Kesinlik ve Olasılık Analizi

10 soru

Soru 1Soru

Bir üniversitenin Fen Fakültesinde okuyan Ayhan, Beril, Cemal, Didem, Ege, Faruk ve Gizem adlı 77 öğrenci; bitirme projeleri için Fizik, Kimya ve Biyoloji olmak üzere 33 farklı çalışma grubundan birini seçecektir. Öğrencilerin çalışma grubu tercihleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her çalışma grubunda en az 11, en fazla 33 öğrenci yer alacaktır.
* Ayhan ve Beril aynı ��alışma grubunu seçmiştir.
* Cemal ve Didem farklı çalışma gruplarını seçmiştir.
* Ege, Biyoloji çalışma grubunu seçmiştir.
* Faruk ve Gizem'den biri Kimya, diğeri ise Fizik çalışma grubunu seçmiştir.

Cemal'in Biyoloji çalışma grubunu seçtiği bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Biyoloji çalışma grubunda toplam 22 öğrenci vardır.

Cevap

Biyoloji çalışma grubunda toplam iki öğrenci vardır.
Biyoloji çalışma grubunda toplam iki öğrenci olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur. Cemal'in bu grupta olduğu soruda verilmiştir ve Ege de öncüllere göre Biyoloji grubundadır. Ayhan ve Beril aynı grupta yer almak zorunda olduklarından ve Biyoloji grubunun kontenjanı en fazla 33 kişi olabileceğinden bu gruba katılamazlar. Didem ise Cemal ile farklı grupta olduğu için Biyoloji grubunda yer alamaz. Faruk ve Gizem ise diğer iki gruba dağılmıştır. Dolayısıyla Biyoloji grubunda sadece Ege ve Cemal yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit verileri yerleştirme ve kontenjanları analiz etme
Biyoloji grubunda Ege bulunmaktadır. Faruk ve Gizem'den biri Fizik, diğeri Kimya grubundadır (Fizik ve Kimya gruplarının her birinde kesinlikle en az 11 kişi yer alır).
Öncüllerde doğrudan verilen kesin yerleşimleri belirlemek.
2
Cemal'in Biyoloji grubunda olma koşulunun kontenjana etkisini inceleme
Biyoloji grubunda Ege ve Cemal bulunmaktadır. Ayhan ve Beril aynı grupta oldukları için Biyoloji grubuna seçilemezler; aksi halde Biyoloji grubunda 44 kişi (Ege, Cemal, Ayhan, Beril) olurdu ve en fazla 33 öğrenci kuralı ihlal edilirdi. Cemal ile Didem farklı grupta olduğu için Didem de bu gruba gelemez. Faruk ve Gizem ise Fizik/Kimya gruplarına dağılmıştır.
Cemal'in Biyoloji grubuna yerleşmesiyle bu grubun kontenjanının dolup dolmadığını kontrol etmek.
3
Olası senaryoları çizerek kesin olan durumları belirleme
Biyoloji grubunda yalnızca Ege ve Cemal kalır (toplam 22 kişi). Ayhan ve Beril ikilisi ya Fizik ya da Kimya grubundadır. Kalan grupta ise Didem yer alır. Her iki senaryoda da Biyoloji grubundaki öğrenci sayısı kesinlikle 22 olmaktadır.
Ayhan ve Beril'in oluşturduğu alternatif dağılımları görerek kesin yargıyı bulmak.

Anahtar Kavram

Kontenjan sınırlamaları altında kesinlik ve olasılık analizi
Soru 2Soru

Bir şirkette çalışan Ahmet, Burak, Ceyda, Derya ve Elif adlı beş çalışan, Yazılım ve Tasarım olmak üzere iki farklı projede görevlendirilmiştir. Çalışanların bu projelerde görevlendirilme durumlarına ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Her çalışan sadece bir projede yer almaktadır.
* Yazılım projesinde en az iki, Tasarım projesinde en az iki kişi çalışmaktadır.
* Ahmet ve Burak aynı projede çalışmaktadır.
* Ceyda ve Derya farklı projelerde çalışmaktadır.
* Elif ve Burak farklı projelerde çalışmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet ve Elif farklı projelerde çalışmaktadır.

Cevap

Ahmet ve Elif'in farklı projelerde çalışması kesinlikle doğrudur.
Ahmet ve Burak aynı projede yer alırken, Elif ve Burak farklı projelerde yer almaktadır. Bu iki bilgi birleştirildiğinde, Elif'in hiçbir durumda Ahmet ile aynı projede yer alamayacağı, dolayısıyla Ahmet ve Elif'in her zaman farklı projelerde çalışmak zorunda olduğu kesin bir bilgi olarak ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Grupları belirleme ve kontenjan kuralını analiz etme
Yazılım ve Tasarım adında iki proje grubu vardır. Toplam 5 kişi (Ahmet, Burak, Ceyda, Derya, Elif) gruplara dağıtılacaktır. Her grupta en az iki kişi çalışmalıdır. Bu durumda gruplardan biri 3, diğeri 2 kişiden oluşacaktır.
Sorunun sınır koşullarını ve grup yapısını kurmak için.
2
Ahmet, Burak ve Elif arasındaki ilişkileri yerleştirme
Ahmet ve Burak aynı projededir (A = B). Elif ve Burak farklı projelerdedir (E != B). Buradan Ahmet ve Elif'in kesinlikle farklı projelerde olduğu çıkarılır (A != E). Yani Ahmet Yazılım'daysa Elif Tasarım'dadır; Ahmet Tasarım'daysa Elif Yazılım'dadır.
Doğrudan bağlantılı öncülleri birleştirerek kesin olan ilişkiyi tespit etmek için.
3
Ceyda ve Derya'nın durumlarını inceleyerek olasılıkları listeleme
Ceyda ve Derya farklı projelerdedir (C != D). Bu durumda her iki senaryoda da gruplardan birine Ceyda, diğerine Derya gelecektir. Kontenjan kuralı (en az ikişer kişi) her durumda sağlanır. Kesin olan tek durum Ahmet ve Elif'in farklı projelerde olmasıdır.
Tüm olasılık senaryolarını tamamlayıp diğer seçeneklerin neden elendiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Gruplamada kesinlik ve olasılık durumlarının tespiti ile zincirleme mantıksal çıkarım yapma.
Soru 3Soru

Bir manavda muz, elma, çilek ve portakal meyveleri A ve B kasalarına konulacaktır. Her meyve yalnızca bir kasaya konulacak ve her kasada en az bir meyve bulunacaktır.

Meyvelerin kasalara yerleştirilmesiyle ilgili şunlar bilinmektedir:
* Çilek ve portakal aynı kasadadır.
* Muz, A kasasındadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elma A kasasındaysa portakal B kasasındadır.

Cevap

Elma A kasasındaysa portakal B kasasındadır.
Elmanın A kasasında olması durumunda, A kasasında halihazırda bulunan muz ile birlikte iki meyve yer alır. Çilek ve portakalın aynı kasada bulunma zorunluluğu nedeniyle, bu iki meyve de A kasasına konulursa B kasası tamamen boş kalır. Her kasada en az bir meyve bulunması kuralına göre, çilek ve portakal mutlaka B kasasında yer almalıdır. Dolayısıyla elma A kasasındaysa portakalın B kasasında olması kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit veriyi yerleştirme ve kuralları analiz etme
Muz kesin olarak A kasasındadır. Çilek ile portakal aynı kasada (ya ikisi de A'da ya da ikisi de B'de) bulunmalıdır. Her kasada en az bir meyve bulunmak zorundadır.
Soruda verilen öncüller ve temel kısıtlamalar başlangıç tablosunu belirler.
2
Koşullu durumları değerlendirme
Elmanın A kasasında olduğu durumu ele alalım. A kasasında Muz ve Elma bulunur. Eğer Çilek ve Portakal da A kasasında olsaydı, B kasasında hiçbir meyve kalmazdı. Her kasada en az bir meyve olması gerektiğinden, Çilek ve Portakal kesinlikle B kasasında olmak zorundadır.
Kasaların boş kalamayacağı kuralı üzerinden kesin yargıya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve Olasılık Analizi
Soru 4Soru

Bir şirkette çalışan Can, Demir, Esra, Faruk, Gamze ve Hakan adlı altı kişi; Bilgi İşlem, İnsan Kaynakları ve Pazarlama departmanlarında görevlendirilmiştir. Bu kişilerin departmanlara dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her departmanda en az bir kişi çalışmaktadır ve hiçbir departmandaki çalışan sayısı üçü geçmemektedir.
* Gamze, Pazarlama departmanındadır.
* Esra ve Faruk aynı departmandadır.
* Can ve Demir farklı departmanlardadır.
* Hakan Bilgi İşlem departmanındaysa Demir de Bilgi İşlem departmanındadır.

Can ve Hakan'ın aynı departmanda çalıştığı bilindiğine göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Demir ve Hakan aynı departmandadır.

Cevap

Demir ve Hakan aynı departmandadır.
Demir ve Hakan'ın aynı departmanda olması hiçbir koşulda mümkün değildir. Eğer Demir ve Hakan aynı departmanda olsaydı: Bilgi İşlem'de olmaları durumunda Can da Hakan ile aynı departmanda olduğundan Bilgi İşlem'de olurdu; bu durumda Can ve Demir aynı departmana gelirdi ki bu durum onların farklı departmanlarda olması kuralıyla çelişirdi. Pazarlama'da olsalardı, Gamze zaten bu departmanda olduğundan ve Can ile Hakan aynı departmanda bulunduğundan, Pazarlama departmanında Gamze, Can, Hakan ve Demir olmak üzere 4 kişi olurdu; bu da en fazla 3 çalışan kuralını ihlal ederdi. İnsan Kaynakları'nda olsalardı, Can da Hakan ile aynı departmanda olduğundan İnsan Kaynakları'nda olurdu ve Can ile Demir yine aynı departmanda yer alarak çelişki yaratırdı. Dolayısıyla Demir ve Hakan'ın aynı departmanda çalışması kesinlikle imkansızdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri ve temel kuralları belirleyin.
Toplam 6 çalışan (Can, Demir, Esra, Faruk, Gamze, Hakan) ve 3 departman (Bilgi İşlem, İnsan Kaynakları, Pazarlama) vardır. Her departmanda en az 1, en fazla 3 çalışan bulunabilir. Gamze kesinlikle Pazarlama departmanındadır.
Sorunun çözümünde kullanılacak temel kısıtları ve başlangıç durumunu netleştirmek için.
2
Esra ile Faruk'un aynı departmanda olması ve Can ile Demir'in farklı departmanlarda olması koşullarını analiz edin.
Esra ve Faruk çifti aynı departmanda yer alacaktır. Can ve Demir ise kesinlikle farklı departmanlarda bulunmalıdır.
Çalışanların departmanlara yerleşimindeki kısıtları belirlemek için.
3
Soru kökündeki 'Can ve Hakan aynı departmandadır' ek koşulunu ve bunun 'Hakan Bilgi İşlem'deyse Demir de Bilgi İşlem'dedir' kuralıyla etkileşimini inceleyin.
Can ve Hakan aynı departmandadır. Eğer Can ve Hakan Bilgi İşlem departmanında olsaydı, kural gereği Demir de Bilgi İşlem'de olmalıydı. Ancak bu durumda hem Can hem Demir Bilgi İşlem'de olurdu ki bu durum 'Can ve Demir farklı departmanlardadır' öncülüyle çelişir. Dolayısıyla Can ve Hakan Bilgi İşlem departmanında olamaz; ya Pazarlama ya da İnsan Kaynakları departmanındadır.
Soru kökündeki özel durumun yarattığı olasılık sınırlarını ve çelişkileri tespit etmek için.
4
Olası senaryoları listeleyerek Demir ve Hakan'ın konumlarını karşılaştırın.
Can ve Hakan'ın konumuna göre oluşan 5 farklı geçerli senaryoda da Demir ve Hakan hiçbir zaman aynı departmanda yer alamaz. Demir ve Hakan aynı departmanda olsaydı; Bilgi İşlem'de olmaları durumunda Can da orada olacağından Can ile Demir aynı departmana gelirdi (çelişki). Pazarlama'da olsalardı kontenjan sınırı aşılırdı (4 kişi olurdu). İnsan Kaynakları'nda olsalardı yine Can ile Demir aynı departmana gelirdi (çelişki).
Her bir olasılıkta Demir ve Hakan'ın konumlarını karşılaştırarak kesin yargıya ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kurgularında koşullu önermeler, kontenjan sınırları ve kesinlik/olasılık analizi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru

Bir yazılım ve teknoloji şirketinde çalışan Alper, Buse, Cenk, Derin, Erhan ve Fatih adlı 66 yazılımcı; Yapay Zeka ve Siber Güvenlik departmanlarında görevlendirilmiştir. Yazılımcıların departmanlara dağılımıyla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her yazılımcı yalnızca bir departmanda görev yapmaktadır.
* Yapay Zeka departmanında çalışan kişi sayısı, Siber Güvenlik departmanında çalışan kişi sayısından fazladır.
* Buse ve Derin farklı departmanlarda görev yapmaktadır.
* Cenk ve Erhan aynı departmanda görev yapmaktadır.
* Fatih, Siber Güvenlik departmanında görev yapmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cenk, Yapay Zeka departmanında görev yapmaktadır.

Cevap

Cenk, Yapay Zeka departmanında görev yapmaktadır.
Cenk'in Yapay Zeka departmanında çalışması kesinlikle doğrudur. Çünkü Siber Güvenlik departmanında en fazla 22 kişi çalışabilir ve bu kişiler Fatih ile Buse ya da Derin'den biridir. Geriye kalan Alper, Cenk ve Erhan kesinlikle Yapay Zeka departmanındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam kişi sayısını ve departmanların kontenjan sınırlarını belirleyin.
Toplam 66 kişi vardır. Yapay Zeka departmanındaki kişi sayısı Siber Güvenlik departmanından fazla olduğuna göre, Yapay Zeka'da 55, Siber Güvenlik'te 11 kişi veya Yapay Zeka'da 44, Siber Güvenlik'te 22 kişi çalışabilir.
Yapay Zeka > Siber Güvenlik ve Toplam = 66 koşulundan dolayı.
2
Siber Güvenlik departmanının minimum çalışan sayısını analiz edin.
Fatih kesinlikle Siber Güvenlik departmanındadır. Ayrıca Buse ve Derin farklı departmanlarda çalıştığı için, bu iki kişiden biri kesinlikle Siber Güvenlik departmanında olmak zorundadır. Bu durumda Siber Güvenlik departmanında en az 22 kişi görev almaktadır.
Fatih'in yeri sabit olup, Buse ve Derin'in farklı gruplarda olması birinin diğer gruba gitmesini zorunlu kılar.
3
Departmanların kesin çalışan sayılarını ve kişilerin dağılımını belirleyin.
Siber Güvenlik departmanında en az 22 kişi çalışabileceğini bulmuştuk. 1. Adım daki kontenjan dağılımlarına göre tek uygun seçenek Siber Güvenlik departmanında 22 kişi, Yapay Zeka departmanında 44 kişinin çalışmasıdır. Siber Güvenlik'teki bu iki kişi Fatih ile Buse/Derin ikilisinden biridir. Bu durumda geriye kalan tüm kişiler (Alper, Cenk ve Erhan) kesinlikle Yapay Zeka departmanında olmak zorundadır.
Kontenjanların ve grup büyüklüklerinin tam olarak sağlanabilmesi için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kurallarında kontenjan sınırları ve kesinlik/olasılık analizi yapmak.

İpuçları

1
Öncelikle departmanların alabileceği üye sayılarını (kontenjanları) bulmaya çalışın.
2
Buse ve Derin'in farklı departmanlarda olduğunu ve Fatih'in Siber Güvenlik'te olduğunu kullanarak Siber Güvenlik departmanında en az kaç kişi olması gerektiğini hesaplayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Bir halk eğitim merkezinde düzenlenen Fotoğrafçılık ve Seramik atölyelerine Kaan, Leyla, Murat, Nalan, Özgür ve Pelin adlı 66 kişi katılmıştır. Bu kişilerin katıldıkları atölyelere ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Her katılımcı sadece bir atölyeye katılmıştır.
* Fotoğrafçılık atölyesine 44, Seramik atölyesine 22 kişi katılmıştır.
* Kaan ve Leyla aynı atölyeye katılmıştır.
* Murat ve Nalan farklı atölyelere katılmışlardır.
* Özgür, Seramik atölyesine katılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pelin, Fotoğrafçılık atölyesine katılmıştır.

Cevap

Pelin'in Fotoğrafçılık atölyesine katıldığı ifadesi kesinlikle doğrudur.
Pelin'in Fotoğrafçılık atölyesine katıldığı ifadesi kesinlikle doğrudur. Çünkü Seramik atölyesinin 22 kişilik kontenjanından biri Özgür, diğeri ise Murat ya da Nalan tarafından doldurulmaktadır. Bu durumda Pelin'in Seramik atölyesinde yer alması imkansızdır ve Fotoğrafçılık atölyesine katılması kesinleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
At��lyelerin kontenjanlarını ve kesin yerleşen kişileri belirleyin.
Fotoğrafçılık atölyesinin kontenjanı 44, Seramik atölyesinin kontenjanı 22'dir. Özgür kesin olarak Seramik atölyesindedir. Bu durumda Seramik atölyesinde 11 kişilik, Fotoğrafçılık atölyesinde ise 44 kişilik boş yer kalır.
Verilen temel bilgileri ve kontenjan sınırlarını yerleştirmek çözümün başlangıç noktasıdır.
2
Kaan ve Leyla'nın durumunu analiz edin.
Kaan ve Leyla aynı atölyeye katıldığına göre, birlikte yerleşebilecekleri tek yer Fotoğrafçılık atölyesidir (çünkü Seramik atölyesinde sadece 11 kişilik boş yer kalmıştır). Dolayısıyla Kaan ve Leyla Fotoğrafçılık atölyesindedir.
İki kişilik bir grubun, tek kişilik boşluğu olan Seramik atölyesine yerleşemeyeceğini görerek yerlerini kesinleştirmek gerekir.
3
Murat, Nalan ve Pelin'in dağılımını inceleyin.
Murat ve Nalan farklı atölyelerde yer aldığı için biri Seramik, diğeri Fotoğrafçılık atölyesindedir. Bu durum Seramik atölyesinin kalan son kontenjanını doldurur. Geriye kalan Pelin ise zorunlu olarak Fotoğrafçılık atölyesinde yer alır.
Farklı atölyelerde olma koşulu ve kalan kontenjanlar analiz edilerek kesinleşen eleman bulunur.

Anahtar Kavram

Gruplama kurgularında kontenjan sınırları ve alternatif olasılıkların analizi
Soru 7Soru

Bir restoranda yemek yiyen Kerem, Merve, Nesrin, Orhan ve Selin adlı 55 kişi, kırmızı ya da yeşil renkli masalardan birine oturmuştur. Bu kişilerin oturdukları masalarla ilgili bilinenler şunlardır:

* Her bir kişi yalnızca bir masada oturmaktadır.
* Kırmızı masaya 33 kişi, yeşil masaya ise 22 kişi oturmuştur.
* Kerem ve Merve aynı masaya oturmuştur.
* Nesrin yeşil masaya oturmuştur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kerem kırmızı masada oturmaktadır.

Cevap

Kerem'in kırmızı masada oturması kesinlikle doğrudur.
Kerem ve Merve aynı masada oturmaktadır. Yeşil masada Nesrin oturduğu için geriye yalnızca bir kişilik yer kalmıştır. Dolayısıyla Kerem ve Merve yeşil masada oturamazlar. Bu durumda her iki kişi de kesinlikle kırmızı masada oturmak zorundadır. Bu nedenle Kerem'in kırmızı masada oturduğu yargısı kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Masaların kontenjanlarını ve kesin yerleşen kişileri belirleyin.
Kırmızı masada 33, yeşil masada 22 kişilik yer vardır. Nesrin kesin olarak yeşil masadadır. Bu durumda yeşil masada 11 kişilik boş yer kalmıştır.
Soruda verilen temel kısıtları ve kesin bilgileri yerleştirmek için.
2
Kerem ve Merve'nin birlikte oturması gereken masayı analiz edin.
Kerem ve Merve aynı masada oturmalıdır. Yeşil masada sadece 11 kişilik boş yer kaldığı için ikisi birden yeşil masaya oturamaz. Bu nedenle Kerem ve Merve kesinlikle kırmızı masada oturmaktadır.
Birlikte oturma koşulunun kontenjan sınırlarıyla olan çelişkisini değerlendirmek için.
3
Geriye kalan kişilerin olası durumlarını belirleyin.
Kırmızı masada 11, yeşil masada 11 kişilik boş yer kalmıştır. Geriye kalan Orhan ve Selin bu boş yerlere dağılır. Orhan kırmızı masadaysa Selin yeşil masadadır; Orhan yeşil masadaysa Selin kırmızı masadadır.
Olası senaryoları netleştirerek kesin yargılara ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kurgularında kontenjan sınırlarına göre kesin ve olası durumların analizi.
Soru 8Soru

Bir şirkette çalışan Kemal, Lale, Murat, Nalan, Orhan, Pelin ve Rıza adlı 77 yönetici; iş gezisi kapsamında Londra, Paris ve Berlin ofislerine gönderilmiştir. Bu kişilerin gönderildikleri ofislerle ilgili aşağıdaki bilgiler bilinmektedir:

* Her yönetici yalnızca bir ofise gitmiştir.
* Londra ve Berlin ofislerine giden yönetici sayıları eşittir.
* Paris ofisine en az 22 yönetici gitmiştir.
* Kemal ve Lale aynı ofise gitmiştir.
* Murat ve Nalan farklı ofislere gitmiştir.
* Pelin ve Rıza'dan biri Paris'e, diğeri Berlin'e gitmiştir.
* Orhan, Londra ofisine gitmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kemal Paris ofisine gitmiştir.

Cevap

Kemal Paris ofisine gitmiştir.
Kemal'in Paris ofisine gittiği kesin bir bilgidir. Londra ve Berlin ofislerinin kontenjanları ikişer kişi olduğundan ve buralardaki kontenjanlar diğer koşullara bağlı olarak dolduğundan, Kemal ve Lale ikilisi ancak Paris ofisine yerleşebilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi sayısı ve ofislerin kontenjan dağılımlarını belirleyin.
Londra ve Berlin ofislerine eşit sayıda kişi gittiği ve Paris'e en az 22 kişi gittiği için olası dağılımlar 1511-5-1 veya 2322-3-2 şeklindedir.
Sözel mantık gruplandırma kurgularında sayısal sınırları netleştirmek alternatif tabloları elemeyi sağlar.
2
1511-5-1 dağılımını verilen koşullara göre test edin.
Eğer Londra ve Berlin'e birer kişi gitseydi, Orhan Londra'daki tek kişi olurdu. Berlin'de ise Pelin veya R��za'dan biri bulunurdu. Bu durumda geriye kalan Murat ve Nalan'ın her ikisi de Paris'e gitmek zorunda kalırdı. Ancak bu durum 'Murat ve Nalan farklı ofislere gitmiştir' koşuluna aykırıdır. Dolayısıyla 1511-5-1 dağılımı elenir ve kesin dağılımın Londra (22), Paris (33), Berlin (22) olduğu bulunur.
Çelişki yaratan olasılıkları eleyerek tek bir kesin kontenjan yapısına ulaşmak gerekir.
3
Kemal ve Lale'nin gidebileceği ofisleri kontenjan sınırlarına göre inceleyin.
Kemal ve Lale aynı ofise gitmiştir. Londra'nın kapasitesi 22 olup Orhan zaten oradadır (Kemal ve Lale oraya giderse 33 kişi olur, kapasite aşılır). Berlin'in kapasitesi 22 olup Pelin ya da Rıza'dan biri kesinlikle oradadır (Kemal ve Lale giderse yine kapasite aşılır). Bu nedenle Kemal ve Lale kesinlikle Paris'e gitmiştir.
Grup kontenjan sınırları ve sabit elemanların yerleri kullanılarak diğer elemanların konumları kesinleştirilir.
4
Geriye kalan kişilerin olasılıklarını analiz edin.
Paris'te Kemal, Lale ve Pelin/Rıza ikilisinden biri (toplam 33 kişi) bulunur. Londra'da Orhan ile Murat/Nalan ikilisinden biri (toplam 22 kişi) bulunur. Berlin'de ise Pelin/Rıza ikilisinin diğeri ile Murat/Nalan ikilisinin diğeri (toplam 22 kişi) bulunur.
Tüm değişkenlerin kesin ve olası konumlarını belirleyerek seçenekleri değerlendirmeye hazır hale gelmek.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve Olasılık Analizi

İpuçları

1
Londra ve Berlin ofislerine giden kişi sayılarının eşit olmasından yola çıkarak olası kontenjan dağılımlarını (1511-5-1 ve 2322-3-2) yazın.
2
Eğer dağılımın 1511-5-1 olduğunu varsayarsanız, Murat ve Nalan'ın farklı ofislere gitmesi koşuluyla çelişen bir durum ortaya çıkıyor mu, kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde üç değişkenli ve kontenjan sınırlaması olan diğer gruplandırma sorularını çözerek olasılık tabloları kurma becerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 9Soru

Bir üniversitenin arkeoloji, resim ve tarih topluluklarına üye olan Aslı, Burak, Ceyda, Deniz, Eren, Furkan ve Gizem adlı 77 ��ğrenci, bu toplulukların düzenlediği müze gezilerine katılmıştır. Öğrencilerin ziyaret ettiği Arkeoloji, Resim ve Tarih müzelerine ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her bir öğrenci bu müzelerden yalnızca birini ziyaret etmiştir.
* Arkeoloji müzesini ziyaret eden öğrenci sayısı, Resim müzesini ziyaret eden öğrenci sayısının iki katıdır.
* Tarih müzesini ziyaret eden tek öğrenci Aslı'dır.
* Burak ve Ceyda aynı müzeyi ziyaret etmiştir.
* Deniz ve Eren farklı müzeleri ziyaret etmiştir.
* Furkan ve Gizem'den biri Resim müzesini, diğeri ise Arkeoloji müzesini ziyaret etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burak, Arkeoloji müzesini ziyaret etmiştir.

Cevap

Burak'ın Arkeoloji müzesini ziyaret ettiği ifadesi kesinlikle doğrudur.
Burak ve Ceyda aynı müzeyi ziyaret etmiştir. Tarih müzesi doludur. Resim müzesinin toplam 22 kişilik kontenjanının 11'i kesinlikle Furkan veya Gizem'e ait olduğundan, geriye kalan 11 kişilik kontenjana iki kişi olan Burak ve Ceyda yerleşemez. Bu nedenle Burak ve Ceyda kesin olarak Arkeoloji müzesini ziyaret etmiştir. Burak'ın Arkeoloji müzesini ziyaret ettiği bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Müzelerin kontenjanlarını belirleme
Tarih müzesinde 11 kişi (Aslı) bulunmaktadır. Toplam 77 öğrenciden geriye kalan 66 öğrenci Arkeoloji ve Resim müzelerine dağıtılacaktır. Arkeoloji'deki kişi sayısı Resim'dekinin 22 katı olduğuna göre; Arkeoloji müzesinde 44, Resim müzesinde ise 22 kişi olmalıdır.
Müzelerin kapasite sınırlarını bularak öğrencileri doğru gruplandırabilmek için.
2
Furkan ve Gizem'in konumlarını analiz etme
Furkan ve Gizem'den biri Resim, diğeri Arkeoloji müzesini ziyaret etmiştir. Bu durum, hem Resim hem de Arkeoloji müzesinde 11'er kontenjanın bu iki kişiden birine ayrıldığını gösterir.
Resim ve Arkeoloji müzelerindeki boş kontenjan sayılarını netleştirmek için.
3
Burak ve Ceyda'nın müzesini kesinleştirme
Burak ve Ceyda aynı müzeyi ziyaret etmiştir. Tarih müzesi doludur. Resim müzesinin kalan boş kontenjanı yalnızca 11 kişiliktir (Furkan veya Gizem'den ötürü). Dolayısıyla iki kişi olan Burak ve Ceyda birlikte Resim müzesine gidemezler. Bu durumda Burak ve Ceyda kesin olarak Arkeoloji müzesini ziyaret etmiştir.
Aynı grupta olması gereken kişilerin kontenjan sınırlarına göre nereye yerleşebileceğini bulmak için.
4
Deniz ve Eren'in olası konumlarını belirleme
Deniz ve Eren farklı müzeleri ziyaret etmiştir. Burak ve Ceyda yerleştikten sonra Arkeoloji müzesinde 11 kişilik boş kontenjan kalmıştır. Resim müzesinde de 11 kişilik boş kontenjan vardır. Dolayısıyla Deniz ve Eren'den biri Arkeoloji, diğeri Resim müzesini ziyaret etmiştir (kesin dağılım bilinmemektedir).
Geriye kalan öğrencilerin olasılık durumlarını ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kurgularında kontenjan sınırları ve olasılık senaryolarının analizi

İpuçları

1
Öncelikle her bir müzenin ziyaretçi kontenjanını bulmaya çalışın. Tarih müzesinde sadece bir kişi olduğuna göre diğer altı kişi nasıl dağılabilir?
2
Resim müzesinin kontenjanı 22 kişidir ve Furkan ile Gizem'den biri kesinlikle bu müzededir. Bu durumda Resim müzesinde sadece 11 kişilik yer kalır.
3
Resim müzesinde sadece 11 kişilik yer kalmışken, aynı müzeye gitmesi gereken Burak ve Ceyda ikilisi nereye yerleşebilir?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

Bir teknoloji firmasında çalışan Aylin, Berk, Ceyda, Doruk, Emre, Ferhat ve Gizem adlı yedi yazılımcı; Bulut Bilişim, Yapay Zeka ve Siber Güvenlik projelerinde görevlendirilmiştir. Yazılımcıların projelere dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her bir yazılımcı yalnızca bir projede görev almaktadır.
* Her projede en az bir yazılımcı çalışmaktadır.
* Bulut Bilişim projesinde en az üç yazılımcı çalışmaktadır.
* Yapay Zeka projesinde çalışan yazılımcı sayısı, Siber Güvenlik projesinde çalışan yazılımcı sayısından fazladır.
* Aylin ve Berk aynı projede çalışmaktadır.
* Ceyda ve Doruk farklı projelerde çalışmaktadır.
* Emre ve Ferhat'tan biri Siber Güvenlik, diğeri ise Yapay Zeka projesinde çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylin, Bulut Bilişim projesinde çalışmaktadır.

Cevap

Aylin'in Bulut Bilişim projesinde çalıştığı yargısı kesinlikle doğrudur.
Aylin'in Bulut Bilişim projesinde çalıştığı kesin olarak doğrudur. Yapılan olasılık analizinde, Siber Güvenlik projesinde sadece 1 kişinin çalışabileceği ve bu kişinin Emre veya Ferhat olduğu anlaşılır. Aylin ve Berk'in aynı projede olması kuralı Yapay Zeka projesine uygulanmaya çalışıldığında, Ceyda ve Doruk'un farklı projelerde olması kuralı veya proje kapasiteleri ihlal edilmektedir. Bu nedenle Aylin ve Berk kesinlikle Bulut Bilişim projesindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Projelerin kişi kapasitelerini ve sınırlarını belirleme
Toplam yazılımcı sayısı 77'dir. Siber Güvenlik (SG) 1\geq 1 ve Yapay Zeka (YZ) >> Siber Güvenlik (SG) olduğuna göre, Yapay Zeka en az 22 kişi olmalıdır. Bulut Bilişim (BB) 3\geq 3 olduğuna göre, olası kapasite dağılımları: 1. Durum: BB = 33, YZ = 33, SG = 11 veya 2. Durum: BB = 44, YZ = 22, SG = 11 şeklindedir. Her iki durumda da Siber Güvenlik projesinde tam olarak 11 kişi çalışmaktadır.
Yazılımcıların yerleşebileceği grupların büyüklük sınırlarını netleştirmek için.
2
Siber Güvenlik projesindeki kişiyi belirleme
Emre ve Ferhat'tan biri Siber Güvenlik, diğeri Yapay Zeka projesindedir. Siber Güvenlik kontenjanı 11 kişi olduğundan, bu gruptaki tek kişi ya Emre ya da Ferhat'tır. Diğer yazılımcıların (Aylin, Berk, Ceyda, Doruk, Gizem) hiçbiri Siber Güvenlik'te olamaz.
Kapasitesi kesin olan Siber Güvenlik grubunun eleman yapısını anlamak için.
3
Aylin ve Berk'in konumunu test etme ve belirleme
Aylin ve Berk aynı projede çalışmaktadır. Eğer Yapay Zeka projesinde çalışsalardı: 2. Durumda (YZ kapasitesi 2) çelişki oluşurdu (çünkü Emre/Ferhat'tan biri de orada olmalıdır, kapasite aşılırdı). 1. Durumda (YZ kapasitesi 3) ise YZ projesine Aylin, Berk ve Emre/Ferhat yerleşirdi. Geriye kalan Ceyda, Doruk ve Gizem ise Bulut Bilişim'e giderdi. Fakat Ceyda ve Doruk aynı projede (BB) yer almış olurdu, bu da farklı projede olmaları kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Aylin ve Berk kesinlikle Bulut Bilişim projesindedir.
Aylin ve Berk'in birlikte olabileceği projeleri sınırlandırarak kesin konumu bulmak için.
4
Kalan kişileri tablolara yerleştirme
Ceyda ve Doruk'tan biri Bulut Bilişim'de, diğeri Yapay Zeka'dadır. Gizem ise 1. Durumda Yapay Zeka'da, 2. Durumda Bulut Bilişim'dedir.
Olası senaryoları tamamlayarak kesin yargılara ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma Kurgularında Kesinlik ve Olasılık Analizi
Kesinlik ve Olasılık Analizi Alıştırma Soruları — ALES | Examkin