelme eki), değişimleri (değiş-im-ler-i: isim ve belirtme eki), insanı (insan-ı: isim ve belirtme eki).
Sözcüklerin isim çekim eki alıp almadıklarını belirlemek.
2
Beşinci sözcüğün cümledeki işlevini ve aldığı eki çözümlemek.
"insanı" sözcüğü "yüzleştirir" eyleminin kimi etkilediğini gösteren bir belirtili nesnedir. Buradaki ı eki sahiplik bildirmeyen belirtme durum ekidir.
Üçüncü şahıs iyelik eki ile belirtme durum ekinin karıştırılmasını önlemek için cümlenin öge dizilişine bakılması gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri doğrulamak.
Beşinci sözcüğün iyelik eki aldığını iddia eden seçeneğin yanlış olduğu kesinleşir.
Soru bizden yanlış olan dil bilgisel yargıyı bulmamızı istemektedir.

Key Concept

İsim çekim ekleri (iyelik eki ve belirtme durum ekinin işlevsel farkları)
Question 57Question

Murat, apartmanına yeni taşınan komşusunun akşam geç saatlerde evine gelen misafirlerini pencereden sürekli gözetlemekte, onların kim olduğunu ve ne amaçla geldiklerini öğrenmek için apartman görevlisinden bilgi almaya çalışmaktadır. Elde ettiği kısıtlı ve belirsiz bilgilerle komşusunun kesinlikle yasa dışı işler peşinde olduğu kanaatine varan Murat, bu iddiasını diğer komşularla da paylaşmıştır.

Buna göre Murat'ın sergilediği davranışlar, İslam ahlakında yerilen;

I. tecessüs,
II. haset,
III. suizan

kötü davranışlarından hangileriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Birinci ve üçüncü öncüllerde yer alan tecessüs ve suizan kötü davranışları
Doğru seçenek, birinci ve üçüncü öncülleri içeren gruptur. Parçada Murat'ın komşusunun özel yaşamını gözetleyerek ve hakkında bilgi toplayarak 'tecessüs' yaptığı görülmektedir. Ardından, yeterli kanıtı olmaksızın komşusunun yasa dışı işler yaptığı yargısına vararak 'suizan'da bulunmuştur. Bu iki davranış İslam ahlakında kesin olarak yasaklanmış ve yerilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Murat'ın komşusunu pencereden izlemesi ve apartman görevlisinden gizlice bilgi edinmeye çalışması eylemini tanımlamak.
Bu eylemler, başkalarının gizli yönlerini ve özel hayatlarını merak edip araştırmayı ifade eden 'tecessüs' kötü davranışı kapsamına girer. Dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
İslam ahlakında bireylerin özel hayatlar��nın gizliliğinin korunması esastır ve tecessüs yasaklanmıştır.
2
Murat'ın elde ettiği kısıtlı bilgilerle komşusunun yasa dışı işler yaptığı kanaatine varmasını değerlendirmek.
Kesin bir kanıt veya bilgi olmadan başkaları hakkında kötü, olumsuz tahmin ve varsayımlarda bulunmak 'suizan' kapsamında yer alır. Dolayısıyla üçüncü öncül doğrudur.
Zan ile hareket etmek, insanları haksız yere suçlamaya yol açtığı için dinen yerilmiştir.
3
Parçada haset kavramının (ikinci öncül) yer alıp almadığını kontrol etmek.
Haset, başkasındaki nimetin veya başarının kıskanılması ve onun elinden çıkmasının istenmesidir. Parçada komşunun sahip olduğu bir nimete karşı Murat'ın kıskançlık beslediğine dair hiçbir bilgi yoktur. Dolayısıyla ikinci öncül elenir.
Kötü davranışların kavramsal sınırlarını doğru çizerek ilişkisiz kavramları elemek gerekir.

Key Concept

İslam ahlakında yerilen kötü davranışlardan tecessüs ve suizan kavramlarının tanımları ve olaylar üzerinden analizi.
Question 58Question

(I) Sanatçı, doğup b��yüdüğü bu eski Anadolu kasabasına yıllar sonra büyük bir özlemle dönüyor. (II) Sokaklarında çocukluk anılarının izini sürerken geçmişin sesini derinden duyuyor. (III) Onun için yazmak, bu dilsiz sokakları kelimelerle yeniden diriltmekti. (IV) Eski konağın solmuş duvarları, hatıraların rengiyle her gün yeniden boyanıyordu. (V) Kasaba halkı ise bu vefalı yazarı bağrına basmaya dünden hazırdı.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: III. cümlenin yüklemi, ek-fiil alarak çekimlenmiş türemiş yapılı bir fiildir.

Answer

III. cümlenin yükleminin ek-fiil alarak çekimlenmiş türemiş yapılı bir fiil olduğunu belirten ifade yanlıştır. Çünkü 'diriltmekti' sözcüğü bir fiil değil, isim-fiildir.
III. cümlenin yüklemi olan 'diriltmekti' sözcüğü, 'dirilt-' fiiline gelen '-mek' isim-fiil ekiyle isimleşmiştir ve ek-fiilin bilinen geçmiş zaman ekini (-ti) almıştır. Fiilimsiler isim soylu sözcükler grubunda yer aldığı için bu sözcük çekimli bir fiil değildir. Bu nedenle bu yüklemin 'türemiş yapılı bir fiil' olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin yüklemlerini sırasıyla belirlemek.
Yüklemler sırasıyla şunlardır: I. dönüyor, II. duyuyor, III. diriltmekti, IV. boyanıyordu, V. hazırdı.
Hangi sözcüklerin yüklem olduğunu netleştirerek dil bilgisel özelliklerini incelemek.
2
Belirlenen yüklemlerin sözcük türünü ve yapısını analiz etmek.
I. dönüyor (basit yapılı çekimli fiil), II. duyuyor (basit yapılı çekimli fiil, daralma yoktur), III. diriltmekti (isim-fiil, isim soylu sözcüktür), IV. boyanıyordu (türemiş yapılı, birleşik zamanlı çekimli fiil), V. hazırdı (isim soylu sözcük).
Seçeneklerde yer alan iddiaların doğruluğunu test etmek.
3
III. cümlenin yüklemi olan 'diriltmekti' sözcüğünü detaylıca inceleyerek türünü tespit etmek.
'diriltmekti' sözcüğü, 'diri' isminden türeyen 'dirilt-' fiiline gelen '-mek' isim-fiil ekiyle isimleşmiştir. Üzerine gelen '-ti' ise ek-fiildir. Fiilimsiler isim soylu sözcük kabul edildiği için bu yüklem bir fiil değildir.
Bu cümlenin yükleminin fiil olduğunu iddia eden seçeneğin yanlış olduğunu saptamak.

Key Concept

İsim-fiil (fiilimsi) ekleri alan sözcükler isim soylu kabul edilir ve ek-fiil alarak yüklem olduklarında isim cümlesi oluştururlar; bu sözcükler çekimli fiil değildir.
Question 59Question

Aşağıdaki numaralanmı�� metin parçalarını, bu parçalarda belirgin olarak kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

I. Sibernetik; canlı ve cansız tüm karmaşık sistemlerin denetim, iletişim ve bilgi işleme mekanizmalarını inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. Bu bilim, sistemlerin çevreleriyle kurduğu dinamik etkileşimi ve kendi kendilerini düzenleme becerilerini temel alır.
II. Edebiyatta zaman kavramı, kronolojik bir akıştan ziyade insanın içsel yaşantısıyla şekillenen esnek bir yapıya sahiptir. Nitekim yazar Ahmet Hamdi Tanpınar bu konuda, 'Ne içindeyim zamanın ne de büsbütün dışında, yekpare geniş bir anın parçalanmaz akışında.' diyerek zamanın doğrusal değil, döngüsel ve bütünsel bir algıyla kavranması gerektiğini savunur.
III. Geleneksel üretim yöntemlerinde malzemeler milimetre boyutlarında işlenirken modern nanoteknolojide atomik ve moleküler düzeyde çalışılır. Klasik fizik kurallarının geçerli olduğu makro boyutlardaki maddeler ile kuantum mekaniğinin devreye girdiği nano boyuttaki maddelerin gösterdiği kimyasal ve fiziksel reaksiyonlar birbirinden tamamen farklıdır.
IV. Kentleşmenin hızla artması, doğal ekosistemlerde yaşayan birçok türün yaşam alanını daraltarak onları yok olma eşiğine getirmektedir. Örneğin, İstanbul'un kuzey ormanlarındaki kontrolsüz yapılaşma; başta yaban domuzları, karacalar ve yırtıcı kuşlar olmak üzere onlarca yaban hayvanının göç yollarını tahrip etmiş, kent merkezlerine inmelerine neden olmuştur.

Matches

Show answer & explanation

Answer

I numaralı parça Tanımlama, II numaralı parça Tanık Gösterme, III numaralı parça Karşılaştırma, IV numaralı parça ise Örneklendirme düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleşmektedir.
Metin parçaları analiz edildiğinde; I. parça 'bilim dalıdır' ifadesiyle 'Tanımlama'ya, II. parça Tanpınar'ın sözüne doğrudan yer vererek 'Tanık Gösterme'ye, III. parça geleneksel yöntemlerle nanoteknolojiyi kıyaslayarak 'Karşılaştırma'ya, IV. parça ise kuzey ormanlarındaki durumu somutlaştırarak 'Örneklendirme'ye karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci parçanın yüklemine odaklanılarak 'Bu nedir?' sorusu yöneltilir.
'Sibernetik nedir?' sorusunun yanıtı '...bilim dalıdır.' şeklinde verildiği için bu parça 'Tanımlama' ile eşleşir.
Tanımlama cümleleri bir kavramın ne olduğunu nesnel veya öznel olarak açıklayan cümlelerdir.
2
İkinci parçada yazarın düşüncesini kanıtlamak için kullandığı yönteme bakılır.
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirinden doğrudan bir alıntı yapıldığı ve yazarın görüşü desteklendiği için bu parça 'Tanık Gösterme' ile eşleşir.
Tanık gösterme, savunulan görüşün inandırıcılığını artırmak için alanında yetkin bir kişinin görüşüne veya sözüne doğrudan ya da dolaylı yer verilmesidir.
3
Üçüncü parçadaki kavramlar arasındaki ilişki incelenir.
'Geleneksel üretim yöntemleri' ile 'modern nanoteknoloji' ve 'makro boyutlar' ile 'nano boyutlar' karşılaştırıldığı için bu parça 'Karşılaştırma' ile eşleşir.
İki veya daha fazla kavram ya da durum arasındaki benzerlik veya farklılıkların ortaya konması karşılaştırma yöntemidir.
4
Dördüncü parçada sunulan düşüncenin somutlaştırılma biçimi incelenir.
Kentleşmenin zararlarını göstermek amacıyla İstanbul'un kuzey ormanları ve oradaki canlı türleri örnek verildiği için bu parça 'Örneklendirme' ile eşleşir.
Soyut bir düşünceyi görünür kılmak ve pekiştirmek için somut örnekler sunulması örneklendirme olarak adlandırılır.

Key Concept

Düşünceyi geliştirme yolları, yazarın savunduğu tezi inandırıcı kılmak, açıklamak veya somutlaştırmak için başvurduğu tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme ve tanık gösterme gibi anlatım tekniklerini kapsar.
Question 60Question

Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda gerçekleştirilen modernleşme hareketleri kapsamında, II. Mahmud Dönemi'nde Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuştur.

Bu düzenleme ile ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Merkezî otoriteyi güçlendirerek devlet yönetimini daha sistemli hale getirmek

Answer

Merkezî otoriteyi güçlendirerek devlet yönetimini daha sistemli hale getirmek
Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda gerçekleştirilen idari reformlar, devletin bozulan otoritesini yeniden tesis etmeyi amaçlamıştır. II. Mahmud Dönemi'nde Divan-ı Hümayun'un kaldırılarak yerine modern bakanlıkların (nazırlıkların) kurulması, bürokrasinin işleyişini hızlandırarak padişahın ülkeyi tek merkezden daha etkili ve sistemli bir şekilde yönetmesini sağlamaya yöneliktir. Dolayısıyla merkezî otoriteyi güçlendirerek devlet yönetimini daha sistemli hale getirmek bu düzenlemenin temel amacıdır.

Step-by-Step Solution

1
II. Mahmud Dönemi'ndeki Divan-ı Hümayun'un kaldırılması ve nazırlıkların kurulması ıslahatının hangi alanda yapıldığını tespit etmek.
Bu ıslahat, devlet teşkilatlanması ve idari yönetim alanında yapılmış bir düzenlemedir.
Islahatın genel amacını ve etki alanını belirlemek için.
2
Nazırlık sisteminin (bakanlıklar) işlevini geleneksel divan sistemiyle karşılaştırarak devlet otoritesine etkisini belirlemek.
Bakanlıkların kurulmasıyla işbölümü sağlanmış, idari işlemler modernleşmiş ve kararlar doğrudan padişahın denetimindeki yürütme organında toplanarak yönetim tek merkezde birleştirilmiştir.
Reformun doğrudan sonucunu ve temel hedefini anlamak için.
3
Bu doğrultuda seçenekleri inceleyip merkezî otorite ve idari verimlilik vurgusu yapan doğru seçeneği belirlemek.
Merkezî otoriteyi güçlendirme ve yönetimi sistemli hale getirme seçeneğinin en doğrudan ve temel amacı karşıladığı sonucuna ulaşılır.
Doğru yanıtı kesinleştirmek için.

Key Concept

XIX. Yüzyıl Modernleşmesi ve Kurumsal Islahatlar (II. Mahmud Dönemi İdari Düzenlemeleri)
PreviousPage 3 / 338Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin