Soru

Zorluk: KolayErozyon ve Heyelan

Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz Bölümü'nde kütle hareketlerinin (heyelan) sık yaşanması, bölgenin morfolojik ve litolojik özellikleriyle yakından ilişkilidir.

Bu bölgedeki tabakaların hangi özelliği, aşırı yağışlarla birleştiğinde heyelan oluşumu için en elverişli ortamı hazırlar?

  1. Tabakaların bünyesine su alarak şişen ve kayganlaşan killi yapıdan oluşmasıCevap
  2. B
    Arazinin rüzgarın aşındırma gücüne karşı gür bitki örtüsüyle korunması
  3. C
    Kalkerli arazilerde suyun etkisiyle derin obrukların ve mağaraların oluşması
  4. D
    Akarsu biriktirmesiyle oluşan geniş alüvyal düzlüklerin varlığı
  5. E
    Birinci jeolojik zamanda oluşmuş sert masif kütlelerin yaygın bulunması

Cevap

Heyelan oluşumunda tabakaların bünyesine su alarak şişen ve kayganlaşan killi yapıdan oluşması en temel jeolojik faktördür.
Doğu Karadeniz'de heyelanların temel nedeni yüksek eğim ve aşırı yağışla birlikte arazideki killi tabakaların varlığıdır. Kil, suyu emdiğinde hacmi genişleyen ve kayganlaşan bir maddedir, bu da üzerindeki kütlenin yer çekimiyle aşağı kaymasını kolaylaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgesel özelliklerin analiz edilmesi
Doğu Karadeniz'in yüksek eğimli ve bol yağışlı olduğu belirlendi.
Heyelan için gerekli olan temel dış kuvvet (su) ve morfolojik şart (eğim) bu bölgede mevcuttur.
2
Litolojik (yer yapısı) faktörün tespiti
Kil tabakalarının varlığı tespit edildi.
Yağış sularının süzülerek killi tabakaya ulaşması, bu tabakanın suya doygun hale gelip bir kayma düzlemi oluşturmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Heyelan ve Litoloji İlişkisi
Bu soruyu puanla