Türkiye'de yer şekillerinin oluşumunda karstlaşma süreci önemli bir yere sahiptir. Kayaç yapısının çözünebilirliği, tabaka kalınlığı ve iklim koşullarına bağlı olarak ülkenin farklı bölgelerinde çeşitli karstik aşınım ve birikim şekilleri meydana gelmiştir.
Türkiye'nin karstik yer şekilleri ve bu şekillerin dağılışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Batı Toroslar kuşağında kireç taşlarının (kalker) kalın ve saf olması, polye ve uvala gibi büyük karstik aşınım çukurlarının bu bölgede yoğunlaşmasını sağlamıştır.Cevap
- BKarstik yer şekilleri sadece Akdeniz iklim bölgesine has bir oluşum olduğu için, İç ve Doğu Anadolu gibi karasal bölgelerde bu tür yer şekillerine rastlanmaz.
- CSivas ve Çankırı çevresinde yaygın olan kireç taşları üzerinde, Türkiye'nin en derin obrukları ve en yaygın lapya alanları gelişmiştir.
- DMağara tavanlarından sızan suların içindeki kalsiyum karbonatın çökelmesiyle oluşan sarkıt, dikit ve sütunlar karstik aşınım şekilleri kategorisinde yer alır.
- ETürkiye'deki tüm karstik kaynaklar (voklüz), sularındaki bol miktarda kireç nedeniyle tarımsal sulama için en elverişli su kaynaklarını oluşturur.
Cevap
Batı Toroslar kuşağında kireç taşlarının yaygın olması, polye ve uvala gibi büyük karstik aşınım çukurlarının bu bölgede yoğunlaşmasına neden olmuştur.
Türkiye'de karstlaşmanın en ileri seviyede olduğu bölge Batı Toroslar'dır. Buradaki kireç taşlarının kalın ve saf olması, erime sürecinin daha derine ve geniş alanlara yayılmasına imkan tanır. Bu durum, 'karstik ova' olarak da bilinen ve Türkiye'nin en büyük karstik aşınım şekilleri olan polyelerin (Elmalı, Kestel, Korkuteli vb.) bu bölgede yoğunlaşmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karstik aşınım şekillerinin (özellikle polyelerin) dağılışında litolojik yapının (kalker kalınlığı) etkisi.
Daha Fazla Pratik
Karstik aşınım şekillerini küçükten büyüğe (lapya - dolin - uvala - polye) sıralayarak özelliklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s