Soru

Zorluk: OrtaKarstik Şekiller

Türkiye’de karst topoğrafyasının yaygın olduğu sahalarda, akarsuların bir düden (subatan) aracılığıyla yer altına sızarak yüzeydeki akışının kesilmesi sonucu vadi aniden bir duvarla sona erer. Literatürde "çıkmaz vadi" olarak da adlandırılan bu yer şekli, yer altı ve yer üstü drenajı arasındaki bağlantının tipik bir göstergesidir.

Yukarıda oluşum mekanizması açıklanan karstik yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Boğaz vadi
  2. Kör vadiCevap
  3. C
    Kanyon vadi
  4. D
    Çentik vadi
  5. E
    Asılı vadi

Cevap

Metinde açıklanan, akarsuyun yer altına dalarak vadinin aniden sona erdiği karstik yer şekli kör vadidir.
Kör vadi (çıkmaz vadi), karstik sahalarda akarsuların bir düden vasıtasıyla yer altına dalarak yüzeydeki akışını kaybetmesi sonucu oluşur. Bu noktada vadi bir duvar gibi aniden sona erdiği için bu ismi almıştır. Batı Toroslar'da bu vadi tipinin karakteristik örneklerine rastlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel anahtar kelimeleri belirle.
Düden (subatan), yüzey akışının kesilmesi, vadinin aniden sona ermesi, çıkmaz vadi.
Bu ifadeler bizi karstik aşınım şekilleri içindeki vadi tiplerine yönlendirir.
2
Karstik bölgelerdeki vadi tiplerini analiz et.
Kör vadi, akarsuyun yer altına sızdığı noktada biter; kanyon vadi ise derinleşerek devam eder.
Karstik drenajın yer üstünden yer altına geçtiği geçiş noktalarındaki morfolojiyi anlamak gerekir.
3
Verilen vadi tipleriyle özellikleri eşleştir.
Kör vadi (B seçeneği) metindeki tanımla tam olarak örtüşmektedir.
Diğer vadi tipleri ya farklı dış kuvvetlerle (buzul, akarsu enine aşındırma) ya da farklı morfolojik süreçlerle oluşur.

Anahtar Kavram

Kör Vadi (Çıkmaz Vadi)

İpuçları

1
Bu yer şekli, akarsuyun yer altına daldığı düdenlerin (subatan) yoğun olduğu bölgelerde görülür.
2
Literatürde bu vadiye, akışın bir engel tarafından kesilmesi nedeniyle 'çıkmaz vadi' de denir.
3
Akarsu bir mağara ağzından veya düdenden içeri girer ve vadi bir duvarla biter. Bu şekil kör vadidir.

Daha Fazla Pratik

Karstik sahalarda yer altına giren suların tekrar yüzeye çıktığı 'karstik kaynaklar (voklüz)' konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla