Soru

Zorluk: OrtaErozyon ve Heyelan

Türkiye’de dış kuvvetlerin etkisiyle şekillenen yer yüzeyinde erozyon ve heyelan (kütle hareketleri) olayları, oluşum mekanizmaları ve önleme yöntemleri bakımından önemli farklılıklar göstermektedir.

Buna göre, erozyon ve heyelan olayları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Killi toprak yapısı, suyu emdiğinde ağırlaşması ve kaygan bir zemin oluşturması nedeniyle heyelan riskini artıran temel litolojik faktörlerden biridir.
  2. B
    Toprak erozyonunun şiddeti; bitki örtüsünün cılız, nadas uygulamasının yaygın ve eğimin fazla olduğu İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde daha yüksektir.
  3. Heyelan riskinin yüksek olduğu dik yamaçlarda yoğun ağaçlandırma çalışmaları yapmak, derin tabakalarda meydana gelen kütle hareketlerini tamamen engelleyen en etkili yöntemdir.Cevap
  4. D
    Karadeniz Bölgesi’nde heyelan olaylarının özellikle ilkbahar aylarında yoğunlaşmasında, yağışların yanı sıra kar erimelerinin toprağı doygun hale getirmesi etkilidir.
  5. E
    Yamaçlarda tabaka uzanışının eğim yönüne paralel olması ve yamaç dengesini bozan yol yapım çalışmaları, heyelan ihtimalini artıran faktörler arasındadır.

Cevap

Heyelan riskinin yüksek olduğu yamaçlarda ağaçlandırma yapmanın kütle hareketlerini tamamen engelleyen en etkili yöntem olduğu bilgisi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü ağaçlandırma çalışmaları erozyonu (yüzey süpürülmesini) engellemede çok etkili olsa da, heyelan gibi ana kaya üzerindeki büyük kütlelerin derinlemesine kaymasını tamamen durduramaz. Heyelanları önlemek için drenaj (su tahliyesi) ve istinat duvarı gibi mühendislik önlemleri gereklidir.

Adım Adım Çözüm

1
Erozyon ve heyelan mekanizmalarını ayırt etme
Erozyon toprağın üst katmanının süpürülmesidir, heyelan ise ana kayanın üzerindeki tabakanın kütle halinde kaymasıdır.
Bu iki olayın derinliği ve etkilediği katmanlar farklıdır.
2
Bitki örtüsünün (ağaçlandırma) etkisini değerlendirme
Ağaç kökleri yüzey toprağını tutarak erozyonu önler ancak killi ve suyla doymuş derin tabakaların kaymasını (heyelanı) engelleyemez.
Heyelan, ağaç köklerinin ulaşamayacağı kadar derin seviyelerde gerçekleşen bir kütle hareketidir.
3
Heyelan önleme yöntemlerini hatırlama
Heyelan için teraslama, istinat duvarı, drenaj kanalları ve eğim dengesini koruma gibi mühendislik çözümleri daha etkilidir.
Sadece biyolojik yöntemler (ağaçlandırma) heyelanı durdurmakta yetersiz kalır.

Anahtar Kavram

Erozyon ve Heyelan Farkı ile Korunma Yöntemleri
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla