Soru

Zorluk: ZorKarstik Şekiller

Türkiye'de karstik aşınım süreçleri; çözünebilen kayaçların bulunduğu sahalarda dolin, uvala ve polye gibi iç bükey yer şekillerinin oluşmasını sağlar. Karstlaşmanın çok ilerlediği bazı polye tabanlarında, çevredeki kalkerli yapının tamamen çözünmesine rağmen bazı kısımların dirençli kalarak ada şeklinde yükseltiler oluşturduğu görülür. Jeomorfolojide 'hum' (karstik şahit tepe) olarak adlandırılan bu yer şekillerinin bir polye tabanında yaygın olarak görülmesi, söz konusu sahanın jeomorfik gelişimi hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrular?

  1. Karstik aşınım döngüsünde yaşlılık (son) evresine ulaştığınıCevap
  2. B
    Karstlaşma sürecinin henüz başlangıç (gençlik) aşamasında olduğunu
  3. C
    Yer altı su seviyesinin yükselmesiyle polyenin kalıcı bir göle dönüştüğünü
  4. D
    Bölgedeki tabaka yapısının yatay duruşlu ve aşınmaya karşı çok dayanıksız olduğunu
  5. E
    Kimyasal çözünme hızının mekanik aşınma hızının gerisinde kaldığını

Cevap

Karstik aşınım döngüsünde yaşlılık (son) evresine ulaştığını belirten ifade doğrudur.
Karstik aşınım süreci zamanla dolinlerin birleşerek uvalaları, uvalaların birleşerek polyeleri oluşturmasıyla ilerler. Karstik aşınım döngüsünün en ileri safhasında (yaşlılık evresi), polye tabanı oldukça genişler ve arazinin geri kalanından ayrılan, henüz çözünmemiş dirençli kireç taşı kütleleri 'hum' adı verilen tepeleri oluşturur. Bu nedenle humların varlığı, bölgedeki karstik gelişimin son evrelerinde olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hum kavramını tanımlama
Hum, polye tabanlarında görülen karstik şahit tepelerdir.
Soruda bahsedilen şeklin ne anlama geldiğini netleştirmek gerekir.
2
Oluşum sürecini analiz etme
Dolin ve uvalalar birleşerek polyeyi oluşturur, polye tabanı genişledikçe dirençli kısımlar tepe olarak kalır.
Karstik şekillerin birbirini izleyen aşamalar olduğunu anlamak önemlidir.
3
Aşınım döngüsüyle ilişkilendirme
Arazinin neredeyse tamamının taban seviyesine kadar aşındığı bu aşama 'yaşlılık' safhasıdır.
Hum tepeleri, jeomorfolojik bir döngünün sonuna gelindiğinin en önemli kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Karstik Aşınım Döngüsü ve Hum Oluşumu
Bu soruyu puanla