Soru

Zorluk: OrtaKarstik Şekiller

Türkiye’nin karstik platolarında ve dağlık alanlarında görülen aşınım şekilleri, çözünmenin ilerlemesiyle zamanla birbirine eklenerek daha geniş çukurluklar oluştururlar. Bu gelişim evreleri, coğrafya literatüründe boyutsal bir hiyerarşi ile tanımlanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde karstik aşınım şekilleri en küçükten en büyüğe doğru sıralanmıştır?

  1. Lapya - Dolin - Uvala - PolyeCevap
  2. B
    Dolin - Lapya - Uvala - Polye
  3. C
    Lapya - Uvala - Dolin - Polye
  4. D
    Polye - Uvala - Dolin - Lapya
  5. E
    Dolin - Uvala - Lapya - Polye

Cevap

Karstik aşınım şekillerinin küçükten büyüğe doğru hiyerarşik sıralaması Lapya - Dolin - Uvala - Polye şeklindedir.
Karstik aşınım süreci hiyerarşiktir; kayaç yüzeyindeki en küçük erime çukurları olan lapyalar (cm) birleşerek dolinleri (metre), dolinler birleşerek uvalaları ve uvalalar da birleşerek en geniş karstik aşınım şekli olan polyeleri (km) oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Aşınım şekillerinin temel boyutlarını karşılaştır.
En küçük karstik aşınım şeklinin santimetrelerle ölçülen lapyalar olduğu belirlenir.
Çözünme sürecinin ilk ve en mikro aşaması yüzeydeki küçük oluklardır.
2
Orta ölçekli çukurlukları hiyerarşiye yerleştir.
Lapyaların birleşmesiyle oluşan tava şeklindeki dolinlerin uvalalardan daha küçük olduğu tespit edilir.
Uvalalar birden fazla dolinin birleşmesiyle meydana gelen daha geniş ve düzensiz çukurluklardır.
3
En geniş karstik birimi belirle.
Kilometrelerce karelik alan kaplayabilen polyelerin (karstik ovalar) listenin sonunda yer alması gerektiği anlaşılır.
Polyeler karstik aşınım sürecinin ulaştığı en ileri ve en geniş düzlük aşamasıdır.

Anahtar Kavram

Karstik aşınım şekillerinin boyutsal hiyerarşisi
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla