Soru

Zorluk: Çok zorYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

19821982 Anayasası'nda 20172017 değişikliğiyle düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemleri rejimi ile yasama organının asliliği ve genelliği ilkeleri dikkate alındığında; Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve yönetmeliklerin kanunlarla olan hukuki ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Normlar hiyerarşisinde kanunlar ile CBK'lar aynı basamakta yer aldığı için, aralarındaki uyuşmazlıklarda 'lex posterior' (sonraki tarihli düzenleme) kuralı gereği en son yürürlüğe giren metin esas alınır.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi, TBMM'nin verdiği bir 'yetki kanununa' dayanan tali ve devredilmiş bir yetki olduğu için kararnameler kanunlara aykırı olamaz.
  3. TBMM'nin, daha önce Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmiş bir konuda kanun çıkarması durumunda, söz konusu kararnamenin o konuya ilişkin hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.Cevap
  4. D
    Yönetmelikler sadece kanunların uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılabilir; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine dayalı olarak yönetmelik düzenlenmesi fonksiyonel gasp teşkil eder.
  5. E
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen alanlarda, o konuda mevcut bir kanun hükmü bulunmaması kaydıyla, hukuki boşluğu doldurmak amacıyla CBK ile düzenleme yapılabilir.

Cevap

TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin o konuya ilişkin hükümlerinin kendiliğinden hükümsüz hale gelmesi kuralı doğrudur.
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinin 1717. fıkrasına göre; 'TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz kalır.' ifadesi yer almaktadır. Bu hüküm gereği, kanun koyucu (TBMM) daha önce kararnamenin düzenlediği bir alana girdiğinde, kararnamenin o alandaki varlığı hukuki olarak sona erer. Bu, sadece çatışan hükmün uygulanmaması değil, kararnamenin geçerliliğinin yitirilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Düzenleyici işlemlerin hiyerarşik konumunu belirleyin.
Kanun > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik
19821982 Anayasası'nda normlar arasındaki alt-üst ilişkisini saptamak.
2
Kanun ve CBK arasındaki çatışma kurallarını (Art. 104) analiz edin.
Çatışma durumunda kanun uygulanır; aynı konuda yeni kanun çıkarsa CBK hükümsüz kalır.
Anayasal çözüm mekanizmasını saptamak.
3
CBK yetkisinin kaynağını saptayın.
Asli (doğrudan Anayasa'dan gelen) yetki.
Yetki devri (KHK sistemi) ile yeni sistem arasındaki farkı ayırt etmek.
4
Yönetmeliklerin dayanak sınırlarını kontrol edin.
Hem kanun hem CBK yönetmeliğe dayanak olabilir.
Yürütmenin ikincil düzenleme kapasitesini doğrulamak.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Arasındaki Çatışma ve Hükümsüzlük Rejimi

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Üçlü Filtre' yöntemini kullanabilirsiniz: 1. Konu CBK alanında mı? (Münhasır kanun alanı değilse evet). 2. Kanun ile çatışıyor mu? (Evet ise kanun uygulanır). 3. Aynı konuda kanun çıkarıldı mı? (Evet ise CBK hükümsüzdür).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla