Soru

Zorluk: KolayErozyon ve Heyelan

Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz gibi eğimin ve yağışın fazla olduğu bölgelerde heyelan (kütle hareketleri) olaylarına sıkça rastlanmaktadır. Bu doğa olayının meydana gelmesinde jeolojik yapının etkisi de oldukça büyüktür.

Buna göre, heyelan olaylarının oluşum süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Killi toprak yapısı, yağışla birlikte suyu bünyesine alıp kayganlaşarak tabakaların hareket etmesini kolaylaştırır.Cevap
  2. B
    Bitki örtüsünden yoksun düz arazilerde rüzgarın toprağın üst kısmını süpürmesiyle oluşan bir süreçtir.
  3. C
    Heyelan olayları, Türkiye'de sadece kuraklığın ve fiziksel çözünmenin şiddetli olduğu İç Anadolu Bölgesi'nde görülür.
  4. D
    Derin tabakaları kapsayan kütle hareketleri olduğu için sadece ağaçlandırma çalışmalarıyla kesin olarak önlenebilir.
  5. E
    Yamaçlardaki basamaklandırma (taraçalama) yöntemi, heyelan riskini artırdığı için asla uygulanmaması gereken bir yöntemdir.

Cevap

Killi toprak yapısının suyla temas ederek kayganlaşması heyelanı kolaylaştıran temel jeolojik etkendir.
Heyelan için en önemli şartlardan biri, suyla temas ettiğinde kayganlaşan killi tabakaların varlığıdır. Karadeniz gibi eğimli ve bol yağışlı yerlerde bu yapı, kütlenin yer çekimiyle aşağı kaymasını temelden kolaylaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Heyelanın jeolojik nedenlerini analiz etmek
Killi tabakaların varlığı tespit edildi.
Kil, suyu emdiğinde hacmi genişleyen ve kayganlık kazanan bir maddedir.
2
Dış kuvvet ve zemin etkileşimini değerlendirmek
Yağışın killi zemini kayganlaştırarak yer çekimi etkisiyle kütleyi harekete geçirdiği anlaşıldı.
Heyelan sadece yüzeysel bir süpürülme değil, tabakaların kütle halinde kaymasıdır.

Anahtar Kavram

Heyelan oluşumunda killi yapının ve eğimin rolü

Daha Fazla Pratik

Heyelan ve erozyonun önleme yöntemleri arasındaki farkları karşılaştıran tablo sorularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla