Examkin

Yargı

927 soru

Soru 141Soru →

19821982 Anayasası'nda öngörülen yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.
Anayasa'nın 158158. maddesi uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından görevlendirilir. Bu düzenleme, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Anayasa Mahkemesi'nin üst hiyerarşik ve koordinatör rolünü yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hukuki dayanağını tespit et.
19821982 Anayasası'nın 158158. maddesi incelenmiştir.
Anayasal bir kurumun işleyişi en üst norm olan Anayasa ile belirlenir.
2
Başkanlık makamının oluşum şartlarını analiz et.
Başkanın dışarıdan bir yüksek mahkeme tarafından görevlendirildiği görülmüştür.
Yargı kolları arasındaki uyuşmazlığı çözecek olan organın tarafsızlığının pekiştirilmesi amaçlanır.
3
Seçim yetkisine sahip organı belirle.
Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçim yaptığı saptanmıştır.
Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer yargı kollarına göre üstünlüğü bu ilişkiyi doğrular.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı

İpuçları

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi üyeleri (Yargıtay ve Danıştay'dan gelenler) arasından seçilmez.
2
Bu yüksek mahkemenin başkanlık koltuğu, Türkiye'deki en üst yargı organı olan Anayasa Mahkemesi ile doğrudan bağlantılıdır.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyelerinin hangi yüksek mahkemelerden ve kaçar adet seçildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 142Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, başkanının seçimi ve diğer yargı kollarıyla olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Bu kural, mahkemenin tarafsızlığını ve yüksek mahkemeler arasındaki organik bağı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısını analiz etme
Başkan Anayasa Mahkemesi'nden gelir; üyeler ise Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.
Yüksek mahkemeler arası denge ve koordinasyonu sağlamak.
2
Başkanın seçim usulünü belirleme
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu kendi içinden bir üyeyi bu göreve seçer.
Anayasa'nın 158. maddesindeki emredici hüküm gereği.
3
Yargı kolları arası hiyerarşiyi kontrol etme
Adli-İdari uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi, AYM-Diğer uyuşmazlıklarda AYM kararı esastır.
Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi ve bireysel başvuru yetkisi nedeniyle sahip olduğu hiyerarşik üstünlük.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Bağımsız Yapısı ve Başkanlık Seçimi
Soru 143Soru →

1982 Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, yüksek mahkemeler arasında yer alan Danıştayın yapısı, üyelerinin seçimi ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı tarafından yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılan tüm Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) hukuka uygunluk denetimini ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapar.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) denetimi Danıştayın değil, Anayasa Mahkemesinin yetki alanındadır.
Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) Anayasa'ya şekil ve esas bakımından uygunluk denetimi, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Danıştay, sadece Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikler ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerin (Cumhurbaşkanı Kararları vb.) iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak bakar.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştayın yargısal ve idari görevlerini analiz et.
Danıştay hem bir yüksek mahkeme hem de bir danışma organıdır.
Kurumun çift nitelikli yapısını anlamak, yetki alanlarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanlığı işlemlerinin denetim mercilerini karşılaştır.
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) için Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanlığı Kararları ve yönetmelikleri için Danıştay yetkilidir.
KPSS'de en sık karıştırılan 'Karar' ve 'Kararname' ayrımını netleştirmek gerekir.
3
Üye seçim ve görev sürelerini kontrol et.
3/4 HSK, 1/4 CB tarafından 12 yıllığına seçim yapılır.
Anayasal güncel yapıdaki sayısal verilerin doğruluğu teyit edilir.

Anahtar Kavram

Danıştayın Görev ve Yetki Alanı

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin denetim yetkilerini düşünün; hangi normun hangi mahkemeye gittiğine odaklanın.
2
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK), hiyerarşik olarak idari bir işlemden ziyade bir 'yasama benzeri' normdur.
3
Anayasa Mahkemesi CBK'ları denetlerken, Danıştay idarenin düzenleyici işlemlerini (Yönetmelik ve Karar) denetler.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin görevleri ile Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaları karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 144Soru →

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Türk yargı sistemi içerisinde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Doğru yanıt olan kurum, 1982 Anayasası'na göre bir yüksek mahkeme değil, TBMM adına mali denetim yapmakla görevli bir anayasal kuruluştur. Anayasa'da yüksek mahkemeler sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yargı bölümündeki yüksek mahkeme listesini kontrol et.
1982 Anayasası'nda güncel olarak dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
Yüksek mahkemelerin isimleri Anayasa'da sınırlı sayıda (tahdidi) sayılmıştır.
2
Yüksek mahkemeleri tanımla.
Bu mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
2017 anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır.
3
Sayıştay'ın hukuki statüsünü değerlendir.
Sayıştay, yargı bölümünde yer alsa da bir 'Yüksek Mahkeme' değildir.
Sayıştay'ın kararları kesin olsa da anayasal hiyerarşide yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Anayasa'da yargı başlığı altında olup da yüksek mahkeme sayılmayan kurumları hatırlayın.
2
2017 değişikliği ile askeri yüksek mahkemelerin kaldırıldığını ve geriye sadece dört yüksek mahkeme kaldığını düşünün.
3
Cevap, TBMM adına denetim yapan ve kararları kesin olan ancak mahkeme sıfatı yüksek olmayan kurumdur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev alanı farklarını inceleyerek bu iki kurumun neden sıkça karıştırıldığını öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 145Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemeler ve yargı organlarının genel statüleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, anayasal hiyerarşide özel ihtisas mahkemeleri olarak yüksek mahkeme statüsünü korumaktadır.

Cevap

Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi'nin yüksek mahkeme statüsünü koruduğuna dair ifade yanlıştır çünkü bu mahkemeler 20172017 yılında kaldırılmıştır.
Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi, 1616 Nisan 20172017 referandumu ile kabul edilen ve yürürlüğe giren anayasa değişiklikleri neticesinde tamamen kaldırılmıştır. Günümüzde askeri yargı, sadece disiplin mahkemeleri düzeyinde ve sınırlı koşullarda varlığını sürdürebilir; yüksek mahkeme düzeyinde bir askeri yargı organı kalmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'ndaki güncel yüksek mahkemeleri listele.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yargı bölümündeki yüksek mahkemelerin sınırlarını belirlemek için.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin askeri yargı üzerindeki etkisini kontrol et.
Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi kaldırıldı.
Yargı birliğinin sağlanması amacıyla askeri yüksek mahkemelerin varlığına son verilmiştir.
3
Sayıştay ve YSK gibi 'kararları kesin olan' diğer kurumların statüsünü doğrula.
Sayıştay ve YSK anayasal kurumlardır ancak yüksek mahkeme başlığı altında değildirler.
Yüksek mahkeme tanımı teknik bir anayasal sınıflandırmadır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısı ve Güncel Statüleri

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra askeri yargı sisteminde ne gibi köklü değişimler olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında kaç adet kurumun isminin geçtiğini kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üye yapısını ve üyelerinin hangi mahkemelerden geldiğini detaylıca inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 146Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan hükümler ve güncel anayasal düzenlemeler ışığında, Yargıtay bünyesindeki seçim süreçleri, görev süreleri ve kurumsal işleyişle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay Birinci Başkanı, Birinci başkanvekilleri ve daire başkanları; kendi üyeleri arasından, Yargıtay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler.

Cevap

Yargıtay Birinci Başkanı'nın, Birinci başkanvekillerinin ve daire başkanlarının Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından salt çoğunlukla ve dört yıl için seçilmesi doğrudur.
Yargıtay Birinci Başkanı, Birinci başkanvekilleri ve daire başkanlarının seçim usulü Anayasa'nın 154. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Bu kişilerin Yargıtay Genel Kurulunca, kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçileceği ve süresi bitenlerin tekrar seçilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin seçimi ve görev süresi kurallarını hatırlama.
Üyeler HSK tarafından 12 yıl için seçilir ve tekrar seçilemezler.
Üye yapısı ve HSK ile olan bağın netleştirilmesi gerekir.
2
Cumhuriyet Başsavcılığı makamının seçim usulünü inceleme.
Genel Kurulca belirlenen 5 aday arasından Cumhurbaşkanı 4 yıl için seçer.
Yargıtay içindeki farklı seçim ve atama türlerini ayırt etmek önemlidir.
3
Birinci Başkan ve daire başkanlarının seçim şartlarını kontrol etme.
Kendi üyeleri arasından, salt çoğunlukla ve 4 yıl için seçilirler; tekrar seçilebilirler.
Kurumsal liderliğin nasıl belirlendiğine dair anayasal hükmün teyit edilmesi.

Anahtar Kavram

Yargıtay'da görev yapan üyelerin, başkanların ve başsavcıların seçim yöntemleri ve görev sürelerinin farklılıkları.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 147Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi "Yüce Divan" sıfatıyla belirli üst düzey kamu görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılama yetkisine sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer alan kişilerin tamamı Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Hava Kuvvetleri Komutanı, Sayıştay Başkanı

Cevap

Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Hava Kuvvetleri Komutanı ve Sayıştay Başkanı'nın tamamı Yüce Divan'da yargılanacak kişilerdir.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay başkan ve üyeleri, Başsavcıları, Cumhuriyet Başsavcıvekili, Hakimler ve Savcılar Kurulu ile Sayıştay başkan ve üyeleri, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanırlar. Bu nedenle Cumhurbaşkanı Yardımcıları, TBMM Başkanı, Hava Kuvvetleri Komutanı ve Sayıştay Başkanı'nı içeren grup eksiksizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan Yüce Divan listesini gözden geçiriniz.
Liste; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri ve komutanları içerir.
Yüce Divan yetkisi sınırlı (tahdidi) bir listedir.
2
2017 Anayasa değişikliği ile yapılan güncellemeleri kontrol ediniz.
Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmış, TBMM Başkanı ve Genelkurmay Başkanı listede kalmıştır.
Güncel mevzuat bilgisi sorunun çözümü için kritiktir.
3
Seçeneklerdeki kişileri tek tek eleyiniz.
Milletvekilleri, YSK üyeleri ve MİT Başkanı gibi unvanların bu listede olmadığını tespit ediniz.
Hatalı unvanları içeren seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'da yargılanan kişilerin güncel listesi ve 2017 değişiklikleri.

İpuçları

1
Yüce Divan'da kimlerin yargılandığı Anayasa'nın Yargı bölümünde (Madde 148) tahdidi olarak sayılmıştır.
2
2017 değişiklikleri ile Jandarma Genel Komutanı'nın bu listeden çıkarıldığını hatırlayınız.
3
YSK üyeleri ve MİT Başkanı gibi isimlerin bu özel listede olup olmadığını kontrol ediniz; çoğu öğrenci bunları yüksek yargıyla karıştırır.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yaptığını (Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı) ve kararlara karşı itiraz mekanizmasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 148Soru →

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi, anayasada açıkça belirtilen üst düzey kamu görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinde Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı

Cevap

Jandarma Genel Komutanı, 2017 anayasa değişikliği neticesinde Yüce Divan'da yargılananlar listesinden çıkarıldığı için doğru cevaptır.
Jandarma Genel Komutanı, 2017 yılına kadar Yüce Divan'da yargılanan kişiler arasında yer almaktaydı. Ancak 2017 anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri hiyerarşideki konumu değiştirilip tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasıyla birlikte bu unvan Yüce Divan'da yargılanacaklar listesinden çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişilerin listesini (Madde 148) gözden geçirin.
Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Bakanlar, Yüksek Yargı üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları yer almaktadır.
Anayasal yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için güncel anayasa metni temel alınmalıdır.
2
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliklerinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisini değerlendirin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri statüsünün değişerek tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasıyla Yüce Divan listesinden çıkarıldığı tespit edilir.
Jandarma Genel Komutanı artık bu özel yargılama usulüne tabi olan 'Kuvvet Komutanı' statüsünde kabul edilmemektedir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Yetkisi ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Yüce Divan listesinde yer alan askeri görevliler 2017 yılında daraltılmıştır.
2
İçişleri Bakanlığı'na tamamen bağlanan ve artık 'Kuvvet Komutanlığı' statüsünde sayılmayan birimi düşünün.
3
Genelkurmay, Kara, Deniz ve Hava Komutanları listedeyken, Jandarma bu listeden çıkarılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı yeniden inceleme yolunun açık olup olmadığını kontrol ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 149Soru →

1982 Anayasası'na göre, idari yargı kanadının en üst dereceli mahkemesi ve danışma mercii olan Danıştay'ın üyeleri ve görev süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üye yeniden seçilemez.

Cevap

Danıştay üyeleri 12 yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.
1982 Anayasası'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilirler. Görev süresi biten üyelerin yeniden Danıştay üyesi olarak seçilmeleri mümkün değildir. Bu düzenleme yüksek mahkeme üyelerinin bağımsızlığını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay'ın üye seçim mekanizmasını belirle.
Üyelerin 34\frac{3}{4}'ü Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), 14\frac{1}{4}'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasal oranların tespiti için gereklidir.
2
Üyelerin görev süresi sınırını hatırla.
Görev süresi 12 yıl olarak belirlenmiştir.
Yüksek mahkeme üyeliği süresini netleştirmek için.
3
Yeniden seçilme durumunu kontrol et.
Süresi biten üyenin tekrar seçilmesi mümkün değildir.
12 yıllık sürenin kesin ve tek seferlik olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Üye Seçimi ve Görev Süresi
Tahmini Süre:45s
Soru 150Soru →

Yargı teşkilatında yapılan bir yapısal düzenleme sonucunda, bazı mahkemelerin kapatılmasına ve bu mahkemelerdeki hâkim kadrolarının iptal edilmesine karar verilmiştir. Kadrosu iptal edilen bir hâkimin, yeni bir göreve atanana kadar geçecek süredeki mali ve sosyal haklarının korunması hususunda 19821982 Anayasası’nın “Hâkimlik ve Savcılık Teminatı” başlıklı maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkimler aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.

Cevap

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkimlerin aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağı hükmü geçerlidir.
Doğru seçenek, 19821982 Anayasası'nın 139139. maddesinde yer alan hâkimlik teminatının en güçlü ifadelerinden biridir. Bu hükme göre, bir mahkeme kapatılsa veya kadrosu iptal edilse dahi, o kadroda bulunan hâkimin maaş, ödenek ve diğer tüm özlük hakları devlet güvencesi altındadır ve kesintiye uğratılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili Anayasa maddesini belirle
19821982 Anayasası madde 139139 (Hâkimlik ve Savcılık Teminatı) incelenmelidir.
Soruda yargı mensuplarının kadro kaldırılması durumundaki hakları sorulmaktadır.
2
Kadro kaldırılması durumundaki koruma kapsamını analiz et
Maddede açıkça 'bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar' ifadesi yer alır.
Hâkimlik teminatı, sadece görevde kalmayı değil, mali hakların sürekliliğini de kapsar.
3
İstisnaları kontrol et
Bu teminatın tek istisnası; meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyme veya sağlık yönünden görev yapamaz hale gelmedir.
Yapısal düzenlemeler veya kadro iptalleri hâkimin kusuru olmadığından hak kaybına yol açamaz.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı

Daha Fazla Pratik

Hâkimlik teminatının istisnalarını (sağlık ve meslekten ihraç gerektiren suçlar) ve bu kararları veren HSK'nın yapısal özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 151Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Yargı" bölümü ve bu bölüm altındaki "Yüksek Mahkemeler" genel hükümleri dikkate alındığında, yüksek mahkemelerin yapısal özellikleri ve üye seçim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığı'nın Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilen bir üye tarafından yürütüldüğü ifadesi doğrudur.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözen uzman bir yüksek mahkemedir. Anayasa'nın ilgili maddesi gereği bu mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi genel kurulu tarafından kendi üyeleri arasından 4 yıllığına seçilip görevlendirilir. Bu durum onu diğer yüksek mahkemelerden ayıran en bariz özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin listesini belirleme
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsünde olan ve olmayan kurumları ayırt etmek temel adımdır.
2
Sayıştay ve YSK'nın hukuki konumunu analiz etme
Sayıştay bir yüksek denetleme kurumudur, YSK ise karma nitelikli bir üst kuruldur; ikisi de yüksek mahkeme değildir.
Kararları kesin olan her kurumun yüksek mahkeme olduğu yanılgısını düzeltmek gerekir.
3
Mahkeme başkanlarının seçim usulünü karşılaştırma
AYM, Yargıtay ve Danıştay kendi başkanını seçerken; Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı AYM tarafından dışarıdan (kendi içinden bir üye) atanır.
Yüksek mahkemeler arasındaki yapısal farklardan en önemlisini tespit etmek için gereklidir.
4
Üye seçimlerindeki yetki dağılımını kontrol etme
Yargıtay üyelerinin tamamı HSK; Danıştay'ın ise 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
İdari ve adli yargı arasındaki seçim farkını doğrulamak sonucun netleşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sayısal Listesi ve Uyuşmazlık Mahkemesinin Özel Konumu

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üye seçiminde TBMM ve Cumhurbaşkanı'nın üye sayılarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.

Alternatif Yöntem

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) şeklinde kodlayarak, dışarıda kalan Sayıştay ve YSK gibi kurumları doğrudan eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 152Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılama yetkisi, usulü ve bu yargılamanın sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divanda hakkında herhangi bir suçtan dolayı mahkûmiyet kararı verilen Cumhurbaşkanının görevi, mahkeme kararının kesinleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için Yüce Divanda 'seçilmeye engel bir suçtan' mahkûm edilmesi gereklidir; herhangi bir mahkûmiyet kararı görevin sona ermesi için yeterli değildir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Yüce Divan’da yargılanan bir Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için sadece mahkûm olması yeterli değildir; bu mahkûmiyetin 'milletvekili seçilmeye engel bir suçtan' (taksirli suçlar hariç toplam 1 yıl veya daha fazla hapis, zimmet, irtikap, rüşvet vb. yüz kızartıcı suçlar) olması zorunludur. Dolayısıyla 'herhangi bir mahkûmiyet' ifadesi hukuki gerçeği yansıtmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan'ın yargılama kapsamındaki kişileri ve savcılık makamını belirlemek.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı savcıdır; Genelkurmay Başkanı listededir, Jandarma Genel Komutanı listeden çıkarılmıştır.
Anayasa'nın 148. maddesindeki güncel listeyi ve usul kurallarını doğrulamak gerekir.
2
Kararlara karşı kanun yolu mekanizmasını incelemek.
15 gün içinde yeniden inceleme başvurusu yapılabilir.
2010 değişikliği ile getirilen hak arama yolunun süresini ve niteliğini kontrol etmek gerekir.
3
Cumhurbaşkanının yargılanması sonucunda görevinin sona erme şartını analiz etmek.
Görevin sona ermesi için suçun 'seçilmeye engel' (milletvekili seçilme yeterliliğini kaybettiren) nitelikte olması şarttır.
Anayasa m. 105'teki özel hüküm, her türlü mahkûmiyeti değil, sadece belirli nitelikteki mahkûmiyetleri görev kaybı sebebi saymıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Yüce Divan Sonuçları

İpuçları

1
Yüce Divan'da kimlerin yargılandığına dair 2017 değişikliklerini hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için gereken mahkûmiyet türü, milletvekili seçilme yeterliliği ile paralellik gösterir.
3
Anayasa m. 105'te geçen 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' ibaresine dikkat edin; basit para cezaları veya seçilmeye engel olmayan cezalar görevi düşürmez.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevk edilme sayısal oranlarını (301-360-400) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 153Soru →

1982 Anayasası’na göre, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir.

Cevap

Bireysel başvuru yapabilmek için öncelikle tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
Bireysel başvuru, ikincil bir hukuk yoludur. Bu nedenle, Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca başvurucunun, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karar aleyhine idari ve yargısal tüm olağan kanun yollarını (istinaf ve temyiz dahil) tüketmiş olması geçerlilik şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun temel şartını hatırla.
İkincillik ilkesi.
Anayasa Mahkemesi'ne gitmeden önce yerel mahkemelerdeki tüm çözüm yollarının denenmesi yasal bir zorunluluktur.
2
Başvuru süresini kontrol et.
3030 gün.
6216 sayılı Kanun uyarınca nihai karardan itibaren başvurunun yapılması gereken süredir.
3
Başvuru yapamayacak özneleri belirle.
Kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Kamu gücünü kullanan kurumlar, temel hak ihlali iddiasıyla kendilerini savunamazlar; sadece özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler başvurabilir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Şartları ve İkincillik İlkesi

İpuçları

1
Bireysel başvurunun bir 'ikincil yol' olduğunu ve ancak mahkemeler sorunu çözemediğinde gidilebileceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamına giren hakların 'Anayasa + AİHS' ortak kümesi olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:50s
Soru 154Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde; idari yargı sisteminin en üst derece mahkemesi olmasının yanı sıra, yürütme organına belirli konularda görüş bildiren bir danışma mercii olarak da görev yapan Danıştay'ın kurumsal yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; üyeler on iki yıl için seçilir ve bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Cevap

Danıştay üyelerinin 3/4'ü HSK, 1/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir; görev süreleri 12 yıldır ve tekrar seçilmeleri mümkün değildir.
Doğru ifade, Danıştay üyelerinin dörtte üçünün Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından, dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini; bu üyelerin 12 yıl için seçilip bir daha seçilemeyeceklerini belirtmektedir. Bu, 1982 Anayasası'nın 155. maddesindeki güncel düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay üyelerinin seçim mercilerini ve oranlarını belirle.
Anayasa m.155'e göre üyelerin 3/4'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), 1/4'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Yüksek mahkemelerin üye yapısı Anayasal bir zorunluluktur.
2
Üyelerin görev süresini ve tekrar seçilme durumunu kontrol et.
Görev süresi 12 yıldır ve bir kişi yalnızca bir kez Danıştay üyesi olabilir.
Yargı bağımsızlığı ve üyelerin rotasyonu için bu kural getirilmiştir.
3
Başkanlık organının seçim usulünü ayırt et.
Danıştay Başkanı, üyeler arasından 4 yıl için seçilir. Başkan tekrar seçilebilir ancak üyeliği 12 yıl ile sınırlıdır.
Yüksek mahkeme başkanları dışarıdan atanmaz, kurum içinden seçilir.

Anahtar Kavram

Danıştay Üye Seçimi ve Görev Süresi

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın idari görevleri (görüş bildirme) ile yargısal görevleri arasındaki farkları ve Bölge İdare Mahkemeleri ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 155Soru →

1982 Anayasası’na göre, bir kanunun Anayasa’ya şekil bakımından aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası (soyut norm denetimi) açılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunların şekil bakımından denetlenmesi talebi; sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından, kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün içinde ileri sürülebilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından 10 gün içinde istenebilir.
1982 Anayasası'nın 148. ve 150. maddelerine göre, kanunların şekil bakımından denetimi sadece son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususu ile sınırlıdır. Bu davayı açmaya yetkili olanlar sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biridir (600/5=120600 / 5 = 120 milletvekili). Dava açma süresi ise kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusunun (Kanun) ve denetim türünün (Şekil) belirlenmesi.
Kanunların şekil denetimi özel kurallara tabidir.
Anayasa, kanunların şekil ve esas denetimi için farklı yetkili merci ve süreler öngörmüştür.
2
Dava açmaya yetkili mercilerin kontrol edilmesi.
Cumhurbaşkanı ve 1/51/5 milletvekili (120 kişi).
Siyasi parti gruplarının kanunlar için şekil bakımından dava açma yetkisi yoktur (Anayasa m. 148).
3
Hak düşürücü sürenin belirlenmesi.
Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 10 gün.
Esas denetimi için 60 gün olan süre, şekil denetimi için (hukuki istikrar gereği) 10 gün olarak kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) Süreleri ve Yetkili Merciler

İpuçları

1
Kanunların şekil ve esas denetimi arasındaki süre ve yetki farklarına odaklanın.
2
Şekil davası açma yetkisi en kısıtlı olan denetim türüdür; siyasi parti gruplarını elediğinizde doğruya yaklaşırsınız.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetlenebildiğini ve bu denetimin de 10 günle sınırlı olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 156Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yargı organlarından biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı, başkanının seçimi ve diğer mahkemelerle olan hiyerarşik ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler ve başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler ve başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Doğru seçenek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hem temel görevini (adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözmek) hem de başkanının seçim usulünü (Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçmesi) anayasal hükümlere uygun şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini belirle.
Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmek.
19821982 Anayasası Madde 158158 uyarınca mahkemenin kuruluş amacı budur.
2
Başkanın nasıl seçildiğini analiz et.
Anayasa Mahkemesi, kendi üyeleri arasından bir kişiyi Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı olarak seçer.
Yüksek mahkemeler arasındaki koordinasyonu sağlamak ve tarafsızlığı korumak adına başkan AYM'den gelir.
3
Diğer mahkemelerle olan hiyerarşiyi kontrol et.
Diğer mahkemelerle AYM arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararı esastır.
Anayasa Mahkemesi'nin anayasal denetimdeki üstünlüğü korunur.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yetki Sınırları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 157Soru →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası (soyut norm denetimi) açmaya yetkili olanlar arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu Denetçiliği Kurumu (Kamu Denetçisi)

Cevap

Kamu Denetçiliği Kurumu'nun Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisi yoktur.
Kamu Denetçiliği Kurumu (veya Kamu Denetçisi), 1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açmaya yetkili organlar arasında sayılmamıştır. Bu yetki sadece Cumhurbaşkanı, Meclis'teki en büyük iki parti grubu ve en az 120 milletvekiline tanınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açmaya yetkili olanları hatırla
Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki parti grubu ve 120 milletvekili yetkilidir.
1982 Anayasası'nın 150. maddesinde 'İptal Davası' açabilecek olanlar sınırlı sayıda (numerus clausus) belirtilmiştir.
2
Seçenekleri bu liste ile karşılaştır
Kamu Denetçiliği Kurumu listede yer almamaktadır.
Kamu Denetçiliği Kurumu idari bir denetim organıdır, anayasal norm denetimi başlatma yetkisi yoktur.

Anahtar Kavram

İptal Davası Açmaya Yetkili Olanlar (Meşru Çömelikler)

Daha Fazla Pratik

İptal davası açma sürelerini (60 gün ve 10 gün ayrımı) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 158Soru →

Anayasa Mahkemesinin 'Yüce Divan' sıfatıyla gerçekleştirdiği yargılama süreci ve bu sürece tabi olan kişilerle ilgili 19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divan tarafından verilen hükümlere karşı, Anayasa Mahkemesi bünyesinde 'yeniden inceleme' yoluna başvurulması mümkündür.

Cevap

Yüce Divan kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi bünyesinde yeniden inceleme yoluna başvurulabilmesi anayasal bir haktır.
1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi kararları kesin olsa da, 'Yüce Divan' sıfatıyla verilen hükümlere karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Bu inceleme yine Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından yapılır ve verilen son karar kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan'ın yargısal niteliğini ve denetim yollarını değerlendiriniz.
2010 Anayasa değişikliği ile AYM'nin Yüce Divan sıfatıyla verdiği kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvurusu yapılabileceği düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesi kararlarının normalde kesin olması kuralına getirilen bu istisna, adil yargılanma hakkının bir gereğidir.
2
Yüce Divan'da yargılanan kişilerin güncel listesini kontrol ediniz.
Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri ve Genelkurmay ile Kuvvet Komutanları listedeyken; Jandarma Genel Komutanı ve YSK üyeleri bu listede yoktur.
2017 değişiklikleri ile askeri kanatta daralmaya gidilmiş ve kolluk amirleri listeden çıkarılmıştır.
3
Sevk prosedüründeki sayısal gereklilikleri analiz ediniz.
Cumhurbaşkanı için sevk kararı 2/3 (400), Bakanlar/Yardımcılar için 2/3 (400) milletvekili kararı ile olur.
Yürütme organının yargılanması nitelikli çoğunluk şartına bağlanarak siyasi istikrar korunmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kavram

Yüce Divan Yargılama Usulü ve Kanun Yolu

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan'a sevki durumunda görevlerinin sona erip ermediği konusunu Art. 106 üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 159Soru →

Bir asliye hukuk mahkemesi, görülmekte olan bir uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Mahkeme, dosyanın Anayasa Mahkemesine ulaşmasından itibaren beş ay geçmesine rağmen bir karar gelmemesi üzerine, davayı yürürlükteki kanun hükmüne göre sonuçlandırmıştır. Ancak yerel mahkemenin verdiği bu karar henüz kesinleşmeden, Anayasa Mahkemesi ilgili kanun hükmünü iptal etmiştir.

1982 Anayasası'na göre, bu hukuki süreçte ortaya çıkan durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi kararı geldiği için mahkeme bu karara uymak zorundadır.

Cevap

Esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar Anayasa Mahkemesi kararı geldiği için mahkeme bu karara uymak zorundadır.
1982 Anayasası'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi itiraz yoluyla kendisine gelen bir dosyada 5 ay içinde karar vermezse yerel mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır. Ancak, mahkemenin esas hakkındaki kararı henüz kesinleşmeden Anayasa Mahkemesi kararı gelirse, mahkeme bu iptal kararına uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İtiraz yolu sürecini analiz etme
Yerel mahkemenin AYM'ye başvurduğu ve 5 aylık bekleme süresinin başladığı tespit edilir.
Anayasa uyarınca AYM'nin karar vermesi için tanınan azami süreyi belirlemek gerekir.
2
5 aylık süre aşımının sonucunu değerlendirme
AYM karar vermediği için mahkemenin davayı mevcut kanunla bitirdiği görülür.
Anayasa'nın 152. maddesi gereği süre dolduğunda yargılamanın durdurulması sona erer.
3
Kararın kesinleşme durumunu ve AYM kararının zamanlamasını kontrol etme
Karar kesinleşmeden iptal kararının geldiği saptanır.
Anayasa'daki 'karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır' kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetiminde Beş Aylık Süre ve Kararın Kesinleşmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 160Soru →

Bir İş Mahkemesinde görülmekte olan işçi alacağı davasında, davalı vekili uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan bir yönetmelik hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

1982 Anayasası'na göre, mahkemenin bu itiraz başvurusunu doğrudan reddetmesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Somut norm denetimi (itiraz yolu) kapsamında sadece kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin denetlenebilmesi

Cevap

Somut norm denetimi (itiraz yolu) kapsamında sadece kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin denetlenebilmesi
1982 Anayasası uyarınca somut norm denetimi (itiraz yolu) sadece kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hakkında işletilebilir. Yönetmelikler bu denetim türünün kapsamı dışında kaldığından, mahkeme yönetmelik için yapılan itirazı görev yönünden reddetmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığa konu olan normun türünü tespit etmek
Dava konusu norm bir 'Yönetmelik'tir.
Soruda açıkça yönetmelik hükmünün Anayasa'ya aykırılığının iddia edildiği belirtilmiştir.
2
Anayasa Mahkemesinin itiraz yolu (somut norm denetimi) kapsamındaki yetki alanını hatırlamak
Anayasa'nın 152. maddesine göre AYM, sadece kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini (CBK) itiraz yoluyla denetleyebilir.
Yönetmelikler, tüzükler (kaldırılmış olsa da) veya idari işlemler itiraz yoluyla AYM önüne taşınamaz.
3
Tespit edilen norm türü ile mahkemenin yetkisini karşılaştırmak
Yönetmelik bu kapsamda olmadığı için mahkeme talebi reddetmelidir.
Mahkeme, sadece AYM'nin görev alanına giren normlar (Kanun ve CBK) için itiraz yoluna başvurabilir.

Anahtar Kavram

İtiraz yolu (somut norm denetimi) sadece kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri için geçerlidir.

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisinin hangi belgeleri (normları) kapsadığını düşünün.
2
Somut norm denetimi sadece Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için mümkündür.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin itiraz yoluyla önüne gelen bir maddeyi esastan reddetmesi durumunda, aynı maddenin kaç yıl süreyle tekrar itiraz yoluyla getirilemeyeceğini öğrenin.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 8 / 47Sonraki
Yargı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 8 | Examkin