Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

49 soru

Soru 21Soru →

Güney illerinde başlayan işgal hareketlerine ve Ermeni intikam alaylarının taşkınlıklarına karşı Adanalı aydınlar ile Ali Fuat Paşa'nın girişimleriyle İstanbul'da kurulan, bölgenin Türk yurduna ait olduğunu kanıtlamak amacıyla Fransızca ve Türkçe yayınlar çıkaran, ardından faaliyetlerini doğrudan sahaya taşıyarak Pozantı Kongresi'nin toplanmasında ve yerel direnişin teşkilatlanmasında öncü rol oynayan millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kilikyalılar Cemiyeti

Cevap

Kilikyalılar Cemiyeti
Kilikyalılar Cemiyeti, Adana ve çevresinin (Çukurova) Fransızlar ve onlarla iş birliği yapan Ermeniler tarafından işgalini engellemek amacıyla İstanbul'da kurulmuştur. Fransızca ve Türkçe broşürlerle bölgenin Türk nüfus çoğunluğuna sahip olduğunu dünya kamuoyuna duyurmuş, ayrıca Mustafa Kemal Paşa'nın da katıldığı Pozantı Kongresi'nin düzenlenmesinde ve Güney Cephesi'ndeki Kuvayımilliye birliklerinin örgütlenmesinde doğrudan rol oynamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde verilen coğrafi alan, tehdit unsurları ve tarihsel olaylar analiz edilir.
Hedef bölgenin Çukurova/Güney illeri olduğu; tehdit unsurlarının Fransız işgali ve Ermeni birlikleri olduğu; öne çıkan tarihsel olayın ise Pozantı Kongresi olduğu tespit edilir.
Milli Mücadele dönemindeki cemiyetler faaliyet bölgeleri, karşı durdukları işgal güçleri ve düzenledikleri kongreler bakımından ayrışır.
2
İstanbul merkezli kurulup Çukurova'yı savunan ve Pozantı Kongresi'ni organize eden cemiyet bilgisi doğrulanır.
Ali Fuat Paşa'nın desteğiyle kurulan ve ismini bölgenin antik adından alan yapının Kilikyalılar Cemiyeti olduğu belirlenir.
Kilikyalılar Cemiyeti isminden ötürü sıklıkla zararlı cemiyetlerle karıştırılsa da Çukurova bölgesinin haklarını savunan millî varlığa yararlı bir cemiyettir.
3
Diğer seçeneklerdeki bölgesel, zararlı veya azınlık cemiyetleri elenir.
Trabzon ve İzmir cemiyetleri farklı coğrafyalara hitap ettiği; Kürt Teali ve Taşnak-Hınçak ise bağımsızlık mücadelesine karşıt olduğu için dışarıda bırakılır.
Her cemiyetin hedef coğrafyası ve güttüğü siyasi amaç farklıdır.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Yararlı Cemiyetlerin Faaliyet Alanları ve Kilikyalılar Cemiyeti

İpuçları

1
Cemiyetin faaliyet alanı Adana, Pozantı ve Mersin hattını kapsayan Çukurova bölgesidir.
2
İsmi antik bir bölge adından gelen bu cemiyet, zaman zaman azınlık cemiyetleri ile karıştırılsa da millî varlığa yararlıdır.
3
Fransız işgaline karşı Pozantı Kongresi'ni toplayan ve bölgeyi Ermeni çetelerine karşı savunan kuruluştur.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele döneminde toplanan yerel kongrelerin (Pozantı, Balıkesir, Alaşehir, Lüleburgaz) hangi yararlı cemiyetler tarafından organize edildiğini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Bölge-faaliyet eşleştirmesi yaparak seçenekler elenebilir: Pozantı Kongresi ve Çukurova savunması doğrudan Kilikya bölgesine işaret eder.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 22Soru →

Milli Mücadele aleyhine faaliyet gösteren ve Osmanlı Devleti'nin varlığını ancak İngiltere'nin koruyuculuğu ve mandası altına girmekle sürdürebileceğini savunan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İngiliz Muhipleri Cemiyeti

Cevap

İngiliz Muhipleri Cemiyeti
İngiliz Muhipleri Cemiyeti, Sait Molla öncülüğünde kurulan ve Sadrazam Damat Ferit Paşa tarafından da desteklenen, Osmanlı Devleti'nin varlığını sürdürebilmesinin ancak İngiltere'nin himayesi ve mandası altına girmekle mümkün olacağını savunan milli varlığa zararlı bir cemiyettir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel hedefi ve manda talebini belirleme
Milli varlığa zararlı cemiyetler arasından 'İngiltere'nin koruyuculuğunu ve mandasını' savunan yapı sorgulanmaktadır.
Milli varlığa zararlı cemiyetler savundukları yabancı himayeye veya ayrılıkçı hedeflerine göre farklılık gösterir.
2
Cemiyetlerin temel kuruluş amaçlarını karşılaştırma
Wilson Prensipleri Cemiyeti ABD mandasını savunurken; İngiliz Muhipleri Cemiyeti Sait Molla ve Damat Ferit gibi isimlerin de desteğiyle İngiliz himayesini tek çare görmüştür.
İngiliz Muhipleri (İngiliz Dostları) Cemiyeti doğrudan İngiliz himayesini ve hilafet aracılığıyla bu kontrolün sürdürülmesini amaçlar.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Zararlı (Milli Varlığa Düşman) Cemiyetler ve Özellikleri

İpuçları

1
Cemiyetin adında yer alan 'Muhip' kelimesi 'seven, dost olan' anlamına gelmektedir.
2
Sait Molla ve Damat Ferit Paşa gibi isimlerin desteklediği bu cemiyet, İngiliz istihbaratından yardım almıştır.
3
Cemiyet, adını doğrudan İngiltere'ye duyulan sempati ve bağlılıktan almaktadır.

Daha Fazla Pratik

Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin savunduğu manda fikri ile İngiliz Muhipleri Cemiyeti'nin savunduğu himaye fikrinin Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararlarla nasıl reddedildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Milli varlığa zararlı cemiyetleri savundukları fikirlere göre iki ana gruba ayırabilirsiniz: Yabancı mandası isteyenler (İngiliz Muhipleri = İngiltere, Wilson Prensipleri = ABD) ve Saltanat/Hilafet yanlıları (Teali-i İslam, Sulh ve Selamet-i Osmaniye). Soru İngiltere mandasını sorduğundan doğrudan İngiliz Muhipleri Cemiyeti seçilir.
Tahmini Süre:35s
Soru 23Soru →

İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u denetim altına aldığı süreçte, işgal makamlarının baskı ve takiplerine rağmen gizli faaliyet yürüten bazı yapılanmalar; depolardan Anadolu’ya silah ve mühimmat kaçırmış, subay ve aydınların gizlice Millî Mücadele saflarına intikalini organize etmiş ve istihbarat ağı kurmuştur.

Bu doğrultuda; Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi isimlerin öncülüğünde kurulan, 'Muhafaza-i Esliha' gibi kollarla Anadolu’ya sevkiyat yapan ancak sonradan bağımsız hareket etme ve eski İttihatçı kadroyu canlandırma eğilimleri göstermesi üzerine yerini Zabitan, M.M. (Mim Mim) ve Felah gibi gruplara bırakan gizli direniş cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karakol Cemiyeti

Cevap

Karakol Cemiyeti
Karakol Cemiyeti; Mondros Ateşkesi sonrasında İstanbul'da Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi şahsiyetlerin öncülüğünde kurulan gizli bir millî teşkilattır. Cemiyet, işgal güçlerinin denetimindeki depolardan Anadolu'ya silah ve cephane kaçırılması, subayların gizli yollarla Millî Mücadele'ye ulaştırılması ve istihbarat temini konularında önemli görevler üstlenmiştir. Ancak kendi başına hareket etmesi ve İttihatçı kadroyu canlandırma girişimleri sebebiyle Mustafa Kemal Paşa tarafından uyarılmış; sonrasında dağılarak yerini M.M. (Mim Mim) Grubu, Zabitan Grubu ve Felah Grubu gibi doğrudan Ankara'ya bağlı gizli yapılara bırakmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metninde verilen cemiyetin kurucu kadrosunu, faaliyet merkezini ve eylem türünü analiz etmek
İstanbul merkezli, Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey liderliğinde gizli istihbarat, mühimmat kaçırma ve subay intikali sağlayan bir yapının arandığı tespit edilir.
Mondros sonrası kurulan cemiyetlerin açık/bölgesel cemiyetler ile gizli istihbarat/lojistik cemiyetleri arasındaki farkını ayırt etmek gerekir.
2
Örgütün tarihsel gelişimini ve Mustafa Kemal Paşa / Temsil Heyeti ile olan ilişkisini değerlendirmek
Karakol Cemiyeti'nin bağımsız hareket etme eğilimleri nedeniyle kapatıldığı ve yerini M.M. (Mim Mim), Felah ve Zabitan gibi doğrudan Temsil Heyeti / Ankara merkezine bağlı gruplara devrettiği belirlenir.
Gizli cemiyetlerin dönüşüm sürecini ve Millî Mücadele'nin merkezi otoritesine bağlanma aşamalarını kavramak sorunun doğru çözümünü sağlar.
3
Seçeneklerdeki millî varlığa zararlı ve diğer yararlı cemiyetleri elemek
Askerî Nigehban ile Sulh ve Selâmet-i Osmaniye zararlı cemiyetler; Millî Kongre basın-yayın odaklı cemiyet; Trabzon Muhafaza-i Hukuk ise bölgesel bir direniş cemiyetidir.
Cemiyetlerin amaç, yöntem ve nitelik bakımından tasnifini yapmak doğru seçeneği kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'nde İstanbul merkezli gizli istihbarat, lojistik ve silah kaçırma faaliyetleri yürüten cemiyetler (Karakol Cemiyeti ve türevleri)

İpuçları

1
Aranan teşkilat İstanbul'da gizli faaliyet yürüten ve Anadolu'ya cephane/subay aktaran bir istihbarat ve direniş örgütüdür.
2
Bu teşkilat Kara Vasıf Bey öncülüğünde kurulmuş, daha sonra yerini M.M. Grubu ve Felah Grubu gibi oluşumlara bırakmıştır.
3
İttihatçı kadroların gizli teşkilatlanma tecrübesiyle kurulan ve 'Muhafaza-i Esliha' kollarıyla mühimmat kaçıran cemiyet Karakol Cemiyeti'dir.

Daha Fazla Pratik

M.M. (Mim Mim) Grubu, Felah Grubu ve İmalat-ı Harbiye örgütlenmelerinin Millî Mücadele lojistiğindeki rollerini karşılaştıran sorular çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri 'zararlı cemiyetler' (Askerî Nigehban, Sulh ve Selâmet), 'basın-yayın odaklı cemiyetler' (Millî Kongre) ve 'bölgesel müdafaa cemiyetleri' (Trabzon Muhafaza-i Hukuk) şeklinde sınıflandırıp eleyerek doğrudan İstanbul merkezli gizli lojistik teşkilatına ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 24Soru →

I. Dünya Savaşı'nın ardından Doğu Karadeniz ve çevresinde bağımsız bir Rum devleti kurma hayaliyle faaliyet gösteren çetelere karşı bölge halkının haklarını savunmak ve Türk nüfusunun varlığını korumak amacıyla kurulan, daha sonra Erzurum Kongresi'nin toplanmasına da öncülük eden millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

Cevap

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti; Doğu Karadeniz bölgesinde tarihi Trabzon Rum İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak isteyen Pontusçu Rum çetelerine karşı Türklerin haklarını savunmak, bölgenin Türklüğünü kanıtlamak ve göçleri engellemek amacıyla kurulmuştur. Ayrıca Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birlikte Erzurum Kongresi'nin toplanmasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda belirtilen coğrafi bölge ve mücadele edilen tehdit tespit edilir.
Doğu Karadeniz bölgesinde Pontusçu Rum faaliyetlerine karşı kurulan bir cemiyet aranmaktadır.
Milli Mücadele Dönemi cemiyetleri çoğunlukla bölgesel nitelikte teşkilatlanmıştır.
2
Bölgede faaliyet gösteren cemiyetler yararlı ve zararlı olarak ayrıştırılır.
Pontus Rum Cemiyeti azınlıkların kurduğu zararlı cemiyet iken, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti Türklerin kurduğu yararlı cemiyettir.
Bölge halkının haklarını savunmak ve Erzurum Kongresi'ne delege göndermek milli varlığa yararlı cemiyetlerin temel özelliğidir.

Anahtar Kavram

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin kuruluş amacı ve faaliyet alanı

İpuçları

1
Hedef bölge Doğu Karadeniz'dir ve amaç Rum ayrılıkçı hareketlerine engel olmaktır.
2
Bu cemiyet, Erzurum Kongresi'nin toplanmasında Doğu Anadolu cemiyetiyle birlikte aktif rol almıştır.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele'de basın-yayın yoluyla ulusal direnişi savunan Millî Kongre Cemiyeti'nin amaçlarını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Bölgesel eşleştirme yöntemiyle: Doğu Karadeniz eşittir Trabzon merkezli savunma cemiyetidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

Doğu Anadolu’da bir Ermeni devleti kurulması girişimlerine karşı örgütlenen Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, yayımladığı tüzükte bölge halkının hiçbir suretle Doğu vilayetlerinden göç etmemesini, dinî ve ilmî alanda teşkilatlanılmasını ve Fransızca dâhil olmak üzere çeşitli dillerde yayınlar yapılmasını temel ilke olarak benimsemiştir.

Cemiyetin özellikle 'bölgeden kesinlikle göç edilmemesi' yönünde karar almasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Wilson İlkeleri'nin çoğunluk esasına dayalı self-determinasyon prensibinin bölgede Türkler aleyhine işletilmesini önlemek

Cevap

Wilson İlkeleri'nin çoğunluk esasına dayalı self-determinasyon prensibinin bölgede Türkler aleyhine işletilmesini önlemek
I. Dünya Savaşı sonrasında yayımlanan Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinde Osmanlı Devleti'nin Türk olan kısımlarına egemenlik hakkı tanınacağı, gayrimüslim unsurlara ise kendi kendini yönetme hakkı verileceği hükme bağlanmıştır. Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermenistan kurmak isteyen güçler, bölgedeki Türkleri baskı ve katliamlarla göçe zorlayarak bölgede Ermeni nüfusunun çoğunlukta olduğu izlenimini oluşturmayı hedeflemiştir. Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti; Türk nüfus üstünlüğünün kaybedilmesini önlemek, böylece Wilson İlkeleri'nin bölge aleyhine uygulanmasının önüne geçmek için bölgeden göç edilmesini kesin olarak yasaklamış, ayrıca Albayrak, Hadisat ve Fransızca Le Pays (Vatan) gazeteleriyle bölgenin tarihî ve demografik açıdan Türk yurdu olduğunu dünyaya duyurmaya çalışmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin kuruluş amacını ve faaliyet yürüttüğü dönemin uluslararası koşullarını analiz etmek
Cemiyet, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında Doğu Anadolu'da (Vilâyât-ı Sitte) kurulmak istenen Ermeni devletine karşı Türk yurdunun bütünlüğünü savunmak amacıyla kurulmuştur.
Milli cemiyetlerin program ve kararları, dönemin uluslararası diplomasisinde geçerli olan ilkelere ve işgal tehditlerine doğrudan bir yanıt niteliğindedir.
2
Dönemin uluslararası hukuk normu kabul edilen Wilson İlkeleri'nin 12. maddesini değerlendirmek
Wilson İlkeleri, Osmanlı Devleti sınırları içinde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik hakkı tanırken, azınlıkların çoğunlukta olduğu bölgelere ise özerk gelişim veya bağımsızlık hakkı (self-determinasyon) vaat etmekteydi.
İtilaf Devletleri ve azınlıklar işgal ve paylaşım taleplerini Wilson İlkeleri'nin 'nüfus çoğunluğu' maddesine dayandırmaya çalışmıştır.
3
Cemiyetin 'kesinlikle göç edilmemesi' kararının stratejik ve hukuki gerekçesini ortaya koymak
Ermeni çetelerinin baskı ve katliamları karşısında Türk halkı batıya göç ederse bölgedeki Türk-Müslüman nüfus üstünlüğü kaybolacak, böylece Ermenilerin 'nüfus çoğunluğuna sahibiz' tezi Wilson İlkeleri kapsamında geçerlilik kazanacaktır. Bu nedenle cemiyet göçü yasaklamış, nüfus üstünlüğünü ve hukuki haklılığı korumayı amaçlamıştır.
Nüfus üstünlüğünün korunması, bölgenin Türk vatanı olarak kalmasının en kritik uluslararası meşruiyet dayanağıdır.

Anahtar Kavram

Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin ilkeleri ve Wilson İlkeleri ile ilişkisi

İpuçları

1
I. Dünya Savaşı sonrasında sınırların çizilmesinde ve milletlerin bağımsızlık taleplerinde hangi uluslararası ilkelerin 'nüfus çoğunluğu' kuralını getirdiğini hatırlayınız.
2
Cemiyetin aynı zamanda Fransızca 'Le Pays' (Vatan) gazetesini çıkarması ile göç yasağı koyması, dünya kamuoyuna nüfus ve haklılık konusunda mesaj verme amacını taşır.
3
Wilson İlkeleri'ne göre bir bölgede hangi millet çoğunluktaysa yönetme hakkı ona verilecekti. Türk halkı göç ederse azınlık durumuna düşme tehlikesi doğardı.

Daha Fazla Pratik

Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin toplanmasına öncülük ettiği Erzurum Kongresi kararlarını ve cemiyetin yayın organlarını (Hadisat, Albayrak, Le Pays) pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Cemiyetin aldığı üç temel kararı (Göç etmemek, Dinî ve ilmî teşkilatlanmak, Saldırı anında birlikte savunmak) dönemin 'Wilson İlkeleri - Nüfus Üstünlüğü' bağıntısı üzerinden yorumlayarak çözüme ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu ve Trakya'da kurulan Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin büyük bir kısmı kendi bölgelerini kurtarmaya odaklanırken; İstanbul'da kurulan bir cemiyet bölgesel değil ulusal çapta bir direnişi savunmuş, "Kuva-yı Milliye" kavramını hazırladığı raporlarda ilk kez kullanmış ve mücadelesini öncelikle basın-yayın yoluyla dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamıştır.

Bahsedilen bu özelliklere sahip millî varlığa yararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Kongre Cemiyeti

Cevap

Millî Kongre Cemiyeti
Millî Kongre Cemiyeti, Kasım 1918'de İstanbul'da Dr. Esat Işık ve birçok aydın tarafından kurulmuştur. Diğer Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinden farklı olarak bölgesel değil ulusal çapta bir kurtuluşu hedeflemiştir. Faaliyetlerinde silahlı direnişten ziyade Türkçe ve yabancı dillerde yayınlar yaparak dünya kamuoyunu bilgilendirmeyi (basın-yayın yolu) esas almıştır. Ayrıca 'Kuva-yı Milliye' ifadesi ilk kez Dr. Esat Işık'ın hazırladığı cemiyet raporunda kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen cemiyete ait temel niteliklerin (ulusal amaç, basın-yayın yolu, Kuva-yı Milliye kavramı) analiz edilmesi
Cemiyetin diğer bölgesel cemiyetlerden ayrılarak tüm yurdu kapsayan ulusal bir amaç güttüğü ve propaganda/basın faaliyetlerini benimsediği belirlenmiştir.
Milli Mücadele Dönemi'nde kurulan cemiyetlerin büyük kısmı bölgesel kurtuluşu amaçlarken, Millî Kongre Cemiyeti ulusal çapta teşkilatlanmayı hedeflemiştir.
2
"Kuva-yı Milliye" tabirinin tarihsel kökeninin ve Dr. Esat Işık Raporu'nun değerlendirilmesi
Kuva-yı Milliye tabirini ilk kez kullanan yapılanmanın Dr. Esat Işık önderliğinde kurulan Millî Kongre Cemiyeti olduğu tespit edilmiştir.
Millî Kongre Cemiyeti, Türklerin haklılığını dünya kamuoyuna Fransızca ve Türkçe bildirilerle anlatırken bu kavramı ilk kez resmî raporlarına taşımıştır.
3
Seçeneklerdeki cemiyetlerin tür ve amaç bakımından elenmesi
Kilikyalılar ve Trakya-Paşaeli cemiyetleri bölgesel yararlı cemiyet; Wilson Prensipleri millî varlığa düşman; Kordos ise azınlık cemiyetidir. Doğru tanım Millî Kongre Cemiyeti'ne aittir.
Soru kökündeki tüm ölçütleri eksiksiz karşılayan tek oluşum Millî Kongre Cemiyeti'dir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Yararlı Cemiyetleri ve Millî Kongre Cemiyeti'nin Ayırt Edici Özellikleri

İpuçları

1
Soruda aranan cemiyet, diğer Müdafaa-i Hukuk dernekleri gibi belirli bir il veya bölgeyi değil, bütün vatanın haklarını savunmayı amaçlamıştır.
2
Bu cemiyetin kurucusu olan Dr. Esat Işık, hazırladığı raporda ilk kez 'Kuva-yı Milliye' kavramından bahsetmiş ve haklı davamızı dünya dillerinde broşürlerle duyurmuştur.

Daha Fazla Pratik

Milli varlığa yararlı cemiyetlerin tek bir çatı altında birleştirildiği Sivas Kongresi kararlarını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri 'Bölgesel Silahlı Direnişçiler' (Trakya-Paşaeli, Kilikyalılar vb.), 'Manda Savunucuları' (Wilson Prensipleri) ve 'Ulusal Basın-Yayın Örgütü' (Millî Kongre) şeklinde sınıflandırma yöntemiyle çözüme ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 27Soru →

Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini düzenleyerek Doğu Trakya’nın Yunanistan tarafından işgal edilmesini engellemeye çalışan, Osmanlı Devleti’nin dağılması hâlinde bağımsız bir devlet kurmayı da amaçlayan millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Cevap

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Mondros Mütarekesi sonrasında Doğu Trakya'nın Yunanlar tarafından işgalini ve Mavri Mira ile Etniki Eterya cemiyetlerinin zararlı faaliyetlerini engellemek için kurulmuştur. Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini düzenlemiş; Osmanlı Devleti'nin dağılması durumunda bağımsız bir Trakya Cumhuriyeti kurmayı tüzüğüne alarak diğer yararlı cemiyetlerden farklı bir vizyon ortaya koymuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel faaliyetleri ve coğrafi bölgeyi tespit etme
Hedef bölge Doğu Trakya, yapılan faaliyetler ise Edirne ve Lüleburgaz kongrelerinin toplanması ve devlet kurma kararıdır.
Milli cemiyetler genellikle kuruldukları bölgenin adıyla anılır ve o bölgeye özgü kongreler düzenlemiştir.
2
Cemiyetin niteliğini ve hedeflerini değerlendirme
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Osmanlı Devleti dağılırsa Batı Trakya Türk Cumhuriyeti örneğinde olduğu gibi bağımsız bir cumhuriyet kurma fikrini tüzüğüne koymuştur.
Doğu Trakya'nın Yunan işgaline girmesini engellemek için kurulan yararlı teşkilat Trakya-Paşaeli Cemiyeti'dir.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Yararlı Cemiyetler ve Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Özellikleri

İpuçları

1
Soruda bahsedilen cemiyet, Trakya bölgesinde Türk haklarını savunmak amacıyla kurulan yararlı bir cemiyettir.
2
Bu cemiyet, Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini düzenlemiş ve Yunan işgaline karşı silahlı direniş kararı almıştır.
3
İsmini doğrudan faaliyet gösterdiği Trakya bölgesinden alan ve Osmanlı yıkılırsa yeni bir hükümet kurmayı hedefleyen cemiyeti aramalısınız.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele Dönemi'nde kurulan diğer Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin düzenledikleri yerel kongreleri ve yayın organlarını tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'Edirne' ve 'Lüleburgaz' yerleşim yerlerinin Doğu Trakya coğrafyasında olduğunu belirleyerek doğrudan bölge adıyla kurulan millî cemiyete ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

Milli Mücadele Dönemi’nde azınlıklar tarafından kurulan Mavri Mira, Etniki Eterya, Hınçak ve Taşnak gibi cemiyetler Osmanlı Devleti'nin egemenliğindeki topraklarda bağımsız devletler kurmayı hedeflerken; Museviler tarafından kurulan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetlerinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut ticari ve dinî ayrıcalıklarını koruyarak Osmanlı topraklarındaki ekonomik çıkarlarını güvence altına almak

Cevap

Mevcut ticari ve dinî ayrıcalıklarını koruyarak Osmanlı topraklarındaki ekonomik çıkarlarını güvence altına almak
Milli Mücadele Dönemi'nde faaliyet gösteren azınlık cemiyetleri arasında yer alan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri, Rum ve Ermeni cemiyetlerinden farklı olarak Osmanlı topraklarında bağımsız bir devlet kurmayı amaçlamamıştır. Bu cemiyetlerin temel gayesi, kapitülasyonlar ve fermanlarla elde ettikleri ticari, iktisadi ve dinî imtiyazları muhafaza etmek ve Osmanlı sınırları içindeki varlıklarını güvenceye almaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Milli Mücadele Dönemi azınlık cemiyetlerinin genel hedeflerini analiz etme
Rum ve Ermeni cemiyetleri (Mavri Mira, Etniki Eterya, Hınçak, Taşnak vb.) bağımsız devlet kurmayı ve Türk topraklarını ilhak etmeyi hedeflemiştir.
Azınlık cemiyetleri arasındaki stratejik ve amaçsal farklılıkları tespit etmek.
2
Museviler tarafından kurulan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetlerinin faaliyetlerini değerlendirme
Musevilerin Osmanlı Devleti içinde ayrı bir bağımsız devlet kurma projesi bulunmamaktadır.
Musevi cemiyetlerinin Osmanlı sınırları içindeki ayrıcalıklarını, ticari üstünlüklerini ve dini serbestliklerini koruma önceliğini belirlemek.
3
Doğru amaca uygun seçeneği belirleme
Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetlerinin temel amacı ticari ve dini ayrıcalıklarını muhafaza etmektir.
Soru kökündeki istisnai durumu doğru bilgiyle eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Azınlık Cemiyetleri ve Amaçları

İpuçları

1
Azınlık cemiyetlerinin hepsi toprak kopararak bağımsız bir devlet kurma gayesi gütmemiştir.
2
Musevi cemiyetlerinin Osmanlı Devleti içerisindeki geleneksel konumu iktisadi ve dinî ayrıcalıklar üzerine kuruludur.
3
Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri bağımsız bir devlet yerine sahip oldukları ticari ve dini imtiyazları korumaya yönelmiştir.

Daha Fazla Pratik

Azınlık cemiyetlerinin faaliyet gösterdikleri bölgeler ve İtilaf Devletleri ile olan ilişkilerini içeren pekiştirme soruları çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri sınıflandırma tablosu üzerinden eleme yöntemi uygulanabilir: Yararlı cemiyetler, Milli varlığa düşman cemiyetler ve Azınlık cemiyetleri kategorize edilerek amaç farklılıkları kıyaslanır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru →

I. Dünya Savaşı sonrasında İstanbul merkezli olarak faaliyete geçen bazı aydın ve yazarlar, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasını önlemenin tek yolunun güçlü bir devletin güdümüne girmek olduğunu savunmuşlardır.

Bu doğrultuda Halide Edip ve Ahmet Emin gibi isimlerin öncülüğünde kurulan ve kurtuluşu Amerikan mandasına girmekte gören millî varlığa zararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Wilson Prensipleri Cemiyeti

Cevap

Wilson Prensipleri Cemiyeti
Wilson Prensipleri Cemiyeti, 4 Aralık 1918'de İstanbul'da kurulmuş olup Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek amacıyla Amerikan mandasını tek kurtuluş çaresi olarak görmüştür. Halide Edip (Adıvar), Ahmet Emin (Yalman) ve Refik Halit (Karay) gibi dönemin önde gelen aydınları bu cemiyetin kurucu ve üyeleri arasında yer almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cemiyetin kuruluş amacını ve savunduğu kurtuluş yolunu belirleme
Cemiyetin temel amacı Osmanlı Devleti'nin varlığını Amerikan mandası altında sürdürmektir.
Mondros sonrasında bazı aydınlar ABD Başkanı Wilson'un ilkelerinden etkilenerek Amerikan himayesini kurtuluş yolu olarak görmüştür.
2
Kurucuları ve savunucuları eşleştirme
Halide Edip, Ahmet Emin ve Celal Nuri gibi isimler Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin öncülerindendir.
Bu cemiyet Millî Mücadele'nin başlangıç aşamasında manda fikrini yaymaya çalışmış, daha sonra bazı üyeleri Millî Mücadele saflarına katılmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Zararlı Cemiyetler ve Manda Yanlısı Kuruluşlar

İpuçları

1
Cemiyetin adı, I. Dünya Savaşı sonunda ilkeler yayımlayan ABD başkanından gelmektedir.
2
İngiliz mandasını savunan cemiyetle değil, ABD mandasını savunan cemiyetle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele Dönemi'nde Sivas Kongresi'nde manda ve himaye fikrinin kesin olarak nasıl reddedildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cemiyet isimlerindeki anahtar kelimelere bakarak 'Wilson' adının doğrudan ABD Başkanı Woodrow Wilson ile ilişkili olduğunu hatırlamak doğrudan doğru cevaba ulaştırır.
Tahmini Süre:40s
Soru 30Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Anadolu ve İstanbul'da Türk ve Müslüman unsurlar tarafından kurulan milli varlığa zararlı cemiyetler, ülkenin kurtuluşu için bağımsızlık mücadelesi yerine farklı kurtuluş reçeteleri ve siyasi stratejiler ileri sürmüşlerdir.

Bu cemiyetlerin benimsedikleri ilkeler, faaliyet alanları ve hedefleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi milli varlığa düşman cemiyetlerin genel özelliklerinden veya savundukları görüşlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Wilson İlkeleri'ndeki self-determinasyon esasına dayanarak işgallere karşı bölgesel kongreler düzenleme ve Kuva-yı Milliye birliklerini teşkilatlandırma

Cevap

Wilson İlkeleri'ndeki self-determinasyon esasına dayanarak işgallere karşı bölgesel kongreler düzenleme ve Kuva-yı Milliye birliklerini teşkilatlandırma
Wilson İlkeleri'nin çoğunluk esasına (self-determinasyon) dayanarak hak aramak, bölgesel kongreler düzenlemek ve Kuva-yı Milliye birliklerini teşkilatlandırmak Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak, Trabzon Muhafaza-i Hukuk gibi milli (yararlı) cemiyetlerin temel faaliyetleridir. Türk ve Müslümanlar tarafından kurulan milli varlığa zararlı cemiyetler ise silahlı direnişi tehlikeli bulmuş, İtilaf Devletleri'ne karşı çıkılmaması gerektiğini savunmuş ve direnişi engellemeye odaklanmışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün hedef kitlesini ve kavramsal sınırlarını belirleme
Mondros sonrası Türk ve Müslümanlar tarafından kurulan milli varlığa zararlı cemiyetlerin (Sulh ve Selamet-i Osmaniye, Teali-i İslam, İngiliz Muhipleri, Wilson Prensipleri, Hürriyet ve İtilaf vb.) temel amaç ve stratejileri analiz edilmelidir.
Milli varlığa zararlı cemiyetler ile milli (yararlı) cemiyetlerin kuruluş gerekçeleri ve yöntemleri taban tabana zıttır.
2
Milli varlığa zararlı cemiyetlerin benimsediği stratejileri değerlendirme
Bu cemiyetler bağımsızlık savaşına inanmamış; kurtuluşu manda ve himayede (İngiliz/Amerikan mandası), padişah ve halifeye kayıtsız itaatte aramış, Kuva-yı Milliye hareketini İttihatçıların macerası sayarak aleyhte fetva ve bildiriler yayımlamışlardır.
Zararlı cemiyetlerin tümü ulusal bağımsızlık ve silahlı halk direnişine karşı durmuşlardır.
3
Seçeneklerdeki faaliyetleri cemiyet türleriyle eşleştirme
Wilson İlkeleri'ne (nüfus çoğunluğuna) dayanarak bölge haklarını savunmak, kongreler tertip etmek ve Kuva-yı Milliye birliklerini doğrudan kurup desteklemek Trakya-Paşaeli, Vilayat-ı Şarkiye, Redd-i İlhak, Kilikyalılar gibi 'Milli Varlığa Yararlı Cemiyetler'in özelliğidir.
Milli varlığa düşman cemiyetler işgallere karşı silahlı direniş veya milli kongreler düzenleme yoluna gitmemiştir.

Anahtar Kavram

Milli varlığa zararlı cemiyetlerin teslimiyetçi, mandacı ve hilafet yanlısı politikaları ile yararlı cemiyetlerin direnişçi ve ulusalcı yöntemleri arasındaki temel farklar.

İpuçları

1
Milli varlığa zararlı cemiyetlerin işgaller karşısındaki tutumu ile halkın kurduğu Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin yöntemlerini karşılaştırınız.
2
Zararlı cemiyetler teslimiyetçi veya mandacı bir yol izlerken, Kuva-yı Milliye ve kongreler sürecini kimlerin örgütlediğini düşününüz.
3
Bölgesel hak iddiaları, kongre organizasyonları ve silahlı milis birlikleri (Kuva-yı Milliye) doğrudan milli varlığa yararlı cemiyetlerin icraatıdır.

Daha Fazla Pratik

Sulh ve Selamet-i Osmaniye, İngiliz Muhipleri ve Wilson Prensipleri cemiyetlerinin ortak paydaları ile savundukları temel kurtuluş reçetelerini özetleyen bir karşılaştırma tablosu inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri 'Bağımsızlık Yanlıları (Yararlı)' ve 'Teslimiyet/Mandacılık Yanlıları (Zararlı)' olarak iki zıt sütuna ayırınız. Kuva-yı Milliye ve kongre toplama faaliyetlerinin yalnızca bağımsızlık yanlısı yararlı cemiyetler sütununda yer alabileceğini tespit ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru →

I. Dünya Savaşı sonrasında Kafkas sınır hattında ortaya çıkan otorite boşluğunu ve işgal tehlikesini engellemek amacıyla teşkilatlanan; kendi parlamentosunu kurup anayasa hazırlayan, geçici bir hükümet gibi hareket eden ve 13 Nisan 1919'da İngiliz kuvvetlerinin baskınıyla meclisi dağıtılarak yöneticileri Malta'ya sürgün edilen ilk yerel direniş örgütlenmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kars Millî İslam Şûrası (Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmeti)

Cevap

Kars Millî İslam Şûrası (Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmet-i Muvakkatesi)
Mondros Mütarekesi sonrasında Türk ordusunun Kafkasya'dan çekilmesi üzerine Kars'ta kurulan Kars Millî İslam Şûrası, Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmeti adıyla müstakil bir hükümet ve meclis teşkil etmiştir. İlk yerel direniş hükümeti modeli olan bu yapı, 13 Nisan 1919'da İngiliz kuvvetlerinin meclisi basması ve üyelerini Malta'ya sürgün etmesiyle son bulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel süreci ve coğrafi konumu çözümleme
Mondros Ateşkesi sonrasında Osmanlı ordusunun 1914 sınırlarına çekilmek zorunda kalmasıyla Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) bölgesinde büyük bir otorite boşluğu doğmuş, Ermeni ve Gürcü tehdidi baş göstermiştir.
Soru kökündeki coğrafi ve siyasal şartları belirlemek için gereklidir.
2
Teşkilatın ayırt edici kurumsal niteliklerini belirleme
5 Kasım 1918'de kurulan Kars Millî İslam Şûrası, Ocak 1919'daki Büyük Kars Kongresi ile 'Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmet-i Muvakkate-i Milliyesi' adını almıştır. 18 maddelik anayasa kabul etmiş, parlamento açmış, bayrak belirlemiş ve bir devlet gibi teşkilatlanmıştır.
Diğer müdafaa-i hukuk cemiyetlerinden farklı olarak doğrudan meclis ve hükümet yapısı kurması ayırt edici temel unsurdur.
3
Teşkilatın akıbetini ve tarihi önemini değerlendirme
13 Nisan 1919'da İngilizler Kars'ı işgal ederek hükümet binasını basmış, meclisi dağıtmış ve Cihangirzade İbrahim Bey başta olmak üzere şûra yöneticilerini tutuklayarak Malta'ya sürgüne göndermiştir.
Soru metnindeki tasfiye sürecini ve Malta sürgünü bilgisini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mondros Sonrası Yerel Örgütlenmeler ve Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmet-i Muvakkate-i Milliyesi

İpuçları

1
Milli Mücadele'nin ilk yerel direniş teşkilatlanması olup Doğu Anadolu ile Kafkasya sınırında kurulmuştur.
2
Sadece bir cemiyet gibi çalışmamış, kendi anayasasını (18 madde) hazırlayarak geçici bir cumhuriyet/hükümet modeli şeklinde örgütlenmiştir.
3
İngilizlerin meclisini basarak Cihangirzade İbrahim Bey gibi liderlerini Malta'ya sürdüğü teşkilat Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmeti'dir.

Daha Fazla Pratik

Mondros sonrası kurulan cemiyetlerin tüzüklerinde yer alan 'bağımsız devlet kurma' maddelerini (Trakya-Paşaeli ile Cenûb-ı Garbî Kafkas) karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Milli Mücadele döneminde kurulan yararlı cemiyetleri faaliyet gösterdikleri bölgelere (Doğu, Batı, Güney) ve benimsedikleri örgütlenme modellerine (yerel kongre cemiyeti, istihbarat teşkilatı, bağımsız hükümet modeli) göre sınıflandırarak doğrudan sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 32Soru →

Milli Mücadele Dönemi'nde Sivas Kongresi günlerinde Mustafa Kemal Paşa'nın yönlendirmesiyle Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi Melek Hanım ve arkadaşları tarafından kurulan, yurdun çeşitli yerlerinde şubeler açarak İtilaf Devletleri'nin işgallerini telgraf ve mitinglerle protesto eden milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti

Cevap

Sivas'ta Melek Hanım öncülüğünde kurularak işgallere karşı miting ve protestolar düzenleyen kuruluş Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti'dir.
Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti, 1919 yılında Sivas Kongresi günlerinde Mustafa Kemal Paşa'nın isteği üzerine Sivas Valisi Reşit Paşa'nın eşi Melek Hanım başkanlığında kurulmuştur. Cemiyet kısa sürede Anadolu'nun birçok yerine yayılarak kadınların orduya yardım toplamasını, mitingler düzenlemesini ve İtilaf Devletleri temsilcilerine protesto telgrafları çekmesini sağlayarak Milli Mücadele'ye büyük katkı sunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel ipuçlarını belirleme
Kuruluş yeri Sivas, kurucusu Melek Hanım ve amacı işgalleri protesto ederek vatan savunmasına destek olmak şeklinde tespit edilmiştir.
Cemiyetlerin merkezleri, kurucuları ve faaliyet türleri ayırt edici özelliklerdir.
2
Cemiyetleri yararlı, zararlı ve azınlık olarak sınıflandırma
Teali-i İslam, Sulh ve Selamet-i Osmaniye ile İngiliz Muhipleri cemiyetleri milli varlığa zararlı; Mavri Mira ise azınlık cemiyetidir. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti ise milli varlığa yararlı cemiyettir.
Soru kökünde vatan savunmasını amaçlayan milli/yararlı bir cemiyet sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Yararlı Cemiyetler ve Özellikleri

İpuçları

1
Soruda aranan cemiyet, Milli Mücadele'yi ve vatan savunmasını destekleyen milli varlığa yararlı cemiyetlerden biridir.
2
Cemiyet, Sivas Valisi'nin eşi Melek Hanım öncülüğünde kadınların teşkilatlanması amacıyla kurulmuştur.

Daha Fazla Pratik

Milli varlığa yararlı diğer bölgesel cemiyetlerin (İzmir Müdafaa-i Hukuk, Trakya-Paşaeli, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk vb.) yayın organlarını ve faaliyet alanlarını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Seçeneklerdeki cemiyetlerin niteliklerini (yararlı / zararlı / azınlık) sınıflandırarak vatan savunmasını doğrudan amaç edinen tek cemiyeti bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 33Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Batı Anadolu'nun Yunanlar tarafından işgal edilmesini engellemek amacıyla kurulan; İzmir'in işgalinden hemen önce Maşatlık Mitingi'ni düzenleyerek halkı fiilî direnişe çağıran ve sonrasında Balıkesir ile Alaşehir kongrelerinin toplanmasında öncü rol üstlenen milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti

Cevap

İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti
İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti; İzmir ve çevresinin Yunanistan'a ilhak edilmesini önlemek amacıyla faaliyet göstermiştir. 14-15 Mayıs 1919 gecesi İzmir Maşatlık Meydanı'nda düzenlediği mitingle halkı silahlı savunmaya çağırmış, ardından Batı Anadolu'da direniş birliklerini koordine etmek amacıyla Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin toplanmasında doğrudan etkili olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki coğrafi bölgeyi ve temel faaliyetleri belirlemek
Hedeflenen bölge Batı Anadolu (İzmir ve çevresi); öne çıkan faaliyetler ise Maşatlık Mitingi ve Balıkesir-Alaşehir kongreleridir.
Milli varlığa yararlı cemiyetlerin büyük kısmı bölgesel kurtuluşu hedeflediğinden coğrafi alan ve yürütülen faaliyetler cemiyetin kimliğini belirler.
2
Seçeneklerdeki cemiyetlerin faaliyet alanlarını ve yöntemlerini karşılaştırmak
İzmir'in işgalinden bir gece önce Maşatlık Meydanı'nda toplanan halkı silahlı savunmaya çağıran ve Batı Cephesi'nin temelini atan Balıkesir ile Alaşehir kongrelerine öncülük eden cemiyetin İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti olduğu tespit edilir.
İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti daha çok hukuki ve diplomatik yolları denerken, Redd-i İlhak Cemiyeti fiilî ve silahlı direnişi örgütlemiştir.

Anahtar Kavram

İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti'nin amaçları, Maşatlık Mitingi ile halkı silahlı direnişe çağırması ve Balıkesir-Alaşehir kongrelerindeki teşkilatçı rolü.

İpuçları

1
Soru kökündeki 'Maşatlık Mitingi' ve 'Balıkesir-Alaşehir kongreleri' ifadeleri, cemiyetin Batı Anadolu (Ege) bölgesinde silahlı mücadeleyi örgütlediğini gösterir.
2
Bu cemiyet, bölgenin Yunanistan'a bağlanmasını (ilhak edilmesini) kesin bir dille reddeden ve doğrudan fiilî direnişe geçen teşkilattır.
3
İzmir'in işgali öncesinde kurulan ve isminde 'İlhak' kavramı yer alan cemiyeti işaretleyiniz.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin toplanış dinamiklerini ve Hacim Muhittin Bey'in bu kongrelerdeki rolünü tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Bölgesel eleme yöntemi uygulanabilir: Kilikyalılar (Çukurova), Trakya-Paşaeli (Trakya) ve Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) coğrafi olarak elenir. Millî Kongre ise silahlı eylem yerine basın-yayın yolunu benimsediği için elenir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 34Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından işgallere karşı Türk milletinin meşru müdafaa hakkını savunmak amacıyla çeşitli bölgesel cemiyetler kurulmuştur. Bu kapsamda faaliyet gösteren bir cemiyet;

• Fransız kamuoyunu bilgilendirmek ve bölgenin tarihi-hukuki haklarını dünya kamuoyuna duyurmak amacıyla Fransızca "Le Pays" (Vatan) gazetesini, yurt içinde ise kamuoyu oluşturmak için "Hadisat" ve "Albayrak" gazetelerini yayımlamıştır.
• Bölgede nüfus çoğunluğunun kaybedilmesini ve Wilson İlkeleri doğrultusunda azınlık egemenliği kurulmasını engellemek amacıyla yöre halkının "hiçbir suretle bölgeden göç etmemesi" yönünde kesin karar almıştır.
• Bölgesel güçlerin birleştirilmesi amacıyla Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük etmiştir.

Bahsedilen bu faaliyet ve özellikleri bünyesinde barındıran millî cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Cevap

Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti; Mondros Mütarekesi sonrasında Doğu Anadolu'da kurulması hedeflenen Ermeni devletine zemin hazırlanmasını önlemek amacıyla İstanbul'da kurulmuş, daha sonra merkezini Erzurum'a taşımıştır. Bölgedeki Türk çoğunluğunu korumak adına 'kesinlikle göç edilmemesi', 'bilim, din ve iktisat alanında teşkilatlanılması' ve 'saldırı anında müşterek savunma yapılması' kararlarını almıştır. Haklı davasını dünyaya duyurmak için Fransızca 'Le Pays' ile Türkçe 'Hadisat' ve 'Albayrak' gazetelerini yayımlamış, Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ile birlikte Erzurum Kongresi'ni organize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Yayın organları üzerinden cemiyetin kimliğini tespit etme
Fransızca 'Le Pays' (Vatan), Türkçe 'Hadisat' ve 'Albayrak' gazetelerinin Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından çıkarıldığı belirlenir.
Cemiyet, Doğu Anadolu'daki Türk nüfusunun haklılığını hem Batı kamuoyuna (Fransızca) hem de yerel halka duyurmak istemiştir.
2
Göç yasağı kararının stratejik amacını çözümleme
Bölgeden göçün yasaklanmasının, Mondros'un 24. maddesi ve Wilson İlkeleri uyarınca bölgede Ermeni nüfusunun yapay şekilde çoğunluk kazanmasını önlemeye yönelik olduğu anlaşılır.
Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin üç temel ilkesinden biri 'Kesinlikle Doğu Anadolu'dan göç edilmemesi' kuralıdır.
3
Kongre faaliyeti ve bölgesel teşkilatlanmayı eşleştirme
Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ile iş birliği yaparak Erzurum Kongresi'ni toplayan ana unsurun Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti olduğu sonucuna ulaşılır.
Öncül maddelerdeki tüm kriterleri eksiksiz karşılayan tek cemiyet Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'dir.

Anahtar Kavram

Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Faaliyetleri, Yayın Organları ve Stratejik Kararları

İpuçları

1
Bahsedilen cemiyet, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde geçen 'Vilâyât-ı Sitte' (altı doğu ili) bölgesini korumayı amaçlamaktadır.
2
Cemiyetin en belirgin ilkelerinden biri, Wilson İlkeleri gereği çoğunlukta olunan bölgenin nüfus üstünlüğünü yitirmemesi için Doğu Anadolu'dan ayrılmayı yasaklamasıdır.
3
Erzurum Kongresi'nin toplanmasını organize eden, Albayrak ve Le Pays gazetelerini yayımlayan cemiyeti düşününüz.

Daha Fazla Pratik

Erzurum Kongresi'nde Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'nin birleşerek 'Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adını alması sürecini gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncüllerde yer alan gazeteler (Hadisat, Albayrak, Le Pays) ve 'göç yasağı' kararı doğrudan Doğu Anadolu bölgesine özgüdür. Seçeneklerdeki diğer cemiyetlerin etki alanları elendiğinde doğrudan doğru cevaba ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 35Soru →

Milli Mücadele Dönemi'nde Karadeniz Bölgesi'nde Rumların bağımsız bir devlet kurma faaliyetlerine ve çete hareketlerine engel olmak amacıyla bölge Türkleri tarafından kurulan millî varlığa yararlı cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

Cevap

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Karadeniz Bölgesi'nde kurulmak istenen Pontus Rum Devleti projesine ve Rum çetelerine karşı bölge halkının meşru haklarını savunmak, Türk nüfusun göç etmesini önlemek amacıyla teşkilatlanmış millî varlığa yararlı bir cemiyettir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki bölge ve amaç analizi yapılır.
Soru, Karadeniz Bölgesi'nde Rum faaliyetlerine karşı kurulan Türk ve yararlı cemiyeti sormaktadır.
Bölgesel mücadele eden cemiyetlerin faaliyet alanları ve kuruluş amaçları ayırt edilmelidir.
2
Cemiyetlerin nitelikleri (yararlı/zararlı/azınlık) ve faaliyet alanları değerlendirilir.
Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, Doğu Karadeniz'deki Pontus tehlikesine karşı Türklerin kurduğu yararlı cemiyettir.
Pontus Rum ve Mavri Mira azınlık cemiyeti, İngiliz Muhipleri milli varlığa düşman cemiyet, Hınçak-Taşnak ise Ermeni azınlık cemiyetidir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Yararlı ve Zararlı Cemiyetlerin Ayrımı ve Faaliyet Alanları

İpuçları

1
Cemiyetin hem Türkler tarafından kurulmuş olması (yararlı) hem de Karadeniz Bölgesi'nde faaliyet göstermesi gerekmektedir.
2
Bu cemiyet, Erzurum Kongresi'nin toplanmasında Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birlikte öncü rol oynamıştır.

Daha Fazla Pratik

Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük eden cemiyetlerin bölgesel amaçlarını ve yayınladıkları gazeteleri tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Seçenekleri 'Yararlı Cemiyetler' ve 'Zararlı/Azınlık Cemiyetleri' olarak gruplandırınız. Dört seçenek zararlı veya azınlık cemiyetiyken yalnızca bir seçenek Türklerin kurduğu yararlı cemiyettir.
Tahmini Süre:40s
Soru 36Soru →

Milli Mücadele Dönemi'nde işgallere karşı diğer yararlı cemiyetlerden farklı olarak bölgesel silahlı direniş yerine basın-yayın ve propaganda yoluyla Türk milletinin haklılığını dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlayan ve 'Kuvayımilliye' tabirini ilk kez resmî raporlarında kullanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Kongre Cemiyeti

Cevap

Milli Kongre Cemiyeti
Milli Kongre Cemiyeti, İstanbul'da Dr. Esat Işık öncülüğünde kurulmuş olup bölgesel silahlı savunma yerine Türklerin haklı davasını dünyaya basın, yayın, broşür ve propaganda yoluyla duyurmayı hedeflemiştir. Ayrıca 'Kuvayımilliye' kavramını raporlarında ilk kez kullanan cemiyettir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar kavramlar analiz edilir.
Basın-yayın yoluyla ulusal mücadele yürütme, propaganda yöntemi ve 'Kuvayımilliye' ifadesini ilk kez kullanma özellikleri belirlenmiştir.
Milli cemiyetlerin her biri farklı yöntemler ve bölgeler için mücadele etmiş olup bu nitelikler tek bir cemiyete aittir.
2
Seçeneklerdeki cemiyetlerin kuruluş amaçları ve nitelikleri karşılaştırılır.
Milli Kongre Cemiyeti dışındaki seçeneklerin milli varlığa zararlı veya azınlık cemiyeti olduğu görülür.
Milli Mücadele'de basın-yayın yoluyla tüm yurdun savunmasını üstlenen ve Dr. Esat Işık tarafından kurulan cemiyet Milli Kongre Cemiyeti'dir.

Anahtar Kavram

Milli Kongre Cemiyeti'nin Özellikleri ve Faaliyet Yöntemleri

İpuçları

1
Bu cemiyet bölgesel bir silahlı çete hareketi başlatmak yerine entelektüel ve diplomatik yöntemleri benimsemiştir.
2
Kurucuları arasında ünlü göz doktoru Dr. Esat Işık yer almaktadır.
3
Türk milletinin bağımsızlık direnişine verilen genel ad olan 'Kuvayımilliye' tabirini ilk kez yazılı belgelerinde kullanan kuruluştur.

Daha Fazla Pratik

Milli cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmesinin amaçları ve sonuçları incelenebilir.

Alternatif Yöntem

Seçenek eleme yöntemiyle: Seçeneklerde verilen cemiyetlerden dört tanesi azınlık veya milli varlığa düşman cemiyet iken sadece biri milli varlığa yararlı cemiyettir.
Tahmini Süre:45s
Soru 37Soru →

İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u denetim altında tuttuğu mütareke döneminde, işgal güçlerinin baskılarına rağmen gizli bir yapılanmayla faaliyet gösteren; İstanbul'daki depolardan silah ve mühimmat kaçırarak İnebolu üzerinden Ankara'ya ulaştıran, aynı zamanda aydın ve subayların Anadolu'ya güvenle geçişini organize eden cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karakol Cemiyeti

Cevap

Karakol Cemiyeti
Karakol Cemiyeti, Mondros Mütarekesi'nin ardından İstanbul'da gizli olarak kurulan ve Milli Mücadele'ye istihbarat sağlayan, depolardan silah kaçıran, Mustafa Kemal Paşa'nın talimatları doğrultusunda subay ve vatanseverleri Anadolu'ya kaçıran en önemli gizli direniş teşkilatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cemiyetin kuruluş yerini, yöntemini ve temel amacını analiz etme
Cemiyetin işgal altındaki İstanbul'da gizli faaliyet gösterdiği, istihbarat topladığı, Anadolu'ya cephane ve insan gücü aktardığı tespit edilir.
Mütareke döneminde İstanbul'daki İtilaf kontrolünü aşmak için gizli direniş ve lojistik örgütlenmeleri kurulmuştur.
2
Verilen cemiyetleri milli varlığa yararlı ve zararlı olmaları bakımından sınıflandırma
Seçeneklerde yer alan Teali-i İslam, Sulh ve Selamet-i Osmaniye, Askerî Nigehban ve Wilson Prensipleri cemiyetleri milli varlığa zararlı iken; Karakol Cemiyeti milli hareketi destekleyen yararlı/gizli bir teşkilattır.
Anadolu'ya silah ve subay kaçırma görevi sadece Milli Mücadele yanlısı gizli teşkilatlar tarafından yürütülmüştür.
3
Karakol Cemiyeti'nin tarihsel işlevini teyit etme
Kara Vasıf Bey ve Albay Şevket Bey öncülüğünde kurulan Karakol Cemiyeti'nin 'İstihbarat ve Sevkiyat (İnebolu-Karasu hattı)' görevini yürüttüğü doğrulanır.
Karakol Cemiyeti, mütareke yıllarında İstanbul-Anadolu lojistik ve istihbarat köprüsünü kuran temel kuruluştur.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'nde kurulan gizli direniş cemiyetleri ve lojistik/istihbarat faaliyetleri

İpuçları

1
Soru kökünde belirtilen faaliyetler, Milli Mücadele'yi destekleyen gizli bir istihbarat ve lojistik teşkilatına işaret etmektedir.
2
Bu teşkilat, Kara Vasıf Bey gibi isimlerin önderliğinde İstanbul'dan İnebolu yoluyla Ankara'ya cephane ve subay sevk etmiştir.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele'de görev alan diğer gizli grupları (Mim Mim Grubu, Zabitan Grubu, Hamza Grubu ve Felah Grubu) inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Seçeneklerdeki cemiyetleri 'milli hareketi destekleyenler (yararlı)' ve 'milli harekete karşı olanlar (zararlı)' şeklinde gruplandırınız. Seçenekler arasında doğrudan silah ve istihbarat desteği sağlayan tek yararlı cemiyeti işaretleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 38Soru →

I. Dünya Savaşı sonrasında Edirne merkezli olarak faaliyetlerine başlayan, Doğu Trakya'nın Yunanistan'a katılmasını engellemek amacıyla Lüleburgaz ve Edirne kongrelerini düzenleyen milli cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Cevap

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra kurulan ilk milli cemiyetlerden biridir. Merkezi Edirne olup, Doğu Trakya'nın Yunan işgaline uğramasını önlemek amacıyla kurulmuş; teşkilatlanmayı sağlamak üzere Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini toplamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki bölge, merkez ve faaliyet özellikleri belirlenir.
Edirne merkezli kurulan, Doğu Trakya'yı Yunan işgaline karşı savunan ve Edirne ile Lüleburgaz kongrelerini düzenleyen cemiyet aranmaktadır.
Milli cemiyetlerin faaliyet gösterdikleri coğrafi bölgelere göre sınıflandırılması gereklidir.
2
Seçeneklerde yer alan cemiyetlerin nitelikleri ve bölgeleri incelenir.
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Doğu Trakya savunmasını üstlenen milli cemiyet olduğu tespit edilir.
Diğer seçeneklerde verilen cemiyetler azınlıklar tarafından kurulan ya da milli varlığa düşman olan cemiyetlerdir.

Anahtar Kavram

Milli Varlığa Yararlı Cemiyetler ve Faaliyet Alanları

İpuçları

1
Söz konusu cemiyet, Osmanlı Devleti'nin parçalanması durumunda bağımsız bir cumhuriyet kurma fikrini de gündemine almıştır.
2
Doğu Trakya'nın savunulması amacıyla Edirne ve Lüleburgaz kongrelerini düzenlemiştir.
3
Adında 'Trakya' geçen ve bölge halkı tarafından kurulan yararlı cemiyettir.

Daha Fazla Pratik

Trakya-Paşaeli Cemiyeti'nin yayın organı olan Yeni Edirne ve Ahali gazetelerinin faaliyetlerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Seçenekleri 'Yararlı Cemiyetler' ve 'Zararlı Cemiyetler' olarak gruplandırıp yalnızca milli varlığa yararlı olan seçeneğe odaklanabilirsiniz.
Tahmini Süre:40s
Soru 39Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından Anadolu ve Trakya’da faaliyet gösteren azınlık cemiyetlerinin büyük bir kısmı Osmanlı toprakları üzerinde bağımsız bir devlet kurmayı ya da sınırları komşu devletlere bağlamayı hedeflemiştir.

Buna karşın, Osmanlı Devleti sınırları içerisinde bağımsız bir devlet kurma veya toprak koparma hedefi gütmeyip, öncelikli olarak kendi cemaatinin dini, iktisadi ve sosyal ayrıcalıklarını korumayı amaçlayan azınlık cemiyetleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri

Cevap

Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri
Mondros Mütarekesi sonrasında faaliyet gösteren gayrimüslim azınlık cemiyetlerinden Rum (Mavri Mira, Pontus, Etniki Eterya, Kordos) ve Ermeni (Hınçak, Taşnak) örgütleri doğrudan Osmanlı mülkünden toprak kopararak bağımsız devletler kurmayı veya Megali Idea doğrultusunda Yunanistan'a bağlanmayı hedeflemiştir. Buna karşılık Museviler tarafından kurulan Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri, Anadolu veya Rumeli'de bir devlet kurma amacı gütmemiş; Osmanlı Devleti içindeki ticari, dini ve sosyal imtiyazlarını korumayı ve genel Siyonist hareket doğrultusunda Filistin merkezli hedefleri desteklemeyi esas almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros sonrası kurulan azınlık cemiyetlerinin genel hedeflerini analiz etme
Rum (Mavri Mira, Etniki Eterya, Pontus) ve Ermeni (Hınçak, Taşnak) cemiyetlerinin temel amacı Osmanlı toprakları üzerinde bağımsız devletler kurmak veya toprakları komşu ülkelere ilhak ettirmektir.
Soruda belirtilen 'bağımsız devlet kurma veya toprak koparma hedefi gütmeme' kriteri bu iki ana azınlık grubunu elememizi sağlar.
2
Musevi azınlığın kurduğu cemiyetlerin amaç ve niteliklerini değerlendirme
Alyans İsrailit ve Makabi cemiyetleri Museviler tarafından kurulmuş olup Osmanlı sınırlarında bağımsız bir devlet kurmayı değil; cemaatin ekonomik, dini ve sosyal haklarını garanti altına almayı ve Filistin'deki yerleşime destek vermeyi amaçlamıştır.
Bu durum Musevi cemiyetlerini diğer ayrılıkçı azınlık cemiyetlerinden ayıran en belirleyici kavramsal farktır.
3
Milli varlığa zararlı cemiyetler ile azınlık cemiyetleri ayrımını yapma
Sulh ve Selamet-i Osmaniye ile Teali-i İslam gibi yapılar azınlık cemiyeti değil, Türk ve Müslümanlar tarafından kurulmuş zararlı cemiyetlerdir.
Azınlık cemiyeti kavramı yalnızca gayrimüslim tebaa tarafından kurulan yapıları kapsar.

Anahtar Kavram

Mütareke Dönemi Azınlık Cemiyetlerinin Hedef ve Nitelik Farklılıkları

İpuçları

1
Rum ve Ermeni cemiyetlerinin aksine, Anadolu topraklarında sınır değişikliği ve bağımsız devlet kurma talebi olmayan gayrimüslim cemaati hatırlayınız.
2
Bu cemiyetler Musevi cemaati tarafından kurulmuş olup temel gayeleri ticari ve dini ayrıcalıklarını korumaktır.
3
Makabi ve Alyans İsrailit cemiyetleri Osmanlı topraklarından pay alma hedefi taşımayan Yahudi teşkilatlarıdır.

Daha Fazla Pratik

Milli varlığa zararlı cemiyetlerden İngiliz Muhipleri ve Wilson Prensipleri cemiyetlerinin benimsediği kurtuluş çareleri (manda ve himaye) arasındaki farkları inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle: Seçeneklerdeki Rum ve Ermeni cemiyetleri bağımsız devlet kurma hedefi taşıdığı için elenir; Türkler tarafından kurulan zararlı cemiyetler ise azınlık cemiyeti olmadığından doğrudan elenir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru →

Fener Rum Patrikhanesi’nin idaresinde faaliyet göstererek Bizans İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmayı (Megali İdea) amaçlayan; hedeflerine ulaşabilmek için Kordos Komitesi, Rum İzcilik Teşkilatı ve Kızılhaç gibi yapıları örtülü olarak kullanan azınlık cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mavri Mira Cemiyeti

Cevap

Mavri Mira Cemiyeti
Mavri Mira (Kara Gün) Cemiyeti, Fener Rum Patrikhanesi ve Patrik Meletyos tarafından doğrudan yönetilmiş; Batı Anadolu ve Trakya'yı Yunanistan'a bağlayarak Megali İdea'yı gerçekleştirmeyi amaçlamıştır. Bu cemiyet, silah ve çete faaliyetlerini gizlemek için Kordos Komitesi (göçmen teşkilatı kisvesiyle), Rum İzcilik Kulüpleri ve Kızılhaç Cemiyeti gibi yapıları paravan olarak organize etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cemiyetin etnik kökenini ve amaçlarını belirleme
Hedefin Bizans İmparatorluğu'nu ihya etmek (Megali İdea) ve Fener Rum Patrikhanesi güdümünde faaliyet göstermek olduğu saptanır; bu doğrultuda Ermeni ve Musevi cemiyetleri elenir.
Soruda geçen 'Bizans' ve 'Fener Rum Patrikhanesi' ifadeleri doğrudan Rum azınlık cemiyetlerine işaret etmektedir.
2
Kullanılan yan kuruluşlar ve yöntemleri analiz etme
Kordos Komitesi (göçmen komisyonu görünümünde silahlı çete sevk eden yapı) ve Rum İzcilik Teşkilatları gibi alt örgütleri yöneten teşkilatın Mavri Mira Cemiyeti olduğu tespit edilir.
Mavri Mira, işgal kuvvetleri denetiminden kaçmak amacıyla yardım kuruluşları ve izci birlikleri kisvesi altında faaliyet yürütmüştür.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Azınlık Cemiyetleri ve Faaliyetleri

İpuçları

1
Hedefinde 'Megali İdea' ve Bizans'ı canlandırmak olan Rum azınlık cemiyetlerini göz önüne getiriniz.
2
Kelime anlamı 'Kara Gün' olan ve doğrudan Fener Rum Patrikhanesi tarafından kurulan cemiyeti düşününüz.
3
Kordos Komitesi aracılığıyla göçmen görünümünde Rum çeteleri örgütleyen yapı Mavri Mira Cemiyeti'dir.

Daha Fazla Pratik

Azınlık cemiyetlerinin yanı sıra Milli Varlığa Düşman (İngiliz Muhipleri, Wilson Prensipleri, Teali-i İslam) cemiyetlerin yayın organları ve kurucuları arasındaki ayrımları pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle 'Bizans ve Patrikhane' vurgusundan Ermeni (Hınçak) ve Musevi (Alyans İsrailit) cemiyetlerini eleyiniz. Ardından Karadeniz odaklı Pontus Rum ve 1814 kökenli Etniki Eterya'yı eleyerek Kordos Komitesi ile özdeşleşen cemiyete ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri) Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin