Soru

Zorluk: ZorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde yürütme organının sahip olduğu düzenleyici yetkiler yeniden yapılandırılmıştır. Buna göre, yürütmenin düzenleyici işlemleri olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmelikler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.
  3. Yönetmelikler, yalnızca ilgili kanunların uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılabilir; Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayalı olarak yönetmelik düzenlenmesi mümkün değildir.Cevap
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
  5. E
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile mülkiyet hakkı gibi 'Kişi Hakları ve Ödevleri' doğrudan düzenlenemez.

Cevap

Yönetmeliklerin hem kanunlara hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak çıkarılabileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, yönetmeliklerin çıkarılma amacını eksik ve hatalı tanımlamaktadır. 1982 Anayasası'nın 124. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarını ilgilendiren sadece kanunların değil, aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin de uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmeliklerin anayasal dayanağını inceleyin.
1982 Anayasası Madde 124: 'Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri... kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.'
Yönetmeliklerin hangi hukuki metinlere dayandığını tespit etmek gerekir.
2
CBK ile Kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi değerlendirin.
Kanunlar, olağan dönem CBK'larından üstündür ve TBMM kanun çıkardığında CBK hükümsüz kalır.
Seçeneklerdeki hiyerarşi kurallarının doğruluğunu teyit etmek için önemlidir.
3
Hatalı ifadeyi belirleyin.
Yönetmeliklerin yalnızca kanunlara dayanabileceğini savunan ifade, Anayasa'nın 124. maddesiyle çelişmektedir.
Anayasa metnine aykırı olan hüküm yanlış cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinde Hiyerarşi ve Dayanak

İpuçları

1
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin (CBK ve Yönetmelik) dayandığı anayasa maddelerini hatırlayın.
2
Yönetmeliklerin kimler tarafından ve hangi üst normlara dayanarak çıkarılabileceğine odaklanın.
3
Anayasa Madde 124, yönetmeliklerin 'kanunların ve CBK'ların' uygulanmasını sağlamak için çıkarılacağını açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü hal (OHAL) döneminde çıkarılan CBK'ların hak ve özgürlükler üzerindeki sınırsız yetkisini ve yargısal denetim farkını çalışın.

Alternatif Yöntem

Normlar hiyerarşisi piramidini çizerek, her bir işlemin bir üst basamaktaki hangi normlara dayanabileceğini (Yönetmelik -> CBK ve Kanun) görselleştirerek çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla