Soru

Zorluk: OrtaKarstik Şekiller

Karstik bölgelerde yer üstü suları, kalker gibi çözünebilen kayaçların üzerindeki çatlaklardan sızarken kimyasal aşındırma gerçekleştirir. Bu süreçte oluşan; genişliği ve derinliği birkaç santimetre ile birkaç metre arasında değişen, kaya yüzeylerindeki en küçük karstik aşınım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. LapyaCevap
  2. B
    Dolin
  3. C
    Uvala
  4. D
    Polye
  5. E
    Obruk

Cevap

Tanımda belirtilen, kaya yüzeylerindeki en küçük karstik aşınım yarıntıları lapyadır.
Karstik aşınım süreci, kayaçların kimyasal olarak çözünmesiyle başlar. Bu sürecin mikro ölçekteki ilk ve en küçük yer şekli lapyadır. Lapyalar, kaya yüzeylerinde yağmur sularının açtığı keskin sırtlar ve küçük kanalcıklar şeklinde görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Karstik aşınma sürecini ve ölçeği analiz etme
Soru, eriyebilen kayaçlar üzerindeki 'en küçük' aşınım şeklini sormaktadır.
Karstik şekiller boyutsal olarak küçükten büyüğe bir hiyerarşi izler.
2
Tanımlayıcı özellikleri terimlerle eşleştirme
Kaya yüzeyindeki santimetrelik oluk ve kanal yapıları 'lapya' terimiyle örtüşmektedir.
Dolin, uvala ve polye lapyadan daha büyük yer şekilleridir.

Anahtar Kavram

Karstik Aşınım Şekillerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Bu yer şekli, karstik aşınım sürecinin başlangıç aşamasını ve en küçük boyutlu örneğini temsil eder.
2
Genellikle çıplak kayalar üzerinde yağmur sularının açtığı küçük oluklar ve kanalcıklar şeklinde görülür.
3
Toroslar'da yaygın olan bu küçük girinti ve çıkıntılı yapı, diğer karstik şekillerin (dolin, uvala) birleşerek büyümeden önceki ilk halidir.

Daha Fazla Pratik

Lapyaların birleşmesiyle oluşan 'Dolin' ve bu şekillerin en büyüğü olan 'Polye' (Karstik Ova) örneklerini inceleyerek hiyerarşiyi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Karstik şekillerin hiyerarşisini 'L-D-U-P' (Lapya-Dolin-Uvala-Polye) şeklinde küçükten büyüğe kodlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla