Soru

Zorluk: OrtaKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı jeomorfolojisi, özellikle 4.4. Jeolojik Zaman’da (Kuvaterner) meydana gelen deniz seviyesi değişimleri (östatik hareketler) ve mevcut yer şekillerinin litolojik özellikleri ile yakından ilişkilidir. Karstik aşınım süreçlerinin etkili olduğu sahalarda, kanyon vadilerin ağız kısımlarının deniz suları altında kalmasıyla oluşan girintili çıkıntılı kıyı tipine 'Kalanklı Kıyı' denir. Bu oluşum özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki kıyı kesimlerinden hangisi Kalanklı kıyı tipinin Türkiye'deki en tipik örneğini oluşturur?

  1. Mersin - Silifke kıyılarıCevap
  2. B
    Kaş - Finike kıyıları
  3. C
    İstanbul ve Çanakkale boğazları
  4. D
    Büyük ve Küçük Çekmece kıyıları
  5. E
    Edremit ve Ayvalık kıyıları

Cevap

Mersin - Silifke kıyıları
Kalanklı kıyı tipi, kireç taşının yaygın olduğu (karstik) arazilerde kanyon vadilerin deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalması sonucu oluşur. Bu tip kıyılar Türkiye'de sınırlı bir alanda görülür ve en karakteristik örneği Mersin ile Silifke arasındaki kıyı şerididir.

Adım Adım Çözüm

1
Kıyı tipinin oluşum mekanizmasını analiz etmek
Soruda tanımlanan kıyı tipi 'Kalanklı Kıyı'dır ve temel şartı karstik arazideki kanyon vadilerin sular altında kalmasıdır.
Oluşum süreci ile kıyı tipi arasındaki nedenselliği kurmak için gereklidir.
2
Türkiye'nin karstik haritasını ve kıyı jeomorfolojisini eşleştirmek
Karstik yapının (kireç taşı) en yoğun olduğu Akdeniz kıyılarında, kanyon oluşumlarının denizle buluştuğu nokta tespit edilir.
Teorik bilginin harita üzerindeki konumla doğrulanması gerekir.
3
Seçeneklerdeki merkezleri kıyı tiplerine göre sınıflandırmak
Kaş-Finike (Dalmaçya), Boğazlar (Ria), Çekmece (Limanlı) ve Ege (Enine) elenirken; Mersin-Silifke hattının kalanklı yapıya sahip olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu ayırt ederek kesin doğruya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kalanklı Kıyı Tipi ve Türkiye'deki Dağılımı

İpuçları

1
Bu kıyı tipi sadece kalkerin (kireç taşının) yaygın olduğu, kanyon vadilerin bulunduğu sahalarda görülür.
2
Akdeniz Bölgesi'nde Kaş-Finike hattı Dalmaçya tipine örnekken, daha doğudaki Taşeli Platosu kıyıları bu tipe örnektir.
3
Söz konusu alan Mersin il sınırları içerisinde, Taşeli Platosu'nun denizle buluştuğu Silifke hattıdır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de Matematik Konum nedeniyle görülmeyen 'Fiyort' ve 'Skyer' tipi kıyıların nedenlerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla