Türkiye’de karstik yer şekillerinin oluşumu ve dağılışı üzerinde kayaç yapısı (litoloji) birincil derecede etkilidir. Kalker (kireç taşı), jips (alçı taşı) ve kaya tuzu gibi çözünebilen kayaçların bulunduğu alanlarda bu şekillere rastlanmaktadır.
Buna göre, Türkiye’nin karstik özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ALapya ve dolin gibi aşınım şekilleri sadece Akdeniz Bölgesi'ndeki kalkerli arazilerde görülmektedir.
- Erzincan ve Sivas çevresindeki sahalarda jips (alçı taşı) çözünmesine bağlı olarak karstik yer şekilleri gelişmiştir.Cevap
- CKarstik birikim şekilleri olan sarkıt, dikit ve sütunlar yalnızca deniz kıyısına yakın mağaralarda bulunmaktadır.
- DTürkiye'nin en geniş karstik aşınım şekli olan polye ovalarının tamamı volkanik faaliyetler sonucu oluşmuştur.
- EPamukkale travertenleri, yer altı sularının içindeki kalsiyum karbonatın yüzeyde çökelmesiyle oluşan bir dış püskürük kayaç türüdür.
Cevap
Erzincan ve Sivas çevresindeki sahalarda jips (alçı taşı) çözünmesine bağlı olarak karstik yer şekillerinin geliştiği bilgisi doğrudur.
Sivas ve Erzincan çevresinde jips (alçı taşı) tabakaları yaygın olarak bulunur. Bu kayaçlar suya karşı çok dayanıksız ve çabuk eriyebilir özellikte olduğu için bu bölgelerde dolin, obruk ve mağara gibi karstik şekiller gelişmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karstik Aşınım ve Birikim Şekillerinin Litolojiye Bağlı Dağılımı