Soru

Zorluk: ZorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası’na göre, yürütme organının düzenleyici işlem yapma yetkisi kapsamında Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
  2. B
    Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapısı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirlenir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve CBK’ların uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.
  4. D
    Anayasa'da yer alan 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' başlığı altındaki haklar, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça olağan dönem CBK'sı ile düzenlenebilir.
  5. Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile merkezî idareyle olan görev paylaşımları, idari yapının hızlı işlemesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.Cevap

Cevap

Mahalli idarelerin kuruluş ve görevlerinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu alan Anayasa uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmelidir.
Doğru cevap mahalli idarelerin CBK ile düzenleneceğini iddia eden seçenektir. 1982 Anayasası'nın 127. maddesi 'Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir' hükmünü amirdir. Bu nedenle yürütme organı, mahalli idarelerin hukuki rejimini bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirleyemez; bu alan yasamanın (TBMM) yetki alanındadır.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nın 'olumlu' ve 'olumsuz' yetki alanlarını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları ile bakanlıkların kurulması (Madde 106) ve üst kademe yöneticilerin atanması (Madde 104) düzenlenebilir; ancak temel haklar (sosyal haklar hariç) düzenlenemez.
Anayasa, yürütmeye bazı konularda münhasır (sadece ona ait) yetki verirken bazı konuları yasaklamıştır.
2
Yönetmelik çıkarma yetkisini kontrol etme
2017 değişikliği ile yönetmeliklerin sadece kanunlara değil, CBK'lara da dayanabileceği teyit edilmiştir.
Normlar hiyerarşisinde yönetmelik, hem kanunun hem de CBK'nın altında yer alır.
3
Mahalli idarelerin hukuki dayanağını inceleme
Anayasa Madde 127: 'Mahalli idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri... kanunla düzenlenir.'
Yerel yönetimlerin özerkliği ve anayasal güvencesi nedeniyle bu alan yürütmenin düzenleyici işlemine (CBK) kapatılmış, yasamanın (Kanun) tekeline bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Arasındaki Yetki Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Bakanlıkların teşkilat yapısı ile mahalli idarelerin kuruluşu arasındaki yetki farkına (CBK vs Kanun) dikkat ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla