Türkiye'de özellikle Batı Toroslar kuşağında yer alan Manavgat ve Köprüçayı gibi akarsuların, yaz mevsimindeki şiddetli kuraklığa rağmen debilerinin çok fazla düşmemesi ve akış sürekliliğinin korunması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
- AAkarsu havzalarının çok geniş olması
- Karstik kaynaklar (voklüzler) ile beslenmeleriCevap
- CBölgenin her mevsim yağışlı bir iklime sahip olması
- DAkarsu havzalarının yüksek dağlık alanlarda yer alması
- EAkarsuların akış rejimlerinin kendiliğinden düzenli olması
Cevap
Manavgat ve Köprüçayı gibi akarsuların yazın kurumamasının temel nedeni karstik kaynaklar (voklüzler) ile beslenmeleridir.
Batı Toroslar'da yaygın olan kalkerli (kireç taşı) yapı, yüzey sularının yer altına sızarak geniş boşluklarda depolanmasına olanak tanır. 'Voklüz' adı verilen bu güçlü karstik kaynaklar, yaz kuraklığının en şiddetli olduğu dönemlerde bile nehir yataklarını besleyerek debinin çok fazla düşmesini engeller.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karstik Kaynaklar (Voklüz)
İpuçları
1
Akdeniz Bölgesi'nin yaz mevsimindeki iklim koşullarını ve yağış durumunu hatırlayın.
2
Toros Dağları'nın kayaç yapısını (litoloji) ve bu yapının su sızdırma özelliğini düşünün.
3
Yer altına sızan suların yüzeye çıktığı karstik kaynaklara ne ad verildiğini ve bunların nehir debisine etkisini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Karstik ovaların (polye) neden 'takke' şifresiyle (Tefenni, Acıpayam vb.) kodlandığını ve bu ovaların tarımsal özellikleri ile bu soru arasındaki ilişkiyi inceleyin.
Alternatif Yöntem
Akarsu debisinin yazın düşmemesi 'beslenme kaynağı' ile ilgilidir. Seçeneklerde jeolojik yapıya (karst) vurgu yapan ifadeyi aramak en kısa yoldur.
Tahmini Süre:50s