Soru

Zorluk: KolayKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz ve Antalya gibi kıyı kesimlerinde, dağların kıyıya paralel ve çok yakın uzanmasına bağlı olarak falez (yalıyar) oluşumu yaygındır. Buna göre, falezlerin yaygın olduğu bir kıyı bölgesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Kıta sahanlığı (şelf) dardır.Cevap
  2. B
    Kıyı derinliği oldukça azdır.
  3. C
    Delta ovaları geniş yer kaplar.
  4. D
    Kıyı çizgisi oldukça girintili ve çıkıntılıdır.
  5. E
    Dalga biriktirme şekilleri yaygındır.

Cevap

Falezlerin yaygın olduğu kıyılarda kıta sahanlığının (şelf) dar olması beklenir.
Kıta sahanlığının dar olduğu belirtilen seçenek doğrudur; çünkü falezler, dağların kıyıya paralel ve çok yakın uzandığı, denizin hemen derinleştiği alanlarda oluşur. Bu jeomorfik yapı, kıta sahanlığının (0-200 metre derinlik alanı) çok kısa bir mesafede sonlanmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Falez kavramını tanımla.
Falez (yalıyar), dalgaların kıyıdaki diklikleri aşındırmasıyla oluşan dik yamaçlardır.
Sorunun temel kavramını anlamak için gereklidir.
2
Falez oluşum şartlarını değerlendir.
Dağların kıyıya paralel uzandığı ve denizin aniden derinleştiği kıyılarda oluşur.
Yer şekilleri ile kıyı derinliği arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
3
Kıta sahanlığı (şelf) ile ilişkilendir.
0-200 metre derinliğe kadar olan kıta sahanlığı, derinliğin aniden arttığı bu tür kıyılarda dardır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için derinlik ve sahanlık ilişkisi analiz edilir.

Anahtar Kavram

Falez oluşumu ve kıta sahanlığı ilişkisi

İpuçları

1
Falezlerin oluşması için denizin kıyıda aniden derinleşmesi gerektiğini hatırla.
2
Deniz derinliğinin aniden artması, kıyıdan itibaren 200 metre derinliğe kadar olan alanın (şelf) durumunu nasıl etkiler?
3
Doğu Karadeniz kıyılarını düşün; denize girdiğinde suyun hemen boyunu geçmesi kıta sahanlığının dar olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Falezlerin Türkiye haritası üzerindeki dağılımı ile Delta ovalarının (Çarşamba, Bafra, Çukurova) konumlarını karşılaştırarak kıta sahanlığı farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla