Mantık Problemleri

225 soru

Soru 21Soru

Bir kütüphanedeki Sessiz Salon (SS), Grup Çalışma (GG), Dijital Salon (DD) ve Bireysel ��alışma (BB) salonları; Eser, Filiz, Gamze ve Hakan adlı dört araştırmacı tarafından birer kez rezerve edilmiştir. Rezervasyonlar 09:0009:00, 11:0011:00, 13:0013:00 ve 15:0015:00 saatlerinde yapılmıştır. Her bir araştırmacı farklı bir saatte ve farklı bir salonda rezervasyon yapmıştır. Aşağıdaki tabloda bu rezervasyonların hangi saatte ve hangi salonda yapıldığı XX, YY, ZZ ve TT harfleriyle gösterilmiştir:

SaatSessiz Salon (SS)Grup Çalışma (GG)Dijital Salon (DD)Bireysel Çalışma (BB)
09:0009:00XX
11:0011:00YY
13:0013:00ZZ
15:0015:00TT

Rezervasyonlara ilişkin bilinenler şunlardır:
- Eser, Dijital Salon'da veya 09:0009:00 saatinde rezervasyon yapmamıştır.
- Hakan'ın rezervasyon saati, Filiz'in rezervasyon saatinden hemen sonraki zaman dilimidir (örneğin biri 09:0009:00 saatinde ise diğeri 11:0011:00 saatindedir).
- Gamze, Sessiz Salon'u rezerve etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakan, Dijital Salon'da rezervasyon yapmıştır.

Cevap

Hakan, Dijital Salon'da rezervasyon yapmıştır.
Hakan'ın rezervasyon saati Filiz'den hemen sonradir. Gamze 13:0013:00'te Sessiz Salon'da olduğuna göre, ardışık saatler yalnızca 09:0009:00 (Filiz) ve 11:0011:00 (Hakan) olabilir. Tabloya göre 11:0011:00 saatindeki YY hücresi Dijital Salon sütunundadır, yani Hakan Dijital Salon'u rezerve etmiştir. Bu durum kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Gamze'nin rezervasyon saatinin belirlenmesi
Gamze'nin rezervasyon saati 13:0013:00'tür.
Öncüllere göre Gamze, Sessiz Salon'u rezerve etmiştir. Tabloda Sessiz Salon (SS) sütununda yer alan tek rezervasyon ZZ hücresidir ve bu hücre 13:0013:00 satırında yer almaktadır. Bu nedenle Gamze'nin rezervasyonu ZZ hücresinde (13:0013:00, Sessiz Salon) bulunmaktadır.
2
Filiz ve Hakan'ın rezervasyon saatlerinin belirlenmesi
Filiz 09:0009:00, Hakan ise 11:0011:00 saatinde rezervasyon yapmıştır.
Hakan'ın rezervasyon saatinin Filiz'inkinden hemen sonra olduğu verilmiştir. Boşta kalan saat dilimleri 09:0009:00, 11:0011:00 ve 15:0015:00'tir (13:0013:00 Gamze tarafından rezerve edilmiştir). Bu saatler arasında ardışık olan tek çift 09:0009:00 ve 11:0011:00'dir. Dolayısıyla Filiz 09:0009:00'da (XX hücresi), Hakan ise 11:0011:00'de (YY hücresi) rezervasyon yapmıştır.
3
Eser'in rezervasyon saati ve salonunun belirlenmesi
Eser 15:0015:00 saatinde Bireysel Çalışma salonunda (TT hücresi) rezervasyon yapmıştır.
Geriye kalan tek araşt��rmacı Eser ve geriye kalan tek saat dilimi 15:0015:00'tir (TT hücresi). TT hücresi Bireysel Çalışma sütununda yer almaktadır. Bu durum Eser'in Dijital Salon'da veya 09:0009:00'da rezervasyon yapmadığı kuralıyla da tamamen uyumludur.
4
Seçeneklerin kontrol edilmesi
Hakan'ın Dijital Salon'da rezervasyon yaptığı kesin olarak doğrudur.
Hakan, YY hücresine (11:0011:00, Dijital Salon) yerleşmiştir. Bu durum kesin olarak doğrudur.

Anahtar Kavram

Tablo ve mantıksal öncüller yardımıyla birebir eşleme ve yerleştirme yapma.

İpuçları

1
Öncelikle tabloda Sessiz Salon sütununda yer alan tek boş hücrenin hangi satırda olduğunu bularak Gamze'nin rezervasyon saatini kesinleştirin.
2
Gamze'nin saati belirlendikten sonra boşta kalan saatlerden hangilerinin ardışık (birbiri ardına gelen) zaman dilimleri olabileceğini bulun. Bu durum Filiz ve Hakan'ın saatlerini netleştirecektir.
3
Boşta kalan saatler 09:0009:00, 11:0011:00 ve 15:0015:00'dir. Filiz ve Hakan ardışık saatlerde rezervasyon yaptığına göre bu saatler sadece 09:0009:00 ve 11:0011:00 olabilir. Dolayısıyla Filiz 09:0009:00, Hakan 11:0011:00 saatindedir. Hakan'ın bulunduğu 11:0011:00 satırındaki hücrenin hangi sütunda olduğuna bakın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantık sorularında boş hücrelerin satır ve sütun toplam kurallarına (her satır ve sütunda tam olarak bir eleman bulunması) dikkat etmek çözümü hızlandırır.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, seçeneklerden giderek eleme yapılabilir. Eser'in 09:0009:00 ve Dijital Salon olamayacağı bilgisinden yola çıkarak Eser doğrudan 15:0015:00 (Bireysel Çalışma) hücresine yerleştirilir. Buradan geriye kalan saatler ve salonlar hızlıca eşleştirilebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

Bir bankada gişe işlemi yaptırmak için sıra bekleyen Ahmet, Burak, Ceyda, Deniz, Emre ve Fatih adlı altı müşteriyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Ceyda, Burak'tan hemen sonra işlem yaptırmıştır.
* Ahmet ile Deniz arasında yalnız bir kişi işlem yaptırmıştır ve bu kişi Fatih değildir.
* Emre; Ahmet'ten önce, Deniz'den ise sonra işlem yaptırmıştır.
* Sıranın en başında veya en sonunda Fatih yoktur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet ile Ceyda arasında en az iki kişi işlem yaptırmıştır.

Cevap

Ahmet ile Ceyda arasında en az iki kişi işlem yaptırmıştır.
Her iki olası durumda da Ahmet ile Ceyda arasında sırasıyla iki kişi (Fatih ve Burak) veya üç kişi (Fatih, Deniz ve Emre) bulunmaktadır. Bu nedenle Ahmet ile Ceyda arasında en az iki kişinin işlem yaptırdığı kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerden hareketle grupları/blokları oluşturun.
Ceyda'nın Burak'tan hemen sonra olması [Burak - Ceyda] şeklinde 2'li bir blok oluşturur. Ahmet ile Deniz arasında bir kişi olması ve Emre'nin Ahmet'ten önce, Deniz'den sonra olması [Deniz - Emre - Ahmet] şeklinde 3'lü bir blok oluşturur. Fatih ise tek başına 1'li bir gruptur.
Soruda verilen ilişkileri görselleştirip gruplara ayırarak olasılıkları sadeleştirmek.
2
Oluşan blokların ve Fatih'in sıralama olasılıklarını belirleyin.
Toplam 6 kişilik sırada [Deniz-Emre-Ahmet], [Burak-Ceyda] ve Fatih yer değiştirecektir. Fatih'in en başta (1. sırada) veya en sonda (6. sırada) olamayacağı kuralı uygulanır.
Fatih'in konum sınırlamasını kullanarak olası durumları filtrelemek.
3
Koşulları sağlayan geçerli tüm sıralamaları yazın.
1. Olasılık: Deniz (1) - Emre (2) - Ahmet (3) - Fatih (4) - Burak (5) - Ceyda (6) ve 2. Olasılık: Burak (1) - Ceyda (2) - Fatih (3) - Deniz (4) - Emre (5) - Ahmet (6) olmak üzere iki farklı sıralama elde edilir.
Kesinlikle doğru olan seçeneği tespit etmek amacıyla tüm durumları netleştirmek.

Anahtar Kavram

Sıralama problemlerinde kısıtlayıcı öncülleri gruplandırarak blok oluşturma ve bu blokları tüm olasılıkları kapsayacak şekilde yerleştirme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru

Bir okul bahçesinde 3×33 \times 3 boyutlarında (33 satır ve 33 sütun) bir oyun alanı çizilmiştir. Aslı, Burak ve Ceyda isimli üç arkadaş bu alandaki karelere şu kurallara göre yerleşecektir:

* Her satırda ve her sütunda yalnızca bir kişi bulunacaktır.
* Ceyda, 3.3. sütundaki karelerden birine yerleşecektir.
* Aslı, 1.1. sütundaki karelerden birine yerleşecektir.
* Eğer Aslı 1.1. satırdaki kareye yerleşirse, Burak 3.3. satırdaki kareye yerleşecektir.
* Burak, 1.1. satırdaki kareye yerleşmeyecektir.

Buna göre, aşa��ıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burak, 2.2. sütundaki karelerden birine yerleşecektir.

Cevap

Burak, 2.2. sütundaki karelerden birine yerleşecektir.
Her sütunda yalnızca bir kişi bulunmalıdır. Aslı'nın 1.1. sütunda, Ceyda'nın ise 3.3. sütunda yer aldığı bilindiğine göre, geriye kalan tek kişi olan Burak kesinlikle 2.2. sütunda yer almalıdır. Bu durum satır yerleşimlerindeki olasılıklardan bağımsız olarak kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kişilerin sütun yerleşimlerini analiz edin.
Aslı 1.1. sütuna, Ceyda ise 3.3. sütuna yerleşmektedir.
Soruda verilen kurallarda Aslı'nın 1.1. sütunda, Ceyda'nın ise 3.3. sütunda yer alacağı doğrudan belirtilmiştir.
2
Burak'ın yerleşmesi gereken sütunu belirleyin.
Burak 2.2. sütuna yerleşmelidir.
Her sütunda yalnızca bir kişi bulunabileceği için, 1.1. ve 3.3. sütunlar dolduğunda Burak için geriye sadece 2.2. sütun kalır.

Anahtar Kavram

Tablo yorumlama sorularında satır ve sütun bazlı eleme mantığı.
Soru 24Soru

Bir ko��u yarışına katılan Can, Efe, Kaan, Mert ve Umut isimli beş kişinin yarışı bitirme sıralarıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Mert yarışı 5. sırada bitirmiştir.
* Can yarışı Efe'den hemen sonra bitirmiştir.
* Kaan yarışı Umut'tan daha önce bitirmiştir.
* Eğer Efe yarışı 2. sırada bitirdiyse, Kaan yarışı 1. sırada bitirmiştir.

Bu bilgilere göre, yarışmacıların bitirme sıraları farklı şekillerde olabilir. Efe'nin yarışı 2. sırada bitirdiği bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan yarışı 1. sırada bitirmiştir.

Cevap

Kaan yarışı 1. sırada bitirmiştir.
Efe yarışı 2. sırada bitirdiğinde, öncüllerdeki koşul gereği Kaan yarışı kesinlikle 1. sırada bitirmiştir. Can 3. sırada, Umut ise 4. sırada yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin pozisyonları tabloya yerleştirin.
Mert 5. sıraya yerleştirilir. Soru kökünde verilen bilgiye göre Efe 2. sıraya yerleştirilir.
Mert'in 5. sırada olduğu kesin bir öncüldür. Efe'nin 2. sırada olduğu ise koşul olarak verilmiştir.
2
Göreceli konum öncülünü uygulayın.
Can'ın 3. sırada olduğu bulunur.
Can yarışı Efe'den hemen sonra bitirdiği için, Efe 2. sıradayken Can'ın sırası 3 olmalıdır.
3
Koşullu öncülü değerlendirin.
Kaan 1. sıraya yerleştirilir.
Eğer Efe yarışı 2. sırada bitirdiyse, Kaan'ın 1. sırada bitireceği koşulu verilmiştir.
4
Kalan son yarışmacıyı yerleştirin ve kontrol edin.
Boşta kalan 4. sıraya Umut yerleştirilir.
Geriye kalan tek boş yer 4. sıradır ve Kaan (1. sıra) yarışı Umut'tan (4. sıra) önce bitirdiği için tüm öncüller sağlanır.

Anahtar Kavram

Sıralama ve Mantıksal Çıkarım
Soru 25Soru

Bir teknoloji mağazasında yan yana dizilmiş 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış altı stantta bilgisayar, hoparlör, kamera, kulaklık, telefon ve televizyon sergilenmektedir. Bu ürünlerin sergilendiği stantlarla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Kulaklık stantı 5. sıradadır.
* Telefon stantı, bilgisayar stantının hemen sağındaki stanttadır.
* Kamera stantı ile hoparlör stantı arasında tam olarak iki stant bulunmaktadır.
* Eğer televizyon stantı 6. sıradaysa, kamera stantı 1. sıradadır.

Buna göre, televizyon stantının 4. sırada olduğu biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilgisayar stantı 1. sıradadır.

Cevap

Bilgisayar stantının 1. sırada olması
Televizyon stantı 4. sırada ve kulaklık stantı 5. sırada olduğunda, kamera ile hoparlör arasında iki stant bulunması kuralı gereği bu iki ürün ancak 3. ve 6. stantlara yerleşebilir. Geriye kalan boş stantlar olan 1. ve 2. stantlara ise telefon bilgisayarın hemen sağında olacak biçimde yerleştirildiğinde, bilgisayar kesinlikle 1. stantta yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin konumları stantlara yerleştirme
5. stantta kulaklık, 4. stantta televizyon bulunmaktadır.
Soruda verilen birinci öncül ve soru kökündeki ek bilgi kullanılmıştır.
2
Kamera ve hoparlör stantlarının konumlarını analiz etme
Kamera ve hoparlör stantları 3. ve 6. stantlara yerleşmelidir.
Aralarında tam olarak iki stant bulunması koşulunu sağlayan tek boş stant çifti 3 ve 6'dır.
3
Bilgisayar ve telefon stantlarını yerleştirme
1. stantta bilgisayar, 2. stantta telefon yer alır.
Telefon stantı bilgisayar stantının hemen sağında olduğundan yan yana boş olan 1 ve 2 numaralı stantlara bu sırada yerleşmek zorundadırlar.

Anahtar Kavram

Sıralama problemlerinde verilen kısıtları (yan yana olma, aradaki mesafe ve koşullu önermeler) tablo üzerinde deneyerek kesin olan durumları belirleme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru

Birbirine bağlı dört dairesel hücre ve merkezlerindeki kare hücreden oluşan düzeneklerde, hücrelerdeki sayılar arasında tüm düzenekler için geçerli olan bir bağıntı bulunmaktadır. Aşağıda bu düzeneklerden ikisinin hücrelerindeki sayılar verilmiştir:

1. Düzenek:
- Üst hücre: 88
- Alt hücre: 55
- Sol hücre: 44
- Sağ hücre: 66
- Merkez hücre: 3030

2. Düzenek:
- Üst hücre: 1212
- Alt hücre: 77
- Sol hücre: 55
- Sağ hücre: 33
- Merkez hücre: 4040

Buna göre, benzer biçimde oluşturulan üçüncü bir düzenekte üst hücrede xx, alt hücrede 44, sol hücrede 88, sağ hücrede yy ve merkez hücrede 7272 sayıları bulunmaktadır.

xx ve yy birer pozitif tam sayı olduğuna göre, x+yx + y toplamının alabileceği en küçük değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13

Cevap

En küçük toplam değeri 13'tür.
Düzenekteki kural U¨stAlt×(Sol+Sag˘)=Merkez|Üst - Alt| \times (Sol + Sağ) = Merkez şeklindedir. Üçüncü düzenekte bu kural uygulandığında x4×(8+y)=72|x - 4| \times (8 + y) = 72 denklemi kurulur. yy pozitif bir tam sayı olduğu için 8+y8 + y ifadesi 8'den büyük olmalı ve 72'yi tam bölmelidir. En küçük toplamı elde etmek adına 8+y=98 + y = 9 seçildiğinde y=1y = 1 olur. Buradan x4=8|x - 4| = 8 elde edilir. xx pozitif bir tam sayı olduğundan x=12x = 12 bulunur. Dolayısıyla x+y=12+1=13x + y = 12 + 1 = 13 elde edilen en küçük toplam değeridir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzeneklerdeki sayılar arasındaki bağıntıyı belirleme.
Üst ve alt hücrelerdeki sayıların farkının mutlak değeri ile sol ve sağ hücrelerdeki sayıların toplamının çarpımı merkez hücreyi vermektedir: U¨stAlt×(Sol+Sag˘)=Merkez|Üst - Alt| \times (Sol + Sağ) = Merkez. Birinci düzenek için: 85×(4+6)=3×10=30|8 - 5| \times (4 + 6) = 3 \times 10 = 30. İkinci düzenek için: 127×(5+3)=5×8=40|12 - 7| \times (5 + 3) = 5 \times 8 = 40 bağıntıyı doğrular.
Bilinmeyenlerin yer aldığı üçüncü düzenekte kullanılacak matematiksel modeli oluşturmak için.
2
Üçüncü düzenek için denklem kurma.
x4×(8+y)=72|x - 4| \times (8 + y) = 72 denklemi elde edilir.
Belirlenen kuralı verilen değerlerle uygulamak için.
3
Pozitif tam sayı kısıtlamalarını analiz etme.
yy pozitif bir tam sayı (y1y \ge 1) olduğundan, 8+y98 + y \ge 9 olmalıdır. Dolayısıyla 8+y8 + y ifadesi, 72 sayısının 8'den büyük bir tam sayı böleni olmalıdır. Bu bölenler 9, 12, 18, 24, 36 ve 72 olabilir.
Değişkenlerin alabileceği değer kümelerini sınırlandırmak için.
4
Olası tüm durumları inceleyerek en küçük toplamı bulma.
- 8+y=9    y=18 + y = 9 \implies y = 1 için x4=8    x4=8    x=12|x - 4| = 8 \implies x - 4 = 8 \implies x = 12 (x4=8    x=4x - 4 = -8 \implies x = -4 pozitif tam sayı değildir). Bu durumda x+y=12+1=13x + y = 12 + 1 = 13 olur.
- 8+y=12    y=48 + y = 12 \implies y = 4 için x4=6    x=10    x+y=14|x - 4| = 6 \implies x = 10 \implies x + y = 14 olur.
- 8+y=18    y=108 + y = 18 \implies y = 10 için x4=4    x=8    x+y=18|x - 4| = 4 \implies x = 8 \implies x + y = 18 olur.
- 8+y=24    y=168 + y = 24 \implies y = 16 için x4=3    x=7|x - 4| = 3 \implies x = 7 veya x=1    x+y=23x = 1 \implies x + y = 23 veya 1717 olur.
- Diğer büyük çarpanlar denendiğinde toplamın daha da büyüdüğü görülür. En küçük toplam 13 olarak bulunur.
Soruda istenen en küçük toplam değerini kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Şekil ve Sayı Bağıntıları

İpuçları

1
Üst ve alt hücrelerdeki sayılar arasındaki farkı, sol ve sağ hücrelerdeki sayıların toplamıyla çarpmayı deneyin.
2
x4×(8+y)=72|x - 4| \times (8 + y) = 72 denklemini sağlayan pozitif tam sayı çarpanlarını bulun. y1y \ge 1 olduğundan 8+y8 + y ifadesi en az 9 olmalıdır.
3
72'nin 8'den büyük en küçük çarpanı olan 9'u 8+y8 + y değerine eşitleyerek y=1y = 1 değerini bulun. Ardından mutlak değerli denklemi çözerek xx'i elde edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir düzenekte çarpım yerine bölme işlemi içeren veya merkezdeki sayının karesini hedefleyen şekil-sayı bağıntısı sorularını çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denklem çözümü yerine 72'nin çarpan çiftleri yazılır: (1, 72), (2, 36), (3, 24), (4, 18), (6, 12), (8, 9). Bu çiftlerden büyük olanı 8+y8 + y ifadesine, küçük olanı ise x4|x - 4| ifadesine eşitlenir. Buradan tüm olası (x,y)(x, y) ikilileri hızlıca hesaplanarak toplamları karşılaştırılabilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 27Soru

Bir masa tenisi turnuvasında her galibiyete 33 puan verilmekte, her mağlubiyette ise oyuncudan 11 puan düşülmektedir. Beraberliğin olmadığı bu turnuvada toplam 1010 maç yapan bir oyuncu 1818 puan toplamıştır. Buna göre, bu oyuncu yaptığı maçların kaç tanesinde galip gelmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7

Cevap

Oyuncunun galip geldiği maç sayısı 7'dir.
Oyuncunun galip geldiği maç sayısına xx dersek, beraberlik olmadığından mağlup olduğu maç sayısı 10x10-x olur. Galibiyetten kazanılan puan 3x3x, mağlubiyetten kaybedilen puan ise 10x10-x olur. Bu durumda elde edilen toplam puan 3x(10x)=183x - (10-x) = 18 denkleminden 4x10=18    4x=28    x=74x - 10 = 18 \implies 4x = 28 \implies x = 7 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Galibiyet sayısını temsil edecek bir değişken belirleyip mağlubiyet sayısını bu değişken cinsinden yazın.
Galibiyet sayısı xx ise toplam 10 maç yapıldığı için mağlubiyet sayısı 10x10-x olur.
Soruda toplam maç sayısı verilmiş ve beraberlik durumunun olmadığı belirtilmiştir.
2
Kazanılan ve kaybedilen puan kurallarını uygulayarak toplam puan denklemini kurun.
Toplam puan denklemi: 3x(10x)=183x - (10-x) = 18 olur.
Her galibiyet için 3 puan eklenirken her mağlubiyet için 1 puan düşülmektedir.
3
Denklemi çözerek galibiyet sayısını bulun.
3x10+x=18    4x10=18    4x=28    x=73x - 10 + x = 18 \implies 4x - 10 = 18 \implies 4x = 28 \implies x = 7 olarak bulunur.
Bilinmeyen değeri yalnız bırakmak için cebirsel işlemler uygulanır.

Anahtar Kavram

Turnuva puanlama mantığında galibiyet ve mağlubiyet ilişkilerini değişkenler kullanarak modelleme.
Soru 28Soru

Bir yazılım şirketinde çalışan Kerem, Leyla, Murat ve Nalan; Finans, Sağlık, Lojistik ve Eğitim projelerinde görev almaktadır. Bu çalışanların kullandıkları programlama dilleri ise C++, Go, Java ve Python'dır. Her bir çalışanın farklı bir projede yer aldığı ve farklı bir programlama dili kullandığı bilinmektedir.

Bu çalışanların projelerine ve kullandıkları dillere ilişkin diğer bilgiler şu şekildedir:
* Java programlama dilini kullanan kişi Lojistik projesinde çalışmaktadır.
* Kerem, Eğitim projesinde çalışmaktadır ve C++ kullanmamaktadır.
* Murat, Python programlama dilini kullanmaktadır.
* Leyla, Finans projesinde çalı��mamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kerem, Go programlama dilini kullanmaktadır.

Cevap

Kerem'in Go programlama dilini kullandığı kesinlikle doğrudur.
Verilen bilgilere göre Kerem, Eğitim projesindedir. Java kullanan kişi Lojistik projesinde çalıştığı için Kerem Java kullanamaz. Murat Python kullandığı için Kerem Python da kullanamaz. Kerem'in C++ kullanmadığı da öncüllerde doğrudan belirtilmiştir. Geriye kalan tek programlama dili Go olduğu için Kerem'in Go programlama dilini kullandığı çıkarımı kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kerem'in kullanamayacağı dilleri belirlemek amacıyla Java kısıtını incelemek.
Java kullanan kişi Lojistik projesinde çalışmaktadır. Kerem Eğitim projesinde çalıştığı için Java kullanamaz.
Eşleştirme kuralları gereği her projede sadece bir dil kullanılabilir.
2
Kişi-dil kısıtlarını incelemek.
Murat Python kullanmaktadır, bu yüzden Kerem Python kullanamaz.
Her çalışan yalnızca bir dil kullanmaktadır.
3
Kerem'in C++ kısıtını ve kalan dilleri değerlendirmek.
Kerem'in C++ kullanmadığı belirtilmiştir. Geriye kalan diller arasından Java ve Python elendiği için Kerem'e sadece Go dili kalır.
Dört dilden üçü (Java, Python, C++) elendiğinde geriye kalan tek dil Kerem için kesinleşir.

Anahtar Kavram

Eşleştirme tablolarında kesin olan verilerden yola çıkarak mantıksal eleme yoluyla kesin yargılara ulaşma.
Soru 29Soru
Tam sayılar kümesi üzerinde \otimes işlemi,
ab=2a+ba \otimes b = 2a + b
biçiminde tanımlanmıştır.
Buna göre,
x4=10x \otimes 4 = 10
eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Eşitliği sağlayan xx değeri 3'tür.
İşlem tanımına göre x4x \otimes 4 ifadesi 2x+42x + 4 değerine eşittir. Bu ifadeyi 1010'a eşitlediğimizde 2x+4=10    2x=6    x=32x + 4 = 10 \implies 2x = 6 \implies x = 3 bulunur. Bu nedenle doğru yanıt, değeri 3 olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel tanımlı \otimes işleminin kuralını x4x \otimes 4 ifadesine uygulayın.
x4=2x+4x \otimes 4 = 2x + 4
İşlem tanımında birinci bileşenin (aa) iki katı ile ikinci bileşen (bb) toplanmaktadır.
2
Elde edilen ifadeyi verilen eşitliğe (1010) eşitleyin.
2x+4=102x + 4 = 10
Soruda x4x \otimes 4 ifadesinin sonucunun 1010 olduğu belirtilmiştir.
3
Oluşan birinci dereceden denklemi çözerek xx değerini bulun.
2x=6    x=32x = 6 \implies x = 3
Eşitliğin her iki tarafından 44 çıkarılıp ardından her iki taraf 22'ye bölünerek bilinmeyen yalnız bırakılır.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı işlemlerde kuralı doğru değişkenlere uygulamak ve elde edilen denklemi çözmek.
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru

Bir mühendislik firmasında çalışan Alp, Başak, Cemil ve Derya isimli dört mühendis; Elektrik, İnşaat, Makine ve Yazılım departmanlarında görev yapmaktadır. Bu mühendisler projeler kapsamında Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya ülkelerine seyahat etmişlerdir. Her bir mühendisin departmanı ve seyahat ettiği ülke birbirinden farklıdır.

Mühendislerin çalıştıkları departmanlar ve seyahat ettikleri ülkelerle ilgili bilinenler şunlardır:
* Makine departmanında çalışan mühendis İtalya'ya gitmiştir.
* Başak, Yazılım departmanında çalışmaktadır ve Fransa'ya gitmemiştir.
* Fransa'ya giden mühendis, İnşaat departmanında çalışmamaktadır.
* Cemil, İnşaat departmanında çalışmaktadır.
* Alp, Fransa'ya veya İspanya'ya gitmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alp, Fransa'ya seyahat etmiştir.

Cevap

Alp, Fransa'ya seyahat etmiştir.
Alp'in Fransa'ya seyahat ettiği ifadesi kesinlikle doğrudur. Çünkü İspanya seçeneği sadece Cemil veya Başak için geçerlidir; dolayısıyla Alp'in seyahat ettiği tek olası ülke Fransa kalmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen departman bilgilerini yerleştirme
Cemil'in İnşaat departmanında, Başak'ın ise Yazılım departmanında çalıştığı bilinmektedir. Geriye kalan departmanlar Elektrik ve Makine'dir. Alp ve Derya bu iki departmandadır.
Soruda verilen doğrudan eşleştirmeleri kullanarak diğer olasılıkları daraltmak.
2
Fransa seyahatinin hangi departmana ait olduğunu belirleme
Makine departmanındaki mühendis İtalya'ya gitmiştir. İnşaat departmanındaki mühendis (Cemil) Fransa'ya gitmemiştir. Yazılım departmanındaki mühendis (Başak) de Fransa'ya gitmediğine göre, Fransa'ya giden kişi ancak Elektrik departmanında çalışan mühendis olabilir. Dolayısıyla Fransa ve Elektrik eşleşmesi kesinleşir.
Fransa'ya gitme kısıtını diğer departmanların durumlarıyla kıyaslayarak tek seçeneğe düşürmek.
3
Ülkelerin dağılımını analiz etme
İtalya'ya Makine departmanındaki kişi, Fransa'ya ise Elektrik departmanındaki kişi gittiği için geriye kalan Almanya ve İspanya ülkelerine İnşaat (Cemil) ve Yazılım (Başak) departmanlarındaki mühendisler gitmiştir.
Kalan ülkeler ile kalan departmanlar arasındaki eşleşmeleri sınırlamak.
4
Alp'in seyahat ettiği ülkeyi ve departmanını bulma
Alp'in Fransa veya İspanya'ya gittiği belirtilmiştir. İspanya'ya Cemil veya Başak gidebileceğinden, Alp İspanya'ya gidemez. Bu durumda Alp kesinlikle Fransa'ya gitmiştir. Fransa'ya giden kişinin departmanı Elektrik olduğundan, Alp Elektrik departmanındadır. Geriye kalan Derya ise İtalya'ya gitmiş olup Makine departmanındadır.
Alp için verilen ülke alternatiflerini diğer mühendislerin durumlarıyla eleyerek kesin sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlar ve olasılıklar üzerinden dışlama yöntemi kullanarak mantıksal eşleştirme yapma
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 31Soru

Bir şifreleme sisteminde, Türk alfabesindeki 29 harf sırasıyla 1'den 29'a kadar numaralandırılmıştır (A=1,B=2,,Z=29A=1, B=2, \dots, Z=29). Bir kelimedeki harfler şu kurallara göre kodlanmaktadır:

* Harfin alfabedeki sıra numarası tek sayı ise, bu sıranın 2 katının 1 eksiği harfin kodu olarak yazılır.
* Harfin alfabedeki sıra numarası çift sayı ise, bu sıranın yarısı harfin kodu olarak yazılır.
* Kelimedeki harflerin kodları, soldan sağa doğru sırayla yan yana yazılarak kelimenin şifresi oluşturulur.

Örneğin; "KOD" kelimesindeki harflerin alfabedeki sıra numaraları K=14K=14 (çift), O=18O=18 (çift) ve D=5D=5 (tek) olduğundan; harflerin kodları sırasıyla 14/2=714 / 2 = 7, 18/2=918 / 2 = 9 ve 2×51=92 \times 5 - 1 = 9 olur. Böylece "KOD" kelimesinin şifresi 799 olarak elde edilir.

Buna göre, bu şifreleme sisteminde şifresi "813312217" olan 6 harfli kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: MANTIK

Cevap

MANTIK
MANTIK kelimesindeki harflerin alfabedeki sıra numaraları sırasıyla M=16, A=1, N=17, T=24, I=11 ve K=14'tür. Çift olan M, T ve K harfleri için yarısı alınarak sırasıyla 8, 12 ve 7 kodları; tek olan A, N ve I harfleri için 2 katının 1 eksiği alınarak sırasıyla 1, 33 ve 21 kodları elde edilir. Bu kodlar yan yana birleştirildiğinde 813312217 şifresi oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Şifreleme kurallarını ve harflerin alfabetik sıra numaralarını belirleme.
Tek sıra numaralı harfler için 2x12x-1, çift sıra numaralı harfler için x/2x/2 kuralı uygulanacaktır.
Harflerin doğru kodlarını hesaplayabilmek için kuralları netleştirmek gerekir.
2
Verilen '813312217' şifresini 6 harfe karşılık gelecek şekilde uygun basamak gruplarına ayırma.
Şifre; 8, 1, 33, 12, 21, 7 şeklinde 6 gruba ayrılır.
Kelimedeki harf sayısı 6 olduğundan, 9 basamaklı bu sayı ancak bu şekilde anlamlı harf kodlarına bölünebilir.
3
Her bir kod grubunun hangi harfe karşılık geldiğini kuralları tersten uygulayarak bulma.
İlk kod 8 (çift kuralından x/2=8x=16x/2 = 8 \Rightarrow x = 16 yani M), ikinci kod 1 (tek kuralından 2x1=1x=12x-1 = 1 \Rightarrow x = 1 yani A), üçüncü kod 33 (2x1=33x=172x-1 = 33 \Rightarrow x = 17 yani N), dördüncü kod 12 (x/2=12x=24x/2 = 12 \Rightarrow x = 24 yani T), beşinci kod 21 (2x1=21x=112x-1 = 21 \Rightarrow x = 11 yani I) ve son kod 7 (x/2=7x=14x/2 = 7 \Rightarrow x = 14 yani K) olarak bulunur.
Şifredeki sayı gruplarının orijinal harflerini bularak kelimeyi deşifre etmek.
4
Bulunan harfleri sırasıyla birleştirerek kelimeyi oluşturma.
M - A - N - T - I - K harfleri birleşerek MANTIK kelimesini oluşturur.
Deşifre edilen harflerin anlamlı kelimeyi tamamlaması sağlanır.

Anahtar Kavram

Şifreleme ve Kodlama kurallarının uygulanması ve şifre çözme (deşifre) mantığı.

İpuçları

1
Şifredeki basamak gruplarını ayırırken kelimenin 6 harfli olduğunu unutmayın.
2
Çift sayıdaki harf kodlarının alfabedeki sıra numaralarının yarısı alındığına göre, tek basamaklı çift sayılar ve iki basamaklı sayılar hangi harflere karşılık gelebilir?
3
İlk sayı 8'dir. Kod kurallarına göre 16 / 2 = 8 olduğundan ilk harf alfabenin 16. harfi olan M harfidir. Benzer şekilde diğer harfleri de bulun.

Daha Fazla Pratik

Aynı şifreleme kurallarına göre 'TÜRKÇE' kelimesinin şifresini hesaplayarak pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şifreyi tersten çözmek yerine seçeneklerdeki kelimelerin kodlarını kurallara göre tek tek hesaplayarak da doğru cevaba ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

Bir kitap fuarında Aylin, Bora, Cihan, Deniz, Emel ve Fırat adlı altı yazar, 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış saat dilimlerinde sırayla kitaplarını imzalayacaklardır. Yazarların imza günü sıralamaları ile ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:

* Cihan, Bora'dan hemen sonraki sırada imza günü yapacaktır.
* Aylin ile Emel'in imza günleri arasında tam olarak iki yazar imza günü yapacaktır.
* Fırat, imza gününü ilk veya son sırada yapmayacaktır.
* Deniz, imza gününü Aylin'den daha önceki bir sırada yapacaktır.

Buna göre, Fırat'ın imza gününü 44. sırada yaptığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz imza gününü beşinci sırada yapmıştır.

Cevap

Deniz imza gününü beşinci sırada yapmıştır.
Fırat dördüncü sıraya yerleştirildiğinde, tüm öncülleri sağlayan tek bir sıralama (Bora, Cihan, Emel, Fırat, Deniz, Aylin) elde edilir. Bu sıralamada Deniz beşinci sırada yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Fırat'ın konumunu sabitleyin.
Fırat 44. sıradadır.
Soruda Fırat'ın 44. sırada olduğu bilgisi kesin olarak verilmiştir.
2
Bora ve Cihan (BC) ikilisinin olası konumlarını belirleyin.
Cihan, Bora'dan hemen sonra geleceği için ardışık iki boşluk aranır. Fırat 44. sırada olduğundan, BC ikilisi için kalan uygun yerler ya 11 ve 22. sıralar ya da 55 ve 66. sıralardır.
Cihan'ın Bora'dan hemen sonraki sırada imza günü yapacağı belirtilmiştir.
3
Aylin ve Emel arasındaki tam iki kişilik boşluk kuralını uygulayın.
Eğer BC ikilisi 55 ve 66. sıraya yerleştirilirse, geriye kalan 1,2,31, 2, 3. sıralar arasında Aylin ve Emel için aralarında iki kişi olacak bir konum kalmaz. Bu nedenle BC ikilisi 11 ve 22. sıralarda olmalıdır (Bora = 11, Cihan = 22). Geriye kalan boşluklar 3,5,63, 5, 6. sıralardır. Aylin ve Emel aralarında iki kişi olacak şekilde ancak 33 ve 66. sıralara yerleştirilebilir.
Aylin ve Emel'in imza günleri arasında tam olarak iki yazarın olması gerektiği kuralı vardır.
4
Deniz'in konumunu belirlemek için Aylin ile karşılaştırın.
Geriye kalan tek boş yer olan 55. sıraya Deniz yerleşir. Deniz, Aylin'den önce imza günü yapması gerektiğinden Aylin 66. sırada, Emel ise 33. sırada yer almalıdır. Böylece nihai sıralama şu şekilde oluşur: 11. Bora, 22. Cihan, 33. Emel, 44. Fırat, 55. Deniz, 66. Aylin.
Deniz'in imza gününü Aylin'den daha önceki bir sırada yapacağı belirtilmiştir. Aylin 33. sırada olsaydı, Deniz 55. sırada olacağı için bu kural ihlal edilirdi.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlayıcı koşullar altında olası tüm durumların elenerek tek bir kesin sıralama şablonunun oluşturulması.

İpuçları

1
Fırat'ı dördüncü sıraya yerleştirerek başlayın ve Bora ile Cihan'ın ardışık (BC) olarak yerleşebileceği boşlukları değerlendirin.
2
Bora ve Cihan ikilisini beşinci ve altıncı sıralara yerleştirmeyi denediğinizde, Aylin ve Emel kuralının neden sağlanamadığını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 33Soru

Bir üniversitede Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günlerinde Arkeoloji, Botanik, Coğrafya, Dilbilim ve Edebiyat seçmeli dersleri her gün bir ders olacak şekilde verilmektedir. Derslerin verildikleri günlerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Botanik dersi, Coğrafya dersinden hemen önceki gün verilmektedir.
* Arkeoloji dersi, Edebiyat dersinden sonraki bir gün verilmektedir.
* Dilbilim dersi Çarşamba günü verilmemektedir.
* Edebiyat dersi Perşembe günü verilmektedir.

Buna göre, Salı günü verilen ders aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Botanik

Cevap

Botanik
Verilen kısıtlamalar doğrultusunda Edebiyat dersinin Perşembe ve Arkeoloji dersinin Cuma günü olduğu bulunur. Kalan Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri için Botanik dersinin Coğrafya dersinden hemen önce olması kuralı gereği bu dersler sırasıyla Salı ve Çarşamba günlerine yerleştirilir. Dilbilim dersi ise Çarşamba günü verilemeyeceği için Pazartesi gününe kalır. Bu durumda Salı günü verilen ders Botanik dersidir.

Adım Adım Çözüm

1
Edebiyat ve Arkeoloji derslerinin günlerini belirleme.
Edebiyat dersi Perşembe günü verilmektedir. Arkeoloji dersi Edebiyat dersinden sonraki bir gün verildiği için Arkeoloji dersi kesinlikle Cuma günü verilmelidir.
Edebiyat'ın günü kesin olarak Perşembe olarak verilmiştir ve Cuma günü Perşembe'den sonra kalan tek gündür.
2
Kalan dersler için boş günleri analiz etme.
Geriye Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri kalmıştır. Bu günlerde Botanik, Coğrafya ve Dilbilim dersleri verilmelidir.
Perşembe ve Cuma günleri dolduğundan, kalan üç gün ilk üç gündür.
3
Botanik ve Coğrafya derslerinin olası konumlarını inceleme.
Botanik ve Coğrafya ardışık günlerde olmalıdır. Bu durumda bu ders ikilisi ya Pazartesi-Salı ya da Salı-Çarşamba günlerinde olmalıdır.
Botanik dersinin Coğrafya'dan hemen önceki gün verilmesi koşulundan dolayı.
4
Dilbilim dersinin kısıtını uygulayarak nihai sıralamayı bulma.
Eğer Botanik-Coğrafya ikilisi Pazartesi-Salı günlerinde olursa, Dilbilim dersine Çarşamba günü kalır. Ancak Dilbilim Çarşamba günü verilemez. Bu nedenle Botanik-Coğrafya ikilisi Salı-Çarşamba günlerinde, Dilbilim ise Pazartesi günü verilmelidir.
Dilbilim dersinin Çarşamba günü verilmeyeceği koşulunu sağlamak için.

Anahtar Kavram

Sıralama ve yerleştirme problemlerinde kısıtlayıcı öncülleri kullanarak olasılıkları eleme.
Soru 34Soru

Ayla ve Berk, masada bulunan 2020 adet madeni para ile bir oyun oynuyorlar. Oyunun kuralları şu şekildedir:

* Oyuncular sırayla hamle yapacaktır ve oyuna Ayla başlayacaktır.
* Her oyuncu kendi hamlesinde masadan 11, 33 veya 44 adet madeni para alabilir.
* Masadaki son madeni parayı alan oyuncu oyunu kazanacaktır.

Her iki oyuncu da oyunu kazanmak için en uygun (optimal) stratejiyle oynadığına göre, Ayla'nın oyunu kazanmayı garantilemesi için ilk hamlesinde masadan kaç adet madeni para alması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44

Cevap

44
Ayla masadan 44 adet madeni para aldığında geriye 1616 madeni para kalır. 1616 sayısı 7k+27k+2 formunda bir sayı olup kaybeden bir durumdur. Berk kendi sırası geldiğinde hangi hamleyi yaparsa yapsın (11, 33 veya 44), Ayla bir sonraki hamlesinde Berk'i tekrar 7k7k veya 7k+27k+2 formunda bir kaybeden duruma sokabilir. Bu döngü oyun sonuna kadar devam eder ve Ayla oyunu kazanmayı garantiler.

Adım Adım Çözüm

1
Kaybeden (L) ve kazanan (W) durumları belirlemek için oyun analiz edilir.
Geriye kalan para miktarı nn olsun. n=0n=0 durumu, hamle kalmadığı için kaybeden durumdur (LL). Buradan hareketle diğer durumlar belirlenir:
- n=1n=1 için: Masadan 11 para alınıp rakibe 00 (LL) bırakılabilir. Dolayısıyla n=1n=1 kazanan bir durumdur (WW).
- n=2n=2 için: Yalnızca 11 para alınabilir ve rakibe 11 (WW) bırakılır. Dolayısıyla n=2n=2 kaybeden bir durumdur (LL).
- n=3n=3 için: 33 para al��nıp rakibe 00 (LL) bırakılabilir. Dolayısıyla n=3n=3 kazanan durumdur (WW).
- n=4n=4 için: 44 para alınıp rakibe 00 (LL) bırakılabilir. Dolayısıyla n=4n=4 kazanan durumdur (WW).
- n=5n=5 için: 33 para alınıp rakibe 22 (LL) bırakılabilir. Dolayısıyla n=5n=5 kazanan durumdur (WW).
- n=6n=6 için: 44 para alınıp rakibe 22 (LL) bırakılabilir. Dolayısıyla n=6n=6 kazanan durumdur (WW).
- n=7n=7 için: Yapılabilecek hamleler (11, 33, 44) sırasıyla 6,4,36, 4, 3 (hepsi WW) bırakır. Dolayısıyla n=7n=7 kaybeden durumdur (LL).
Oyunun her aşamasındaki kazanan ve kaybeden stratejik sayıları bulmak.
2
Kaybeden durumların genel kuralı (örüntüsü) tespit edilir.
Kaybeden durumlar dizisi L=0,2,7,9,14,16,21,23,...L = \\{0, 2, 7, 9, 14, 16, 21, 23, ...\\} olarak devam eder. Bu sayıların 77 ile bölümünden kalanlar incelendiğinde, kaybeden durumların her zaman 77 ile kalansız bölünen (7k7k) veya 77 ile bölündüğünde 22 kalanını veren (7k+27k+2) sayılar olduğu görülür.
Büyük sayılar için modüler aritmetik kullanarak strateji geliştirmek.
3
Başlangıçtaki 2020 sayısı için en uygun hamle hesaplanır.
2020 sayısının 77 ile bölümünden kalan 66'dır (206(mod7)20 \equiv 6 \pmod 7). Ayla, rakibi Berk'i bir kaybeden duruma (yani 7k7k veya 7k+27k+2 formunda bir sayıya) bırakmalıdır. Ayla'nın yapabileceği hamleler:
- 11 alırsa: 201=195(mod7)20 - 1 = 19 \equiv 5 \pmod 7 (kaybeden durum değil)
- 33 alırsa: 203=173(mod7)20 - 3 = 17 \equiv 3 \pmod 7 (kaybeden durum değil)
- 44 alırsa: 204=162(mod7)20 - 4 = 16 \equiv 2 \pmod 7 (kaybeden durum!)

Dolayısıyla, Ayla ilk hamlesinde masadan tam olarak 44 adet madeni para almalıdır.
İlk hamlede rakibe kaybeden bir durum bırakarak galibiyeti garantilemek.

Anahtar Kavram

Geriye doğru tümevarım ve oyun teorisinde kazanan/kaybeden durum analizi.
Soru 35Soru

Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde n\langle n \rangle ve [n][n] sembolleri aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

* n\langle n \rangle: nn sayısının farklı asal bölenlerinin toplamı
* [n][n]: nn sayısının pozitif bölenlerinin sayısı

Buna göre,
x+[x]=8\langle x \rangle + [x] = 8
eşitliğini sağlayan iki basamaklı en küçük xx doğal sayısı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

25 sayısıdır
Doğru cevap olan 25 sayısı için işlemler uygulandığında; 25'in tek asal böleni 5 olduğundan 25=5\langle 25 \rangle = 5 olur. 25 sayısının pozitif bölenleri {1,5,25}\{1, 5, 25\} olmak üzere 3 adettir, yani [25]=3[25] = 3 olur. Bu iki değerin toplamı 5+3=85 + 3 = 8 eşitliğini sağlar. 25'ten küçük iki basamaklı hiçbir doğal sayı bu koşulu sağlamamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlanan işlemlerin kurallarını belirlemek.
x\langle x \rangle işlemi xx sayısının asal bölenlerinin toplamını, [x][x] işlemi ise xx sayısının pozitif bölen sayısını vermektedir.
Soruda verilen özel işlemlerin matematiksel karşılıklarını netleştirmek için.
2
Koşulu sağlayan olası iki basamaklı sayı yapılarını analiz etmek.
Eğer xx bir asal sayı olsaydı, x=x\langle x \rangle = x ve [x]=2[x] = 2 olurdu. Bu durumda x+2=8    x=6x + 2 = 8 \implies x = 6 olurdu fakat 6 asal sayı değildir. Eğer xx tek bir asal sayının kuvveti (x=pkx = p^k, k2k \ge 2) ise, x=p\langle x \rangle = p ve [x]=k+1[x] = k + 1 olur. Eşitlikten p+k+1=8    p+k=7p + k + 1 = 8 \implies p + k = 7 elde edilir. pp asal ve k2k \ge 2 koşulunu sağlayan çiftler: (5, 2) ve (2, 5) değerleridir. Buradan x=52=25x = 5^2 = 25 ve x=25=32x = 2^5 = 32 çözümleri bulunur.
Sayıları tek tek denemek yerine sistematik bir çözüm kümesi oluşturmak için.
3
Farklı asal çarpanlara sahip diğer iki basamaklı sayıları kontrol etmek.
xx sayısı birden fazla asal çarpana sahipse (örneğin x=paqbx = p^a \cdot q^b), en küçük iki farklı asal sayının toplamı x2+3=5\langle x \rangle \ge 2 + 3 = 5 olur. Pozitif bölen sayısı ise [x]=(a+1)(b+1)22=4[x] = (a+1)(b+1) \ge 2 \cdot 2 = 4 olur. Bu durumda toplam en az 5+4=95 + 4 = 9 olacağından 8 eşitliğini sağlamaları mümkün değildir.
Başka bir iki basamaklı çözümün olmadığını ispatlamak için.
4
Elde edilen çözümler arasından en küçük iki basamaklı olanı seçmek.
Çözüm kümesindeki iki basamaklı sayılar 25 ve 32'dir. Bunlardan en küçüğü 25'tir.
Soruda istenen 'en küçük iki basamaklı sayı' öncülünü uygulamak için.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı fonksiyonlar ve sayılar teorisinde asal bölenler ile pozitif bölen sayısının kullanımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

Bir okulda düzenlenen proje şenliğinde Aslı, Berk, Cenk, Defne, Eren ve Filiz adlı altı öğrenci projelerini 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış sırayla sunacaklardır. Öğrencilerin sunum sıralarıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Eren, Cenk'ten hemen sonra sunum yapmıştır.
* Aslı ilk sırada (1.1. sırada) veya son sırada (6.6. sırada) sunum yapmamıştır.
* Berk ve Filiz'in sunumları arasında tam olarak iki sunum yapılmıştır.
* Eğer Defne 3.3. sırada sunum yaparsa, Aslı 2.2. sırada sunum yapar.

Buna göre, Defne'nin 3.3. sırada sunum yaptığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eren son sırada sunum yapmıştır.

Cevap

Eren son sırada sunum yapmıştır.
Eren'in son sırada sunum yaptığı seçeneği kesinlikle doğrudur. Defne 3.3. sırada olduğunda, koşul gereği Aslı 2.2. sıradadır. Berk ve Filiz'in aralarında 22 kişi bulunması kuralından ötürü bu iki kişi 1.1. ve 4.4. sırayı paylaşmak zorundadır. Bu durumda geriye kalan tek ardışık boşluk olan 5.5. ve 6.6. sıralara sırasıyla Cenk ve Eren yerleşir. Eren böylece 6.6. yani son sırada yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Koşullu ��ncülü tabloya yerleştirme.
Defne'nin 3.3. sırada sunum yaptığı bilindiğine göre, koşul gereği Aslı 2.2. sırada sunum yapmalıdır. Bu durumda tablomuz: `[_, Aslı, Defne, _, _, _]` şeklini alır.
Koşullu ifadenin gerçekleşmesi, bağlı olduğu sonucun da kesin olarak gerçekleşmesini gerektirir.
2
Berk ve Filiz kuralını uygulama.
Berk ve Filiz'in arasında tam olarak iki sunum olmalıdır. Bu durum, aralarında 33 fark olan boş sıralara yerleşmelerini gerektirir. Boş olan 1.,4.,5.,6.1., 4., 5., 6. sıralardan farkı 33 olan tek ikili 11 ve 44 numaralı sıralardır. Dolayısıyla Berk ve Filiz 1.1. ve 4.4. sıralara yerleşir (kendi aralarında yer değiştirebilirler): `[Berk/Filiz, Aslı, Defne, Filiz/Berk, _, _]`.
Kısıtlayıcı mesafe kuralı, sınırlı boş hücreler içinde tek bir yerleşim kombinasyonuna izin verir.
3
Cenk ve Eren bloğunu yerleştirme.
Geriye boşta kalan sıralar sadece 5.5. ve 6.6. sıralardır. Eren, Cenk'ten hemen sonra sunum yaptığı için Cenk 5.5. sırada, Eren ise 6.6. sırada sunum yapmak zorundadır.
Ardışık iki elemanın yerleşebileceği tek ikili boşluk bu sıralardır.
4
Seçenekleri değerlendirme.
Eren'in 6.6. sırada (yani son sırada) sunum yaptığı kesinleşir.
Elde edilen tekil kesin yerleşim sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kavram

Sıralama problemlerinde koşullu öncüller, ardışıklık kuralı ve aradaki mesafe kısıtlarını kullanarak tablo oluşturma ve kesin doğruları belirleme.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 37Soru

Bir havalimanında yan yana bulunan ve 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış altı perona AA, BB, CC, DD, EE ve FF uçakları yanaşmıştır.

Uçakların peronlara yerleşimi ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* AA uçağı çift numaralı bir perondadır.
* BB uçağı, CC uçağının hemen sağındaki perondadır.
* DD uçağının peron numarası, EE uçağının peron numarasından küçüktür.
* FF uçağı 33 numaralı perondadır.
* BB ve DD uçakları arasında tam olarak iki peron bulunmaktadır.

Buna göre, uçakların peronlara yerleşimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: E uçağı 6 numaralı perondadır.

Cevap

E uçağı 6 numaralı perondadır.
Tüm koşulları sağlayan tek bir yerleşim düzeni bulunmaktadır. Bu düzende C birinci, B ikinci, F üçüncü, A dördüncü, D beşinci ve E altıncı perondadır. Dolayısıyla E uçağının 6 numaralı peronda olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgiyi kullanarak F uçağını yerleştirmek.
F uçağı 3 numaralı perondadır. Geriye kalan boş peronlar: 1, 2, 4, 5, 6.
Sabit konumu bilinen uçaktan başlamak diğer uçakların olasılıklarını daraltır.
2
B ve D uçakları arasındaki mesafe koşulu ile B'nin C'nin sağında olması koşulunu birleştirmek.
B ve D arasında iki peron olması |B - D| = 3 olmasını gerektirir. B, C'nin hemen sağında olduğundan B = C + 1'dir. Bu durumda B ve D ikilisi (2, 5) veya (5, 2) olabilir.
Mesafe ve ardışıklık kısıtlarını kullanarak olası durum sayılarını belirlemek için.
3
B = 2, D = 5 (ve dolayısıyla C = 1) senaryosunu incelemek.
Boş kalan peronlar 4 ve 6'dır. A uçağı çift peronda olmalıdır. Eğer A = 6 olursa, E = 4 olur. Ancak bu durumda D < E (5 < 4) koşulu ihlal edilir. Bu nedenle A = 4 ve E = 6 olmalıdır. Bu yerleşim (1: C, 2: B, 3: F, 4: A, 5: D, 6: E) tüm öncülleri sağlar.
Birinci olasılığın tutarlılığını test etmek için.
4
B = 5, D = 2 (ve dolayısıyla C = 4) senaryosunu incelemek.
Boş kalan peronlar 1 ve 6'dır. A çift peronda (6) olacağından, E = 1 olur. Bu durumda D < E (2 < 1) koşulu ihlal edilir. Dolayısıyla bu senaryo imkansızdır.
İkinci olasılığın elendiğini kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Koşullu sıralama ve öncül analizi

İpuçları

1
Öncelikle konumu kesin olan F uçağını yerleştirin ve ardından B ile D arasındaki 2 peronluk mesafeyi kullanabileceğiniz durumları listeleyin.
2
B ve D arasındaki mesafeden dolayı B'nin 2 veya 5 olabileceği iki farklı durumu inceleyin. Her iki durumda da D < E eşitsizliğinin sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 38Soru

Bir geometrik şeklin kenar sayısı ile içindeki sayının kullanılmasıyla o şeklin değeri hesaplanmaktadır. Aşağıda bu kurala göre değerleri belirlenmiş iki şekil verilmiştir:

- İçinde 55 yazan bir üçgenin değeri 1818'dir.
- İçinde 33 yazan bir düzgün beşgenin değeri 2020'dir.

Buna göre, değeri 2424 olan bir düzgün altıgenin içine yazılması gereken sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Düzgün altıgenin içine yazılması gereken sayı 3 olmalıdır.
Verilen örnekler incelendiğinde, bir şeklin değerinin (Kenar Sayısı ×\times İçindeki Sayı) + Kenar Sayısı formülü ile hesaplandığı görülür. Üçgen için 3×5+3=183 \times 5 + 3 = 18 ve beşgen için 5×3+5=205 \times 3 + 5 = 20 bu kuralı doğrulamaktadır. Aynı kural düzgün altıgen (kenarsayısı=6kenar sayısı = 6) için uygulandığında, içindeki sayı xx olmak üzere, 6x+6=246 \cdot x + 6 = 24 eşitliğinden 6x=186x = 18 ve buradan x=3x = 3 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 3'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Örnek olarak verilen şekillerden kenar sayısı ve içindeki sayı arasındaki matematiksel ilişkiyi kurarak genel kuralı belirleyin.
Üçgen için kenar sayısı 33, içindeki sayı 55 ve değer 1818'dir. Buradaki ilişki 3×5+3=183 \times 5 + 3 = 18 şeklindedir. Beşgen için kenar sayısı 55, içindeki sayı 33 ve değer 2020'dir. Buradaki ilişki 5×3+5=205 \times 3 + 5 = 20 şeklindedir. Bu durumda genel kural: (Kenar Sayısı ×\times İçindeki Sayı) + Kenar Sayısı = Şeklin Değeri şeklindedir.
Şekil ve sayı arasındaki bağıntı kuralını tespit etmek için.
2
Belirlenen kuralı düzgün altıgen için uygulayarak bilinmeyen sayıyı bulun.
Altıgenin kenar sayısı 66'dır. İçine yazılması gereken sayıya xx diyelim. Şeklin değeri 2424 olduğuna göre denklemimiz: 6x+6=246 \cdot x + 6 = 24 olur. Buradan 6x=186x = 18 ve x=3x = 3 bulunur.
İstenen altıgen hücresinin değerini hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Geometrik şekillerin kenar sayıları ile içlerinde bulunan sayılar arasındaki temel aritmetiksel ilişkileri kurma.
Soru 39Soru
Sıfırdan farklı aa ve bb gerçel sayıları için \triangle işlemi,
ab=abbaa \triangle b = \frac{a}{b} - \frac{b}{a}
biçiminde tanımlanıyor.
Buna göre,
(21)x=32(2 \triangle 1) \triangle x = \frac{3}{2}
eşitliğini sağlayan xx gerçel sayılarının toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 94-\frac{9}{4}

Cevap

Eşitliği sağlayan xx gerçel sayılarının toplamı 94-\frac{9}{4}'tür.
Denklemin çözümünden elde edilen xx değerleri 3-3 ve 34\frac{3}{4} olup, bu değerlerin toplamı 94-\frac{9}{4}'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Parantez içindeki 212 \triangle 1 işlemini tanımlanan kurala göre hesaplayın.
21=2112=322 \triangle 1 = \frac{2}{1} - \frac{1}{2} = \frac{3}{2}
Parantez önceliğinden dolayı en içteki işlem öncelikle yapılmalıdır.
2
Elde edilen sonucu denklemde yerine yazarak yeni denklemi oluşturun: 32x=32\frac{3}{2} \triangle x = \frac{3}{2}.
32xx32=32    32x2x3=32\frac{\frac{3}{2}}{x} - \frac{x}{\frac{3}{2}} = \frac{3}{2} \implies \frac{3}{2x} - \frac{2x}{3} = \frac{3}{2}
Kuralı a=32a = \frac{3}{2} ve b=xb = x değerleri için uygulayarak xx'e bağlı bir denklem elde etmek.
3
Elde edilen rasyonel denklemi çözmek için her iki tarafı paydaların en küçük ortak katı olan 6x6x ile çarpın ve ikinci dereceden denklem formuna getirin.
94x2=9x    4x2+9x9=09 - 4x^2 = 9x \implies 4x^2 + 9x - 9 = 0
Denklemi paydalardan kurtararak standart ikinci dereceden denklem haline getirmek.
4
İkinci dereceden denklemi çarpanlarına ayırarak kökleri bulun.
(4x3)(x+3)=0    x1=34(4x - 3)(x + 3) = 0 \implies x_1 = \frac{3}{4} ve x2=3x_2 = -3
Eşitliği sağlayan tüm xx gerçel sayı değerlerini belirlemek.
5
Bulunan xx değerlerinin toplamını hesaplayın.
x1+x2=34+(3)=94x_1 + x_2 = \frac{3}{4} + (-3) = -\frac{9}{4}
Soruda bizden istenen kökler toplamı değerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Özel Tanımlı İşlemler
Soru 40Soru

Bir şirkette çalışan Ayşe, Bora, Can, Deniz ve Elif hafta içi günlerde (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma) birer gün nöbet tutmaktadır. Bu kişilerin nöbet tuttukları günlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Bora, Cuma günü nöbet tutmaktadır.
* Deniz, Salı günü nöbet tutmaktadır.
* Ayşe, Can'dan hemen sonraki gün nöbet tutmaktadır.
* Elif'in nöbet tuttuğu gün Çarşamba değildir.

Buna göre, Elif hangi gün nöbet tutmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazartesi

Cevap

Pazartesi
Bora Cuma, Deniz ise Salı günü nöbet tuttuğu için boşta kalan günler Pazartesi, Çarşamba ve Perşembe'dir. Ayşe, Can'dan hemen sonraki gün nöbet tuttuğuna göre Can ve Ayşe ardışık günlerde olmalıdır. Kalan günler arasında sadece Çarşamba ve Perşembe ardışık olduğundan Can Çarşamba, Ayşe ise Perşembe günü nöbet tutar. Geriye kalan tek gün olan Pazartesi ise Elif'e kalır. Bu durum, Elif'in Çarşamba günü nöbet tutmadığı kuralına da uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğrudan verilen bilgileri tabloya yerleştirin.
Bora Cuma gününe, Deniz ise Salı gününe yerleştirilir. Boşta kalan günler Pazartesi, Çarşamba ve Perşembe'dir.
Tabloyu doldurmaya kesin olarak bildiğimiz verilerden başlamak analiz sürecini kolaylaştırır.
2
Ayşe ve Can'ın ardışık günlerde nöbet tutması koşulunu inceleyin.
Ayşe, Can'dan hemen sonraki gün nöbet tuttuğu için (Can, Ayşe) ikilisi ardışık günlerde olmalıdır. Kalan günlerden (Pazartesi, Çarşamba, Perşembe) sadece Çarşamba ve Perşembe günleri ardışıktır. Bu nedenle Can Çarşamba, Ayşe ise Perşembe günü nöbet tutar.
Ardışık iki boş gün bulmak ve bu günleri verilen kurala göre doldurmak gerekir.
3
Elif'e kalan günü belirleyin ve diğer koşulları kontrol edin.
Geriye kalan tek boş gün Pazartesi'dir, bu yüzden Elif Pazartesi günü nöbet tutar. Elif'in Çarşamba günü nöbet tutmadığı bilgisiyle de bu durum uyumludur.
Tüm kişiler yerleştirildikten sonra boş kalan günün son kişiye ait olduğunu buluruz.

Anahtar Kavram

Tablo oluşturma ve mantıksal öncülleri yerleştirerek çözümleme yapma.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 2 / 12Sonraki
Mantık Problemleri Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 2 | Examkin