Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de dalga aşındırmasının şiddetli olduğu, kıyı çizgisinin hemen gerisinde yüksek dağ sıralarının deniz yüzeyine göre dik bir şekilde yükseldiği alanlarda falez (yalıyar) oluşumu yaygındır.

Buna göre, falezlerin yaygın olarak görüldüğü bir kıyı şeridiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Kıta sahanlığı (şelf) alanı oldukça dardır.
  2. B
    Kıyı derinliği, kıyı çizgisinden itibaren hızla artış gösterir.
  3. C
    Doğal liman sayısı azdır ve mevcut limanların hinterlandı dardır.
  4. D
    Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı bir jeomorfik yapı hakimdir.
  5. Akarsuların taşıdığı materyalleri biriktirmesiyle oluşan geniş delta ovaları yaygındır.Cevap

Cevap

Akarsuların taşıdığı materyalleri biriktirmesiyle oluşan geniş delta ovalarının yaygın olduğu yargısına ulaşılamaz.
Doğru seçenek, geniş delta ovalarının yaygın olduğunu belirten ifadedir. Falezler, dalga aşındırmasının baskın olduğu derin kıyılarda (Doğu Karadeniz, Antalya kıyıları gibi) görülürken; delta ovaları kıyının sığ olduğu ve kıta sahanlığının geniş olduğu biriktirme alanlarında (Çukurova, Çarşamba gibi) oluşur. Bu nedenle falezli kıyılarda delta ovası oluşumu coğrafi olarak beklenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Falez oluşum şartlarını analiz etme
Falezlerin oluşabilmesi için dağların kıyıya paralel ve yakın olması, kıta sahanlığının dar olması ve deniz derinliğinin fazla olması gerekir.
Dalgaların enerjisini kıyıya çarparak harcayabilmesi için derin bir kıyıya ihtiyaç vardır.
2
Kıyı tipleri ve biriktirme şekilleri arasındaki ilişkiyi kurma
Delta ovaları, kıta sahanlığının geniş, kıyının sığ ve dalga aşındırmasının az olduğu yerlerde oluşur.
Akarsu alüvyonlarının deniz içinde birikebilmesi için sığ bir platform gereklidir.
3
Zıtlık analizi yapma
Falezli bir kıyıda (aşındırma baskın) geniş bir delta ovasının (biriktirme baskın) bulunması coğrafi olarak tutarsızdır.
Bir kıyıda ya aşındırma ya da biriktirme süreçlerinden biri baskındır; falez derin deniz özelliğiyken delta sığ deniz özelliğidir.

Anahtar Kavram

Falez (Aşındırma) ve Delta (Biriktirme) İlişkisi

İpuçları

1
Falez (yalıyar) bir dalga aşındırma şeklidir, delta ovası ise bir akarsu biriktirme şeklidir.
2
Falez oluşumu için denizin derin olması gerekirken, delta oluşumu için denizin sığ olması (kıta sahanlığının geniş olması) şarttır.
3
Karadeniz'de falezlerin en yaygın olduğu yerlerde (Doğu Karadeniz) neden büyük deltalar olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kıta sahanlığının geniş olduğu Ege kıyılarında falez oluşumunun neden az olduğunu ve delta oluşumunun neden daha kolay olduğunu karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

Bu konudan daha fazla soru