Türkiye'de Ria ve Limanlı kıyı tiplerinin her ikisi de Kuvaterner (Dördüncü Jeolojik Zaman) başlarında yaşanan deniz ilerlemesi (transgresyon) sonucunda, kara üzerindeki belirli alanların sular altında kalmasıyla oluşmuştur.
Buna göre, oluşum mekanizmaları benzerlik gösteren bu iki kıyı tipini birbirinden ayıran temel morfolojik fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Limanlı kıyılarda alçak kıyıların ve lagünlerin, ria tipi kıyılarda ise derin akarsu vadilerinin sular altında kalmasıCevap
- BRia tipi kıyılarda dağların uzanış doğrultusu kıyıya dik iken, limanlı kıyılarda bu durumun paralel olması
- CRia tipi kıyıların sadece iç kuvvetlerin (orojenez) etkisiyle, limanlı kıyıların ise sadece dış kuvvetlerin (dalga) etkisiyle oluşması
- DLimanlı kıyıların oluşumunda gelgit etkisinin, ria tipi kıyıların oluşumunda ise akarsu debisinin en önemli faktör olması
- ELimanlı kıyıların karstik çözünme süreçleri sonucunda, ria tipi kıyıların ise buzul aşındırmasıyla şekillenmesi
Cevap
Limanlı kıyılarda alçak kıyıların ve lagünlerin, ria tipi kıyılarda ise derin akarsu vadilerinin sular altında kalması
Doğru seçenek, her iki kıyı tipinin de transgresyon kökenli olduğunu kabul ederken, sular altında kalan yer yüzü şekillerinin niteliğine (akarsu vadisi vs. alçak düzlük/lagün) odaklanarak aradaki temel morfolojik farkı doğru şekilde açıklamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Transgresif Kıyı Gelişimi ve Topografik Farklılaşma
İpuçları
1
Her iki kıyı tipinin de Kuvaterner'de deniz seviyesinin yükselmesiyle oluştuğunu hatırlayın.
2
Ria tipi için İstanbul Boğazı'nı, Limanlı tipi için Marmara'nın kuzeyindeki lagünleri (gölleri) gözünüzün önüne getirin.
3
Temel fark, deniz suları altında kalmadan önceki arazi yapısının 'engebeli bir vadi' mi yoksa 'alçak bir düzlük' mü olduğudur.
Daha Fazla Pratik
Dalmaçya kıyı tipinin, Ria kıyı tipinden farkını dağların uzanış yönü ve ada oluşumu açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s