Soru

Zorluk: ZorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliğiyle düzenlenen 'Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri' (CBK) ile 'Kanunlar' arasındaki hiyerarşik ilişki ve yetki alanı sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
  2. B
    Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
  3. C
    TBMM tarafından aynı konuda kanun çıkarılması durumunda, daha önce yürürlüğe girmiş olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
  4. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, sonraki tarihli olması şartıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri esas alınır.Cevap
  5. E
    Cumhurbaşkanı; temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda (sosyal ve ekonomik haklar hariç) olağan dönem kararnamesi çıkaramaz.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kararnamenin tarihine bakılmaksızın kanun hükümlerinin uygulanacağı ifadesi doğrudur; dolayısıyla kararnamenin esas alınacağı iddiası yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinin 17. fıkrasına göre: 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır.' Bu kural mutlak olup, kararnamenin kanundan sonra çıkarılmış olması durumu değiştirmez. Dolayısıyla sonraki tarihli kararnamenin esas alınacağını savunan ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104. maddesindeki CBK-Kanun ilişkisini incele.
Kanun ile CBK arasındaki çatışma kuralı tespit edilir.
Anayasal hiyerarşiyi belirleyen temel kural budur.
2
Çatışma durumunda hangi normun üstün geleceğini kontrol et.
Anayasa 'kanun hükümleri uygulanır' der.
Kanun, demokratik meşruiyet ve normlar hiyerarşisi gereği CBK'dan üstündür.
3
Lex Posterior (Sonraki kanun öncekini ilga eder) kuralının CBK için geçerli olup olmadığını sorgula.
CBK, kanun karşısında kronolojik üstünlük kazanamaz.
Anayasa bu konuda özel bir hüküm koyarak 'kanunun üstünlüğü' ilkesini mutlaklaştırmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hukuki Konumu

İpuçları

1
Kararname ve kanun çatıştığında hangisinin 'patron' olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin, olağan dönem kararnamelerinden farklarını ve yargısal denetim yollarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla