İş Sağlığı ve Güvenliği

98 soru

Soru 61Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu; kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanları, işverenleri ve iş yerlerini kapsamına almaktadır. Ancak kanunun doğası ve yürütülen hizmetin özelliği gereği bazı özel faaliyet alanları bu kapsamın dışında tutulmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 63316331 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı faaliyetlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Savunma Bakanlığı bünyesindeki askerî fabrikalar, bakım merkezleri ve dikimevlerinde yürütülen faaliyetler

Cevap

Millî Savunma Bakanlığı bünyesindeki askerî fabrikalar, bakım merkezleri ve dikimevlerinde yürütülen faaliyetler 63316331 sayılı Kanun kapsamındadır.
Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı faaliyetleri kural olarak 63316331 sayılı Kanun kapsamı dışındadır. Ancak bu birimlere ait fabrikalar, bakım merkezleri, dikimevleri ve benzeri iş yerlerindeki faaliyetler bu istisnanın dışındadır. Dolayısıyla askerî fabrikalardaki üretim ve onarım faaliyetlerinde Kanun hükümleri uygulanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kapsamı belirleme
63316331 sayılı Kanun kamu/özel sektör ayrımı yapmaz ve tüm çalışanları (memur, işçi, stajyer) kapsar.
Kanunun temel amacı iş yerlerindeki sağlık ve güvenlik şartlarını herkes için sağlamaktır.
2
İstisnaları analiz etme
Ev hizmetleri, afet müdahale, işyurdu faaliyetleri ve tek başına çalışanlar kapsam dışıdır.
Kanun'un 22. maddesinde bu alanlar açıkça sayılmıştır.
3
Kolluk ve askeri birimlerin özel durumunu inceleme
TSK ve Emniyet faaliyetleri kural olarak kapsam dışıdır ancak fabrika, bakım merkezi ve dikimevleri bu istisnanın dışındadır (yani kapsamdadır).
Bu birimlerdeki üretim ve onarım faaliyetleri endüstriyel nitelik taşıdığı için İSG önlemleri zorunludur.

Anahtar Kavram

6331 Sayılı Kanunun Uygulama Alanı ve İstisnaları

Daha Fazla Pratik

İSG Kanunu kapsamındaki 'çalışan' tanımının kapsamını ve çırak/stajyerlerin durumunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 62Soru

Bir kamu üniversitesi hastanesinin sterilizasyon ünitesinde; kadrolu bir biyolog, üniversite tarafından görevlendirilen bir stajyer öğrenci ve bir alt işveren (taşeron) bünyesinde çalışan temizlik personeli görev yapmaktadır. Ünitede meydana gelen ve kontrol altına alınamayan ani bir radyasyon sızıntısı (ciddi, yakın ve önlenemez tehlike) üzerine, her üç çalışan da işyerinde kurulu bulunan İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun kararını beklemeksizin çalışma alanını terk ederek güvenli bölgeye geçmiştir.

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “çalışmaktan kaçınma hakkı”na ilişkin hükümleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki hukuki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tehlikenin “önlenemez” olması durumu kanuni bir istisna olup; her üç çalışan da herhangi bir makama başvuru usulüne uymak zorunda kalmaksızın alanı terk edebilir ve bu süreçteki tüm hakları saklı kalır.

Cevap

Tehlikenin önlenemez olması durumunda tüm çalışanlar usule uymak zorunda kalmadan alanı terk edebilir ve hakları kısıtlanamaz.
Doğru seçenek, tehlikenin “önlenemez” olduğu durumlarda çalışanların Kurul veya işverene başvuru usulüne uymaksızın güvenli yere gidebileceğini ve bu süreçteki tüm haklarının saklı kalacağını ifade eden hükümdür. 63316331 sayılı Kanun’un 1313. maddesinin 33. fıkrası, bu gibi acil ve önlenemez durumlarda çalışanlara doğrudan hareket etme yetkisi tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapsam analizi yapılması
63316331 sayılı Kanun; memur, işçi, çırak ve stajyerlerin tamamını kapsar.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, istisnalar hariç kamu ve özel sektördeki tüm çalışanlara uygulanır.
2
Usul kurallarının istisnasının belirlenmesi
Ciddi, yakın ve “önlenemez” tehlike durumunda Kurul veya işveren başvurusu aranmaz.
63316331 sayılı Kanun Madde 13/313/3 uyarınca, tehlike önlenemez ise doğrudan güvenli yere gidilebilir.
3
Mali sonuçların değerlendirilmesi
Çalışanların mali ve özlük hakları kısıtlanamaz.
Çalışmaktan kaçınılan dönem fiilen çalışılmış gibi kabul edilir ve kanunlardan doğan haklar korunur.
4
Fesih ve ayrılma hakkı farkının incelenmesi
İşçiler feshedebilir, kamu görevlileri kendi mevzuatına göre hareket eder.
Kanun, kamu görevlilerine doğrudan bir “İSG tabanlı istifa” hakkı tanımlamamış, kendi hukuklarına atıf yapmıştır.

Anahtar Kavram

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı ve Önlenemez Tehlike İstisnası
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 63Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, çok tehlikeli sınıfta yer alan bir maden işletmesinde yapılan teftiş sonucunda çalışanlar için hayati tehlike oluşturabilecek bir durum saptanmış ve bu doğrultuda "işin durdurulması" yaptırımı uygulanmıştır. Bu yaptırım kararına karşı işverenin başvurabileceği hukuki yol ve sürecin işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, işin durdurulması kararının uygulanmasından itibaren 66 iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilir; ancak bu itiraz durdurma kararının infazını durdurmaz.

Cevap

İşveren, kararın uygulanmasından itibaren 6 iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir ve bu itiraz kararın yürütülmesini durdurmaz.
Doğru yanıt, kanunun lafzına tam olarak uygun şekilde işverenin hak arama yolunu tanımlamaktadır. 63316331 sayılı Kanun uyarınca, hayati tehlike nedeniyle verilen işin durdurulması kararlarına karşı infazdan itibaren 66 iş günü içinde iş mahkemesine başvurulur. En kritik nokta, bu başvurunun durdurma işlemini askıya almamasıdır; yani tehlike giderilene veya mahkeme karar verene kadar işyerinde çalışma yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yaptırımın dayanağını belirle
63316331 sayılı Kanun Madde 2525.
İşin durdurulması kararının hangi yasal prosedüre tabi olduğunu anlamak gerekir.
2
İtiraz süresini ve merciini saptan
İnfazdan itibaren 66 iş günü, Yetkili İş Mahkemesi.
Özel kanunlarda belirtilen hak düşürücü süreler ve görevli mahkeme genel hükümlerden farklılık gösterir.
3
İtirazın infaza etkisini analiz et
İtiraz, durdurma kararının uygulanmasını durdurmaz.
Kamu düzeni ve iş sağlığı güvenliği önceliği nedeniyle yaptırımın derhal uygulanması esastır.
4
Yargılama süresini kontrol et
Mahkeme itirazı 66 iş günü içinde karara bağlar.
Hızlı yargılama ile mülkiyet hakkı ve çalışma özgürlüğü korunmaya çalışılır.

Anahtar Kavram

İşin Durdurulması Kararına İtiraz Usulü

İpuçları

1
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari kararlarda genellikle 'İş Mahkemesi' görevlidir.
2
İşin durdurulması acil bir durum olduğu için itiraz ve karar süreleri eşit ve oldukça kısadır (haftalık iş günü sayısını düşünün).
3
Hayati tehlike söz konusu olduğunda, yargıya başvurulması işlemin uygulanmasını durdurmaz; önce güvenlik, sonra yargılama ilkesi esastır.

Daha Fazla Pratik

İşin durdurulması süresince işçilerin ücret ve diğer özlük haklarının durumunu inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 64Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, işverenin genel yükümlülükleri kapsamında yer alan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Cevap

İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetinin hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamayacağını belirten ifade doğrudur.
6331 sayılı Kanun'un 4/4 maddesi uyarınca, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması ve bu kapsamdaki tedbirlerin alınması nedeniyle ortaya çıkan maliyetler hiçbir şekilde çalışana yansıtılamaz. Bu, işverenin işçiyi gözetme borcunun bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili yasal düzenlemenin tespit edilmesi
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi işverenin genel yükümlülüklerini düzenler.
İşverenin maliyet sorumluluğunu belirlemek için temel kanun maddesine bakılmalıdır.
2
Maliyet sorumluluğuna ilişkin fıkranın incelenmesi
Kanunun 4. maddesinin 4. fıkrası: 'İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz.' hükmünü içerir.
Kanun koyucu, çalışanların güvenliğinin sağlanması için gerekli olan ekonomik yükün tamamen işveren tarafından üstlenilmesini amaçlamıştır.
3
Hukuki sonucun uygulanması
İşveren, İSG hizmetleri, kişisel koruyucu donanımlar veya eğitimler için çalışanlardan hiçbir ad altında ücret kesintisi yapamaz.
Bu kural emredici nitelikte olup, çalışanların rızası olsa dahi değiştirilemez.

Anahtar Kavram

İSG Tedbirlerinin Maliyetine Katlanma Yükümlülüğü

İpuçları

1
6331 sayılı Kanun'da işverenin yükümlülükleri arasında maliyetin kime ait olduğu açıkça belirtilmiştir.
2
Çalışanların güvenliği için alınan önlemlerin faturası çalışana kesilemez.

Daha Fazla Pratik

İşverenin risklerden korunma ilkeleri (ikame, toplu korunmaya öncelik vb.) konusuna çalışarak yükümlülükleri pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru

Bir sanayi işletmesinde toplam 12001200 çalışan bulunmakta olup işletme 11 yılı aşkın süredir kesintisiz faaliyet göstermektedir. 63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri uyarınca, bu iş yerinde kurulması gereken kurul ve görevlendirilmesi gereken asgari çalışan temsilcisi sayısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş yerinde 5050’den fazla çalışan bulunduğu ve iş sürekli nitelikte olduğu için İSG kurulu kurulması zorunludur ve en az 55 çalışan temsilcisi görevlendirilmelidir.

Cevap

İş yerinde 5050’den fazla çalışan bulunduğu ve iş sürekli nitelikte olduğu için İSG kurulu kurulması zorunludur ve en az 55 çalışan temsilcisi görevlendirilmelidir.
Doğru seçenek, 63316331 sayılı Kanun'un hem kurul kurma eşiğini (5050 çalışan / 66 ay süre) hem de 10011001-20002000 çalışan aralığı için belirlenen çalışan temsilcisi sayısını (55 kişi) tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu kurulma zorunluluğunu değerlendiriniz.
Zorunlu
63316331 sayılı Kanun'un 2222. maddesine göre; 5050 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve 66 aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı iş yerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere bir kurul oluşturmakla yükümlüdür.
2
Çalışan sayısına göre (12001200) görevlendirilmesi gereken asgari çalışan temsilcisi sayısını hesaplayınız.
55 Temsilci
Kanunun 2020. maddesine göre çalışan temsilcisi sayıları: 22-5050 çalışan için 11, 5151-100100 için 22, 101101-500500 için 33, 501501-10001000 için 44, 10011001-20002000 için 55, 20012001 ve üzeri için 66 kişidir.

Anahtar Kavram

İSG Kurulu Kurulma Şartları ve Çalışan Temsilcisi Sayısal Sınırları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 66Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde düzenlenen "çalışmaktan kaçınma hakkı"nın kullanım süreci ve hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışan, ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştığında durumu belirlemesi için iş sağlığı ve güvenliği kuruluna veya işverene başvurmalıdır; tehlikenin varlığının tespit edilmesi hâlinde gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir.

Cevap

Doğru seçenek, çalışanın ciddi ve yakın tehlike durumunda kurula veya işverene başvurarak tehlikenin tespiti kararından sonra çalışmaktan kaçınabileceğini belirten ifadedir.
Doğru olan ifade, çalışanın ciddi ve yakın tehlike durumunda önce işyerindeki yetkili kurula veya işverene başvurması gerektiğini ve tehlikenin tespiti durumunda önlemler alınıncaya kadar çalışma yükümlülüğünün ortadan kalktığını belirtmektedir. Bu süreçte çalışanın hakları aynen devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Tehlikenin niteliğini belirle
Durumun "ciddi ve yakın bir tehlike" kapsamında olduğu saptanır.
Çalışmaktan kaçınma hakkının doğması için tehlikenin bu nitelikte olması yasal şarttır.
2
Yetkili mercie başvuruda bulun
İş sağlığı ve güvenliği kuruluna (kurul yoksa işverene) başvuru yapılır.
63316331 sayılı Kanun Md. 13/113/1 uyarınca prosedürün başlatılması gerekir.
3
Kararı bekle ve hakkı kullan
Karar olumluysa, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışılmaz.
Çalışanın hayat ve vücut bütünlüğünü koruma amacı güdülür.

Anahtar Kavram

6331 Sayılı Kanun Madde 13: Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
Soru 67Soru

Bir kimya fabrikasında çalışan işçi, havalandırma sistemindeki arıza nedeniyle ortamdaki kimyasal gaz yoğunluğunun hayati tehlike oluşturacak seviyeye ulaştığını fark etmiştir. İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu aktiftir.

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, bu durumda olan bir çalışanın "çalışmaktan kaçınma hakkı"nı kullanma usulü ve sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışan, kurula başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmelidir; kurul talebi yerinde bulursa çalışan gerekli tedbirler alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir.

Cevap

Ciddi ve yakın tehlike ile karşılaşan çalışan, kurulun olduğu işyerlerinde kurula başvurmalı ve kurulun olumlu kararı doğrultusunda tedbir alınana kadar çalışmaktan kaçınma hakkını kullanmalıdır.
Doğru ifade, kanunun öngördüğü genel prosedürü yansıtmaktadır; çalışan ciddi ve yakın tehlike durumunda kurula başvurur, kurul durumu tespit eder ve karar verene kadar veya tedbir alınana kadar işçi çalışmaktan kaçınma hakkını kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
63316331 sayılı Kanun'un 1313. maddesi uyarınca çalışmaktan kaçınma hakkı prosedürü incelenir.
Hangi usulün uygulanacağını belirlemek için ilgili mevzuat hükmüne gidilir.
2
Başvuru makamının tespiti
İşyerinde kurul varsa kurula, yoksa işverene başvurulması gerektiği tespit edilir.
Kanun, hiyerarşik bir bildirim ve tespit süreci öngörmektedir.
3
Hakların korunması analizi
Çalışılmayan sürede ücret ve sosyal hakların devam ettiği belirlenir.
İşçinin bu hakkı kullandığı için ekonomik zarara uğramaması kanunla güvence altına alınmıştır.

Anahtar Kavram

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı Usulü

İpuçları

1
63316331 sayılı Kanun'un 1313. maddesindeki hiyerarşiyi hatırlayın: Kurul varsa Kurul, yoksa İşveren.
2
İşçinin tehlike anında ücretinin kesilip kesilmeyeceğini ve bu durumun bir fesih olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Bu hakkın kullanılmasına rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda işçinin sahip olduğu 'haklı nedenle fesih' hakkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 68Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümleri uyarınca, işyerinde yapılmış olan risk değerlendirmesinin; tehlike sınıfına göre belirlenen periyodik süreler dışında, işyerinde meydana gelen belirli değişiklikler durumunda tamamen veya kısmen yenilenmesi zorunludur.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren zorunlu hallerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyerindeki çalışan temsilcisinin değişmesi veya görev süresinin dolması

Cevap

İşyerindeki çalışan temsilcisinin değişmesi veya görev süresinin dolması durumu, risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren haller arasında yer almaz.
Risk değerlendirmesinin yenilenmesi; işyerinin fiziksel durumu, üretim teknolojisi, yasal düzenlemeler veya meydana gelen kazalar gibi işin niteliğini ve tehlike boyutunu değiştiren unsurlara bağlıdır. Çalışan temsilcisinin değişmesi, risk değerlendirmesi ekibinde bir personel değişikliği anlamına gelir ancak bu durum tek başına mevcut risk analizinin güncellenmesini gerektiren 'teknik veya hukuki bir değişim' olarak kabul edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili yönetmelik maddesini incele.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 1212. maddesi 'Risk değerlendirmesinin yenilenmesi' başlığı altındaki durumları listeler.
Sorunun yasal dayanağını tespit etmek.
2
Zorunlu yenilenme hallerini seçeneklerle karşılaştır.
Taşınma, teknoloji değişikliği, iş kazası ve mevzuat değişikliği (sınır değerler) listede yer alan zorunlu yenilenme sebepleridir.
Hangi durumların yasal olarak yenileme gerektirdiğini doğrulamak.
3
Ekip üyesi değişikliğinin etkisini değerlendir.
Çalışan temsilcisinin değişmesi sadece ekibin güncellenmesini gerektirir; mevcut risk analizinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz.
Doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi Halleri

İpuçları

1
Risk değerlendirmesi ne zaman 'eskimiş' veya 'yetersiz' sayılır diye düşünün.
2
Risk değerlendirmesi ekibindeki (uzman, hekim, temsilci) kişilerin değişmesi ekibi etkiler, ancak yapılan analizi değiştirmez.
3
Yönetmelik madde 1212'ye göre, işin içeriği, yeri, yöntemi veya yasal sınırı değiştiğinde yenileme yapılır; ekip üyesi değişikliği bu listede yoktur.

Daha Fazla Pratik

Risk değerlendirmesinin yenilenme periyotlarını (Çok Tehlikeli: 22, Tehlikeli: 44, Az Tehlikeli: 66 yıl) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 69Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Çalışanların yükümlülükleri” başlıklı 1919. maddesine göre çalışanlar; işverenin verdiği eğitim ve talimatlar doğrultusunda kendilerinin ve yaptıkları işten etkilenen diğer kişilerin sağlık ve güvenliğini korumakla yükümlüdür.

Bu temel yükümlülük çerçevesinde, işyerindeki makine, araç, gereç, tesis ve binalarda gördükleri ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan çalışanların yerine getirmesi gereken yasal prosedür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Durumu işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek

Cevap

Çalışanlar, karşılaştıkları ciddi ve yakın tehlikeyi işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermekle yükümlüdür.
Doğru cevap, 63316331 sayılı Kanun’un 1919. maddesinin 22. fıkrasının (c) bendinde açıkça belirtilen; çalışanların işyerindeki makine, araç, gereç ve güvenlik donanımlarında gördükleri ciddi ve yakın tehlikeyi işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber verme zorunluluğunu ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Madde 19/219/2-c
Çalışanların yükümlülüklerinin sınırlarını ve usulünü belirlemek için ilgili maddeye başvurulur.
2
Bildirim yükümlülüğünün kapsamının analizi
Ciddi ve yakın tehlikelerin 'derhal' bildirilmesi zorunluluğu
Tehlikenin büyümeden önlenmesi için zaman faktörü kritiktir.
3
Bildirim yapılacak makamın tespiti
İşveren veya çalışan temsilcisi
Kanun, hiyerarşik veya temsili bildirim kanallarını açıkça tanımlamıştır.

Anahtar Kavram

İSG Bildirim Yükümlülüğü

İpuçları

1
Çalışanların sorumluluğu sadece kendi güvenliği ile sınırlı değildir.
2
Bir tehlike görüldüğünde, bu tehlikenin giderilmesinden sorumlu olan yetkililere ulaşılması gerekir.
3
63316331 sayılı Kanun’a göre bildirim yapılacak asıl makamlar işveren veya yetkilendirilmiş çalışan temsilcileridir.

Daha Fazla Pratik

Çalışanların bu bildirimi yaptıktan sonra, tehlike giderilmezse kullanabilecekleri 'Çalışmaktan Kaçınma Hakkı' prosedürünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 70Soru

Tehlikeli sınıfta yer alan bir tekstil fabrikasında işe yeni başlayacak olan bir kaynak ustası, aile hekiminden aldığı "çalışabilir" ibareli sağlık raporunu işletmeye sunmuştur. İşveren ise bu raporun geçersiz olduğunu belirterek işçiyi işyeri hekimine yönlendirmiştir.

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun sağlık gözetimine ilişkin hükümleri dikkate alındığında, işverenin bu tutumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğrudur; tehlikeli sınıftaki işyerlerinde sağlık raporlarının münhasıran işyeri hekimi tarafından düzenlenmesi yasal bir zorunluluktur.

Cevap

İşverenin tutumu doğrudur; çünkü tehlikeli sınıftaki işyerlerinde işe giriş sağlık raporlarının mutlaka işyeri hekimi tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.
Doğru seçenek, tehlikeli sınıftaki işyerlerinde sağlık raporlarının işyeri hekimi tarafından düzenlenmesi zorunluluğunu ifade eder. 63316331 sayılı Kanun'un 1515. maddesine göre sağlık raporları kural olarak işyeri hekiminden alınır. Kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden rapor alınabilmesi için işyerinin hem "az tehlikeli" sınıfta olması hem de "1010’dan az çalışanı" bulunması şarttır. Tekstil fabrikası "tehlikeli" sınıfta olduğundan, aile hekimi raporu yasal olarak geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
İşyerinin tehlike sınıfının ve yasal yükümlülüğün belirlenmesi.
İşyerinin "tehlikeli" sınıfta olduğu ve yeni bir işe giriş süreci (sağlık gözetimi) söz konusu olduğu saptanır.
63316331 sayılı Kanun'un 1515. maddesi, sağlık raporlarının hangi durumlarda ve kim tarafından verileceğini düzenler.
2
Raporu vermeye yetkili mercilerin kontrol edilmesi.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde raporun işyeri hekiminden alınması gerektiği, aile hekimi istisnasının bu sınıfı kapsamadığı görülür.
Kanun, kamu sağlık sunucusu veya aile hekimi istisnasını sadece "az tehlikeli" ve "1010’dan az çalışanı olan" işyerleri için kümülatif olarak tanımıştır.
3
İşverenin yönlendirmesinin mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi.
İşverenin, aile hekimi raporunu geçersiz sayarak işçiyi işyeri hekimine yönlendirmesinin yasal bir zorunluluk olduğu sonucuna varılır.
Geçersiz bir sağlık raporu ile işçi çalıştırmak işveren için idari para cezası ve olası iş kazalarında hukuki sorumluluk doğurur.

Anahtar Kavram

İSG Sağlık Raporlarında Yetkili Merci

Daha Fazla Pratik

İşyeri hekimlerinin sağlık raporu düzenlerken hangi periyotlarla muayene yapması gerektiğini (az tehlikeli: 5 yıl, tehlikeli: 3 yıl, çok tehlikeli: 1 yıl) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yürütülen denetim faaliyetleri ve bu denetimler sonucunda uygulanan idari para cezaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş müfettişleri, denetim sırasında tespit ettikleri mevzuata aykırı her bir durum için idari para cezasını mahallinde doğrudan keserek tebliğ etme yetkisine sahiptir.

Cevap

İş müfettişlerinin denetim yerinde doğrudan idari para cezası kesme ve tebliğ etme yetkisi bulunmamaktadır.
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre denetim yapma yetkisi Bakanlık iş müfettişlerine aittir. Ancak bu denetimlerde tespit edilen ihlallere ilişkin idari para cezası verme yetkisi müfettişlere değil, ilgili ilin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürüne aittir. Müfettişlerin mahallinde ceza kesip tahsil etme gibi bir yetkisi bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yetkili makamı belirle
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürü
63316331 sayılı Kanun'un 2626. maddesi cezai yaptırım uygulama yetkisini bu makama bırakmıştır.
2
Müfettişin rolünü analiz et
Tespit ve Raporlama
İş müfettişleri denetim yapar, aykırılıkları tutanak altına alır ancak kendileri ceza kararı veremez.
3
İtiraz ve ödeme sürecini doğrula
1515 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği
Genel hukuk kuralları ve Kabahatler Kanunu uyarınca itiraz mercii yargı yoludur.

Anahtar Kavram

İSG İdari Para Cezalarının Uygulanma Usulü

İpuçları

1
Denetimi yapan kişi ile cezayı resmi olarak onaylayan makamın farklı olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

İSG Kanunu'ndaki işin durdurulması yaptırımının idari para cezasından farklarını ve bu karara itiraz merciini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 72Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde, işyerlerinde yürütülen "sağlık gözetimi" ve "çalışanların eğitimi" faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışanların sağlık gözetimi kapsamında yapılan periyodik muayeneleri en geç üç yılda bir tekrarlanmalıdır.

Cevap

Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışanların periyodik muayenelerinin en geç üç yılda bir yapılacağını belirten ifade yanlıştır; bu süre yasal olarak en geç bir yıldır.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde işin niteliği ve risk düzeyi nedeniyle çalışanların sağlık durumlarının daha sık kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle 63316331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca periyodik muayene süresi en geç 11 yıl olarak belirlenmiştir. Seçenekte belirtilen üç yıllık süre ise tehlikeli sınıftaki işyerleri için geçerli olan süredir.

Adım Adım Çözüm

1
Tehlike sınıflarına göre sağlık gözetimi periyotlarını hatırla.
Az tehlikeli sınıfta 55 yıl, Tehlikeli sınıfta 33 yıl, Çok tehlikeli sınıfta ise 11 yıldır.
Yasal düzenlemeler risk derecesine göre farklı sağlık denetim sıklıkları öngörür.
2
Eğitim süreleri ve periyotlarını kontrol et.
Tehlikeli sınıf için 1212 saat ve 22 yıl periyodu yasaya uygundur.
Çalışanların eğitimlerinin güncelliği iş kazalarının önlenmesinde temel şarttır.
3
Maliyet ve çalışma süresi kurallarını doğrula.
İSG faaliyetlerinin tüm maliyeti işverene aittir ve eğitim/muayene süreleri mesai süresinden düşülmez.
63316331 sayılı Kanun'un çalışanları korumaya yönelik emredici hükümleridir.

Anahtar Kavram

İSG Tehlike Sınıflarına Göre Eğitim ve Sağlık Gözetimi Periyotları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, uygulama alanı bakımından 48574857 sayılı İş Kanunu’na göre daha geniş bir kapsama sahiptir. Buna göre, 48574857 sayılı Kanun'un istisnaları arasında yer almasına rağmen, 63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bulunan faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz ve hava taşıma işlerinde yürütülen faaliyetler

Cevap

Deniz ve hava taşıma işlerinde yürütülen faaliyetler
Deniz ve hava taşıma işleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca bu kanunun kapsamı dışında bırakılmıştır. Ancak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 2. maddesindeki istisnalar arasında bu işler sayılmamıştır. Bu nedenle, deniz ve hava taşımacılığı yapan işletmelerde çalışanlar İSG Kanunu hükümlerine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
6331 sayılı Kanun'un 2. maddesini incelemek
Kanun; kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin tüm çalışanları kapsamına alır ancak TSK operasyonel faaliyetleri, ev hizmetleri, AFAD müdahale ekipleri ve cezaevi işyurdu faaliyetleri gibi alanları istisna tutar.
Kanunun uygulama sınırlarını belirlemek.
2
4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesindeki istisnaları hatırlamak
Deniz ve hava taşıma işleri, 4857 sayılı Kanun'un uygulanmadığı alanlar arasındadır.
İki kanun arasındaki kapsam farkını ortaya koymak.
3
Karşılaştırma yaparak ortak olmayan alanı bulmak
Deniz ve hava taşıma işleri 6331 sayılı Kanun'un istisna listesinde yer almadığı için İSG kurallarına tabidir ancak İş Kanunu kapsamı dışındadır.
Soruda istenen '4857'de istisna olup 6331'de olan' şartını sağlayan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

6331 Sayılı Kanun'un Kapsam Genişliği ve İstisnaları

Daha Fazla Pratik

6331 sayılı Kanun kapsamında olup İş Kanunu kapsamında olmayan diğer bir alan olan 'kamu çalışanları (memurlar)' konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 74Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca; ana faaliyet konusu "LPG depolama ve tüp dolum işlemleri" olan bir işletmede, en son risk değerlendirmesi çalışması ve acil durum planı hazırlığı Mart 20242024 tarihinde tamamlanmıştır. İşyerinde bu süreçten sonra risk düzeyini etkileyecek herhangi bir değişiklik meydana gelmediği varsayıldığında; bu belgelerin periyodik olarak en geç hangi tarihte yenilenmesi gerekir ve bu çalışmaların gerçekleştirilmesinden birinci derecede kim sorumludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mart 20262026 - İşveren

Cevap

Mart 20262026 tarihinde yenilenmelidir ve sorumluluk İşveren'e aittir.
LPG depolama ve dolum tesisleri 'çok tehlikeli' sınıfta yer aldığı için hem risk değerlendirmesi hem de acil durum planları 22 yılda bir yenilenmelidir. Mart 20242024 tarihinde yapılan çalışma Mart 20262026 tarihinde güncelliğini yitirir. Ayrıca 63316331 sayılı Kanun'a göre tüm İSG faaliyetlerinin yürütülmesinden nihai olarak işveren sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
İşyerinin tehlike sınıfını belirle.
LPG depolama ve dolum tesisleri, İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'ne göre 'Çok Tehlikeli' sınıftadır.
Yenileme süreleri tehlike sınıfına göre belirlenir.
2
Tehlike sınıfına uygun risk değerlendirmesi ve acil durum planı yenileme periyodunu tespit et.
Çok tehlikeli işyerlerinde risk değerlendirmesi ve acil durum planları en geç 22 yılda bir yenilenir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği md. 1212 ve İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik md. 1414 uyarınca.
3
Tarih hesaplaması yap.
Mart 20242024 + 22 yıl = Mart 20262026.
Periyodik yenileme süresi dolduğu için.
4
Yasal sorumluluğu belirle.
İşveren, risk değerlendirmesi yapılmasını ve acil durum planlarının hazırlanmasını sağlamakla yükümlüdür.
63316331 sayılı Kanun md. 1010 ve 1111 uyarınca asli sorumluluk işverendedir.

Anahtar Kavram

Tehlike sınıflarına göre periyodik yenileme süreleri ve işverenin sorumluluğu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 75Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na tabi bir işyerinde, işverenin gözetim ve denetimi dışındaki bir mahalde (şehir dışı görevlendirme) çalışan personel, 1010 Temmuz 20262026 Cuma günü mesai saatleri içerisinde ağır bir iş kazası geçirmiştir. İşveren, kazanın meydana geldiğini çeşitli iletişim engelleri nedeniyle ancak 1313 Temmuz 20262026 Pazartesi günü öğrenebilmiştir. İşyerinde hafta sonları çalışılmadığı ve 1515 Temmuz gününün resmi tatil olduğu bilindiğine göre; işverenin bu kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmesi gereken yasal sürenin son günü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1717 Temmuz 20262026

Cevap

İş kazasının bildirilmesi gereken yasal sürenin son günü 1717 Temmuz 20262026 tarihidir.
İş kazası işverenin gözetim ve denetimi dışındaki bir mahalde meydana gelmişse, 33 iş günlük bildirim süresi kazanın meydana geldiği tarihten değil, işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. 1313 Temmuz Pazartesi günü öğrenilen bir kaza için süre bir sonraki gün olan 1414 Temmuz Salı günü başlar (11. iş günü). 1515 Temmuz Çarşamba günü resmi tatil olduğu için iş günü sayılmaz. Takip eden 1616 Temmuz Perşembe (22. iş günü) ve 1717 Temmuz Cuma (33. iş günü) günleri sayılarak son bildirim günü 1717 Temmuz olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kazanın öğrenilme tarihini belirle
Kazanın öğrenildiği tarih 1313 Temmuz 20262026 Pazartesi günüdür.
İşverenin kontrolü dışındaki yerlerde gerçekleşen kazalarda bildirim süresi kazanın öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
2
Bildirim süresini ve resmi tatilleri analiz et
Süre 33 iş günüdür; 1515 Temmuz resmi tatil ve hafta sonları (Cumartesi-Pazar) iş günü değildir.
63316331 sayılı Kanun uyarınca bildirim süresi takvim günü değil, iş günü olarak tanımlanmıştır.
3
33 iş gününü takvim üzerinde say
Birinci iş günü: 1414 Temmuz (Salı), İkinci iş günü: 1616 Temmuz (Perşembe), Üçüncü iş günü: 1717 Temmuz (Cuma).
Süre öğrenildiği günden sonraki ilk iş günü başlar, 1515 Temmuz tatil olduğu için atlanır.

Anahtar Kavram

İş kazası bildiriminde sürenin başlangıcı ve iş günü hesabı
Soru 76Soru

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatımızda 63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 48574857 sayılı İş Kanunu'na kıyasla çok daha geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bazı çalışan grupları İş Kanunu'nun kapsamı dışında bırakılmış olsa da 63316331 sayılı Kanun kapsamına dâhil edilmiştir.

Buna göre, aşağıdaki faaliyetlerde bulunan kişilerden hangisi **63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu**'nun kapsamı dışında tutulmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Afet ve acil durum birimlerinde fiilen müdahale ve kurtarma faaliyetlerinde bulunan personel

Cevap

Afet ve acil durum birimlerinde fiilen müdahale ve kurtarma faaliyetlerinde bulunan personeller 63316331 sayılı Kanun kapsamında değildir.
Afet ve acil durum birimlerinde fiilen müdahale ve kurtarma faaliyetlerinde bulunan personeller, 63316331 sayılı Kanun'un 22. maddesinin 22. fıkrasının (b) bendi uyarınca Kanun kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu istisna, sadece 'fiili müdahale' anını kapsamakta olup personelin rutin hazırlık çalışmaları kapsam dâhilinde değerlendirilebilir; ancak KPSS formatında bu faaliyetler doğrudan kapsam dışı olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
63316331 sayılı Kanun'un genel uygulama alanını belirle.
Kanun; kamu ve özel sektör ayrımı gözetmeksizin tüm işlere ve işyerlerine, çırak ve stajyerler de dâhil tüm çalışanlara uygulanır.
Kanun'un temel amacı iş sağlığı ve güvenliğini her alanda evrenselleştirmektir.
2
Kanun'un 22. maddesindeki özel istisnaları (kapsam dışı durumları) analiz et.
TSK, Emniyet ve MİT faaliyetleri (fabrikalar hariç), afet müdahale ekipleri, ev hizmetleri, kendi adına çalışanlar ve hükümlü rehabilitasyonu istisnadır.
Bu faaliyetlerin niteliği veya yürütüldüğü özel koşullar nedeniyle genel İSG kurallarının uygulanması mümkün görülmemiştir.
3
Seçeneklerdeki 'istisnanın istisnası' kuralını kontrol et.
Askeri fabrikalar veya dikimevleri gibi üretim yerleri, bağlı oldukları kurum (TSK/MİT) kapsam dışı olsa bile Kanun kapsamındadır.
Üretim ve endüstriyel faaliyetin olduğu yerlerde risklerin yönetilmesi zorunludur.
4
Afet müdahale birimlerinin durumunu değerlendir.
Fiili müdahale anındaki risklerin öngörülemezliği nedeniyle bu faaliyetler açıkça kapsam dışı bırakılmıştır.
Madde 2/22/2-b bendindeki açık düzenleme gereği müdahale personeli kapsam dışındadır.

Anahtar Kavram

6331 Sayılı Kanun'un Kamu/Özel Sektör Evrenselliği ve Mutlak İstisnalar
Soru 77Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, işyerinde ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kalan bir çalışan, bu tehlikenin tespiti ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesi için -varsa- öncelikle aşağıdakilerden hangisine başvurma hakkına sahiptir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sağlığı ve güvenliği kuruluna

Cevap

İş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurulmalıdır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 13. maddesine göre; ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilirler. Bu, çalışmaktan kaçınma hakkının kullanılması için öngörülen öncelikli idari yoldur.

Adım Adım Çözüm

1
Durumun tespiti
İşyerinde çalışan için ciddi ve yakın bir tehlike oluştuğunun fark edilmesi.
Çalışmaktan kaçınma hakkının doğması için bu tür bir tehlikenin varlığı şarttır.
2
Yasal prosedürün belirlenmesi
6331 sayılı Kanun'un 13. maddesinin uygulanması.
Çalışmaktan kaçınma hakkı bu madde ile düzenlenmiştir.
3
Başvuru makamının seçilmesi
Varsa İş Sağlığı ve Güvenliği Kuruluna, yoksa işverene başvurulması.
Kanun, tehlikenin tespiti ve tedbir kararı için öncelikle işyeri içi mekanizmaların işletilmesini emreder.

Anahtar Kavram

Çalışmaktan Kaçınma Hakkında Başvuru Usulü
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren, bir çalışanına meslek hastalığı tanısı konulduğunu öğrendiği tarihten itibaren en geç kaç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim yapmakla yükümlüdür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33

Cevap

İşverenin, meslek hastalığını öğrendiği tarihten itibaren 33 iş günü içinde bildirim yapması gerekmektedir.
İşveren, meslek hastalığı tanısı konulduğunu öğrendiği tarihten itibaren en geç 33 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmekle yükümlüdür. Bu süre, hem 63316331 hem de 55105510 sayılı Kanunlarda 'iş günü' olarak tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni dayanağı saptama
63316331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 1414. maddesi uyarınca işverenlerin bildirim yükümlülükleri incelenir.
Yasal sürelerin hangi kanuna göre belirlendiğini anlamak için gereklidir.
2
Bildirim süresini ve başlangıç tarihini belirleme
Meslek hastalığı durumunda bildirimin, hastalığın 'öğrenildiği tarihten' itibaren başladığı ve sürenin '33 iş günü' olduğu saptanır.
Hatalı sürenin veya başlangıç tarihinin seçilmesini engellemek için doğru süreyi hatırlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Meslek hastalığı bildirim süresi
Tahmini Süre:45s
Soru 79Soru

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, bir işyerinin tehlike sınıfının (az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli) belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi temel kriter olarak esas alınır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyerinde yürütülen asıl iş

Cevap

İşyerinde yürütülen asıl iş (NACE kodu), o işyerinin tehlike sınıfını belirleyen hukuki dayanaktır.
Doğru cevap, işyerinde yürütülen asıl işin esas alınmasıdır. 63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca, tehlike sınıflarının tespitinde işyerinde yapılan asıl iş dikkate alınmaktadır. Bu belirleme 'NACE' (Avrupa Birliği Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflandırması) kodları üzerinden gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşyerinde yürütülen temel faaliyeti (asıl işi) tespit et.
İşyerine ait NACE kodunun belirlenmesi.
63316331 sayılı Kanun gereği sınıflandırma işin niteliğine göre yapılır.
2
Tespit edilen asıl işi 'İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği' ile karşılaştır.
Az Tehlikeli, Tehlikeli veya Çok Tehlikeli sınıflarından birine atanması.
Yasal düzenlemeler asıl işin risk düzeyini bu tebliğ üzerinden belirler.

Anahtar Kavram

İşyeri Tehlike Sınıfları Belirleme Kriteri

İpuçları

1
İşyerinin risk derecesini düşünün; bir ofis ile maden ocağı arasındaki fark nedir?

Daha Fazla Pratik

İSG personelinin çalışma sürelerinin (dakika/çalışan) tehlike sınıflarına göre nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 80Soru

Bir boya ve kimyasal madde üretim tesisinde yapılan periyodik risk değerlendirmesi sonucunda; üretim bandında kullanılan bir solventin (çözücü), ortam havasına karışarak çalışanlarda uzun vadede meslek hastalığına yol açma riski taşıdığı belirlenmiştir. İşveren, bu riski bertaraf etmek için teknik ve idari çeşitli çözüm yolları aramaktadır.

63316331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Risklerden Korunma İlkeleri" hükümleri uyarınca, bu durumda işverenin öncelikli olarak başvurması gereken yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tehlikeli olan kimyasal maddeyi, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek

Cevap

İşverenin öncelikli yükümlülüğü, tehlikeli olan kimyasal maddeyi daha az tehlikeli veya tehlikesiz olanla değiştirmektir (İkame ilkesi).
Doğru cevap, tehlikeli olanın tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi ilkesini ifade eder. 63316331 sayılı Kanun'un 55. maddesinin (ç) bendinde açıkça belirtilen bu ilke, risk kontrol hiyerarşisinde 'ikame' olarak adlandırılır ve kişisel korunma önlemlerine göre önceliğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
63316331 sayılı Kanun'un 55. maddesindeki "Risklerden Korunma İlkeleri"ni analiz et.
Kanun, risklerle mücadelede belirli bir hiyerarşi öngörür.
İşveren, önlemleri alırken rastgele değil, yasal hiyerarşiye göre hareket etmek zorundadır.
2
Tespit edilen risk için alternatif çözüm yollarını hiyerarşiye yerleştir.
Hiyerarşi şöyledir: Riskten kaçınma > Kaynağında mücadele > İkame (değiştirme) > Toplu korunma > Kişisel korunma.
Kaynağa yönelik önlemler, kişiye yönelik önlemlerden daima önceliklidir.
3
Seçenekler arasında en üst basamaktaki önlemi belirle.
İkame (tehlikeli olanı değiştirme), maske (KKD) veya vardiya (idari) düzenlemesinden daha önceliklidir.
Risk kaynağında azaltıldığı veya yok edildiği için en etkili korumayı sağlar.

Anahtar Kavram

İkame (Substitution) İlkesi ve Risk Kontrol Hiyerarşisi

İpuçları

1
Risk kontrol hiyerarşisinde kaynağa yönelik önlemler, kişiye yönelik önlemlerden her zaman önceliklidir.
2
Kişisel koruyucu donanım (maske vb.) kullanımı hiyerarşinin en son basamağında yer alır.
3
Kanun'un 5. maddesinde tehlikeli olanın değiştirilmesi (ikame), toplu koruma ve kişisel koruma önlemlerinden daha önce listelenmiştir.

Daha Fazla Pratik

İşverenin risklerden korunma ilkelerini daha iyi anlamak için 6331 sayılı Kanun'un 5. maddesini tam metin olarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 4 / 5Sonraki