Türkiye'de toprak kaybına neden olan erozyon süreci ile bir kütle hareketi olan heyelan olayları farklı mekanizmalarla gerçekleşse de bazı hazırlayıcı faktörleri ortaktır. Buna göre, Türkiye'de hem erozyonun şiddetlenmesinde hem de heyelanların sıkça görülmesinde etkili olan ortak temel doğal faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- AYağış miktarının yıl içine düzenli dağılmış olması
- Yer şekillerinin belirgin bir eğime sahip olmasıCevap
- CBitki örtüsünün her zaman cılız ve seyrek olması
- DTarım alanlarında nadas yönteminin yaygınlaşması
- EToprağın killi ve suyu emerek şişen bir yapıda olması
Cevap
Yer şekillerinin belirgin bir eğime sahip olması seçeneği doğrudur çünkü her iki olay da yer çekimine bağlı hareketler için eğimli bir yüzeye ihtiyaç duyar.
Yer şekillerinin eğimli olması, hem suyun akış hızını artırarak toprağın üst tabakasını süpürmesine (erozyon) olanak tanır hem de kütlenin yer çekimi etkisiyle dengesini kaybederek aşağı doğru kaymasına (heyelan) zemin hazırlar. Türkiye gibi dağlık ve engebeli ülkelerde bu iki olayın da yaygın görülmesinin temel nedeni topografik eğimdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Erozyon ve Heyelanda Eğim ve Yer Çekimi İlişkisi
İpuçları
1
Her iki olayda da bir hareket söz konusudur; bu hareketi başlatan temel kuvveti düşünün.
2
Doğu Karadeniz'in ormanlık olmasına rağmen neden hâlâ heyelan bölgesi olduğunu, ancak İç Anadolu'nun neden erozyon bölgesi olduğunu kıyaslayın.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin toprak kaybı nedenlerini karşılaştıran tablo sorularını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s