Türkiye'nin farklı bölgelerinde görülen doğal afetlerden olan erozyon ve heyelan (kütle hareketi), oluşum mekanizmaları ve korunma yöntemleri bakımından önemli farklara sahiptir. Bu iki doğa olayının özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AErozyon, toprağın verimli üst tabakasının dış kuvvetler tarafından süpürülmesi iken; heyelan, toprağın ana kaya ile birlikte kütle halinde yer değiştirmesidir.
- BHeyelan olaylarında killi toprak yapısı, eğim ve aşırı yağış gibi faktörler temel etkinken; erozyonda bitki örtüsü kaybı ve yanlış arazi kullanımı ön plandadır.
- CTabakaların yamacın eğimi yönünde uzanması ve kar erimelerine bağlı olarak toprağın suya doyması, özellikle Karadeniz Bölgesi'nde heyelan riskini artıran unsurlardır.
- DHeyelan olayları üzerinde sadece doğal faktörler değil, aynı zamanda yol ve tünel yapımı sırasında yamaç dengesinin bozulması gibi beşerî faaliyetler de etkili olabilmektedir.
- Ağaçlandırma faaliyetleri, toprağın su tutma kapasitesini artırdığı için hem yüzey erozyonunu hem de tabakaların eğim yönünde kaydığı derin heyelanları durdurmada en kesin çözümdür.Cevap
Cevap
Ağaçlandırma ve bitki örtüsünü koruma çalışmalarının derin yamaçlarda görülen kütle hareketlerini (heyelanları) kesin olarak engellediğini savunan ifade yanlıştır.
Ağaçlandırma çalışmaları erozyonu (yüzey süpürülmesini) engellemede en temel yöntemdir ancak heyelan derin bir kütle hareketidir. Ağaç kökleri, kayma yüzeyine kadar ulaşamaz ve heyelanı durduramaz. Bu nedenle ağaçlandırmanın derin heyelanlar için de 'kesin çözüm' olduğu bilgisi bilimsel olarak yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Erozyon ve Heyelan Farkı ile Bitki Örtüsünün Etkisi
Alternatif Yöntem
Erozyon ve heyelan sorularında 'derinlik' kriterini kullanın: Eğer olay toprağın sadece üst kısmındaysa erozyon, ana kaya ile birlikte kütleselse heyelandır. Ağaçlandırma sadece yüzeysel olanı (erozyon) korur.
Tahmini Süre:1m 15s