Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası’na göre, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) hukuk sistemindeki yeri, düzenleme alanı ve kanunlarla olan hiyerarşik ilişkisi göz önüne alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanun ile kararname hükümleri çelişirse kanun hükümleri uygulanır.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, 'sonraki düzenleme öncekini ilga eder' ilkesi gereği yürürlük tarihi daha yeni olan metin esas alınır.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenen bir konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut kararname ancak Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse hükümsüz kalır.
  4. D
    Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' ile dördüncü bölümünde yer alan 'Siyasi Haklar ve Ödevler' olağan dönem kararnameleriyle düzenlenebilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin tamamının yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay tarafından, yönetmeliklerin denetimi ise Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.

Cevap

Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamayacağını ve kanunla çatışma durumunda kanun hükümlerinin uygulanacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Anayasa'nın 104. maddesinin 17. fıkrasında yer alan hükümlere tam olarak uygundur. Bu hükme göre CBK; Anayasa'da açıkça kanunla düzenlenmesi emredilen konularda (münhasır kanun alanı) çıkarılamaz ve kanunlarla çatışması durumunda hiyerarşik üstünlükten dolayı kanun hükümleri tatbik edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem CBK'larının konu bakımından sınırlamalarını (negatif yetki alanı) analiz et.
Anayasa'nın 104. maddesine göre; kişisel haklar, siyasi haklar, münhasır kanun alanları ve mevcut kanun bulunan konularda CBK çıkarılamaz.
Yürütmenin düzenleyici yetkisinin yasamanın asli yetkisini gasp etmesini önlemek.
2
Normlar hiyerarşisinde CBK ve Kanun arasındaki çatışma kuralını belirle.
Anayasa açıkça 'kanun hükümleri uygulanır' der.
Hiyerarşik olarak kanunlar, olağan dönem CBK'larından üstündür.
3
TBMM'nin yasama tasarrufunun CBK üzerindeki etkisini değerlendir.
TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK 'hükümsüz' kalır.
Yasamanın üstünlüğü ilkesi gereği parlamento iradesi yürütme düzenlemesini kadük bırakır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hiyerarşik Konumu ve Konu Bakımından Yetki Sınırları

İpuçları

1
1982 Anayasası'nda CBK'lar için 'negatif yetki alanı' ve 'kanunun üstünlüğü' ilkelerine odaklanın.
2
Bir konuda hem kanun hem CBK varsa ve bunlar çelişiyorsa, hangi metnin daha güçlü bir meşruiyete sahip olduğunu düşünün.
3
Anayasa 104. maddeye göre; TBMM aynı konuda kanun çıkardığında CBK'nın başına ne gelir ve 'münhasır kanun alanı' neyi ifade eder?

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) CBK'larının yetki alanı ve yargısal denetim imkanı ile olağan dönem CBK'larını karşılaştıran bir çalışma yapınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

Bu konudan daha fazla soru