Examkin

Soru

Zorluk: ZorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası’nda yer alan yürütme organının düzenleyici işlemlerine ilişkin hükümler dikkate alındığında; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerin tabi olduğu hukuki rejim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler.
  2. B
    Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılması mümkün değildir.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir konuda kanun çıkarılması durumunda, aynı konuyu düzenleyen mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, içeriği kanunla çelişmediği sürece yürürlükte kalmaya devam eder.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, normlar hiyerarşisi gereği kanun hükümleri esas alınır.
  5. E
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan kişisel haklar ve ödevler ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler düzenlenemez.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir konuda kanun çıkarılması durumunda, aynı konuyu düzenleyen mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin, içeriği kanunla çelişmediği sürece yürürlükte kalacağını belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile aynı konuda bir kanun çıkarması durumunda, söz konusu kararname herhangi bir çelişki şartı aranmaksızın kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Seçenekte belirtilen 'içeriği çelişmediği sürece yürürlükte kalmaya devam eder' ifadesi bu anayasal kural ile doğrudan çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) anayasal sınırlarını belirlemek.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde CBK'ların kanunlarla olan ilişkisi açıkça düzenlenmiştir.
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin yasama organının işlemleriyle hiyerarşik ilişkisini anlamak için bu analiz gereklidir.
2
Kanun ve CBK'nın aynı konuyu düzenlemesi durumundaki hukuki sonucu incelemek.
Anayasa metnine göre; 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.'
Yasamanın asli ve genel düzenleme yetkisi, yürütmenin türevsel yetkisinden üstündür.
3
Seçenekteki 'çelişmediği sürece yürürlükte kalma' şartının doğruluğunu sorgulamak.
Anayasa herhangi bir çelişki şartı aramaz; TBMM'nin o alana müdahale etmesi (kanun çıkarması) kararnameyi doğrudan geçersiz kılar.
Hükümsüzlük, kanun çıktığı andan itibaren kararnamenin o konu üzerindeki etkisinin sona ermesi anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve Hükümsüzlük Şartı

İpuçları

1
Kararnameler ile kanunlar arasındaki yetki paylaşımına ve Anayasa 104. maddedeki öncelik kurallarına odaklanın.
2
TBMM'nin bir konuyu yasalaştırması durumunda, o konuda daha önce mevcut olan yürütme düzenlemesinin akıbetini hatırlayın.
3
Anayasa metni, TBMM bir alanda kanun çıkardığında kararnamenin durumunu 'çelişki' üzerinden değil, 'doğrudan hükümsüzlük' üzerinden tanımlar.

Daha Fazla Pratik

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanması ve bakanlıkların kurulması gibi 'münhasır CBK' alanlarını tekrar ederek, yasama ile yürütme arasındaki bu hassas dengeyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

Bu konudan daha fazla soru