Türkiye'nin kıyı jeomorfolojisi incelendiğinde; Doğu Karadeniz ve Batı Akdeniz (Teke-Taşeli) kıyı bölümlerinde falez (yalıyar) oluşumu oldukça yaygınken, Ege ve Orta Karadeniz kıyılarında geniş delta ovalarının varlığı dikkat çekmektedir. Bir kıyı bölgesinde delta ovası yerine falez gelişiminin çok daha baskın olması, o bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?
- Kıta sahanlığının (şelf) dar ve kıyı derinliğinin fazla olduğununCevap
- BAkarsuların taşıdığı toplam alüvyon miktarının yetersiz olduğunun
- CKıyı bölgesinde kimyasal aşınmanın mekanik aşınmadan daha şiddetli olduğunun
- DDeniz kıyısındaki gelgit (med-cezir) genliğinin belirgin derecede yüksek olduğunun
- EDağların kıyı çizgisine göre dik bir doğrultuda uzandığının
Cevap
Kıta sahanlığının dar ve kıyı derinliğinin fazla olduğu seçeneği doğrudur.
Kıta sahanlığının (şelf alanının) dar olması, denizin kıyıdan itibaren aniden derinleşmesi demektir. Bu durumda dalgalar enerjilerini kıyıya çarparak harcar ve aşındırma yaparak falezleri oluşturur. Aynı zamanda derinlik fazla olduğu için akarsuların getirdiği alüvyonlar denizi dolduramaz ve delta ovası oluşamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kıta Sahanlığı (Şelf) ve Kıyı Şekillenmesi İlişkisi
İpuçları
1
Falez ve delta oluşumu arasındaki temel farkın suyun derinliğiyle ilgili olduğunu düşünün.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz'de Orta Karadeniz bölümünün Doğu Karadeniz'den neden farklı kıyı şekillerine sahip olduğunu araştırın.
Tahmini Süre:1m 15s