Soru

Zorluk: OrtaYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemlerinden biri olan "Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK)" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
  2. B
    Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
  3. Anayasa'da belirtilen sosyal ve ekonomik haklar dışındaki temel haklar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenebilir.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.
  5. E
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Cevap

Sosyal ve ekonomik haklar dışındaki temel hakların olağan dönem CBK'sı ile düzenlenebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre; Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 'Temel Haklar ve Ödevler' ile 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' ve dördüncü bölümünde yer alan 'Siyasi Haklar ve Ödevler' Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenemez. Sadece üçüncü bölümdeki 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' CBK ile düzenlenebilir. Dolayısıyla diğer hakların da düzenlenebileceğini söyleyen ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) konu bakımından sınırlarını belirlemek.
Anayasa m.104'e göre CBK'lar; temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevleri (Sosyal ve Ekonomik Haklar hariç) düzenleyemez.
Yürütmenin düzenleme yetkisi, yasama alanına müdahale etmemek için sınırlanmıştır.
2
CBK ve Kanun arasındaki çatışma kurallarını incelemek.
Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz ve çatışma halinde kanun üstündür.
Normlar hiyerarşisi ilkesi gereği kanun, olağan dönem CBK'sından üstün konumdadır.
3
Seçenekleri bu anayasal kurallara göre değerlendirmek.
Sosyal ve ekonomik haklar dışındaki hakların CBK ile düzenlenebileceği iddiası Anayasa'ya aykırıdır.
Sadece sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları) CBK ile düzenlenebilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Konu Bakımından Sınırları

İpuçları

1
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hangi hak kategorilerini düzenleyebildiğini hatırlayın.
2
Anayasa'daki 'Kişi Hakları' ve 'Siyasi Haklar' sert çekirdekli koruma altındadır ve sadece yasama organı tarafından (kanunla) düzenlenebilir.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile olağan dönem kararnameleri arasındaki yetki ve yargısal denetim farklarını çalışınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla