Soru

Zorluk: KolayKarstik Şekiller

Türkiye'de karstik arazilerde yer altı sularının içindeki kalsiyum karbonatın (CaCO3CaCO_3) suyun buharlaşması veya basıncın azalmasıyla yüzeyde çökelmesi sonucu oluşan, basamaklı yapıdaki birikim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. TravertenCevap
  2. B
    Lapya
  3. C
    Dolin
  4. D
    Obruk
  5. E
    Polye

Cevap

Karstik sulardaki kirecin çökelmesiyle oluşan basamaklı birikim şekli travertendir.
Karstik suların içindeki kirecin yüzeye çıktığı alanlarda buharlaşma veya basınç değişimiyle çökelmesi sonucu oluşan, basamaklı görünüme sahip yer şekli travertendir. Türkiye'de Denizli-Pamukkale bu şeklin en güzel örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Karstik suların içindeki mineralin (CaCO3CaCO_3) çökelme sürecini tanımlamak
Suyun içindeki kalsiyum karbonatın yüzeyde katılaşarak birikmesi süreci belirlenir.
Soruda istenen yer şeklinin oluşum mekanizmasını (birikim) anlamak gerekir.
2
Yer şeklinin morfolojik (biçimsel) özelliklerini incelemek
Söz konusu şeklin 'basamaklı' bir yapıya sahip olduğu bilgisiyle eşleştirilir.
Travertenlerin en belirgin özelliği üst üste binen setler ve basamaklar oluşturmasıdır.
3
Tanımlanan özelliklere sahip olan yer şeklini seçeneklerden belirlemek
Tanıma uyan tek birikim şeklinin traverten olduğu sonucuna varılır.
Diğer seçeneklerin tamamı erime yoluyla oluşan aşınım şekilleridir.

Anahtar Kavram

Karstik Birikim Şekilleri

İpuçları

1
Bu yer şekli bir aşınım şekli değil, mineralin üst üste yığılmasıyla oluşan bir birikim şeklidir.
2
Denizli ilimizde bulunan Pamukkale, bu yer şeklinin dünyaca ünlü en tipik örneğidir.
3
Suların içindeki kirecin teraslar ve basamaklar oluşturarak çökelmesiyle meydana gelir.

Daha Fazla Pratik

Karstik mağaraların içinde tavandan sarkan ve tabanda biriken (sarkıt, dikit, sütun) diğer birikim şekillerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla