Türkiye'de heyelan olayları en fazla Karadeniz Bölgesi'nde görülmektedir. Bölgenin en fazla yağış aldığı mevsim sonbahar olmasına rağmen, heyelan olaylarının yaklaşık 'i ilkbahar aylarında gerçekleşmektedir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİlkbaharda bitki örtüsünün gürleşmesinin yamaç üzerindeki baskıyı ve ağırlığı artırması
- Kar erimeleri ve yağışlarla toprağın suya doygun hale gelerek ağırlaşması ve kayganlaşmasıCevap
- CBölgedeki geçici yerleşme faaliyetlerinin ve yaylacılığın yamaç dengesini bozması
- DYağışların bu mevsimde orografik yerine konveksiyonel kökenli olması
- EBölgenin enlem etkisine bağlı olarak bu dönemde fiziksel çözünmenin şiddetlenmesi
Cevap
Heyelanların ilkbaharda yoğunlaşmasının temel nedeni kar erimeleri ve sağanak yağışlarla toprağın suya doygun hale gelmesidir.
Doğru seçenek, heyelanların ilkbahardaki artışını kar erimelerine bağlamaktadır. Karadeniz gibi yüksek dağlık alanlarda kışın biriken karlar ilkbaharda eriyerek toprağın altına sızar. Bu durum, toprağın hem ağırlığını artırır hem de killi tabakaları kayganlaştırarak yer çekimiyle birlikte büyük kütlelerin aşağı kaymasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Heyelan oluşumunda kar erimelerinin (suya doygunluk) etkisi
İpuçları
1
Heyelan için toprağın mutlaka suya doygun hale gelmesi gerekir. Bu suya sadece yağmurla mı ulaşılır?
2
Karadeniz'de en çok yağış sonbaharda düşer ama heyelan ilkbaharda olur. Kışın yağan karların baharda neye dönüştüğünü düşünün.
3
Kar erimeleri, toprağın altına sızarak killi tabakaları bir sabun gibi kayganlaştırır.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz'de heyelan riskini azaltmak için ağaçlandırmanın neden tek başına çözüm olmadığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s