Soru

Zorluk: OrtaKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin batı kıyılarında dağların kıyı çizgisine dik uzanması, bu bölgede 'Enine Kıyı Tipi'nin görülmesine neden olmuştur. Dağların bu uzanış doğrultusunun bölgedeki kıyı morfolojisi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. Kıyıların gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu uzunluğu arasındaki farkın az olmasıCevap
  2. B
    Kıta sahanlığının (şelf alanı) geniş olması
  3. C
    Denizel iklim özelliklerinin iç kesimlere daha kolay sokulabilmesi
  4. D
    Kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın doğal geçitlere ihtiyaç duymadan kolayca sağlanması
  5. E
    Kıyıda girinti, çıkıntı, koy ve körfez sayısının fazla olması

Cevap

Kıyıların gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu uzunluğu arasındaki farkın az olması ifadesi yanlıştır; aksine bu fark oldukça fazladır.
Enine kıyı tipinde (Ege kıyıları) girinti, çıkıntı, koy ve körfez sayısı çok fazladır. Bu durum kıyı çizgisinin çok kıvrımlı olmasına yol açar. Bir kıyı ne kadar kıvrımlıysa, o kıyının gerçek uzunluğu ile iki nokta arasındaki en kısa mesafe (kuş uçuşu uzunluk) arasındaki fark o kadar fazla olur. Bu nedenle farkın 'az' olması gösterilebilecek bir sonuç değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Ege Bölgesi'ndeki dağların uzanış yönü ile kıyı tipi arasındaki ilişkiyi belirlemek.
Dağlar kıyı çizgisine dik uzandığı için 'Enine Kıyı Tipi' oluşur.
Uzanış doğrultusu kıyı tipinin temel belirleyicisidir.
2
Enine kıyı tipinin temel morfolojik sonuçlarını (girinti-çıkıntı, kıta sahanlığı, iklim etkisi) analiz etmek.
Bu kıyılar oldukça girintili ve çıkıntılıdır; denizellik içe sokulur ve şelf alanı geniştir.
Yüzey şekillerinin uzanış doğrultusu kıyı gerisindeki engelleri ortadan kaldırır.
3
Gerçek uzunluk ile kuş uçuşu uzunluk arasındaki farkın nedenini değerlendirmek.
Girinti ve çıkıntı (koy, körfez, yarımada) arttıkça kıyı hattı uzar, ancak düz çizgi mesafesi (kuş uçuşu) değişmez; bu da farkın artmasına neden olur.
İndentasyon (girintililik) derecesi ile uzunluk farkı doğru orantılıdır.

Anahtar Kavram

Enine Kıyı Tipi ve İndentasyonun Uzunluk Farkı Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Bir kıyı ne kadar çok kıvrımlıysa, o kıyıyı yürüyerek bitirmek kuş gibi uçarak bitirmekten o kadar uzun sürer.
2
Ege kıyılarının (Enine kıyı) haritadaki girintili yapısını, Karadeniz kıyılarının (Boyuna kıyı) düz yapısıyla kıyaslayın.
3
Gerçek uzunluk ile kuş uçuşu uzunluk arasındaki fark 'indeks' olarak adlandırılır ve girintili kıyılarda bu değer daima yüksektir.

Daha Fazla Pratik

Karadeniz ve Akdeniz kıyılarındaki 'Boyuna Kıyı Tipi'nin ulaşıma ve kıta sahanlığına etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla