Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)
49 soru
Güney illerinde başlayan işgal hareketlerine ve Ermeni intikam alaylarının taşkınlıklarına karşı Adanalı aydınlar ile Ali Fuat Paşa'nın girişimleriyle İstanbul'da kurulan, bölgenin Türk yurduna ait olduğunu kanıtlamak amacıyla Fransızca ve Türkçe yayınlar çıkaran, ardından faaliyetlerini doğrudan sahaya taşıyarak Pozantı Kongresi'nin toplanmasında ve yerel direnişin teşkilatlanmasında öncü rol oynayan millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele aleyhine faaliyet gösteren ve Osmanlı Devleti'nin varlığını ancak İngiltere'nin koruyuculuğu ve mandası altına girmekle sürdürebileceğini savunan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u denetim altına aldığı süreçte, işgal makamlarının baskı ve takiplerine rağmen gizli faaliyet yürüten bazı yapılanmalar; depolardan Anadolu’ya silah ve mühimmat kaçırmış, subay ve aydınların gizlice Millî Mücadele saflarına intikalini organize etmiş ve istihbarat ağı kurmuştur.
Bu doğrultuda; Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi isimlerin öncülüğünde kurulan, 'Muhafaza-i Esliha' gibi kollarla Anadolu’ya sevkiyat yapan ancak sonradan bağımsız hareket etme ve eski İttihatçı kadroyu canlandırma eğilimleri göstermesi üzerine yerini Zabitan, M.M. (Mim Mim) ve Felah gibi gruplara bırakan gizli direniş cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?
I. Dünya Savaşı'nın ardından Doğu Karadeniz ve çevresinde bağımsız bir Rum devleti kurma hayaliyle faaliyet gösteren çetelere karşı bölge halkının haklarını savunmak ve Türk nüfusunun varlığını korumak amacıyla kurulan, daha sonra Erzurum Kongresi'nin toplanmasına da öncülük eden millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurulması girişimlerine karşı örgütlenen Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, yayımladığı tüzükte bölge halkının hiçbir suretle Doğu vilayetlerinden göç etmemesini, dinî ve ilmî alanda teşkilatlanılmasını ve Fransızca dâhil olmak üzere çeşitli dillerde yayınlar yapılmasını temel ilke olarak benimsemiştir.
Cemiyetin özellikle 'bölgeden kesinlikle göç edilmemesi' yönünde karar almasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu ve Trakya'da kurulan Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin büyük bir kısmı kendi bölgelerini kurtarmaya odaklanırken; İstanbul'da kurulan bir cemiyet bölgesel değil ulusal çapta bir direnişi savunmuş, "Kuva-yı Milliye" kavramını hazırladığı raporlarda ilk kez kullanmış ve mücadelesini öncelikle basın-yayın yoluyla dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamıştır.
Bahsedilen bu özelliklere sahip millî varlığa yararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini düzenleyerek Doğu Trakya’nın Yunanistan tarafından işgal edilmesini engellemeye çalışan, Osmanlı Devleti’nin dağılması hâlinde bağımsız bir devlet kurmayı da amaçlayan millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde azınlıklar tarafından kurulan Mavri Mira, Etniki Eterya, Hınçak ve Taşnak gibi cemiyetler Osmanlı Devleti'nin egemenliğindeki topraklarda bağımsız devletler kurmayı hedeflerken; Museviler tarafından kurulan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
I. Dünya Savaşı sonrasında İstanbul merkezli olarak faaliyete geçen bazı aydın ve yazarlar, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasını önlemenin tek yolunun güçlü bir devletin güdümüne girmek olduğunu savunmuşlardır.
Bu doğrultuda Halide Edip ve Ahmet Emin gibi isimlerin öncülüğünde kurulan ve kurtuluşu Amerikan mandasına girmekte gören millî varlığa zararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Anadolu ve İstanbul'da Türk ve Müslüman unsurlar tarafından kurulan milli varlığa zararlı cemiyetler, ülkenin kurtuluşu için bağımsızlık mücadelesi yerine farklı kurtuluş reçeteleri ve siyasi stratejiler ileri sürmüşlerdir.
Bu cemiyetlerin benimsedikleri ilkeler, faaliyet alanları ve hedefleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi milli varlığa düşman cemiyetlerin genel özelliklerinden veya savundukları görüşlerden biri değildir?
I. Dünya Savaşı sonrasında Kafkas sınır hattında ortaya çıkan otorite boşluğunu ve işgal tehlikesini engellemek amacıyla teşkilatlanan; kendi parlamentosunu kurup anayasa hazırlayan, geçici bir hükümet gibi hareket eden ve 13 Nisan 1919'da İngiliz kuvvetlerinin baskınıyla meclisi dağıtılarak yöneticileri Malta'ya sürgün edilen ilk yerel direniş örgütlenmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi'nde Sivas Kongresi günlerinde Mustafa Kemal Paşa'nın yönlendirmesiyle Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi Melek Hanım ve arkadaşları tarafından kurulan, yurdun çeşitli yerlerinde şubeler açarak İtilaf Devletleri'nin işgallerini telgraf ve mitinglerle protesto eden milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Batı Anadolu'nun Yunanlar tarafından işgal edilmesini engellemek amacıyla kurulan; İzmir'in işgalinden hemen önce Maşatlık Mitingi'ni düzenleyerek halkı fiilî direnişe çağıran ve sonrasında Balıkesir ile Alaşehir kongrelerinin toplanmasında öncü rol üstlenen milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından işgallere karşı Türk milletinin meşru müdafaa hakkını savunmak amacıyla çeşitli bölgesel cemiyetler kurulmuştur. Bu kapsamda faaliyet gösteren bir cemiyet;
• Fransız kamuoyunu bilgilendirmek ve bölgenin tarihi-hukuki haklarını dünya kamuoyuna duyurmak amacıyla Fransızca "Le Pays" (Vatan) gazetesini, yurt içinde ise kamuoyu oluşturmak için "Hadisat" ve "Albayrak" gazetelerini yayımlamıştır.
• Bölgede nüfus çoğunluğunun kaybedilmesini ve Wilson İlkeleri doğrultusunda azınlık egemenliği kurulmasını engellemek amacıyla yöre halkının "hiçbir suretle bölgeden göç etmemesi" yönünde kesin karar almıştır.
• Bölgesel güçlerin birleştirilmesi amacıyla Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük etmiştir.
Bahsedilen bu faaliyet ve özellikleri bünyesinde barındıran millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi'nde Karadeniz Bölgesi'nde Rumların bağımsız bir devlet kurma faaliyetlerine ve çete hareketlerine engel olmak amacıyla bölge Türkleri tarafından kurulan millî varlığa yararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi'nde işgallere karşı diğer yararlı cemiyetlerden farklı olarak bölgesel silahlı direniş yerine basın-yayın ve propaganda yoluyla Türk milletinin haklılığını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlayan ve 'Kuvayımilliye' tabirini ilk kez resmî raporlarında kullanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u denetim altında tuttuğu mütareke döneminde, işgal güçlerinin baskılarına rağmen gizli bir yapılanmayla faaliyet gösteren; İstanbul'daki depolardan silah ve mühimmat kaçırarak İnebolu üzerinden Ankara'ya ulaştıran, aynı zamanda aydın ve subayların Anadolu'ya güvenle geçişini organize eden cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
I. Dünya Savaşı sonrasında Edirne merkezli olarak faaliyetlerine başlayan, Doğu Trakya'nın Yunanistan'a katılmasını engellemek amacıyla Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenleyen milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından Anadolu ve Trakya’da faaliyet gösteren azınlık cemiyetlerinin büyük bir kısmı Osmanlı toprakları üzerinde bağımsız bir devlet kurmayı ya da sınırları komşu devletlere bağlamayı hedeflemiştir.
Buna karşın, Osmanlı Devleti sınırları içerisinde bağımsız bir devlet kurma veya toprak koparma hedefi gütmeyip, öncelikli olarak kendi cemaatinin dini, iktisadi ve sosyal ayrıcalıklarını korumayı amaçlayan azınlık cemiyetleri aşağıdakilerden hangisidir?
Fener Rum Patrikhanesi’nin idaresinde faaliyet göstererek Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmayı (Megali İdea) amaçlayan; hedeflerine ulaşabilmek için Kordos Komitesi, Rum İzcilik Teşkilatı ve Kızılhaç gibi yapıları örtülü olarak kullanan azınlık cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?