Examkin

Yargı

927 soru

Soru 181Soru →

1982 Anayasası’na göre; hâkim ve savcıların azlolunamayacağı, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamayacağı ve bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa'da bu teminatların 'saklı tutulan' (istisna edilen) halleri arasında açıkça sayılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi

Cevap

Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi durumu, hâkimlik ve savcılık teminatının anayasal istisnaları arasında yer alır.
1982 Anayasası’nın 139. maddesine göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz ve mahkemenin kaldırılması durumunda bile özlük haklarından yoksun bırakılamazlar. Ancak aynı maddede bu kuralların istisnası olarak; meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi, sağlık bakımından görevini yerine getiremeyeceğinin kesinleşmesi veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilmesi halleri saklı tutulmuştur. Bu nedenle meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyilmesi ifadesi doğru istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 139. maddesindeki 'Hâkimlik ve savcılık teminatı' hükmünü incelemek.
Hâkim ve savcıların azlolunamayacağı, 65 yaştan önce emekli edilemeyeceği ve mali haklarının korunduğu görülür.
Anayasal güvencelerin kapsamını belirlemek için temel maddeye başvurulmalıdır.
2
Maddenin son fıkrasında yer alan 'saklı tutulan haller' (istisnalar) kısmını analiz etmek.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren suçtan hüküm giyme, sağlık sorunları ve meslekte kalmanın uygunsuzluğu hallerinin saklı tutulduğu tespit edilir.
Hangi durumlarda bu genel güvencelerin uygulanamayacağını anlamak için istisna hükümlerine bakılır.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı'nın İstisnaları

Daha Fazla Pratik

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısını ve üye seçim yöntemlerini inceleyerek yargı bağımsızlığının idari ayağını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 182Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesine yapılan "Bireysel Başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyeler, il özel idareleri ve kamu üniversiteleri gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı gibi temel haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir.

Cevap

Kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru hakkı bulunmamaktadır.
Bireysel başvuru mekanizmasında 'başvuru ehliyeti' sınırlıdır. 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesine göre kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar. Belediyeler ve üniversiteler kamu tüzel kişisi statüsünde oldukları için mülkiyet hakkı dahil hiçbir hak ihlali iddiasıyla bu yola başvuramazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru Ehliyetinin Analiz Edilmesi
Bireysel başvuru ancak hak ihlaline uğrayan 'kişiler' tarafından yapılabilir.
Anayasa Mahkemesi Kuruluş Kanunu uyarınca kimlerin başvuru yapabileceği netleştirilmelidir.
2
Kamu Tüzel Kişilerinin Durumunun İncelenmesi
Belediyeler, köyler veya üniversiteler gibi kamu gücü kullanan birimlerin (kamu tüzel kişileri) bireysel başvuru hakkı yoktur.
Bu kurumlar kamu gücünün kendisini temsil ettikleri için ihlal edilen taraf değil, ihlal eden taraf (kamu gücü) konumundadırlar.
3
Özel Tüzel Kişilerle Kıyaslanması
Dernekler, vakıflar ve şirketler (özel hukuk tüzel kişileri) sadece kendi tüzel kişiliklerine özgü haklar için başvurabilirken kamu tüzel kişilerine bu yol tamamen kapalıdır.
Tüzel kişilik ayrımı bireysel başvurunun en temel kabul edilebilirlik kriterlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Kapsamı

İpuçları

1
Bireysel başvuru, 'kamu gücü' kullanan makamlara karşı korunmak için getirilen bir haktır.
2
Kamu tüzel kişileri bizzat kamu gücünü temsil ettikleri için 'mağdur' sıfatıyla başvuruda bulunamazlar.
3
Dernekler ve vakıflar gibi özel hukuk tüzel kişileri başvurabilirken; belediye, üniversite ve TRT gibi kamu tüzel kişileri başvuramaz.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süresinin (30 gün) ve hangi hakların (Anayasa + AİHS ortak alanı) bu kapsamda olduğunu tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Kim kimi denetliyor?' mantığıyla yaklaşın. Bireysel başvuru, devletin bireye karşı haksızlığını denetler. Devlet kurumunun (kamu tüzel kişisinin) yine devlete karşı bireysel başvuru yapması mantıksal olarak bu kurumun doğasına aykırıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 183Soru →

1982 Anayasası'na göre; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün anayasaya şekil ve esas bakımlarından aykırılıkları nedeniyle açılan soyut norm denetimi (iptal davası) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunların şekil bakımından denetlenmesi için açılacak iptal davası, Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on gün içinde açılmalıdır ve bu davayı sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri açabilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetimi için dava açma süresi 10 gündür ve bu davayı yalnızca Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (120 milletvekili) açabilir.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, kanunların şekil bakımından denetlenmesi için dava açma süresi Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gündür. Bu davayı açma yetkisi sadece Cumhurbaşkanına veya TBMM üye tamsayısının beşte birine (600 vekilden 120'sine) verilmiştir. Doğru seçenek bu kuralların tamamını eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Norm türünü ve denetim gerekçesini belirle
Kanunların şekil bakımından denetimi
Anayasa'da farklı normlar için farklı süre ve yetkili merci kuralları belirlenmiştir.
2
Yetkili tarafları kontrol et
Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (1/5 = 120 MV)
Anayasa 148/2 uyarınca kanunların şekil denetiminde siyasi parti gruplarının dava açma yetkisi yoktur.
3
Hak düşürücü süreyi kontrol et
10 gün
Şekil denetimi için öngörülen süre, esas denetimi için öngörülen 60 günlük süreden farklıdır ve daha kısıtlıdır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Şekil ve Esas Ayrımı

İpuçları

1
Şekil denetimi ile esas denetimi arasındaki süre farkına dikkat edin.
2
Siyasi parti gruplarının hangi durumlarda dava açma yetkisinin kısıtlandığını hatırlayın.
3
Anayasa değişiklikleri ve kanunların şekil denetimi için süre 10 gündür; diğer durumlar için 60 gündür.

Daha Fazla Pratik

Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile soyut norm denetimi arasındaki farkları, özellikle yetkili mahkemeler ve süreler açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 184Soru →

Görülmekte olan bir davada mahkeme, uygulanacak bir kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varmış veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını ciddi bularak dosyayı Anayasa Mahkemesine göndermiştir. Anayasa Mahkemesi, yaptığı inceleme sonucunda işin esasına girerek "red" kararı vermiştir.

1982 Anayasası'na göre, bu red kararının ardından aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz yoluna başvurulabilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe tekrar itiraz yoluna başvurulamaz.
Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. Bu kural, kanunların uygulanabilirliğinde süreklilik ve hukuki istikrarı sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolu (somut norm denetimi) sürecindeki red kararının sonuçlarını analiz etme.
Anayasa Mahkemesinin esastan red kararı vermesi durumunu tespit eder.
Somut norm denetiminde Mahkeme işin esasına girerek bir karar verdiğinde bu durumun yasama faaliyetlerinin istikrarı için belirli bir süre korunması gerekir.
2
1982 Anayasası'nın 152. maddesindeki süre sınırını belirleme.
Anayasa'nın açık hükmü gereği "10 yıl" kuralına ulaşılır.
Anayasa koyucu, aynı kuralın kısa aralıklarla sürekli yargı denetimine taşınarak yargı sisteminin meşgul edilmesini önlemek istemiştir.
3
Sürenin başlangıç noktasını saptama.
Sürenin Resmî Gazete'de yayımlanma ile başladığını teyit eder.
Hukuki güvenliğin sağlanması ve herkesin karardan haberdar olması için başlangıç noktası ilan tarihidir.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) ve 10 Yıl Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi bir kuralın Anayasa'ya uygun olduğuna karar verdiğinde, bu kuralın tekrar itiraz konusu yapılması için uzun bir bekleme süresi gerekir.
2
Bu bekleme süresi 10 yıldır ve başlangıcı kararın ilan edildiği yerdir.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolunda Anayasa Mahkemesinin 5 aylık karar verme süresini ve bu süre içinde karar verilmezse yerel mahkemenin ne yapması gerektiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 185Soru →

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, adaylık şartları ve görev sürelerine ilişkin 19821982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından toplam 44 üyeyi doğrudan seçer.

Cevap

Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından toplam 44 üyeyi doğrudan seçer.
Anayasa'nın 146146. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'nin 1515 üyesinden 1212'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu 1212 üyenin 44'ü; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf adli ve idari yargı hâkim ve savcıları ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından herhangi bir kurumun aday göstermesine gerek kalmaksızın doğrudan belirlenir. Bu durum, Cumhurbaşkanı'nın mahkeme üzerindeki doğrudan seçim yetkisini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin genel kuruluş yapısının ve toplam üye sayısının analiz edilmesi.
Mahkeme toplam 1515 üyeden oluşur. Bu üyelerin 1212'si Cumhurbaşkanı, 33'ü ise TBMM tarafından seçilir.
Üye dağılımı ve seçici organların belirlenmesi çözümün temelidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın seçtiği 1212 üyenin kaynaklara göre dağılımının incelenmesi.
33 Yargıtay, 22 Danıştay, 33 YÖK (adaylı seçimler) ve 44 üye (doğrudan seçim - avukatlar, yöneticiler, hâkim/savcılar, raportörler).
Hangi üyelerin aday gösterilerek, hangilerinin doğrudan seçildiğini ayırt etmek gerekir.
3
Üyelerin görev süresi ve yaş şartı gibi kişisel niteliklerinin doğrulanması.
Yaş sınırı 4545, görev süresi 1212 yıl ve tekrar seçilme yasağı bulunmaktadır.
Yanlış seçeneklerdeki sayısal ve hukuki verilerin elenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Dağılımı ve Statüsü
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 186Soru →

Bir vergi mahkemesi, bakmakta olduğu bir uyuşmazlıkta uygulanacak olan kanun hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varmıştır. Ancak mahkeme, yaptığı inceleme sonucunda ilgili hükmün daha önce bir başka mahkeme tarafından Anayasa Mahkemesine taşındığını ve mahkemenin bu hükme ilişkin aykırılık iddiasını esastan reddettiğini tespit etmiştir. Anayasa Mahkemesinin ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının üzerinden 88 yıl geçtiği anlaşıldığına göre, mahkemenin bu durumda izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10 yıllık süre dolmadığı için davayı mevcut kanun hükmüne göre karara bağlamak

Cevap

10 yıllık süre dolmadığı için davayı mevcut kanun hükmüne göre karara bağlamak
1982 Anayasası'nın 152. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar itiraz yoluna başvurulamaz. Senaryoda 8 yıl geçtiği belirtildiği için mahkeme itiraz yoluna gidemez ve davayı mevcut kanun hükmüne göre sonuçlandırmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava sürecindeki hukuki engelin tespit edilmesi
İlgili kanun hükmünün daha önce AYM tarafından esastan reddedildiği belirlenmiştir.
Somut norm denetiminde (itiraz yolu) daha önce verilmiş ret kararları bağlayıcıdır.
2
Anayasa'da öngörülen itiraz yasağı süresinin kontrol edilmesi
Kararın yayımlanmasının üzerinden 8 yıl geçtiği tespit edilmiştir.
1982 Anayasası'na göre AYM'nin esastan ret kararının üzerinden 10 yıl geçmesi gerekmektedir.
3
Mahkemenin yapacağı işlemin belirlenmesi
Mahkeme itiraz yoluna gidemez ve mevcut kanun hükmüyle davayı çözer.
Süre şartı gerçekleşmediği için AYM'ye başvuru imkanı hukuken kapalıdır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) ve 10 Yıllık Başvuru Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi bir kuralı inceleyip 'Anayasa'ya uygundur' diyerek reddederse, o kural bir süre koruma altına alınır.
2
Bu koruma süresi olan 'itiraz yasağı' süresinin kaç yıl olduğunu hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

İptal davası (soyut norm denetimi) ile itiraz yolu (somut norm denetimi) arasındaki başvuru süreleri ve yetkili organ farklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 187Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan hükümler çerçevesinde, Yargıtay Birinci Başkanı’nın seçilmesi ve görev süresi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçilir ve görev süresi dört yıldır.

Cevap

Yargıtay Birinci Başkanı, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile dört yıl için seçilir.
1982 Anayasası'na göre Yargıtay Birinci Başkanı, Birinci Başkanvekilleri ve daire başkanları; kendi üyeleri arasından, Yargıtay Genel Kurulunca, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler. Süresi bitenlerin yeniden seçilmeleri mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim makamının belirlenmesi
Yargıtay Birinci Başkanı, Yargıtay'ın kendi iç organı olan Genel Kurul tarafından seçilir.
Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmesi yargı bağımsızlığının bir gereğidir.
2
Karar yeter sayısının kontrol edilmesi
Seçim için üye tamsayısının salt çoğunluğu (yarıdan bir fazlası) aranır.
Yüksek bir temsil gücü sağlamak amacıyla basit çoğunluk değil, nitelikli bir çoğunluk olan salt çoğunluk öngörülmüştür.
3
Görev süresinin tespiti
Görev süresi dört yıldır ve süresi bitenler yeniden seçilebilir.
Yargıtay üyeliği 12 yıl ile sınırlı ve tek seferlik iken, başkanlık makamı 4 yıllık dönemler halinde yürütülür.

Anahtar Kavram

Yargıtay Birinci Başkanı'nın Seçim Usulü

İpuçları

1
Yargıtay Birinci Başkanı'nın dışarıdan bir makam (Cumhurbaşkanı veya TBMM) tarafından mı yoksa kurumun kendi içinden mi seçildiğini düşünün.
2
Yüksek mahkemelerde başkanlık süreleri genellikle üyeliğin tamamını kapsamaz, daha kısa dönemler halindedir.

Daha Fazla Pratik

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın seçilme usulü ile Birinci Başkan'ın seçilme usulünü bir tablo yaparak karşılaştırın.
Tahmini Süre:50s
Soru 188Soru →

Adli yargı düzeninin en üst basamağında yer alan Yargıtay'da görev yapan "üyelerin" ve bu mahkemenin yönetiminden sorumlu olan "Birinci Başkanın" görev süreleri ile tekrar seçilebilme durumlarına ilişkin 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyeleri 12 yıl için seçilir ve bir kimse iki defa Yargıtay üyesi seçilemez; Birinci Başkan ise 4 yıl için seçilir ve süresi bitince yeniden seçilebilir.

Cevap

Yargıtay üyeleri on iki yıl için seçilir ve tekrar seçilemezler; Birinci Başkan ise dört yıl için seçilir ve tekrar seçilebilir.
Doğru ifadede belirtildiği üzere, Yargıtay üyeleri 12 yıl için seçilir ve görev süreleri bitince tekrar üye seçilemezler. Buna karşın, Yargıtay Birinci Başkanı kendi üyeleri arasından 4 yıl için seçilir ve süresi dolan başkanın tekrar seçilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin görev süresini belirle.
Yargıtay üyeleri 12 yıl için seçilir ve bir kişi ancak bir kez Yargıtay üyesi olabilir.
Yüksek yargıda üyelik süreleri 2016-2017 reformları ile 12 yıl olarak sınırlandırılmıştır.
2
Yargıtay Birinci Başkanı'nın seçim usulü ve süresini belirle.
Birinci Başkan, Yargıtay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından 4 yıl için seçilir ve tekrar seçilmesi mümkündür.
Anayasa'nın 154. maddesi mahkeme başkanlığı için 4 yıllık bir dönem ve yeniden seçilme hakkı tanımıştır.
3
Bilgileri karşılaştırarak doğru seçeneği tespit et.
Üyeler için 12 yıl/tek sefer, Başkan için 4 yıl/yeniden seçim bilgisini içeren seçenek doğrudur.
Soruda her iki makam arasındaki farkın doğru kurulması beklenmektedir.

Anahtar Kavram

Yargıtay Üyeliği ve Başkanlığı Görev Süresi Ayrımı

İpuçları

1
Yargıtay üyeleri ile mahkeme başkanının görev sürelerinin birbirinden farklı olduğunu hatırlayın.
2
Yargıtay üyeliği için on iki yıllık tek dönem kuralı varken, Birinci Başkanlık seçimi dört yılda bir tekrarlanır.
3
Yargıtay Birinci Başkanı'nın tekrar seçilme hakkı varken, bir kişi hayatı boyunca sadece bir kez Yargıtay üyesi olabilir.

Daha Fazla Pratik

Danıştay üyelerinin ve başkanının görev sürelerini Yargıtay ile karşılaştırarak benzerlikleri not edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 189Soru →

1982 Anayasası'na göre Yargıtay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve başkanlık divanının belirlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilinin, Yargıtay Genel Kurulu adayları arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi doğru bir ifadedir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili'nin seçimi anayasal bir istisnadır. Diğer Yargıtay üyeleri HSK tarafından seçilirken, Başsavcı ve vekili Yargıtay Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Bu durum yürütmenin yargı üzerindeki sınırlı denetim/atama yetkilerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin seçim otoritesini belirle.
Tüm üyeler HSK tarafından seçilir.
Yargıtay üyelerinin seçiminde Cumhurbaşkanı veya TBMM'nin doğrudan yetkisi yoktur.
2
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamının seçim usulünü kontrol et.
Genel Kurul 55 aday belirler, Cumhurbaşkanı bunlardan birini seçer.
Anayasa'nın 154. maddesindeki özel atama usulü budur.
3
Yargıtay Birinci Başkanı'nın nasıl seçildiğini incele.
Yargıtay Genel Kurulu kendi içinden seçer.
Yüksek mahkemelerin başkanları (Uyuşmazlık Mahkemesi hariç) kendi genel kurullarınca seçilir.
4
Üyelerin görev süresini ve tekrar seçilme durumunu doğrula.
Süre 1212 yıldır ve tekrar seçilmek yasaktır.
2017 Anayasa değişiklikleri ile üyelik süresi sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kavram

Yargıtay'ın Seçim ve Atama Usulleri

İpuçları

1
Yargıtay ve Danıştay üye seçim usullerindeki 'Cumhurbaşkanı kontenjanı' farkına dikkat edin.
2
Yargıtay'da üyelerin tamamını HSK seçerken, sadece Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili seçiminde Cumhurbaşkanı son karar vericidir.
3
Başsavcı adayları Yargıtay Genel Kurulu'nca belirlenir, atama ise Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.

Daha Fazla Pratik

Danıştay üyelerinin seçim usulü ile Yargıtay üyelerinin seçim usulünü karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 190Soru →

Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının süje bakımından yetki sınırları ve ikincillik (subsidier) niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı, bu yolların usulüne uygun ve yasal süreleri içinde tüketilmesini de kapsadığından; süre aşımı gibi usul hataları nedeniyle reddedilen davalar sonrası yapılan başvurular kabul edilemez.

Cevap

Olağan kanun yollarının usulüne uygun ve süresinde tüketilmemesi durumunda yapılan bireysel başvurular kabul edilemez.
Doğru seçenek, bireysel başvurunun ikincil (subsidier) niteliğini vurgulamaktadır. Bireysel başvuru yolu, anayasal bir hakkın ihlal edildiği iddiasıyla gidilen nihai bir hukuk yoludur. Bu yola başvurabilmek için kişinin alt mahkemelerdeki tüm imkanlarını sadece sonuna kadar kullanması değil, aynı zamanda bu imkanları 'hukuk kurallarına ve sürelerine uygun' bir şekilde kullanması gerekir. Eğer bir kişi dava açma süresini geçirdiği için davası reddedilmişse, olağan yolları usulünce tüketmediği kabul edilir ve Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu kabul edilebilirlik aşamasında reddeder.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru ehliyetini kontrol et
Sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir; kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Anayasa Mahkemesi'nin süje bakımından yetkisini belirlemek için gereklidir.
2
Konu bakımından yetkiyi incele
Hakkın hem Anayasa hem de AİHS/Protokollerde ortak koruma alanında olması gerekir.
Her anayasal hakkın bireysel başvuruya konu edilemeyeceğini ayırt etmek içindir.
3
İkincillik ilkesini ve süreleri analiz et
Tüm idari ve yargısal yolların 30 günlük süre içinde ve usul kurallarına uygun olarak tüketilmesi şarttır.
Başvurunun kabul edilebilir olup olmadığını belirleyen en temel usul kuralıdır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve Kabul Edilebilirlik Şartları
Soru 191Soru →

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) mevcut anayasal yapısı, üye sayısı ve seçim usulleri dikkate alındığında, bu Kurul ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyeleri arasından belirlenecek üç üye, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından seçilir.

Cevap

Yargıtay üyeleri arasından seçilecek üç üye, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından belirlenir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 77 üyesi TBMM tarafından seçilir ve bu üyelerin dağılımı 33 Yargıtay üyesi, 11 Danıştay üyesi ve 33 hukukçu öğretim üyesi/avukat şeklindedir. Dolayısıyla Yargıtay üyeleri arasından seçilecek üç üyenin TBMM tarafından belirlendiği bilgisi anayasal olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun toplam üye sayısını ve tabii üyeleri belirle.
Toplam 1313 üye vardır. Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakan Yardımcısı tabii üyelerdir.
Kurulun temel yapısını anlamak için toplam sayıdan başlanır.
2
Seçimle gelen 1111 üyenin makamlara göre dağılımını analiz et.
77 üye TBMM tarafından, 44 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasal yetki paylaşımını belirlemek gerekir.
3
TBMM tarafından seçilen 77 üyenin kontenjan detaylarını incele.
33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay üyeleri arasından; 33 üye ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçilir.
Soruda istenen spesifik bilginin doğruluğunu teyit etmek için alt dağılıma bakılır.

Anahtar Kavram

HSK Üye Yapısı ve Seçim Dağılımı

İpuçları

1
HSK toplam 1313 üyeden oluşur; bu üyelerin ikisi seçilmeden, bulundukları görev nedeniyle kurulda yer alır.
2
Seçimle gelen 1111 üyenin çoğunluğu (77 üye) parlamento tarafından, azınlığı (44 üye) ise devlet başkanı tarafından seçilir.

Daha Fazla Pratik

TBMM tarafından yapılan seçimde üçüncü turda sonuç alınamazsa üyelerin 'ad çekme' (kura) usulüyle belirlendiğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 192Soru →

19821982 Anayasası hükümleri çerçevesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçilme usulü ve diğer yargı mercileri ile olan yetki ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınırken; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevap

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi yetkiliyken, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.
Doğru seçenek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin anayasal statüsünü iki temel boyutta açıklar: Birincisi, mahkemenin temel görevi olan adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkların çözümündeki nihai yetkisi; ikincisi ise Anayasa Mahkemesi ile bir görev çelişkisi doğduğunda, Anayasa Mahkemesi kararlarının mutlak üstünlüğüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık seçim usulünün belirlenmesi
Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca başkanın kaynağı Anayasa Mahkemesi'dir.
2
Yargı kolları arasındaki uyuşmazlık hiyerarşisinin analizi
Adli-İdari uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi; AYM-Diğer uyuşmazlıkta AYM kararı esastır.
Normlar hiyerarşisi ve anayasal özel hüküm gereği AYM kararları diğer yüksek mahkemelerin görev alanıyla çakıştığında üstün tutulur.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanlık Seçimi ve AYM Kararlarının Üstünlüğü
Soru 193Soru →

19821982 Anayasası’na göre, yüksek mahkemeler arasında yer alan Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kuruluşu, görevleri ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevap

Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi değil, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 158158. maddesi uyarınca, 'Diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.' Bu kural, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanını daraltan ve Anayasa Mahkemesi'nin otoritesini vurgulayan teknik bir istisnadır. Dolayısıyla, bu durumda kararı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceğini savunan ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görev alanını belirle.
Mahkeme, sadece adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar.
Anayasal görev tanımı bu iki yargı kolu arasındaki çatışmaları gidermekle sınırlıdır.
2
Anayasa Mahkemesi'nin hiyerarşik üstünlüğünü kontrol et.
Anayasa'nın 158158. maddesi özel bir istisna tanır.
Anayasa Mahkemesi'nin uzmanlık alanı norm denetimi ve anayasal haklar olduğu için diğer tüm mahkemelere karşı üstünlüğü korunmuştur.
3
Yanlış önermeyi tespit et.
Anayasa Mahkemesi ile uyuşmazlık yaşandığında kararı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceği ifadesi anayasaya aykırıdır.
Bu durumda doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin dediği olur, aracı bir mahkemeye gerek duyulmaz.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Önceliği ve Uyuşmazlık Mahkemesi Görev Alanı

İpuçları

1
Uyuşmazlık Mahkemesi her uyuşmazlığı çözmez; Anayasa Mahkemesi'nin özel bir konumu vardır.
2
Anayasa'nın 158158. maddesini hatırlayın: Eğer bir tarafta Anayasa Mahkemesi varsa, hakemliğe gerek kalmaz.
3
Anayasa Mahkemesi kararları her zaman diğer mahkemelerin kararlarından üstündür; uyuşmazlık durumunda AYM'nin kararı doğrudan uygulanır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişileri tekrar ederek yargı konusundaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 194Soru →

Anayasal düzenin korunması amacıyla kurulan Anayasa Mahkemesi, sadece hukuk normlarının denetimiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda çeşitli yargısal ve denetimsel fonksiyonları da yerine getirmektedir.

Bu bağlamda, Anayasa Mahkemesinin görev alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi’nde görev yapacak olan tüm asıl ve yedek üyeleri kendi bünyesinden belirler.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi’nde görev yapacak olan tüm asıl ve yedek üyeleri kendi bünyesinden belirler ifadesi yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 158158. maddesi ve 22472247 sayılı Kanun uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Ancak mahkemenin diğer üyeleri ve yedekleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilmektedir. Dolayısıyla, tüm üyelerin Anayasa Mahkemesi tarafından belirlendiği ifadesi bir yetki aşımıdır ve hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin yargısal ve idari görevlerini analiz et.
Anayasa Mahkemesi; norm denetimi, siyasi partilerin mali denetimi ve kapatılması, Yüce Divan yargılamaları ve bireysel başvurular gibi geniş bir görev alanına sahiptir.
Genel yetki alanını belirlemek seçenekleri değerlendirmek için gereklidir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu ve üye seçimi prosedürünü incele.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilirken; mahkemenin asıl ve yedek üyeleri Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilmektedir.
Hangi kurumun hangi üyeyi seçtiğini ayırt etmek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.
3
Hatalı görev tanımını belirle.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 'tüm' üyelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından seçildiği bilgisi yanlıştır.
Anayasal düzenlemelere aykırı olan ifade saptanmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesi İlişkisi

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin birbirleriyle olan organik bağlarını düşünün.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözdüğünü unutmayın.
3
Anayasa Mahkemesi sadece Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başını belirler, gövdesini değil.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi mahkemelerden ve kaçar kişi seçildiğini detaylıca inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 195Soru →

1982 Anayasası’na göre Anayasa Mahkemesinin görevleri, yetkileri ve çalışma usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin kapatılmasına veya Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar, Anayasa Mahkemesinin "Bölümler"inden birinde görüşülerek karara bağlanır.

Cevap

Siyasi partilerin kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar Bölümler tarafından değil, Genel Kurul tarafından karara bağlanır.
Doğru yanıt olan seçenek, siyasi parti kapatma davalarının 'Bölümler' tarafından görüleceğini iddia etmektedir. Ancak 1982 Anayasası'nın 149. maddesi ve 6216 sayılı Kanun uyarınca, siyasi partilere ilişkin davalar (kapatma, devlet yardımından yoksun bırakma) ve mali denetim işleri Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından karara bağlanır. Bölümlerin görevi kural olarak sadece bireysel başvuruları incelemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin iç yapısal bölünmesini (Bölümler ve Genel Kurul) analiz et.
Bölümler iki tanedir ve temel görevleri bireysel başvuruları incelemektir.
Mahkemenin iş yükünü paylaştırmak için kurulan bölümlerin yetki alanı kanunla (6216 Sayılı Kanun) sınırlanmıştır.
2
Siyasi parti kapatma ve mali denetim gibi hayati görevlerin hangi merci tarafından yapıldığını belirle.
Anayasa'nın 149. maddesine göre siyasi partilere ilişkin davalar Genel Kurul tarafından karara bağlanır.
Anayasal demokrasinin temeli olan siyasi partiler hakkındaki kararların en üst karar organı olan Genel Kurul'da alınması zorunludur.
3
Seçeneklerdeki diğer bilgilerin (Sayıştay yardımı, Yüce Divan itiraz yolu, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı) doğruluğunu kontrol et.
Diğer tüm seçenekler güncel anayasal hükümlere (özellikle 2010 ve 2017 değişikliklerine) uygundur.
Hatalı seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerin hukuki dayanaklarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Çalışma Usulü: Genel Kurul ve Bölümler Ayrımı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin 'Genel Kurul' ve 'Bölümler' olarak iki farklı çalışma düzeni olduğunu hatırlayın.
2
Bölümlerin temel kuruluş amacı 2010 yılında hukuk sistemimize giren bireysel başvuruları karşılamaktır.
3
Parti kapatma gibi devletin temel yapısını ilgilendiren kararlar, Mahkemenin tüm üyelerinin katılabildiği Genel Kurul'da alınır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun hangi kararları 'üçte iki' nitelikli çoğunlukla aldığını (Anayasa değişikliği iptali ve parti kapatma) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 196Soru →

1982 Anayasası’nın sistematiği ve 2017 anayasa değişiklikleri sonrası oluşan güncel hukuki durum göz önüne alındığında, Türk hukuk sistemindeki "Yüksek Mahkemeler" ve bu kurumların anayasal statüleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1982 Anayasası'nda bir yargı merciinin "Yüksek Mahkeme" olarak nitelendirilmesi, o kurumun kararlarının kesinliğinden ziyade Anayasa’nın "Yüksek Mahkemeler" alt başlığında açıkça ve sınırlı sayıda sayılmış olmasına bağlıdır.

Cevap

1982 Anayasası'nda bir yargı merciinin "Yüksek Mahkeme" olarak nitelendirilmesi, o kurumun kararlarının kesinliğinden ziyade Anayasa’nın "Yüksek Mahkemeler" alt başlığında açıkça ve sınırlı sayıda sayılmış olmasına bağlıdır.
Anayasal sistemimizde bir kurumun yüksek mahkeme olup olmadığını belirleyen temel kriter, 1982 Anayasası'nın Üçüncü Bölüm'ündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenmiş olmasıdır. Bu liste tahdidi (sınırlı) niteliktedir. Sayıştay (mali yargı) ve YSK (seçimlerin denetimi) gibi kurumların kararlarının kesin olması ve bu kararlara karşı başka bir mercie başvurulamaması, onları anayasal anlamda 'yüksek mahkeme' yapmaya yetmez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki yüksek mahkemeleri listeleme.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde sadece bu dört kurum yüksek mahkeme olarak ismen zikredilmiştir.
2
Kararları kesin olan diğer kurumları analiz etme.
Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun kararları kesindir ancak yüksek mahkeme değillerdir.
Bir kurumun 'yüksek mahkeme' olması için sadece kararlarının kesin olması yetmez, anayasal sistematiğin bunu öngörmesi gerekir.
3
2017 değişikliklerinin etkisini değerlendirme.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Bu mahkemelerin kaldırılmasıyla yüksek mahkeme sayısı altıdan dörde düşmüştür.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi (Sınırlı Sayıda) Sayılması İlkesi

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyelerinin hangi kurumlardan seçildiğini ve bu seçimin mahkemenin 'bağımsız' yapısına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 197Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılama yetkisi ve bu sürece tabi olan kişilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu Başkanı ve üyeleri, görevlerinden dolayı işledikleri suçlar nedeniyle Yüce Divan'da yargılanırlar.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu Başkanı ve üyelerinin Yüce Divan'da yargılandığını belirten ifade yanlıştır.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) başkanı ve üyeleri, 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesinde düzenlenen Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde bulunmamaktadır. Bu kişiler genel hükümlere göre yargılanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişilerin listesini (Art. 148148) incele.
Cumhurbaşkanı, Bakanlar, Yüksek Mahkeme üyeleri, Sayıştay, HSK, Genelkurmay ve Kuvvet Komutanları listede yer alır.
Yüce Divan yetkisinin kapsamını belirlemek.
2
Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) hukuki statüsünü değerlendir.
YSK bir yüksek mahkeme değildir ve özel maddesinde Yüce Divan'a tabi olduğu belirtilmemiştir.
Hangi kurumların Yüce Divan kapsamında olmadığını saptamak.
3
Jandarma Genel Komutanı gibi güncel değişiklikleri kontrol et.
Jandarma Genel Komutanı'nın 20172017 yılında listeden çıkarıldığı teyit edilir.
Güncel anayasal değişikliklere göre yanlış seçeneği doğrulamak.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'da Yargılanacak Kişiler ve Yargılama Usulü

İpuçları

1
Yüce Divan listesinde yer alanların çoğu yüksek mahkeme başkan ve üyeleridir.
2
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Anayasa'da Yargı bölümünde değil, 'Seçimler' başlığı altında düzenlenmiştir.
3
YSK üyeleri ile Milletvekilleri Yüce Divan'da yargılanmaz; Jandarma Genel Komutanı ise 20172017'de listeden çıkarılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin kaç üye ile toplandığını ve Yüce Divan kararlarının hangi çoğunlukla alındığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 198Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi'nin görev ve yetkileri kapsamında düzenlenen "Yüce Divan" yargılaması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi bu sıfatla yargılanabilecek kişiler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı

Cevap

Jandarma Genel Komutanı, 2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır.
Doğru cevap olan Jandarma Genel Komutanı seçeneği, 2017 Anayasa değişiklikleri sonrasında Yüce Divan'da yargılanacak makamlar listesinden çıkarıldığı için doğrudur. Güncel düzenlemeye göre bu makamın yargılanması genel mahkemelerin yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 148. maddesindeki Yüce Divan listesini incelemek
Yüce Divan'da; Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme başkan ve üyeleri, TBMM Başkanı gibi isimlerin yargılandığı görülür.
Yargılanacak kişilerin tamamı Anayasa'da tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır.
2
Askeri makamların listedeki durumunu kontrol etmek
Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarının listede olduğu, ancak Jandarma Genel Komutanının olmadığı tespit edilir.
2017 değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmış ve listeden çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'da Yargılanacak Kişiler

İpuçları

1
Yüce Divan listesinde 2017 yılında önemli bir askeri makam çıkarılmıştır.
2
İçişleri Bakanlığı'na tam olarak bağlanan kolluk kuvvetinin en üst amirini düşünün.
3
Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları hala listedeyken, Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan kararlarına karşı gidilebilecek tek yol olan 'Yeniden İnceleme' başvurusunu ve süresini (15 gün) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 199Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler sonrası Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı, üyelerinin seçim süreci ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, kendisine ayrılan yedi üyeliğin tamamını Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca önerilecek adaylar arasından seçer.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yedi üyenin tamamını sadece Yargıtay ve Danıştay'dan seçtiğini belirten ifade yanlıştır; bu üyelerin bir kısmı akademisyen ve avukatlardan oluşur.
Yanlış olan ifade, TBMM'nin seçtiği yedi üyenin tamamının Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından seçildiğini iddia etmektedir. Oysa ki 1982 Anayasası'na göre TBMM tarafından seçilen yedi üyenin dağılımı şöyledir: Üç üye Yargıtay üyeleri, bir üye Danıştay üyeleri, üç üye ise hukuk dallarında uzmanlaşmış öğretim üyeleri veya avukatlar arasından seçilir. Dolayısıyla 'tamamı' ifadesi gerçeği yansıtmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun üye sayısını ve doğal üyelerini kontrol et.
Kurul 1313 üyeden oluşur. Başkan Adalet Bakanı, tabii üye ise Bakan Yardımcısıdır.
Anayasal yapının temel unsurlarını doğrulamak.
2
Cumhurbaşkanının seçim yetkisini incele.
Cumhurbaşkanı 44 üye seçer (33 adli, 11 idari yargı birinci sınıf hakim/savcı).
Yürütme organının yargı yönetimi üzerindeki etkisini teyit etmek.
3
TBMM'nin üye seçme yetkisini ve kontenjan dağılımını analiz et.
TBMM 77 üye seçer: 33 üye Yargıtay'dan, 11 üye Danıştay'dan, 33 üye ise hukukçu öğretim üyeleri veya avukatlar arasından seçilir.
Yasama organına tanınan kontenjanların mesleki dağılımını belirlemek.

Anahtar Kavram

Hakimler ve Savcılar Kurulunun Üye Kompozisyonu ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Kurulun toplam üye sayısının kaç olduğunu ve bu üyelerin kaç makam tarafından paylaşıldığını hatırlayın.
2
TBMM'ye ayrılan 7 üyeli kontenjanın sadece hakimlerden oluşup oluşmadığını düşünün.
3
TBMM'nin seçtiği 3 üyenin hukukçu akademisyenler veya 10 yıl kıdemli avukatlar arasından seçildiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Hakimler ve Savcılar Kurulu arasındaki üye seçim ve kontenjan farklarını karşılaştırmalı bir tablo ile çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 200Soru →

19821982 Anayasası’nın yargı bölümünde yer alan yüksek mahkemelere ilişkin hükümler ve ilgili mevzuat çerçevesinde, adli yargı kolunun en üst derece mahkemesi olan Yargıtay’ın kurumsal yapısı, seçim süreçleri ve Cumhuriyet Başsavcılığı makamına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın önerisi üzerine Yargıtay Birinci Başkanı tarafından dört yıl için görevlendirilir.

Cevap

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilinin, Cumhuriyet Başsavcısı tarafından görevlendirildiğini belirten ifade hatalıdır; bu makama seçim yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
Anayasa'nın 154154. maddesi uyarınca, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili; Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir. Dolayısıyla Başsavcıvekilinin, Başsavcı veya Birinci Başkan tarafından görevlendirilmesi hukuken mümkün değildir; seçim yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 154154. maddesini incelemek.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekilinin seçim usulünün aynı olduğu görülür.
Anayasal makamların atama ve seçim yetkilerini belirlemek için temel dayanak anayasa metnidir.
2
Aday belirleme ve seçim otoritesini teyit etmek.
Yargıtay Genel Kurulu her iki makam için de beşer aday belirler ve nihai kararı Cumhurbaşkanı verir.
Başsavcıvekilinin kurum içi bir görevlendirme değil, anayasal bir atama süreci olduğu netleştirilir.
3
Görev sürelerini ve yeniden seçilme kurallarını karşılaştırmak.
Üyelik için 1212 yıl ve tek dönem kuralı varken, başsavcılık için 44 yıl ve yeniden seçilme imkanı mevcuttur.
Seçeneklerdeki karmaşık bilgilerin doğruluğunu test ederek yanlış olanı ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve Başsavcıvekilliği Seçim Usulü

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Danıştay üye seçim usulleri ile Yargıtay'ı karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki yetki farklarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 47Sonraki
Yargı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 10 | Examkin